Bonaparte đứng trên đống tro tàn. Hắn phóng tầm mắt nhìn qua cánh đồng trống và thấy một đốm nhỏ đang di chuyển, đoạn hắn giật giật tà áo ra phía sau đầy vẻ mong chờ một màn kịch hay.
Chiếc xe bò từ từ tiến lại gần. Waldo nằm cuộn mình giữa mấy bao tải ở phía sau xe, bàn tay giấu trong ngực áo đang chạm vào cỗ máy xén lông cừu. Mọi việc giờ đã hoàn tất. Ý nghĩ đúng đắn ấy chợt lóe lên trong đầu cậu vào ngày hôm qua, khi cậu ngồi thẫn thờ nửa tỉnh nửa mê ngắm dòng nước chảy qua bánh xe nước. Cậu thì thầm với đôi mắt nhắm hờ:
“Ngày mai mình sẽ giũa phẳng các bánh răng, siết chặt lại mấy con ốc rồi đem ra cho họ xem.” Lại một khoảng lặng—“Khắp thế gian này—cả thế gian này—đây là của tôi, do chính tay tôi làm ra!” Cậu siết chặt những chiếc bánh xe nhỏ và ròng rọc trong túi đến mức kêu lạo xạo. Chẳng mấy chốc, tiếng lầm bầm của cậu lớn dần—“Và năm mươi bảng—một chiếc mũ đen cho tía—cho Lyndall một chiếc áo lụa xanh màu nhạt lắm; và một chiếc màu tía tựa đóa chuông đất, cùng đôi giày trắng.” Cậu tiếp tục lầm bầm—“Một hộp đầy, đầy những sách. Chúng sẽ giảng cho tôi nghe tất cả, tất cả, tất cả,” cậu nói thêm, các ngón tay khẽ cử động đầy khao khát: “vì sao các tinh thể lại lớn lên với hình thù đẹp đẽ nhường ấy; vì sao chớp lại phóng về phía sắt; vì sao người da đen lại có da màu đen; vì sao ánh nắng mặt trời làm mọi vật ấm lên. Mình sẽ đọc, đọc, đọc,” cậu thì thầm chậm rãi. Rồi đột ngột, một cảm giác mà cậu gọi là “Sự hiện diện của Chúa” trùm lấy cậu; một cảm giác ấm áp, mạnh mẽ tựa như vòng tay ôm ấp lấy thân mình. Cậu mỉm cười qua đôi mắt khép hờ. “À, Cha ơi, Cha của riêng con, cảm nhận được Ngài thật ngọt ngào làm sao, tựa như tia nắng ấm áp. Sách vở và Kinh thánh không thể kể hết về Ngài và tất cả những gì con cảm nhận được từ Ngài. Chúng hãy còn vướng víu lời phàm tục; còn Ngài—”
Tiếng lầm bầm của cậu chìm dần vào sự hỗn độn không thành tiếng, cho đến khi mở bừng mắt ra, cậu bỗng sững sờ nhận ra cánh đồng nâu trước mặt chính là nông trại quen thuộc thuở nào. Họ đã đi vào trong đó được nửa tiếng đồng hồ mà cậu hoàn toàn không hay biết. Cậu đánh thức người đánh xe đang gà gật ở phần đầu xe dưới ánh nắng sớm mai. Họ chỉ còn cách khu nhà chính nửa dặm. Cậu có cảm giác như mình đã rời xa nơi này cả năm trời. Cậu tưởng chừng như nhìn thấy Lyndall đang đứng trên bức tường gạch để ngóng chờ mình; còn tía cậu thì đi từ ngôi nhà này sang ngôi nhà khác, dừng lại để ngước nhìn.
Cậu cất tiếng gọi bầy bò. Cậu đã mua quà cho từng người ở nhà. Cho tía một thẻ thuốc lá mua ở cửa hàng gần cối xay; cho Em một chiếc kháp tăn; cho Lyndall một bông hoa đẹp tuyệt được đào cả rễ ở một chỗ họ dừng chân nghỉ; cho Tant Sannie một chiếc khăn tay. Khi xe tiến sát ngôi nhà, cậu ném chiếc roi da cho người đánh xe gốc Kaffir rồi nhảy phắt xuống khỏi thành xe để chạy về trước. Bonaparte liền chặn cậu lại ngay khi cậu chạy qua đống tro tàn.
