Câu Chuyện Về Một Nông Trại Châu Phi

Lượt đọc: 107 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 1
Viii. Ông Bắt Được "Con Chim Non"

❊ ❊ ❊

Vào lúc bốn giờ chiều hôm sau, người đàn ông gốc Đức cưỡi ngựa vượt qua vùng đồng bằng, trở về sau cuộc tìm kiếm con cừu lạc. Ông đi thong thả, bởi đã ở trên yên ngựa từ lúc bình minh nên ít nhiều mệt mỏi, lại thêm cái oi ả của buổi chiều khiến con ngựa cũng đâm ra buồn ngủ trong lúc dò dẫm từng bước trên con đường cát. Thỉnh thoảng, một con nhện đỏ lớn lại từ vạt cỏ karoo bên lề lao vút sang phía đối diện, nhưng ngoài ra chẳng có gì khác phá vỡ sự tĩnh mịch đơn điệu ấy. Chẳng mấy chốc, đằng sau một trong những khóm bụi sữa cao nhất mọc rải rác bên đường, ông già người Đức chợt trông thấy một người phụ nữ da đen Kaffer, ngồi đó rõ là để tránh chút bóng râm ít ỏi mà khóm bụi có thể che chở khỏi những tia nắng đang ngả về tây.

Ông người Đức quay đầu ngựa rời khỏi đường cái. Vốn tính tình ôn hòa, ông chẳng bao giờ đi ngang qua một sinh linh nào mà lại không cất một lời chào hỏi. Khi đến gần hơn, ông nhận ra đó chẳng phải ai xa lạ mà chính là vợ của tên người làm da đen đã bỏ trốn. Cô ta địu một đứa bé trên lưng bằng một dải chăn đỏ bẩn thỉu; một mảnh vải khác cộc cằn không kém được quấn quanh eo, còn lại thân thể đen đúa đều để trần. Đó là một người phụ nữ có vẻ mặt sầm sì, khó ưa với đôi môi trề ra trông vô cùng kệch cỡm.

Người Đức gặng hỏi vì sao cô ta lại ra nông nỗi này. Cô ta lầm bầm bằng thứ tiếng Hà Lan bập bẹ rằng mình đã bị đuổi đi. Có phải cô ta đã làm điều gì quấy? Cô ta lầm lì lắc đầu. Có ai cho đồ ăn chưa? Cô ta càu nhàu đáp không, rồi xua đuổi lũ ruồi bâu quanh đứa con nhỏ. Dặn người phụ nữ cứ ở yên đó, ông quay đầu ngựa hướng ra đường cái và phóng đi với tốc độ cuồng nộ.

“Nhẫn tâm! Tàn độc! Ôi lạy Chúa tôi! Đây là đạo lý sao? Đây là lòng bác ái ư?”

“Ừ, ừ, ừ,” ông cụ lẩm bẩm trong lúc tiếp tục rảo bước; nhưng chẳng mấy chốc, cơn giận trong lòng bắt đầu dịu xuống, tốc độ của con ngựa chậm lại, và đến khi về tới trước thềm cửa nhà, ông đã vừa gật đầu vừa mỉm cười.

Nhanh nhẹn xuống ngựa, ông đi đến chiếc rương lớn nơi cất trữ lương thực. Ở đó, ông lấy ra một ít bột mì, một ít ngô xay, và vài chiếc bánh nướng. Ông gói tất cả vào ba chiếc khăn tay màu xanh lam, bỏ vào một cái túi vải bố rồi vắt lên vai. Sau đó, ông liếc mắt quan sát thật cẩn trọng xung quanh cửa ra vào. Bị phát hiện đang làm việc thiện là điều tối kỵ đối với ông; nó khiến mặt ông đỏ bừng lên tận chân mái tóc điểm bạc. May thay chẳng có ai quanh đó, thế là ông lại gióng ngựa lên đường. Ngay bên khóm bụi sữa, người phụ nữ Kaffer vẫn ngồi đó — giống như Hagar thuở nào, ông nghĩ, bị chủ nhân đẩy vào chốn hoang vu để chờ chết. Dặn người phụ nữ tháo chiếc khăn tay trên đầu xuống, ông trút toàn bộ thức ăn trong túi của mình vào đó. Người phụ nữ lặng lẽ bọc lại với vẻ mặt lầm lì.

“Cô phải cố gắng đi đến nông trại kế tiếp nhé,” người Đức nói.

Người phụ nữ lắc đầu; cô ta sẽ ngủ ngoài đồng.

