(Từ Pyotr Ivanitch gửi Ivan Petrovitch)
Anh Ivan Petrovitch thân mến và vô cùng quý mến của tôi,
Suốt hai ngày nay, có thể nói là tôi cứ đi lùng anh, bạn tôi ạ, bởi tôi có việc cực kỳ khẩn cấp cần bàn với anh mà tìm hoài chẳng gặp anh ở đâu cả. Hôm qua, lúc chúng tôi đang ở nhà Semyon Alexeyitch, vợ tôi đã nói một câu rất hay về anh, rằng anh và Tatyana Petrovna cứ như một đôi chim non suốt ngày bay nhảy. Anh kết hôn chưa được ba tháng mà đã lơ là tổ ấm gia đình rồi. Tất nhiên là tất cả chúng tôi đều cười vang – vì lòng quý mến chân thành dành cho anh thôi – nhưng gác chuyện đùa lại nhé, người bạn quý của tôi ơi, anh đã làm tôi rắc rối to đấy. Semyon Alexeyitch bảo với tôi rằng có lẽ anh sẽ tới dự vũ hội ở câu lạc bộ Lao động Xã hội! Giao vợ tôi lại cho phu nhân của Semyon Alexeyitch, tôi liền phóng ngay đến câu lạc bộ Lao động Xã hội. Thật vừa buồn cười vừa bi thảm! Thử đặt mình vào vị trí của tôi xem! Tôi đến vũ hội – mà lại đi một mình, không có vợ! Anh bạn Ivan Andreyitch gặp tôi ở phòng gác cửa, thấy tôi đi một mình, liền kết luận ngay (đúng là cái đồ ranh con!) rằng tôi có máu mê khiêu vũ, bèn tóm lấy tay tôi, muốn lôi xềnh xệch tôi vào một lớp học nhảy, miệng lải nhải rằng ở câu lạc bộ Lao động Xã hội đông đúc quá, đến mức chẳng còn chỗ cho một tâm hồn nhiệt huyết xoay sở, và rằng anh ta đang nhức cả đầu vì mùi hoa vòi voi với hoắc hương. Tôi chẳng thấy anh đâu, mà Tatyana Petrovna cũng chẳng thấy nốt. Ivan Andreyitch thề thốt đinh ninh rằng thể nào anh cũng có mặt ở buổi diễn vở Khôn ngoan làm khổ thân tại nhà hát Alexandrinsky.
Tôi lại phóng tới nhà hát Alexandrinsky: anh cũng chẳng có ở đó nốt. Sáng nay tôi cứ đinh ninh sẽ tìm thấy anh ở nhà Tchistoganov – nhưng chẳng thấy bóng dáng anh đâu. Tchistoganov liền cho người sang nhà Perepalkin – kết quả cũng vậy. Thật tình, tôi kiệt sức luôn rồi; anh cứ thế mà suy ra tôi đã tốn bao nhiêu công sức đi tìm nhé! Giờ thì tôi đang viết thư cho anh đây (chẳng còn cách nào khác nữa rồi). Việc của tôi không dính dáng gì đến văn chương đâu nhé (anh hiểu ý tôi chứ); gặp mặt trực tiếp vẫn hơn, tôi đang cực kỳ cần bàn với anh vài chuyện càng sớm càng tốt, thế nên tôi xin chân thành mời anh cùng Tatyana Petrovna tối nay sang nhà chúng tôi uống trà và trò chuyện nhé. Anna Mihalovna nhà tôi sẽ vô cùng vui mừng được đón tiếp anh. Thật sự là, như người ta vẫn nói, anh sẽ làm tôi mang ơn suốt đời đấy. Nhân tiện đây, bạn quý của tôi ạ – đã cầm bút lên rồi thì tôi sẽ kể tuốt những điều tôi đang bực mình về anh – tôi có chút chuyện phải phàn nàn; thực ra là tôi phải trách anh, người bạn đáng quý ạ, vì một trò đùa nhỏ có vẻ như rất vô hại mà anh đã chơi xỏ tôi.... Anh đúng là một tên lưu manh, một kẻ chẳng có chút lương tâm nào. Tầm giữa tháng trước, anh có dắt vào nhà tôi một người quen của anh, cậu Yevgeny Nikolaitch; anh đã bảo đảm cho cậu ta bằng lời giới thiệu thân thiết và – dĩ nhiên đối với tôi là – vô cùng thiêng liêng của anh; tôi khấp khởi mừng rỡ chớp lấy cơ hội đón tiếp cậu thanh niên ấy bằng cả hai tay, để rồi rước họa vào thân. Họa thì chắc chưa hẳn, nhưng mọi chuyện đã thành ra một rắc rối ra trò rồi đấy. Giờ tôi không có thời gian để giải thích, mà viết ra thì cũng kỳ cục lắm, tôi chỉ có một thỉnh cầu rất khiêm tốn này với anh thôi, người bạn tinh quái của tôi ạ: anh có thể nào khéo léo nhân tiện rỉ tai cậu thanh niên ấy một câu, rằng ở thủ đô này còn khối nhà khác ngoài nhà chúng tôi ra, được không? Tôi chịu hết nổi rồi, anh bạn thân mến ơi! Chúng tôi xin ngả rạp dưới chân anh, như lời người bạn Semyonovitch của chúng ta hay nói. Khi nào gặp mặt tôi sẽ kể hết cho anh nghe. Ý tôi không phải là cậu thanh niên ấy vô lễ, hay thiếu chất nghệ trong tâm hồn, hay thua kém về mặt này mặt khác đâu nhé. Ngược lại là đằng khác, cậu ta là một kẻ khả ái và dễ mến; nhưng cứ đợi đấy, thế nào chúng ta cũng gặp nhau; còn bây giờ, nếu anh có gặp cậu ta, vì ơn trên hãy thì thầm nhắc khéo cậu ta một tiếng nhé, bạn hiền. Lẽ ra tôi tự làm lấy việc ấy, nhưng anh biết tính tôi rồi đấy, tôi chịu chết không sao mở miệng nổi, thế thôi. Chính anh là người giới thiệu cậu ta cơ mà. Dù sao thì tối nay tôi cũng sẽ giải thích cặn kẽ hơn. Giờ thì chào anh nhé. Tôi vẫn là, v.v.
T.S.—Cậu con trai nhỏ của tôi ốm suốt tuần nay rồi, bệnh tình mỗi ngày một nặng thêm; thằng bé đang mọc những chiếc răng sữa tội nghiệp. Vợ tôi cứ túc trực chăm sóc con bé bỏng suốt, người ngợm buồn bã rũ rượi, tội nghiệp chưa kìa. Anh nhớ đến nhé, sự hiện diện của anh sẽ mang lại niềm vui lớn cho chúng tôi đấy, bạn quý của tôi ơi.