“Chào buổi sáng, cậu bé thân mến. Cậu chạy đi đâu mà vội vã với đôi má ửng hồng thế kia?”
Cậu bé ngước nhìn hắn, thậm chí còn cảm thấy vui mừng khi gặp lại Bonaparte.
“Tôi đang về căn lều,” cậu thở hổn hển đáp.
“Cậu sẽ không gặp được họ ở trong đó đâu—không gặp được ông bố kính yêu của cậu đâu,” Bonaparte nói.
“Ông ấy đâu rồi?” cậu bé hỏi.
“Đằng kia, qua khỏi mấy bãi quây,” Bonaparte vừa nói vừa giơ tay ra hiệu một cách đầy vẻ khoa trương về phía những bãi quây đà điểu được xây bằng tường đá.
“Ông ấy làm gì ở ngoài đó thế?” cậu bé hỏi.
Bonaparte ân cần vỗ nhẹ lên má cậu.
“Bọn ta không thể giữ ông ấy lại lâu hơn được nữa, trời oi bức quá. Bọn ta chôn cất ông ấy rồi, cậu bé của tôi ơi,” Bonaparte nói, ngón tay khẽ chạm vào má đứa trẻ. “Bọn ta không thể giữ ông ấy lại nữa đâu. Hì, hì, hì!” Bonaparte cười lớn khi cậu bé bỏ chạy dọc theo bức tường đá thấp, dáng điệu lẩn thẩn gần như lén lút, hệt như một kẻ đang sợ hãi.
Vào lúc năm giờ chiều, Bonaparte quỳ gối trước một chiếc hòm trong căn phòng của người đàn ông gốc Đức. Hắn đang bận rộn lục lọi đồ đạc bên trong.
Tant Sannie và hắn đã thỏa thuận rằng, nay khi người gốc Đức đã qua đời, Bonaparte sẽ không còn làm thầy giáo nữa mà lên làm quản lý nông trại. Đổi lại cho những đóng góp trong công tác giáo dục trước đây, hắn tỏ ý muốn sở hữu toàn bộ căn phòng cùng tài sản của người quá cố. Tant Sannie không mấy mặn mà với sự sắp xếp này. Cô dành nhiều sự kính trọng cho người gốc Đức đã khuất hơn là khi ông còn sống, và cô thà để tài sản của ông yên bình thuộc về con trai ông còn hơn. Bởi vì cô là một tín đồ vô cùng sùng đạo, luôn tin rằng trên vòm trời kia có những khe hở, nơi không chỉ có tai mà cả mắt cũng có thể ghé vào để quan sát mọi chuyện đang diễn ra ở trần gian này. Cô chưa bao giờ dám chắc thế giới tâm linh lấn át thế giới thực tại này đến mức độ nào, và theo nguyên tắc, cô luôn khôn ngoan tránh làm bất cứ điều gì có thể xúc phạm đến những vị khán giả vô hình ấy. Chính vì lý do này mà cô không dám ngược đãi con gái và cháu gái của người Anh quá cố, cũng chính vì lý do này mà cô muốn cậu con trai được thừa hưởng gia sản của cha mình hơn. Thế nhưng, thật khó lòng từ chối Bonaparte bất cứ điều gì khi cô và hắn cùng ngồi bên nhau thật đầm ấm vào buổi tối để nhâm nhi tách cà phê, trong đó Bonaparte dùng thứ tiếng Hà Lan bập bẹ mà hắn đang học cấp tốc để kể rằng hắn sùng bái những người phụ nữ đẫy đà nhường nào, và hắn là một tay làm nông cừ khôi ra sao.
Thế nên, vào lúc năm giờ chiều hôm ấy, Bonaparte đã quỳ gối trong căn phòng của người gốc Đức.