Người Đức trầm ngâm suy nghĩ. Phụ nữ Kaffer vốn quen ngủ ngoài trời; nhưng ngặt nỗi, đứa trẻ còn quá nhỏ, và sau một ngày nắng gắt như thế, ban đêm trời có thể trở lạnh. Sự khôn ngoan của ông già không tài nào mường tượng nổi cảnh cô ta sẽ mò mim bò về lều trại ở khu nhà chính khi màn đêm che chở. Ông cởi chiếc áo khoác màu muối tiêu cũ kỹ ra và đưa cho cô ta. Người phụ nữ lầm lũi nhận lấy rồi đặt lên đầu gối. “Với cái đó, mẹ con họ sẽ được ngủ ấm áp; không đến nỗi nào đâu. Ha, ha!” ông người Đức lẩm bẩm. Và ông cưỡi ngựa trở về nhà, cái đầu gật gù liên hồi đủ khiến bất cứ ai nhìn thấy cũng phải chóng mặt.

“Em ước gì ông ấy đừng quay về tối nay,” Em nói, gương mặt đẫm nước mắt.

“Có về ngày mai thì cũng vậy thôi,” Lyndall đáp.

Hai thiếu nữ ngồi trên bậc thềm túp lều, khóc thương cho số phận của người Đức khi ông trở về. Lyndall lấy tay che mắt khỏi ánh hoàng hôn đang buông xuống.

“Ông ấy đến kìa,” cô nói, “đang huýt sáo bài ‘Ach Jerusalem du schone’ to đến mức tớ có thể nghe thấy từ tận đây.”

“Biết đâu ông ấy đã tìm thấy cừu rồi thì sao.”

“Tìm thấy á!” Lyndall thốt lên. “Ông ấy có phải chết ngay tối nay thì cũng vẫn huýt sáo y hệt như thế thôi.”

“Các cháu ngắm hoàng hôn đấy à, mấy con gà con?” ông người Đức lên tiếng khi phi ngựa đến gần với một cú nước kiệu nhanh nhẹn. “À, vâng, cảnh ấy thật đẹp làm sao!” ông nói thêm khi xuống ngựa, dừng lại giây lát với bàn tay đặt trên yên ngựa để ngắm bầu trời chiều, nơi mặt trời phóng lên những vệt lửa dài, lơ lửng giữa khung cảnh ấy và tầm mắt là những dải mây vàng mỏng manh. “Ei! Các cháu khóc đấy à?” ông Đức hỏi khi hai đứa trẻ chạy xà lại gần.

Chừng chưa kịp để các cô bé đáp lời, giọng nói của Tant Sannie đã vang lên chóe gắt.

“Mày, đứa con của đứa con của cái giống chó Kaffer, lại đây mau!”

Người Đức ngẩng đầu lên. Ông tưởng mụ đàn bà người Hà Lan ra sân hóng mát và đang gọi một đứa ở nào đó làm điều quấy. Ông cụ ngoảnh nhìn quanh xem đó là ai.

“Mày, cái đồ vô lại già chuyên mồm mép cầu nguyện, mày điếc à?”

Tant Sannie đứng trước bậc thềm nhà bếp; ngồi ngay trên đó là gã Hottentot gầy giơ xương, còn đứng trên bậc cao nhất là Bonaparte Blenkins, hai tay đút ngược sau vạt áo, ánh mắt đăm đăm nhìn bầu trời hoàng hôn.

Người Đức đánh rơi chiếc yên ngựa xuống đất.

“Bish, bish, bish! Chuyện gì thế này nhỉ?” ông tự lẩm bẩm rồi bước về phía ngôi nhà. “Lạ thật đấy!”

Hai cô bé lẽo đẽo theo sau: Em vẫn sụt sùi khóc; còn Lyndall với gương mặt có phần tái nhợt và đôi mắt mở thao láo.

“Và tao có trái tim của loài ác quỷ, tụi mày nói thế phải không? Mày còn định đâm tao một dao cơ mà?” mụ đàn bà người Hà Lan gào lên. “Tao không đuổi con hầu Kaffer đi chỉ vì tao sợ mày chứ gì? Ồ, cái đồ giẻ rách thảm hại! Tao yêu mày chắc? Tao muốn lấy mày làm chồng lắm cơ à? Muốn lắm không? MUỐN LẮM HẢ?” mụ đàn bà Boer hét toáng lên; “đồ đuôi mèo, đồ chân chó! Ngày mai khi mặt trời mọc mà còn lai vãng ở gần nhà tao,” mụ thở hổn hển, “lũ Kaffer của tao sẽ lôi mày lê lết qua cát. Tụi nó sẽ vui lòng làm thế lắm, bất cứ đứa nào cũng sẵn sàng, chỉ vì một nhúm thuốc lá, để trả cho mấy lời cầu nguyện của mày với chúng nó.”

