Câu Chuyện Về Một Nông Trại Châu Phi

Lượt đọc: 107 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 2
Vi. Một Đám Cưới Boer.

❊ ❊ ❊

“Trước đây tôi không biết cô lại thích cưỡi ngựa nhanh đến thế,” Gregory nói với cô vị hôn thê bé nhỏ của mình.

Họ đang thong thả phi nước đại trên con đường dẫn đến trang trại của Oom Muller vào buổi sáng diễn ra đám cưới.

“Anh gọi đây là cưỡi ngựa nhanh á?” Em ngạc nhiên hỏi.

“Tất nhiên rồi! Cỡ này thì gãy cổ ngựa chứ chẳng chơi, lại còn làm người ta mệt phờ suốt cả ngày,” anh bực dọc nói thêm; rồi ngoái đầu nhìn chiếc xe ngựa đang theo sau. “Tôi cứ nghĩ Waldo là một kẻ lái xe liều lĩnh chứ; hóa ra hôm nay họ thong thả thế,” Gregory nói. “Nhìn vào thì khối người tưởng đôi hắc mã kia bị què ấy chứ.”

“Em đoán họ muốn tránh bụi do chúng ta cuốn lên thôi,” Em nói. “Kìa, họ dừng lại ngay khi chúng ta dừng đấy thôi.”

Thấy vậy, Gregory lại thúc ngựa đi tiếp.

“Tất cả là tại con ngựa của cô đấy: nó đá tung lên một đám bụi mù mịt khiến chính tôi cũng chịu không nổi,” anh nói.

Trong khi đó, chiếc xe bò vẫn lững thững tiến lên.

“Hãy cầm lấy dây cương,” Lyndall bảo, “và bắt chúng đi chậm lại. Hôm nay em muốn nghỉ ngơi và ngắm nhìn những bước chân của lũ ngựa—chứ không cần phải hưng phấn gì đâu; em mệt lắm rồi.”

Cô ngả người ra góc ghế, còn Waldo tiếp tục cho xe đi chậm dưới ánh bình minh xám xợt dọc con đường phẳng lặng. Họ đi ngang qua chính bụi cây sữa mà nhiều năm trước, ông già người Đức đã tìm thấy người phụ nữ Kaffir ở đó. Nhưng sáng hôm ấy, tâm trí họ không vương vấn gì đến ông; đó là những suy nghĩ của tuổi trẻ, hướng về tương lai và miệt mài trong hiện tại. Cuối cùng, cậu chạm nhẹ vào tay cô.

“Gì thế?”

“Anh sợ em ngủ quên rồi bị xóc văng ra ngoài,” cậu nói; “em ngồi im lìm quá.”

“Không; đừng nói gì với em; em không ngủ đâu;” nhưng một lúc sau, cô chợt nói: “Đưa một sinh linh đến với thế giới này hẳn là một điều khủng khiếp.”

Waldo quay lại nhìn; cô đang ngồi co mình trong góc ghế, chiếc khăn choàng màu xanh lam quấn chặt lấy người, và đôi mắt vẫn dán vào đôi chân của bầy ngựa. Không biết phải bình luận gì trước câu nói có phần bất ngờ của cô, cậu đành giất nhẹ roi thúc ngựa.

“Em chẳng có chút lương tâm nào cả, hoàn toàn không,” cô nói thêm; “nhưng em sẽ chẳng đời nào muốn mang một linh hồn đến cõi đời này. Khi nó phạm tội và khi nó đau khổ, một bàn tay vô hình như bàn tay của tử thần sẽ giáng xuống đời em—‘Chính tay mày đã làm điều đó, chính mày, vì sự ích kỷ của riêng mày mà mày đã tạo ra sinh vật này! Hãy nhìn tác phẩm của mày kìa!’ Nếu nó sống đến tám mươi tuổi thì nó vẫn cứ lơ lửng như một cối đá xay đeo bám cổ em, nó có quyền đòi hỏi em phải mang lại điều tốt đẹp, và nguyền rủa em vì những nỗi buồn của nó. Làm cha mẹ chẳng khác nào Chúa trời—nếu công trình của họ hóa ra tồi tệ, thì đó là nỗi bất hạnh lớn cho chính họ; họ chẳng đời nào rũ bỏ được trách nhiệm. Thời gian và năm tháng chẳng bao giờ mang lại nổi cái ngày mà bạn có thể nói với đứa con của mình rằng: ‘Hỡi linh hồn, ta còn dính líu gì đến ngươi nữa?’”