“Chắc chắn nó ở đâu đây thôi,” hắn lẩm bẩm khi cẩn thận dọn từng món quần áo cũ ra khỏi hòm, và chẳng tìm thấy gì, hắn lại xếp chúng vào chỗ cũ. “Nó nằm đâu đó trong căn phòng này; và nếu nó ở đây, Bonaparte nhất định sẽ tìm ra,” hắn lặp lại. “Cục cưng ạ, ông đâu có sống ở đây bao nhiêu năm trời mà không tích góp được chút vốn liếng nào. Ông đâu phải kẻ ngốc nghếch như vẻ bề ngoài. Ồ, không đời nào!” Bonaparte lẩm bấm.
Hắn bắt đầu đi quanh phòng, thò ngón tay vào khắp mọi ngõ ngách: chọc vào những khe nứt lớn trên tường làm bầy nhện hoảng hốt bò chạy; đấm thình thịch vào lớp vữa cũ cho đến khi chúng nứt ra và rơi lả tả xuống đất; ngước cổ lên ngắm nghía ống khói cho đến khi bồ hóng rơi lả tả bám đầy lên chiếc đầu hói làm nó đen thui. Hắn sờ soạng những chiếc túi vải xanh nhỏ xíu; hắn thử cạy hòn đá lát lò sưởi; hắn cầm từng cuốn sách lắc mạnh cho đến khi những trang giấy cũ rách tơi tả rơi xuống sàn nhà như mưa.
Trời bắt đầu tối dần, Bonaparte đứng ngẫm nghĩ với ngón tay gác lên mũi. Cuối cùng, hắn tiến đến chỗ cánh cửa, nơi vắt chiếc quần dài và áo lê-gít mà người quá cố từng mặc lần cuối. Hắn đã từng sờ qua chúng, nhưng chỉ làm một cách vội vã ngay sau đám tang vào ngày hôm qua; hắn quyết định kiểm tra lại một lần nữa. Thọc ngón tay vào mấy chiếc túi áo lê-gít, hắn phát hiện ra một lỗ thủng ở một góc túi. Luồn tay qua lỗ thủng đó, lách vào khoảng giữa lớp lót và mặt vải, hắn liền chạm phải thứ gì đó. Bonaparte kéo nó ra—một gói nhỏ hình vuông được khâu kín bằng vải bạt. Hắn ngắm nghía nó, bóp bóp; gói đồ phát ra tiếng lạo xạo như thể chứa đầy tiền giấy. Hắn nhanh chóng nhét nó vào túi áo lê-gít của mình, rồi nghếch cổ nhìn qua nửa cánh cửa để xem có ai đang đi tới hay không. Chẳng có gì lọt vào tầm mắt ngoài những tia nắng hoàng hôn vàng vọt cuối ngày đang nhuộm màu các bụi cây karoo trên cánh đồng và rọi sáng đống tro tàn, nơi bầy gà đang mổ mồi. Hắn quay người lại, ngồi xuống chiếc ghế gần nhất, rồi lấy con dao nhọc giấy rạch tung gói đồ. Thứ đầu tiên rơi ra là một loạt những trang giấy ngả vàng đã cũ. Bonaparte cẩn thận mở từng tờ một và miết phẳng chúng trên đầu gối. Chắc hẳn phải có thứ gì đó vô cùng giá trị thì mới được cất giấu kỹ lưỡng đến thế, mặc dù hắn chẳng thể nào đọc nổi những ký tự tiếng Đức trên đó. Khi mở đến tờ cuối cùng, hắn cảm thấy bên trong có vật gì đó cứng cứng.
“Cậu bắt được nó rồi, Bon cậu bé của tôi ơi! Cậu đã tóm được nó rồi!” hắn kêu lên, vỗ đùi đánh đét một cái. Né sát về phía cửa vì ánh sáng đang lịm dần, hắn cẩn thận mở lớp giấy ra. Bên trong chẳng có gì ngoài một chiếc nhẫn cưới bằng vàng trơn.