“Ta hoang mang quá, ta hoang mang quá,” ông người Đức đứng trước mặt mụ, đưa tay lên trán thốt lên; “ta... ta không hiểu gì cả.”

“Hỏi nó kìa, hỏi nó ấy!” Tant Sannie vừa thét vừa chỉ tay về phía Bonaparte; “nó biết rõ đấy. Mày cứ nghĩ nó không tài nào làm tao hiểu được cơ à, nhưng nó đã làm được, làm được đấy, cái đồ ngu già ạ! Tao biết đủ tiếng Anh cho chuyện đó cơ. Mày cứ việc đứng ở đây,” mụ đàn bà Boer gầm lên, “khi sao mai mọc, tao sẽ bảo lũ Kaffer kéo mày ra ngoài và lôi đi, cho đến khi cái thân xác già cỗi của mày không còn chiếc xương nào không bị bẻ nát vụn ra như thịt nhồi bobootie, cái đồ ăn mày già! Mấy cái thứ giẻ rách của mày chẳng đáng một xu – chúng nó nên bị vứt xó ra đống tro tàn,” mụ la lối; “nhưng tao sẽ giữ lại để cho bầy cừu của tao. Chẳng một cái móng guốc thối tha nào của con ngựa già nhà mày mà mày được mang theo; tao sẽ lấy tất – tất cả cho bầy cừu mà mày đã làm mất, cái đồ vô thần ạ!”

Mụ đàn bà Boer dùng lòng bàn tay quẹt vội dãi nhớt bám quanh miệng.

Người Đức quay sang Bonaparte, kẻ vẫn đang đứng trên bậc thềm, say sưa ngắm nhìn vẻ đẹp của hoàng hôn.

“Xin đừng ngỏ lời với tôi; xin đừng đến gần tôi, hỡi kẻ lầm đường lạc lối,” Bonaparte nói, đầu không ngoảnh đi và cằm không hạ xuống. “Có một tội ác mà cả tự nhiên phải ghê tởm; có một tội ác mà cái tên của nó cũng đủ khiến tai người nghe phải nhơ nhuốc – tội ác đó chính là của anh; tội ác đó chính là sự vô ơn. Người phụ nữ này đã là ân nhân của anh; trên nông trại của bà ấy, anh đã sống; đàn cừu của bà ấy, anh đã chăm sóc; vào ngôi nhà của bà ấy, anh đã được dung thứ bước vào và cử hành thánh lễ – một vinh dự mà anh chưa bao giờ xứng đáng; thế mà anh đã đền đáp bà ấy ra sao? – thật đê tiện, đê tiện, đê tiện xiết bao!”

“Nhưng tất cả đều là bị đặt, là dối trá và sai sự thật. Tôi phải, tôi nhất định phải lên tiếng,” ông người Đức đột nhiên ngoảnh nhìn quanh với vẻ ngỡ ngàng. “Tôi đang nằm mơ ư? Các người điên cả rồi sao? Chuyện gì thế này không biết?”

“Cút đi, đồ chó má,” mụ đàn bà người Hà Lan thét lên; “ngày hôm nay tao đã có thể là một người đàn bà giàu có nếu không vì cái thói lười biếng của mày. Mải mê cầu nguyện với lũ Kaffer sau những bức tường chuồng gia súc. Cút đi, cái đồ chó Kaffer!”

“Nhưng rốt cuộc chuyện gì đã xảy ra thế? Chuyện gì đã diễn ra từ lúc tôi rời đi vậy?” ông người Đức cất tiếng hỏi, quay sang người đàn bà Hottentot đang ngồi trên bậc thềm.

Bà ta là bạn của ông; bà ta sẽ nói cho ông nghe sự thật một cách tử tế. Người phụ nữ đáp lại bằng một tràng cười lớn giòn giã.

“Cho nó một trận đi mụ chủ già! Trị nó đi!”

Thật là thích thú khi được chứng kiến cảnh gã đàn ông da trắng từng làm chủ nay bị săn đuổi đến đường cùng. Người phụ nữ da màu cười khúc khích, rồi thảy một tá hạt ngô vào miệng nhaim nháp.