Waldo mơ màng đáp:

“Thật kỳ diệu làm sao khi một linh hồn lại có quyền năng tạo ra một linh hồn khác.”

Cô nghe thấy những lời đó cũng giống như nghe tiếng móng ngựa đang đập xuống mặt đường; dòng suy nghĩ của cô vẫn trôi theo lối riêng của nó.

“Người ta hay nói, ‘Chúa gửi những đứa trẻ đến.’ Trong tất cả những lời dối trá hèn hạ và ghê tởm mà con người bịa ra để xu nịnh bản thân, em ghét nhất câu đó. Chắc là bố em đã nói thế khi ông biết mình sắp chết vì bệnh lao, và mẹ em khi bà biết mình chẳng có gì để nuôi nổi em, thế rồi họ sinh ra em để em phải đi ăn chực nằm chờ như một con chó từ tay những kẻ xa lạ. Người ta đâu có nói Chúa gửi sách vở, hay các bài báo, hay những cỗ máy do họ chế tạo đến; rồi thở dài, nhún vai và bảo rằng họ đành chịu bó tay. Sao họ không nói thế về những thứ khác chứ? Đồ dối trá! ‘Chúa gửi những đứa trẻ đến!’” Cô bực bội dậm chân xuống sàn xe. “Mấy đứa trẻ ngây thơ tin sái cổ điều đó. Chúng thành kính chạm vào vị khách nhỏ vừa đến từ xứ sở xa xôi của Chúa, rồi ngó nghiêng khắp phòng xem có chiếc lông trắng nào rơi xuống từ đôi cánh của vị thiên thần đã mang đứa bé đến hay không. Trên môi chúng, câu nói ấy mang ý nghĩa sâu xa; còn với tất cả những kẻ khác, đó chỉ là một lời nói dối có tính toán. Đáng chú ý hơn cả,” cô nói, giọng từ chỗ đam mê bỗng chuyển sang một tông giọng trầm châm chọc, “khi người ta kết hôn, dù họ có sinh ra sáu mươi đứa con đi nữa, họ cũng trút toàn bộ trách nhiệm lên đầu Chúa. Còn khi họ không kết hôn, chẳng ai đoái hoài gì đến chuyện Chúa có gửi chúng đến hay không. Khi giữa các bậc cha mẹ chẳng có một khế ước hợp pháp nào, thì rốt cuộc ai là kẻ gửi những đứa trẻ đến? Chắc là ác quỷ rồi!” Cô cười một tiếng nho nhỏ, trong trẻo và mỉa mai. “Thật kỳ lạ là có những kẻ đến từ địa ngục và có những kẻ đến từ thiên đường, thế mà khi đặt chân đến đây thì trông ai cũng giống nhau tăm tắp.”

Waldo ngạc nhiên trước thái độ của cô. Cậu không tài nào hiểu được mấu chốt trong suy nghĩ của cô, cũng chẳng thấy được sợi dây liên kết mạch văn của cô. Cô kéo chiếc khăn choàng siết chặt hơn nữa quanh người.

“Tin vào ác quỷ hẳn là một điều thú vị lắm,” cô nói; “giá mà em tin được thì hay biết mấy. Nếu có ích gì, em sẵn sàng quỳ gối cầu nguyện ba tiếng đồng hồ mỗi sáng mỗi chiều với đôi chân trần rằng: ‘Lạy Chúa, xin hãy để con tin vào Satan.’ Hắn thật hữu ích làm sao đối với những kẻ tin hắn. Họ có thể ích kỷ và dâm ô tùy thích, và nhờ có ý Chúa lẫn hành động của ma quỷ, lúc nào họ cũng tìm được một kẻ để trút bỏ tội lỗi của mình. Còn chúng ta, những kẻ vô thần khốn khổ, chúng ta phải tự gánh vác lấy tội lỗi của mình: chúng ta buộc phải thừa nhận rằng, ‘Chính tôi đã làm điều đó, chính tôi. Không phải Chúa, chẳng phải Satan; chính tôi!’ Đó mới là mũi kim đâm thấu tận tâm can. Waldo,” cô dịu dàng nói, thái độ thay đổi hoàn toàn và đột ngột, “em thích anh lắm, em yêu anh.” Cô nhẹ nhàng áp má vào vai cậu. “Khi ở bên anh, em chẳng bao giờ thấy mình là đàn bà hay anh là đàn ông; em chỉ biết rằng cả hai chúng ta đều là những sinh thể biết suy nghĩ. Còn khi em ở cạnh những người đàn ông khác, dù em có yêu họ hay không, họ đối với em cũng chỉ là những cỗ thể xác trơ trọi; nhưng anh là một linh hồn; em thích anh. Kìa,” cô nói nhanh, ngả người trở lại góc ghế, “màu hồng đẹp làm sao trên những đỉnh đồi kìa! Mặt trời sắp mọc rồi đấy.”