“Còn hơn không!” Bonaparte lẩm bìm, cố gắng đeo nó vào ngón út của mình, ngặt nỗi ngón tay hắn lại quá béo.
Hắn tháo chiếc nhẫn ra, đặt lên chiếc bàn trước mặt và nhìn ngắm nó bằng đôi mắt lé.
“Hỡi Sannie, khi giờ phút tốt lành ấy điểm,” hắn nói, “khi ta thở hổn hển dẫn nàng, dưới ánh đuốc của thần Hymen, tiến đến bàn thờ uyên ương, thì hỡi cô dâu hoan hỉ của ta, trên ngón tay búp sen tươi thắm muôn đời của nàng, chiếc nhẫn này sẽ ngự trị.
Thân thể ngọc ngà của nàng hỡi cô nương, Sắc đẹp ấy Bonaparte sẽ ôm trọn; Những ngón tay hắn thò vào túi bạc, Cũng sẽ tung hoành thỏa thích ở trong luôn.”
Cất cao giọng đọc đoạn thơ lai láng ấy xong, hắn chìm đắm trong dòng suy tưởng hân hoan.
“Cũng sẽ tung hoành thỏa thích ở trong luôn,” hắn lẩm bẩm ngẫm nghĩ.
Ngay khoảnh khắc ấy, đúng như lời Bonaparte đã thề thốt và thề một cách thành kính cho đến cuối đời, một cái cốc rõ ràng và chậm rãi giáng thẳng lên đỉnh cái đầu hói của hắn.
Bonaparte giật mình ngẩng đầu lên. Chẳng có chiếc dây cương hay sợi dây da nào buông thừng thững từ trên xà nhà xuống, và quanh cửa chẳng có lấy một bóng người. Trời đang tối dần; hắn bắt đầu thấy gai người. Hắn vội vã xếp gọn đám giấy lại. Hắn vươn tay định cầm lấy chiếc nhẫn. Chiếc nhẫn đã biến mất! Biến mất dù chẳng có bóng người nào bước vào phòng; biến mất dù chẳng có dáng hình nào lướt qua khung cửa. Biến mất tăm!
Hắn nhất định sẽ không ngủ lại đây nữa, điều đó là chắc chắn.
Hắn nhét vội đám giấy vào túi. Vừa lúc đó, ba cái cốc chậm rãi và rành mạch lại giáng xuống đỉnh đầu hắn. Hàm của Bonaparte trễ xuống: từng khớp xương rời rã mất hết sức lực; hắn không thể nhúc nhích; hắn không dám đứng lên; chiếc lưỡi nằm mềm oặt trong khoang miệng.
“Lấy hết đi, lấy hết đi!” hắn nấc nghẹn trong cổ họng. “Ta—ta không cần chúng đâu. Lấy—”
Đúng lúc ấy, một cú giật mạnh bạo vào nhúm tóc xoăn xám ở sau gáy khiến hắn chồm bật dậy, hét lên hoảng loạn. Chẳng lẽ hắn cứ ngồi lì ra đấy chịu tê liệt để rồi bị kéo xác đi cho quỷ dữ bắt đi sao? Gầm thét kinh hoàng, hắn tháo chạy bán sống bán chết, không dám ngoảnh đầu nhìn lại.
Khi màn sương đêm buông xuống và bóng tối trùm lên vạn vật, một bóng hình nhỏ bé đang tiến về phía cánh cổng của bãi quây đà điểu ở tận cùng, lùa một con chim đi trước. Khi cổng được mở ra, con chim được lùa vào trong và cổng được khép lại, bóng hình ấy quay lưng bước đi nhưng rồi chợt khựng lại gần bức tường đá.
“Có phải anh đấy không, Waldo?” Lyndall lên tiếng khi nghe thấy tiếng động.
Cậu bé đang ngồi trên nền đất ẩm ướt, lưng tựa vào tường. Cậu không đáp lại cô.
“Lại đây,” cô nói, cúi người xuống sát bên cậu, “tớ tìm cậu suốt cả ngày hôm nay.”