Mọi cơn giận dữ và xúc động chợt tan biến khỏi gương mặt ông cụ. Ông chậm rãi quay người, lê tấm lưng còng bước xuống con đường nhỏ dẫn về túp lều của mình; trước mắt ông giờ đây chỉ là một màu đen tối. Ông vấp phải ngưỡng cửa căn phòng quen thuộc.

Em, nức nở nghẹn ngào, toan chạy theo ông; nhưng mụ đàn bà Boer đã ngăn lại bằng một tràng chửi rủa xối xả tục tĩu đến mức khiến gã Hottentot phải cười nấc lên.

“Lại đây, Em,” Lyndall nói, ngẩng cao chiếc đầu nhỏ bé kiêu hãnh, “chúng ta vào trong đi. Tớ không muốn ở lại đây để nghe thứ ngôn ngữ đó đâu.”

Cô nhìn thẳng vào mắt mụ đàn bà Boer. Tant Sannie hiểu ý nghĩa của cái nhìn ấy dẫu không hiểu hết lời lẽ. Mụ lạch bạch đuổi theo và tóm lấy cánh tay Em. Mụ từng đánh Lyndall một lần vào nhiều năm trước và chưa bao giờ làm thế nữa, thế nên lần này mụ nhắm vào Em.

“À thế chúng mày dám chống lại tao cơ à, cái đồ xấu xí giống người Anh này!” mụ thét lên, dùng một tay ấn mạnh đầu đứa trẻ xuống, giữ chặt vào đầu gối mình; tay kia giáng những cú đấm liên hồi hết bên má này sang bên má khác của cô bé.

Trong tích tắc, Lyndall đứng trân trân nhìn, rồi cô đặt những ngón tay nhỏ nhắn của mình lên cánh tay mụ đàn bà Boer. Chỉ cần dùng đến một nửa sức lực, Tant Sannie hoàn toàn có thể hất văng cô bé ngã nhào xuống đống đá. Sức mạnh từ những ngón tay mảnh dẻ ấy chẳng đáng là gì, dẫu chúng đang bấu chặt lấy cổ tay bè ngang của mụ – chặt đến mức đến giờ đi ngủ những vết hằn vẫn còn đó; nhưng mụ đàn bà Boer chợt nhìn vào đôi mắt trong veo và đôi môi trắng bệch đang mím chặt của cô bé, rồi với một tiếng chửi thề nửa ngạc nhiên, mụ lỏng tay buông ra. Cô bé luồn cánh tay của Em qua tay mình.

“Tránh ra!” cô nói với Bonaparte, kẻ đang đứng chắn ngay cửa, và gã Bonaparte bất khả chiến bại ấy, giữa giờ phút đắc thắng, đã phải dịch người nhường chỗ cho cô.

Mụ Hottentot nín bặt tiếng cười, và một sự im lặng khó chịu bao trùm lấy cả ba con người đang đứng ở cửa ra vào.

Vừa bước vào phòng, Em đã sà xuống sàn nhà nức nở thảm thiết. Lyndall nằm dài trên giường, cánh tay vắt ngang che đôi mắt, vô cùng tái nhợt và bất động.

“Hoo, hoo!” Em khóc lóc; “vậy mà tụi nó không chịu cho ông mang theo con ngựa xám; còn Waldo thì lại đang ở cối xay gió. Hoo, hoo, lỡ tụi nó không cho chúng ta ra tiễn ông thì sao. Hoo, hoo, hoo!”

“Tớ ước gì cậu có thể thôi cái giọng đó đi,” Lyndall nói mà không nhúc nhích. “Cậu thấy vui sướng lắm khi cho Bonaparte biết là hắn đang làm cậu đau khổ đấy à? Chúng ta sẽ chẳng xin xỏ ai hết. Sắp đến giờ ăn tối rồi. Lắng nghe đây – và khi nào nghe thấy tiếng dao nĩa va vào nhau, chúng ta sẽ ra ngoài gặp ông.”

Em nén những tiếng nấc, quỳ gối bên cửa chăm chú lắng nghe. Bất ngờ, có kẻ bước đến bên cửa sổ và sập tấm chớp lại.

“Ai thế nhỉ?” Lyndall giật mình lên tiếng.

“Chắc là nhỏ hầu thôi,” Em đáp. “Sao tối nay nó đóng sớm thế không biết!”

Nhưng Lyndall chồm dậy khỏi giường, chộp lấy tay nắm cửa và giật mạnh đầy hung bạo. Cánh cửa đã bị khóa trái từ bên ngoài. Cô nghiến chặt hàm răng.