Waldo ngước nhìn quanh vòng tròn những ngọn đồi vàng rực; và bầy ngựa, khi những tia nắng đầu tiên chạm vào chúng, liền lắc đầu và nhai ngấu nghiến những chiếc hàm thiếc sáng lấp lánh, khiến cho những bộ dây cương trang trí bằng đồng thau lại chói lọi lên.

Đã tám giờ khi họ đến gần ngôi nhà trang trại: một tòa nhà gạch đỏ, với những bãi quây gia súc bên phải và một vườn cây ăn trái nhỏ bên bên trái. Nơi đây đã rộn ràng bầu không khí náo nhiệt khác thường: một chiếc xe bò, một chiếc xe cộ lớn, và vài chiếc yên ngựa treo áp vào tường báo hiệu sự có mặt của một vài vị khách đến sớm, và số lượng này sẽ sớm tăng lên đáng kể. Đến với một đám cưới vùng nông thôn Hà Lan, khách khứa kéo đến đông đảo đến mức khiến những ai chỉ quen cưỡi ngựa băng qua những đồng bằng karoo thưa thớt dân cư phải ngạc nhiên.

Khi buổi sáng trôi qua, những vị cưỡi trên lưng đủ loại ngựa từ khắp mọi ngã đổ về, treo thêm yên ngựa vào những hàng dài áp sát tường, bắt tay, uống cà phê, và tụ tập thành từng nhóm ngoài trời để ngắm nhìn những chiếc xe bò chở nặng trịch những vị phu nhân Tante to lớn cùng những cô con gái xinh xắn, theo sau là la liệt trẻ con đủ mọi kích cỡ, mặc đủ kiểu vải in hoa và vải thô, được chăm sóc bởi những vú nuôi người Hottentot, Kaffir và con lai — với muôn vàn sắc da từ vàng nhạt đến đen nhánh, làm cho khung cảnh náo nhiệt càng thêm phần phong phú.

Khắp nơi tràn ngập sự náo nức và nhộn nhịp, và bầu không khí ấy càng lúc càng tăng dần khi thời điểm đoàn xe rước dâu quay trở về đến gần. Công tác chuẩn bị cho bữa tiệc đang được tiến hành khẩn trương trong nhà bếp; cà phê được mang ra liên tục, và giữa tiếng reo hò vang dội cùng những phát súng lệnh chào mừng, chiếc xe ngựa kéo dừng lại, đoàn người dự đám cưới bước xuống. Cô dâu chú rể cùng các phù dâu phù rể trang nghiêm bước vào căn phòng tân hôn, nơi chiếc giường và rương đựng đồ được trang trí toàn màu trắng cùng những dải ruy băng và hoa giả, và nơi một hàng ghế được xếp sẵn để đoàn người trang nghiêm ngồi xuống. Sau một lúc, phù dâu và phù rể đứng dậy, lần lượt trân trọng dẫn từng vị khách vào để chúc mừng hạnh phúc và hôn cô dâu chú rể.

Sau đó, bữa tiệc được dọn lên bàn, và phải đợi đến gần hoàng hôn những chiếc đĩa mới được dọn sạch để nhường chỗ cho những cuộc vui trong ngày bắt đầu. Mọi thứ được dọn sạch khỏi phòng khách lớn, và mặt sàn đất sét được bôi mỡ bò đánh kỹ trở nên bóng láng như gỗ gụ đánh vec-ni. Phụ nữ trong đám cưới kéo nhau vào các phòng bên để thay trang phục buổi tối; rồi bước ra trong những bộ váy musлин trắng, rực rỡ với ruy băng màu mè và trang sức bằng đồng. Khi những ngọn nến làm bằng mỡ động vật đầu tiên được gắn lên các bức tường thì cũng là lúc điệu nhảy bắt đầu, tiếng nhạc phát ra từ cặp tay đàn trong một góc phòng. Cô dâu chú rể mở màn điệu nhảy, và chẳng mấy chốc sàn nhà đã ngập tràn những cặp đôi đang quay cuồng, tinh thần ai nấy đều phấn chấn. Đôi uyên ương hòa mình thoải mái vào đám đông, đâu đó có người đàn ông vừa hát vang sảng khoái vừa lôi kéo bạn nhảy theo điệu Blue Water hay John Speriwig; lũ trẻ hò hét cổ vũ, và sự phấn khích cùng cảnh hỗn độn diễn ra tột độ cho đến tận mười một giờ đêm. Lúc này, đám trẻ con lúc nhúc trong các phòng bên đã không thể dỗ dành cho nín khóc nổi nữa, dù cho có nhét thêm những mẩu bánh mỳ hay bánh ngọt; tiếng khóc la inh ỏi nổi lên còn át cả tiếng kéo đàn vĩ cầm, các bà mẹ phải vùng chạy khỏi bạn nhảy của mình để đập đầu mấy đứa nhỏ lại, tát mấy đứa bé giữ trẻ, rồi nhét những đứa đang gào khóc vào các góc giường trống, gầm bàn hay đằng sau những chiếc rương. Chỉ nửa tiếng sau, mọi thứ âm thanh ngáy ngủ của trẻ con vang lên từ tứ phía, và lúc này việc đặt chân xuống bất cứ căn phòng bên nào cũng trở thành mối hiểm họa vì sợ dẫm phải đầu hay tay của một đứa trẻ.