Cậu lầm bầm vài tiếng không rõ nghĩa.
“Cậu chẳng ăn gì cả. Tớ đã để phần ăn tối trong phòng cho cậu rồi. Cậu phải về nhà với tớ thôi, Waldo.”
Cô cầm lấy tay cậu, và cậu bé từ từ đứng dậy.
Cô bắt cậu bám vào tay mình, rồi đan những ngón tay nhỏ nhắn của cô vào tay cậu.
“Cậu phải quên đi thôi,” cô thì thầm. “Từ khi chuyện đó xảy ra, tớ lúc nào cũng đi lại, nói năng chứ chẳng bao giờ ngồi yên một chỗ. Nếu cứ mãi nhớ nhung, chúng ta chẳng thể nào đưa người chết trở về được.” Cô đan những ngón tay nhỏ xíu của mình chặt hơn vào tay cậu. “Quên đi là cách tốt nhất. Ông ấy thực sự đã chứng kiến lúc nó kéo đến cơ,” cô thì thầm một lát sau. “Điều đáng sợ nhất chính là được nhìn thấy nó đang tiến lại gần!” Cô rùng mình. “Tớ cũng mong nó đến với tớ như vậy. Cậu có biết tại sao lúc nãy tớ lại lùa con chim đó không?” cô nói thêm nhanh chóng. “Đó là Hans, con chim ghét cay ghét đắng Bonaparte. Tớ thả nó ra chiều nay; tớ cứ nghĩ nó sẽ rượt đuổi và thậm chí giết quách hắn ta.”
Cậu bé chẳng mảy may tỏ chút hứng thú nào.
“Nó không bắt được hắn; nhưng nó đã thò đầu qua nửa cánh cửa căn lều của cậu và dọa hắn sợ chết khiếp. Hắn đang ở trong đó bận rộn ăn trộm đồ đạc của cậu đấy. Có lẽ từ giờ hắn sẽ để yên cho chúng; nhưng tớ ước gì con chim ấy dẫm nát hắn ra.”
Cả hai không nói thêm lời nào nữa cho đến khi về tới cửa lều.
“Có một ngọn nến và bữa tối ở trên bàn đấy. Cậu phải ăn đi,” cô ra lệnh với giọng quả quyết. “Tớ không thể ở lại với cậu lúc này được, kẻo họ phát hiện ra chuyện con chim thì khổ.”
Cậu nắm lấy tay áo cô, kéo sát miệng lại gần tai cô.
“Chẳng có Chúa nào cả!” cậu rít lên giận dữ; “không có Chúa; chẳng ở đâu có cả!”
Cô giật mình.
“Chẳng ở đâu cả!”
Cậu nghiến răng ken két, và cô cảm nhận được hơi thở nóng hổi của cậu phả bên má mình.
“Waldo, cậu điên mất rồi,” cô vừa nói vừa vô thức rụt người lại tránh xa cậu.
Cậu buông tay ra rồi cũng quay lưng bước đi.
Suy cho cùng, chẳng phải đó là quy luật của cuộc đời sao? Chúng ta lủi thủi chiến đấu trong những trận chiến nhỏ bé của riêng mình; cậu chiến đấu cho phần cậu, tớ chiến đấu cho phần tớ. Chúng ta không được phép nương nhờ hay tìm kiếm sự giúp đỡ từ ai.
Vào lúc cuộc đời cậu trở nên chân thực nhất, trong mắt tớ cậu chẳng khác nào kẻ điên; khi nỗi thống khổ của cậu đạt đến đỉnh điểm đen tối nhất, tớ chỉ biết đứng nhìn cậu rồi ngẩn ngơ tự hỏi. Tình bạn quả là một điều tốt đẹp, tựa như một chiếc gậy vững chắc; nhưng đến khi phải dồn toàn lực tì vào nó, chiếc gậy ấy lại oằn đi. Trong ngày tháng ngặt nghèo và cay đắng nhất, tâm hồn mọi kẻ đều cô độc.