“Có chuyện gì vậy?” Em lo lắng hỏi.

Căn phòng lúc này đã chìm trong bóng tối hoàn toàn.

“Không có gì,” Lyndall đáp bình thản; “chỉ là họ khóa nhốt chúng ta lại thôi.”

Cô quay người, bước trở lại giường. Nhưng chẳng bao lâu sau, Em nghe thấy tiếng động sột soат. Lyndall đã trèo lên bệ cửa sổ, dùng các ngón tay rà soát khung gỗ bao quanh những ô kính. Trượt người xuống, cô bé tháo chốt sắt ở chân khung giường, rồi trèo lên lại và dùng nó đập vỡ từng ô kính cửa sổ, bắt đầu từ trên xuống dưới.

“Cậu đang làm gì thế?” Em hỏi khi nghe tiếng những mảnh thủy tinh rơi lả tả.

Người bạn đồng hành không đáp lời; cô tì mạnh lên từng thanh nan gỗ nhỏ, khiến chúng kêu răng rắc rồi gãy vụn dưới sức nặng của cô. Kế đó, cô dùng toàn lực đẩy mạnh vào tấm chớp. Cô tưởng những chiếc khuy gỗ sẽ bung ra, nhưng qua tiếng lách cách vang lên, cô thừa biết người ta đã cài thanh chắn sắt ngang qua. Cô đứng lặng đi trong giây lát. Trèo xuống đất, cô cầm lấy một con dao bấm nhỏ một lưỡi trên bàn, bắt đầu hì hục khoét vào thớ gỗ cứng của tấm chớp.

“Bây giờ cậu đang làm gì thế?” Em cất tiếng hỏi, đã thôi khóc vì ngạc nhiên và vịn lại gần hơn.

“Cố khoét một cái lỗ,” câu trả lời ngắn gọn vang lên.

“Cậu nghĩ mình làm nổi không?”

“Không; nhưng tớ cứ thử.”

Trong sự hồi hộp đến nghẹt thở, Em chờ đợi. Suốt mười phút liền, Lyndall hì hục khoét. Cái lỗ sâu được ba phần tám inch – thì lưỡi dao gãy thành mười mảnh.

“Lại chuyện gì nữa thế?” Em mếu máo khóc òa lên lần nữa.

“Không có gì,” Lyndall nói. “Đưa cho tớ chiếc áo ngủ, một mảnh giấy và hộp diêm nào.”

Vừa thắc mắc vừa quờ quạng tìm kiếm, Em cuối cùng cũng vớ được mấy thứ đó.

“Cậu định làm gì với chúng thế?” Em thì thầm hỏi.

“Đốt cháy cửa sổ.”

“Nhưng thế thì cả nhà sẽ bắt lửa và cháy rụi luôn chứ ?”

“Đúng vậy.”

“Nhưng thế chẳng phải là tội lỗi lắm sao?”

“Đúng, rất tội lỗi. Và tớ chẳng bận tâm.”

Cô cẩn thận xếp chiếc áo ngủ vào góc khung cửa sổ, xung quanh lót những mảnh gỗ vụn đẽo ra từ khung cửa. Trong hộp chỉ còn đúng một que diêm. Cô quẹt mạnh nó dọc theo vách tường. Ngọn lửa bùng lên ánh xanh trong chốc lát, hắt sáng gương mặt nhỏ bé với đôi mắt đang lấp lánh. Cô cẩn thận đưa nó vào mảnh giấy. Ngọn lửa lóe lên rực rỡ trong tích tắc, rồi lịm dần và tắt ngấm. Cô thổi vào tia lửa nhưng nó cũng lụi tàn theo. Sau đó, cô ném mảnh giấy xuống đất, giẫm chân lên, rồi trở về giường và bắt đầu cởi quần áo.

Em lao đến cửa, đập thình thịch đầy hoảng loạn.

“Ôi, Tant Sannie! Tant Sannie! Xin hãy mở cửa cho chúng cháu!” con bé kêu gào. “Ôi Lyndall, chúng ta phải làm sao đây?”

Lyndall đưa tay quẹt giọt máu rỉ ra từ vành môi bị cô cắn chặt.

“Tớ đi ngủ đây,” cô nói. “Nếu cậu thích ngồi đó mà tru tréo đến sáng thì tùy. Biết đâu cậu sẽ thấy việc đó giúp ích được gì đó; chứ tớ chưa từng nghe nói gào khóc lại giúp được ai bao giờ.”