Giờ đây, những bước chân tất bật cũng đã làm vỡ lớp bề mặt cứng chắc của sàn nhà, và một đám bụi mịn bay lên tạo thành một vầng hào quang vàng rực xung quanh những ngọn nến, khiến những người bị hen suyễn phải ho sặc sụa, đám bụi ngày một dày đặc hơn đến mức chẳng thể nhận ra ai ở phía bên kia căn phòng, và mặt của bạn nhảy chỉ còn nhìn thấy lờ mờ qua một màn sương màu vàng.

Đến mười hai giờ, cô dâu được đưa vào phòng tân hôn và cởi bỏ trang phục; đèn được thổi tắt, chú rể được phù rể đưa đến tận cửa và trao cho chiếc chìa khóa; sau đó cánh cửa được khép lại và khóa chặt, những cuộc vui chơi lại càng bùng nổ dữ dội hơn bao giờ hết. Chẳng ai nghĩ đến chuyện đi ngủ cho đến tận sáng hôm sớm, và cũng chẳng còn chỗ trống nào để tìm một giấc ngủ.

Chính vào thời điểm ấy trong đêm diễn ra đám cưới của Tant Sannie, Lyndall đang ngồi cạnh cửa ra vào ở một trong các phòng bên để ngắm nhìn những vũ công lúc ẩn lúc hiện trong đám bụi mờ vàng đục. Gregory thì ủ rũ ngồi trong một góc của phòng khiêu vũ rộng lớn. Cô vị hôn thê bé nhỏ liền chạm nhẹ vào tay anh.

“Em ước gì anh ra mời Lyndall nhảy cùng,” cô nói; “chắc cô ấy mệt lắm rồi; cô ấy ngồi im suốt cả buổi tối.”

“Tôi mời cô ta ba lần rồi,” người yêu cô cộc cằn đáp. “Tôi không đời nào làm con chó của cô ta, bò đến tận chân để chuốc lấy cái vinh dự bị cô ta đá cho một phát đâu—không vì em, Em ạ, và cũng chẳng vì bất cứ ai khác.”

“Ôi, em đâu biết là anh đã mời cô ấy rồi, Greg,” cô vị hôn thê bé nhỏ ngoan ngoãn nói; rồi cô bước đi để rót cà phê.

Tuy nhiên, một lúc sau, Gregory nhận ra mình đã di chuyển sát quanh căn phòng cho đến khi đứng ngay gần ô cửa nơi Lyndall đang ngồi. Sau khi đứng ngập ngừng một lúc, anh ta hỏi xem mình có thể mang cho cô một tách cà phê được không.

Cô từ chối; thế nhưng anh ta vẫn đứng lì ở đó (sao anh ta lại không thể đứng ở đó giống như bất kỳ chỗ nào khác chứ?), rồi anh ta bước hẳn vào phòng ngủ.

“Tôi có thể mang lò sưởi chân cho cô được không, cô Lyndall?”

“Cảm ơn anh.”

Anh ta đi tìm một chiếc và đặt dưới chân cô.

“Có gió lùa từ khung cửa sổ vỡ kìa: tôi nhét cái gì vào ô kính đó nhé?”

“Không, chúng tôi cần không khí.”