Lyndall đứng bên cậu trong bóng tối, ánh mắt đong đầy niềm thương cảm và ngỡ ngàng. Khi cậu bước về phía cửa, cô liền đuổi theo sau.
“Ăn tối đi nhé; nó sẽ làm cậu khá hơn đấy,” cô nói.
Cô cọ má vào vai cậu rồi lẳng lặng bỏ chạy.
Ở căn phòng phía trước, cô bé người Kaffir đầu tóc xù xù đang rửa chân cho Tant Sannie trong một cái chậu nhỏ, còn Bonaparte, người đang ngồi trên chiếc ghế dài bằng gỗ, thì đang tháo giày và tất để rửa chân luôn. Có ba ngọn nến đang cháy bập bùng trong phòng, hắn và Tant Sannie ngồi sát rạt vào nhau, bên cạnh là mụ Hottentot gầy gò đứng không xa mấy; bởi vì khi có ma quỷ quanh quẩn thì cần phải có thật nhiều ánh sáng, và đông người thì mới có sức mạnh. Bonaparte đã hoàn toàn hồi phục sau cơn hoảng hốt ban chiều, và những liều brandy được nốc vào liên tục nhằm giúp hắn trấn tĩnh đã đưa hắn vào một tâm trạng vô cùng dễ chịu và niềm nở.
“Cái thằng bé Waldo đấy,” Bonaparte vừa nói vừa xoa xoa các ngón chân, “sáng nay vừa thấy xe bò đến là chuồn mất tăm và chẳng chịu làm một mảy may công chuyện nào suốt cả ngày hôm nay. Tôi sẽ không đời nào dung túng cho cái thói đó bây giờ khi tôi đã là chủ nhân của cái nông trại này.”
Cô hầu gái người Hottentot dịch lại.
“À, tôi đoán là nó đang buồn vì bố nó chết đấy thôi,” Tant Sannie nói. “Chuyện thường tình ở đời ấy mà. Tôi đã khóc trọn cả buổi sáng khi bố tôi qua đời. Người ta có thể kiếm một ông chồng khác, chứ chẳng thể tìm đâu ra một ông bố thứ hai,” Tant Sannie nói, liếc xéo sang Bonaparte một cái.
Bonaparte bày tỏ mong muốn được giao việc cho Waldo làm vào ngày mai, và thế là cô bé người Kaffir đầu xù được cử đi gọi cậu ta tới. Sau một hồi lâu, cậu bé mới xuất hiện và đứng lặng ở ngưỡng cửa.
Dù họ có mặc cho cậu một chiếc áo đuôi tôm, chải chuốt mỡ màng lên mái tóc cho đến khi những giọt dầu nhỏ giọt xuống và nằm mượt mà như đầu của một vị trưởng lão trong ngày chủ nhật làm lễ thánh đi chăng nữa, thì ở bộ dạng của gã trai này vẫn toát lên một vẻ gì đó bất trị. Thế mà lúc này đây, đứng đó trong bộ trang phục cũ kỹ kỳ lạ, đầu tóc trông giống như vừa mới vùi sâu dưới cát, đôi mắt sưng húp, mái tóc rũ rượi xõa trước trán cùng vẻ lầm lì bướng bỉnh hằn trên nét mặt, trông cậu chẳng khác nào một chú trâu tơ bất kham.
“Chúa nhân từ ơi,” Tant Sannie kêu lên, “trông nó kìa! Vào đây đi, cháu trai. Cháu không thể lại đây chào ta một tiếng được sao? Cháu không muốn ăn chút gì à?”
Cậu đáp rằng mình chẳng muốn gì cả, rồi quay phắt đôi tròng mắt nặng nề tránh khỏi cô.
“Người ta nhìn thấy ma trong phòng bố cháu đấy,” Tant Sannie nói. “Nếu sợ quá thì cháu có thể ra bếp mà ngủ.”
“Con sẽ ngủ ở phòng của chúng con,” cậu bé chậm rãi đáp.