Mãi lâu sau, khi bản thân Em đã lên giường và chìm vào giấc ngủ muộn màng, Lyndall mới đến đứng bên mép giường nó.

“Này,” cô nói, nhét một lọ phấn nhỏ vào tay Em; “xoa một ít lên mặt đi. Chỗ mụ ta đánh có xót không?”

Rồi cô lủi thủi bò về giường mình. Mãi lâu, lâu lắm sau đó, khi Em đã thực sự ngủ say, cô vẫn nằm trằn trọc, hai tay đan trước ngực nhỏ và lẩm bẩm –

“Đến ngày đó, khi tôi đã đủ mạnh mẽ, tôi sẽ căm thù mọi thứ có quyền lực, và bảo vệ mọi thứ yếu đuối.” Và cô lại cắn chặt môi.

Người Đức nhìn ra cửa túp lều lần cuối cùng trong đêm đó. Sau đó, ông chầm chậm bước đi quanh phòng và thở dài. Rồi ông lôi giấy bút ra, ngồi xuống viết, dùng các khớp ngón tay dụi đôi mắt già nua mờ đục trước khi bắt đầu.

“Mấy đứa con thân yêu của ta: Các cháu đã không đến để từ biệt ông già này. Có lẽ nào lại thế ư? À chà, dẫu sao thì cũng có một cõi thiên đường nơi người ta chẳng bao giờ ly biệt, nơi các vị thánh bất tử ngự trị.

Ta ngồi đây một mình, và nghĩ về các cháu. Các cháu sẽ quên ông già này chứ? Khi các cháu thức dậy vào ngày mai, ông đã ở nơi rất xa rồi. Con ngựa già thì lề mề, nhưng nó có chiếc gậy để giúp sức; thế là thành ba chân. Sẽ có ngày nó quay trở về với vàng và kim cương. Các cháu có chào đón nó không? Chà, rồi chúng ta sẽ rõ. Ta đi tìm Waldo. Nó sẽ quay lại với chiếc xe ngựa; rồi nó sẽ đi theo ta. Tội nghiệp thằng bé? Chỉ Chúa mới biết được. Có một cõi nơi mọi sự đều được phán xét công minh, nhưng cõi đó không phải ở đây.

Những đứa con nhỏ của ta, hãy phụng sự Đấng Cứu Thế; hãy dâng hiến trái tim mình cho Ngài khi các cháu hãy còn trẻ. Cuộc đời ngắn ngủi lắm.

Chẳng có gì là của ta cả, bằng không ta đã nói rằng: Lyndall, hãy nhận những cuốn sách của ta; Em, hãy nhận những hòn đá của ta. Giờ thì ta chẳng nói gì nữa. Mọi thứ ở đây đều là của ta: điều đó há chẳng phải trái với lẽ công bình sao, Chúa thừa biết chứ? Nhưng ta đành im lặng. Hãy cứ để thế đi. Dẫu vậy ta vẫn cảm thấy lòng mình nặng trĩu, ta buộc phải nói rằng ta rất chạnh lòng.

Đừng khóc thương ông già này quá nhiều. Ông ra đi để tìm kiếm vận may, và biết đâu sẽ trở về với một túi đầy vàng bạc.

Ta yêu thương những đứa con của ta. Liệu chúng có nghĩ về ta không? Ta chính là Lão Otto, kẻ lên đường đi tìm vận may của chính mình.

O.F.”

Viết xong bức thư kỳ quặc này, ông đặt nó ở nơi mấy đứa trẻ có thể dễ dàng tìm thấy vào sáng hôm sau, rồi bắt tay chuẩn bị gói đồ đạc. Ông chưa hề nghĩ đến chuyện phản đối việc mình bị tước đoạt tài sản; hệt như một đứa trẻ, ông chỉ biết nhẫn nhục và khóc thầm. Ông đã sống ở đây mười một năm, và việc phải rời đi quả là điều vô cùng khó khăn. Ông trải một chiếc khăn tay màu xanh lên giường, rồi lần lượt đặt lên đó những thứ mà ông cho là cần thiết và quan trọng nhất – một túi nhỏ đựng những hạt giống kỳ lạ mà ông dự định sẽ gieo trồng vào một ngày nào đó, một cuốn thánh ca tiếng Đức cũ kỹ, ba hòn đá cuội hình thù kỳ dị mà ông rất quý trọng, một cuốn Kinh Thánh, một chiếc áo sơ mi và hai chiếc khăn tay; thế là chẳng còn chỗ trống nào nữa. Ông buộc chặt gói đồ lại và đặt nó lên chiếc ghế bên đầu giường.