Gregory đảo mắt nhìn quanh, nhưng chẳng thấy thứ gì khác phù hợp hơn, anh ta bèn ngồi xuống một cái rương ở phía bên kia cửa ra vào. Lyndall ngồi trước mặt anh, tay chống cằm; đôi mắt vốn có màu xám thép ban ngày nhưng lại hóa đen vào ban đêm, đang nhìn xuyên qua khung cửa sang căn phòng bên cạnh. Một lúc sau, anh ta nghĩ rằng cô đã hoàn toàn quên mất sự hiện diện của mình, và thế là anh ta dám ngắm nhìn bàn tay nhỏ nhắn cùng chiếc cổ của cô—điều mà anh chưa từng dám làm khi còn nơm nớp lo sợ đôi mắt ấy quay lại nhìn mình.

Cô mặc chiếc váy đen, điều đó càng khiến cô như tách biệt hẳn khỏi những người phụ nữ xiêm y lộng lẫy quanh mình; và đôi bàn tay nhỏ nhắn thật trắng trẻo, chiếc nhẫn kim cương lấp lánh phản chiếu ánh sáng. Cô lấy chiếc nhẫn đó ở đâu nhỉ? Anh ta nhoài người về phía trước một chút để cố đọc cho ra những chữ khắc trên nhẫn, nhưng ánh nến quá mờ. Khi anh ta ngước lên thì đôi mắt cô đã dừng lại trên người mình. Cô đang nhìn anh—không phải bằng ánh mắt mà Gregory cảm thấy cô từng nhìn anh trước đây; không phải nhìn như thể anh chỉ là một gốc cây hay hòn đá vô tình chắn ngang đường. Tối nay, dẫu là với ý chê bai, hay thân thiện, hay lạnh lùng đi nữa, anh ta không thể đoán được, nhưng cô thực sự đang nhìn anh—nhìn người đàn ông Gregory Rose, với sự chăm chú. Một cảm giác phấn khích mơ hồ dâng ngập trong lòng anh. Anh ta nắm chặt tay lại để nghĩ ra một ý hay ho nào đó có thể bày tỏ với cô; thế nhưng trong số những điều sâu sắc mà anh ta từng tưởng tượng ra là mình sẽ nói với cô khi ngồi một mình trong căn nhà vách đất, chẳng có câu nào thốt lên được. Cuối cùng, anh ta cất lời:

“Những điệu nhảy của người Boer này thật tầm thường làm sao;” và ngay sau khi thốt ra, anh ta thấy đó chẳng phải là một lời nói khôn ngoan gì cho cam, liền ước gì mình chưa từng nói.

Trước khi Lyndall kịp đáp lời, Em ngó đầu vào cửa.

“Ôi, ra đây đi anh,” cô nói; “họ sắp nhảy điệu đệm gối rồi kìa. Em chẳng muốn hôn bất cứ gã nào trong số này đâu. Lôi em đi nhanh lên.”

Cô luồn tay vào cánh tay Gregory.

“Bụi lắm, Em ạ; em còn hứng thú nhảy nhót gì nữa không?” anh ta hỏi mà chẳng thèm đứng dậy.

“Ôi, em không bận tâm đến bụi bặm đâu, mà nhảy nhót làm em thấy thư giãn hơn.”

Nhưng anh ta vẫn chẳng hề nhúc nhích.

“Anh thấy mệt rồi; chắc anh không nhảy nữa đâu,” anh ta nói.

Em rụt tay lại, và một chàng trai làm nghề nông bỗng bước tới cửa rồi kéo cô đi mất.

“Anh vẫn thường tưởng tượng rằng—” Gregory định nói tiếp—nhưng Lyndall đã đứng phắt dậy.

“Tôi mệt rồi,” cô nói. “Không biết Waldo đang ở đâu nhỉ; cậu ấy phải đưa tôi về thôi. Mấy người này chắc không chịu buông tha cho đến sáng mất, mà bây giờ đã ba giờ rồi còn gì.”

Cô lách qua đám tay đàn vĩ cầm cùng một băng ghế dài chật kín những vũ công đang mệt lử, rồi bước ra bằng cửa trước. Trên hiên nhà, một đám đàn ông và con trai đang hút thuốc, ngó nghiêng qua cửa sổ và buông những câu đùa cợt thô tục. Waldo chắc chắn không có mặt ở đó, thế là cô tiến về phía những chiếc xe bò và xe cộ đang đỗ cách xa ngôi nhà chính.

“Waldo,” cô gọi, nheo mắt nhìn vào một chiếc xe lớn, “cậu đấy phỏng? Tôi bị ánh nến hoa cả mắt rồi, chẳng nhìn thấy gì nữa.”

Cậu đã tự tạo cho mình một chỗ ngồi lọt thỏm giữa hai hàng ghế. Cô trèo lên và ngồi bệt xuống phần sàn xe dốc ở phía trước.

