(TỪ PYOTR IVANITCH GỬI IVAN PETROVITCH)

Ngày 11 tháng 11.

Bạn kính mến và đáng kính của tôi, Ivan Petrovitch!

Lá thư của anh đã làm tôi đau thắt tận đáy lòng. Tôi lấy làm lạ là anh, người bạn thân thiết nhưng lại bất công của tôi, lại không cảm thấy xấu hổ khi cư xử như vậy với một trong những người bạn tận tụy nhất của mình. Sao lại phải vội vàng như thế, khi mọi chuyện chưa được giải thích rõ ràng mà lại dùng những mối hoài nghi xúc phạm ấy để làm tổn thương tôi? Nhưng tôi phải vội vã trả lời những lời buộc tội của anh đây. Hôm qua anh không tìm thấy tôi, Ivan Petrovitch, là bởi vì tôi đột nhiên có việc phải đi gấp và hoàn toàn bất ngờ đến bên giường bệnh của một người sắp qua đời. Dì tôi, Yefimya Nikolaevna, đã tạ thế vào lúc mười một giờ đêm qua. Được sự đồng thuận chung của họ hàng, tôi đã được chọn để lo liệu mọi thủ tục cho buổi lễ tang thương và buồn đau ấy. Tôi có quá nhiều việc phải làm đến nỗi sáng nay chẳng còn thời gian để gặp anh, hay thậm chí là gửi cho anh vài dòng nhắn nhủ. Tôi đau lòng khôn tả trước sự hiểu lầm đã nảy sinh giữa chúng ta. Những lời tôi nói về Yevgeny Nikolaitch chỉ là buột miệng nói đùa thôi mà anh lại hiểu theo một nghĩa hoàn toàn sai lệch, rồi gán cho chúng một ý nghĩa xúc phạm sâu sắc đối với tôi.

Anh có nhắc đến chuyện tiền nong và bày tỏ sự lo lắng về điều đó. Nhưng chẳng cần phải dài dòng, tôi sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu và đòi hỏi của anh, mặc dù tôi phải nhắc lại rằng ba trăm rúp rưỡi tôi nhận từ anh vào tuần trước là theo một thỏa thuận nào đó chứ không phải dưới hình thức vay mượn. Nếu là vay mượn thì chắc chắn đã phải có giấy biên nhận rồi. Tôi không thèm hạ mình để tranh luận về những điểm khác được đề cập trong thư của anh nữa. Tôi nhận ra đó chỉ là một sự hiểu lầm. Tôi hiểu rằng đó là do tính vội vàng, nóng nảy và bướng bỉnh quen thuộc của anh. Tôi biết rằng tấm lòng nhân hậu và tính cách phóng khoáng của anh sẽ không cho phép những ngờ vực cứ tồn tại mãi trong lòng, và thực ra, chính anh sẽ là người đầu tiên đưa tay ra với tôi. Anh đã nhầm rồi, Ivan Petrovitch, anh đã nhầm lẫn to rồi!

Mặc dù lá thư của anh đã làm tôi tổn thương sâu sắc, tôi vẫn sẵn sàng ngay cả trong ngày hôm nay để đến gặp anh và nói lời xin lỗi, thế nhưng từ hôm qua đến nay tôi cứ tất bật và cuống cuồng trong một trạng thái kiệt quệ hoàn toàn, đến nỗi chẳng còn đứng vững được trên đôi chân của mình nữa. Để làm cho những rắc rối thêm phần trọn vẹn, vợ tôi lại đang ngã bệnh; tôi sợ rằng cô ấy bị ốm nặng. Cậu con trai nhỏ của chúng tôi, ơn Chúa, đã khá hơn; nhưng tôi phải gác bút đây, tôi còn một đống việc phải giải quyết và chúng đều rất khẩn cấp. Xin phép người bạn thân thiết của tôi, tôi vẫn là, v.v.