“Thôi được, cháu đi đi,” cô ta nói; “nhưng nhớ dậy thật sớm để lùa cừu đấy. Tụi chăn cừu—”
“Phải đấy, nhớ dậy sớm nhé, cậu bé của tôi,” Bonaparte chen vào với nụ cười trên môi. “Ta nay đã là chủ nông trại này rồi; và ta hy vọng chúng ta sẽ là những người bạn tốt, những người bạn vô cùng tốt, nếu cháu cố gắng làm tròn bổn phận của mình, cậu bé thân mến ạ.”
Waldo quay người bước đi, còn Bonaparte, với ánh mắt hiền từ nhìn ngọn nến, liền duỗi thẳng một bên chân trần ra, khiến Waldo—lúc ấy đang ngẩn ngơ chẳng nhìn cụ thể vào đâu—vấp phải và ngã nhúi xuống sàn nhà một cú nặng nề.
“Ôi chao! Ta hy vọng cháu không bị thương, cậu bé của tôi nhé,” Bonaparte nói. “Dù sao thì cháu cũng sẽ còn phải nếm trải nhiều thứ cay đắng hơn thế trước khi bước qua cuộc đời này,” hắn an ủi thêm khi Waldo lồm cồm bò dậy.
Mụ hầu gái người Hottentot cười rũ rượi vang lên khắp căn phòng; còn Tant Sannie thì cười khúc khích đến mức đau cả sườn.
Khi cậu đi rồi, cô hầu gái nhỏ bắt đầu rửa chân cho Bonaparte.
“Ôi Chúa ơi, Chúa nhân từ ơi, nó ngã thế mới chứ lỵ! Tôi cứ nghĩ đến là lại buồn cười,” Tant Sannie kêu lên, rồi cô lại cười nấc nẻ. “Từ trước đến nay tôi vẫn biết nó không được bình thường rồi; nhưng tối nay thì ai nhìn vào cũng thấy rõ mười mươi,” cô nói thêm, dùng tạp dề lau những giọt nước mắt vì quá đỗi buồn cười trên mặt. “Đôi mắt nó cứ dại đi như thể bị quỷ ám ấy. Nó chẳng bao giờ giống những đứa trẻ khác. Chúa trên cao chứng giám, có khi nó cứ thui thủi đi một mình cả tiếng đồng hồ để lầm bầm một mình ấy chứ. Ngồi trong phòng với nó là thấy môi nó cứ mọng lên mấp máy suốt thôi; thế mà có gọi nó đến hai mươi bận nó cũng chẳng thèm nghe thấy. Đúng là cái đồ ngốc nghếch; nó điên thật rồi, điên không thuốc chữa.”
Việc lặp đi lặp lại từ “điên” ấy đã lọt vào tai Bonaparte và đánh thức ý đồ trong đầu hắn. Hắn ngừng khoắng mấy ngón chân trong chậu nước.
“Điên ư, điên á? Loại điên ấy ta lạ gì,” Bonaparte nói, “và ta biết rõ thứ trị được căn bệnh này đấy. Đầu mút của một chiếc roi ngựa ngắn, chính là roi đấy! Trò hay lắm; trị dứt điểm ngay,” Bonaparte phán.
Mụ Hottentot cười khúc khích rồi dịch lại.
“Từ nay trên cái nông trại này sẽ không còn cảnh đi lang thang lẩm bẩm một mình nữa đâu,” Bonaparte tuyên bố; “sẽ không còn chuyện vừa chăn cừu vừa đọc sách cùng một lúc nữa. Đầu roi ngựa tuy nhỏ, nhưng ta nghĩ chẳng mấy chốc nó sẽ được nếm mùi vị của nó thôi.” Bonaparte xoa xoa hai bàn tay, mỉm cười mãn nguyện nhìn qua sống mũi; rồi cả ba kẻ lại cùng cất tiếng cười hô hố đầy nham hiểm.
Còn Waldo trong căn lều của mình đang co ro ngồi thụp trong góc tối, hai đầu gối ôm sát vào tận cằm.