“Tôi đoán là sẽ tìm thấy cậu ở đây,” cô nói, kéo vạt váy phủ lên vai. “Chốc nữa cậu phải đưa tôi về đấy, nhưng chưa phải lúc này đâu.”

Cô tựa đầu vào chiếc ghế gần chỗ cậu, và họ lặng lẽ lắng nghe tiếng đàn vĩ cầm lúc bập bùng lúc đứt quãng do gió đêm thổi từ trang trại đến, cùng tiếng dậm chân không dứt của những vũ công và những tràng cười vang dội đầy thô tục. Cô đưa bàn tay nhỏ nhắn ra để tìm bàn tay cậu.

“Thật tuyệt làm sao khi được nằm đây và nghe những tiếng động ấy,” cô nói. “Tôi thích cảm giác dòng đời xa lạ kia đang cuồn cuộn đập vào người mình. Tôi thích thấu hiểu những hình thái cuộc sống hoàn toàn khác biệt với tôi.” Cô hít một hơi thật dài. “Những khi cuộc sống của chính tôi trở nên nhỏ bé và tôi cảm thấy ngộp thở vì nó, tôi thích thu gọn lại, và ngắm nhìn nó như một bức tranh chỉ trong một khoảnh khắc—một mâu thuẫn muôn màu của nhân gian: một tu sĩ thời trung cổ với chuỗi hạt lần tràng hạt đang bước đi trong khu vườn yên tĩnh, ngước nhìn từ bãi cỏ dưới chân lên những cành cây trĩu quả; những đứa trẻ Mã Lai nô đùa trần truồng trên bãi biển ngập nắng; một nhà triền gia Ấn Độ ngồi cô độc dưới tán cây đa, miệt mài suy tư, suy tư và suy tư để trong ý nghĩ về Thượng đế mà đánh mất chính mình; một đoàn người tôn sùng thần rượu vang mặc áo trắng, đầu đội vòng nguyệt quế đang nhảy múa dọc các con phố La Mã; một vị tử đạo trong đêm trước khi chết đang nhìn qua khung cửa sổ hẹp lên bầu trời, cảm thấy mình đã có đôi cánh để bay lên” (cô mơ màng đưa tay lên mặt); “một nhà hiền triết phái Epicurus đang thuyết giảng tại phòng tắm La Mã cho một nhúm đệ tử nghe về bản chất của hạnh phúc; một thầy phù thủy Kaffir đang đi tìm thảo mộc dưới ánh trăng, trong khi từ những túp lều trên sườn đồi vẳng lại tiếng chó sủa và tiếng trò chuyện của phụ nữ trẻ con; một người mẹ đang đút bánh mỳ trộn sữa cho con trong những chiếc bát gỗ nhỏ và hát khúc ca buổi tối. Tôi thích ngắm nhìn tất cả; tôi cảm thấy chúng chảy rần rật qua huyết quản mình—cuộc đời ấy thuộc về tôi; nó làm cho cuộc đời nhỏ bé của tôi trở nên rộng lớn hơn, nó đập tan những bức tường chật hẹp đang giam cầm tôi.”

Cô thở dài, hít một hơi thật sâu.

The cô cất lời hỏi:

“Cậu đã có dự định gì chưa?”

“Rồi,” cậu đáp, những từ ngữ thốt ra ngắt quãng, có khoảng dừng ở giữa; “tôi sẽ dắt con ngựa xám—tôi sẽ đi du lịch trước—tôi sẽ đi ngắm nhìn thế giới—rồi tôi sẽ tìm việc làm.”

“Việc gì?”

“Tôi không biết.”

Cô có cử động thiếu kiên nhẫn.