“Bấy nhiêu thôi; họ không thể nói là ta mang theo nhiều nhặn gì,” ông lẩm bẩm nhìn theo bọc hành hằng.

Ông đặt cây gậy gộc sần sùi của mình bên cạnh, chiếc túi đựng thuốc lá xanh lam cùng chiếc tẩu ngắn, rồi săm soi những chiếc áo khoác. Ông còn sót lại hai chiếc – một chiếc áo khoác dài bị mối mọt đục khoét và một chiếc áo vải alpaca đen đã sờn ở cùi chỏ. Ông quyết định chọn chiếc áo khoác dài; nó quả thật rất ấm, nhưng ngặt nỗi ông có thể vác nó trên tay và chỉ mặc vào khi gặp ai đó dọc đường. Trông nó vẫn tươm tất hơn chiếc áo vải alpaca đen.

Ông vắt chiếc áo khoác rộng lên lưng ghế, nhét một mẩu bánh nướng cứng ngắc vào nút thắt của bọc hành lý, và thế là mọi công tác chuẩn bị đã hoàn tất. Người Đức đứng ngắm nghía chúng với vẻ vô cùng mãn nguyện. Nỗi buồn vì phải rời đi dường như đã phai nhạt dần trước niềm vui chuẩn bị đồ đạc. Bất chợt, ông giật mình; một biểu cảm đau đớn tột cùng thoáng hiện trên gương mặt. Ông vội rụt tay trái lại rồi dùng tay phải ép chặt lấy ngực.

“Chà, cơn đau nhói bất thình lình lại tái phát rồi,” ông thốt lên.

Khuôn mặt ông tái xanh, nhưng nhanh chóng lấy lại sắc hồng bình thường. Sau đó, ông cụ lại lúi húi dọn dẹp mọi thứ cho thật ngăn nắp.

“Ta phải dọn cho gọn gàng mới được. Tụi nó sẽ không thể nói là ta để lại căn phòng bừa bộn đâu,” ông tự nhủ. Ngay cả những túi hạt giống nhỏ trên lò sưởi cũng được ông xếp thành hàng ngay ngắn và phủi sạch bụi bặm. Rồi ông cởi quần áo và lên giường đi ngủ. Dưới gối là một cuốn truyện nhỏ. Ông rút nó ra. Đối với ông cụ người Đức, một câu chuyện chưa bao giờ chỉ là chuyện kể. Các sự kiện trong đó đối với ông cũng chân thực và quan trọng hệt như những biến cố trong chính cuộc đời ông.

Ông không thể dời bước đi mà chưa biết liệu vị bá tước độc ác kia có hồi tâm chuyển ý hay không và vị nam tước có kết hôn với Emilina hay chăng. Thế là ông chỉnh lại cặp kính và bắt đầu đọc. Thỉnh thoảng, khi cảm xúc dâng trào quá mạnh mẽ, ông lại thốt lên: “A, ta biết ngay mà! Quả là một tên đểu cáng! Ta đã nhìn thấu hắn từ trước! Ta biết điều đó ngay từ đầu rồi!” Hơn nửa tiếng đồng hồ trôi qua khi ông ngẩng lên nhìn chiếc đồng hồ bạc treo ở đầu giường.

“Ngày mai chặng đường còn dài lắm, thế này thì không ổn đâu,” ông nói, tháo kính ra và cẩn thận kẹp vào trang sách làm dấu. “Cuốn này đọc dọc đường ngày mai thì hợp lắm đây,” ông nói thêm khi nhét cuốn sách vào túi chiếc áo khoác dài; “đọc thú vị lắm cho mà xem.” Ông gật gù cái đầu rồi nằm xuống. Ông suy nghĩ một chút về những muộn phiền của chính mình, nghĩ nhiều hơn về hai cô bé mà ông sắp phải rời xa, về vị bá tước, về Emilina, về vị nam tước; nhưng rồi ông chìm vào giấc ngủ rất nhanh – ngủ yên bình hệt như một đứa trẻ thơ, kẻ mà tâm hồn ngây thơ không hề vướng bận chút đau buồn hay lo toan nào.

Căn phòng chìm vào tĩnh mịch. Những mẩu than hồng trong lò sưởi hắt thứ ánh sáng đỏ đục trải dài trên sàn nhà, soi bóng lên những hình con sư tử thêu trên tấm chăn bông. Mười một giờ đêm điểm, căn phòng vô cùng tĩnh lặng.