“Đó đâu phải là một dự định; đi du lịch—ngắm nhìn thế giới—tìm việc làm! Nếu cậu bước chân vào đời mà không có mục đích, không có định hướng rõ ràng, chỉ biết mộng mơ—mộng mơ, cậu chắc chắn sẽ chuốc lấy thất bại, bị lừa gạt, bị xô đẩy hết hướng này đến hướng khác. Cuối cùng cậu sẽ đứng đó với một cuộc đời tươi đẹp đã cạn kiệt, chẳng còn gì để bày tỏ. Người ta hay nói về thiên tài—thực ra nó chẳng có gì khác ngoài việc một người biết rõ mình có thể làm tốt nhất điều gì, rồi cứ thế mà làm, và không làm gì khác nữa. Waldo,” cô nói, đan chặt những ngón tay nhỏ nhắn vào tay cậu, “tôi ước gì mình có thể giúp cậu; tôi ước gì có thể làm cho cậu hiểu rằng cậu phải quyết định xem mình sẽ trở thành ai và sẽ làm gì. Cậu chọn gì cũng được—làm nông dân, thương gia, nghệ sĩ, tùy ý cậu—nhưng phải biết rõ mục tiêu của mình, và sống vì mục đích duy nhất đó. Chúng ta chỉ có một cuộc đời để sống. Bí quyết của thành công chính là sự tập trung; bất cứ nơi nào có một cuộc đời vĩ đại, hay một công trình vĩ đại, thì điều đó đều đã được định hình từ trước. Hãy nếm thử mọi thứ một chút, hãy ngắm nhìn mọi thứ một chút; nhưng hãy sống vì một mục đích duy nhất. Mọi thứ đều khả thi đối với một kẻ biết rõ cái đích của mình và cứ thế tiến thẳng đến đó, duy chỉ vì nó mà thôi. Tôi sẽ cho cậu thấy ý tôi là gì,” cô nói gọn lỏn; “lời nói chỉ là hơi khí vô nghĩa cho đến khi cậu cô đọng chúng thành những bức tranh.”

“Giả sử có một người phụ nữ, trẻ tuổi, cô độc không nơi nương tựa như tôi, là sinh thể yếu ớt nhất trên cõi đời này. Nhưng cô ấy phải tự mở lối đi cho cuộc đời mình. Cô ấy muốn trở thành gì thì lại chẳng thể làm được vì cô ấy là phụ nữ; thế nên cô ấy quan sát thật kỹ bản thân và thế giới xung quanh để tìm xem con đường của mình phải đi qua đâu.

“Chẳng có ai giúp đỡ cô ấy cả; cô ấy phải tự cứu lấy mình. Cô ấy nhìn ngắm. Những thứ này cô ấy đang có—một giọng nói ngọt ngào, giàu những âm sắc tinh tế; một khuôn mặt xinh đẹp, rất xinh đẹp, với khả năng cô tụ lại và biểu lộ những xúc cảm mà nếu không thì đã tan biến thành lời nói; một năng lực hiếm có là thấu cảm với những mảnh đời khác biệt và trực giác đọc thấu họ một cách chính xác. Cô ấy có những phẩm chất đó. Sẽ sử dụng chúng ra sao? Một nhà thơ, một nhà văn, chỉ cần tư duy tâm trí; họ cần gì một thân xác xinh đẹp để ghi nhận rạch ròi những xúc cảm tinh thần chứ? Còn họa sĩ thì cần con mắt nhìn hình khối màu sắc, nhạc sĩ cần đôi tai cảm nhận nhịp điệu, và kẻ tha phương làm thuê thì chẳng cần năng khiếu tinh thần nào sất.

“Nhưng có một nghệ thuật mà tất cả những gì cô ấy có đều được tận dụng, và tất cả chúng đều là những yếu tố tối cần thiết—một thể xác biểu cảm tinh tế, giọng nói phong phú, khả năng chuyển hóa tâm lý. Người diễn viên, kẻ hấp thụ rồi phản chiếu từ chính mình những sinh mệnh con người khác, cần tất cả những điều đó, nhưng chẳng cần gì hơn thế nữa. Đó chính là đích đến của cô ấy; nhưng làm thế nào để vươn tới nó? Trước mặt cô ấy là vô vàn khó khăn: phải vượt biển, phải chịu đựng đói nghèo, sự cô độc, thiếu thốn. Cô ấy phải chấp nhận chờ đợi thật lâu trước khi kịp đặt chân lên con đường ấy. Nếu trong quá khứ cô ấy từng lầm lỡ, nếu cô ấy tự trói buộc mình vào một gánh nặng phải mang theo đến tận cùng, cô ấy chỉ còn cách dũng cảm gánh vác gánh nặng ấy và tiếp tục lao động. Chẳng ích gì khi cứ ở đó mà than khóc hay hối hận: thế giới bên kia mới là nơi dành cho việc đó; cuộc đời này quá đỗi ngắn ngủi. Nhờ những sai lầm mà chúng ta nhìn thấu sâu sắc hơn vào cuộc đời. Chúng giúp ích cho chúng ta.” Cô dừng lại một lát. “Nếu cô ấy làm tất cả những điều đó—nếu cô ấy kiên nhẫn chờ đợi, nếu cô ấy không bao giờ gục ngã, không bao giờ tuyệt vọng, không bao giờ quên đi mục đích của mình, cứ thế tiến thẳng về phía trước, uốn nắn những con người và sự vật bất khả dĩ nhất phục vụ cho ý đồ của mình—cuối cùng cô ấy nhất định sẽ thành công. Con người và sự vật vốn rất dễ uốn nắn; họ sẽ dạt sang hai bên khi có ai đó bước đến giữa họ với một đường đi thẳng tắp hướng về một mục đích duy nhất. Tôi biết điều đó từ chính trải nghiệm ít ỏi của mình,” cô nói. “Nhiều năm trước, tôi đã hạ quyết tâm phải được gửi đến trường học. Đó tưởng chừng là điều hoàn toàn vượt ngoài tầm với của tôi; nhưng tôi đã chờ đợi, tôi đã quan sát, tôi gom góp quần áo, tôi viết thư, và tự tìm lấy chỗ ngồi cho mình ở trường; khi mọi thứ đã sẵn sàng, tôi dốc toàn lực đối phó với người đàn bà Boer ấy, và cuối cùng bà ấy đã chịu gửi tôi đi. Đó chỉ là một việc nhỏ; nhưng cuộc đời được cấu thành từ những điều nhỏ nhặt, giống như cơ thể được xây nên từ các tế bào. Những gì đã làm được trong việc nhỏ thì cũng làm được trong việc lớn. Nhất định sẽ làm được,” cô nhẹ giọng nói.