Một giờ sáng đến. Vệt sáng đã lụi tàn, dẫu tro tàn vẫn còn âm ấm, và căn phòng tối như mực. Con chuột xám, kẻ có cái hang ẩn náu dưới chiếc hộp đựng dụng cụ, bò ra và ngồi lên đống bao tải ở góc phòng; rồi, bạo gan hơn vì căn phòng quá đỗi tối tăm, nó trèo lên chiếc ghế cạnh đầu giường, nhấm nháp chiếc bánh nướng, cắn vội một miếng nến rồi ngồimmổmmổm trên hai chân sau lắng nghe. Nó nghe thấy tiếng thở đều đặn của ông cụ, nghe thấy tiếng bước chân của con chó Kaffer đói meo đang đi vòng tuần tra cuối cùng hòng tìm kiếm một khúc xương hay mẩu da thừa nào bị bỏ quên; và nó nghe thấy tiếng con gà mái kêu cục tác khi con mèo hoang tóm mất một đứa con trong đàn, rồi nghe cả tiếng con gà con chip chip. Sau đó con chuột xám lủi về cái hang dưới hộp dụng cụ, và căn phòng lại chìm vào tĩnh lặng. Rồi hai giờ sáng đến. Lúc ấy màn đêm đã trở nên ảm đạm và mây mù giăng kín. Con mèo hoang đã về tổ trên mỏm đá kopje; con chó Kaffer cũng đã tìm được một khúc xương và nằm gặm nhấm.

Một sự tĩnh lặng tuyệt đối bao trùm vạn vật. Chỉ có trong căn phòng của mình, mụ đàn bà Boer cứ trằn trọc quăng quật đôi tay lực lưỡng trong giấc ngủ; vì mụ mơ thấy một cái bóng đen với đôi sải cánh rộng đang lướt bay chậm chạp qua ngôi nhà mình, khiến mụ rên rỉ và run rẩy. Và đêm dài vẫn vô cùng tĩnh mịch.

Nhưng, dù mọi nơi có tĩnh lặng đến đâu, thì sự tĩnh lặng trong căn phòng của người Đức lại mang một vẻ tĩnh mịch hoàn toàn kỳ lạ. Dẫu bạn có căng tai lắng nghe cẩn trọng đến đâu đi chăng nữa, cũng chẳng thể bắt gặp lấy một âm thanh của hơi thở.

Ông đâu phải đã đi vắng, bởi chiếc áo khoác cũ vẫn treo lủng lẳng trên lưng ghế – chiếc áo dự định sẽ mặc vào khi gặp gỡ ai dọc đường; cả bọc hành lý cùng cây gậy vẫn sẵn sàng cho chuyến hành trình dài ngày mai. Bản thân ông cụ người Đức vẫn nằm đó, mái tóc đen gợn sóng điểm chút bạc hất ngược lên chiếc gối. Gương mặt già nua đang nằm đó một mình trong bóng tối, mỉm cười hệt như nụ cười của một đứa trẻ – ồ, thật thanh thản biết bao. Người ta vẫn thường bảo có một vị khách lạ mà sự xuất hiện còn tồi tệ hơn mọi nỗi thống khổ của trần gian, kẻ mà ta luôn run rẩy bỏ chạy khi hắn đến gần; nhưng đôi khi hắn lại ghé đến thật dịu dàng. Và dường như Thần Chết đã thấu hiểu và yêu thương ông cụ, nên ngài mới khẽ khàng chạm vào ông nhẹ nhàng đến thế. Và làm sao nỡ đối xử phũ phàng với ông được chứ – một con người hiền từ, giản dị và ngây thơ như một đứa trẻ?

Thế là ngài vuốt phẳng những nếp nhăn hằn trên vầng trán già nua, đọng lại nụ cười thoảng qua, và khép lại đôi mắt để chúng chẳng bao giờ phải rơi lệ thêm lần nào nữa; rồi giấc ngủ ngắn ngủi của cõi đời trần thế đã hòa tan vào giấc ngủ vĩnh hằng miên viễn.

“Sao ông ấy lại trẻ ra thế chỉ trong một đêm thế này?” người ta thốt lên khi tìm thấy ông vào buổi sáng hôm sau.

Vâng, thưa ông cụ kính yêu; với những người như ông, thời gian chẳng thể mang lại tuổi già. Ông ra đi với trọn vẹn sự thanh cao và ngây thơ của tuổi thơ đọng lại trên mình, dẫu cho khi từ giã cõi đời, tóc ông đã điểm bạc.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 16 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.