Waldo lắng nghe. Với cậu, những lời đó chẳng phải là một lời thú tội, chẳng phải là một thoáng hé lộ vào tâm hồn mạnh mẽ, kiêu hãnh và bất an của người phụ nữ ấy. Chúng chỉ là những lời nói chung chung mang ý nghĩa áp dụng phổ quát. Cậu ngước nhìn bầu trời đầy sao với đôi mắt đờ đẫn.

“Đúng vậy,” cậu nói; “nhưng khi chúng ta nằm xuống và suy nghĩ, suy nghĩ mãi, chúng ta sẽ nhận ra chẳng có gì đáng để làm cả. Vũ trụ thì quá đỗi rộng lớn, còn con người thì quá ư nhỏ bé—”

Cô nhanh chóng lắc đầu.

“Nhưng chúng ta không được phép suy nghĩ xa xôi đến thế; đó là sự điên rồ, đó là một căn bệnh. Chúng ta thừa biết rằng chẳng có công trình của kẻ nào là vĩ đại và tồn tại mãi mãi cả. Moses đã qua đời, và cả các nhà tiên tri lẫn những cuốn sách nuôi dưỡng bà cố chúng ta giờ cũng đang bị nấm mốc ăn mòn. Nhà thơ, họa sĩ và diễn viên của cậu—trước khi những tiếng tung hô họ kịp dứt thì tên tuổi họ đã trở thành xa lạ, họ chỉ là những cột mốc mà thế giới đã đi qua. Con người từng nghĩ rằng họ đã khắc ghi dấu ấn của mình lên nhân loại mãi mãi; nhưng thời gian đã cuốn phăng đi tất cả, y như cách nó xóa nhòa những ngọn núi và lục địa vậy.” Cô chồm dậy chống khuỷu tay. “Và giả sử chúng ta có thể giúp đỡ nhân loại, và để lại dấu vết công trình của mình trên đó cho đến tận cùng thì sao chứ? Nhân loại chẳng qua chỉ là một bông hoa phù du trên cây thời gian; đã có những bông nở trước khi nó kịp hé nở; và sẽ có những bông khác mọc lên sau khi nó tàn lụi. Con người ở đâu vào thời đại của loài dicynodont, và khi những con quái vật già cỗi vẫy vùng trong bùn lầy? Liệu họ có tìm thấy nhau trong những kỷ nguyên sắp tới không? Chúng ta chỉ là những tia lửa, những cái bóng, hạt phấn hoa rồi sẽ bị ngọn gió kế tiếp thổi bay đi. Chúng ta vốn đã đang chết dần; tất cả chỉ là một giấc mơ.

“Tôi hiểu suy nghĩ đó. Khi cơn sốt sống đang bùng cháy trong ta, khi niềm khao khát được trở thành, được thấu hiểu, được hành động đang đẩy ta đến phát điên, ta có thể dùng nó như một thứ thuốc giảm đau để làm dịu cơn sốt và hạ nhiệt mạch đập đang dồn dập. Nhưng nó là thuốc độc, chứ không phải thức ăn. Nếu ta sống bằng nó, nó sẽ biến máu ta thành băng giá; thà chết quách đi còn hơn. Chúng ta không được phép làm thế, Waldo; tôi muốn cuộc đời cậu phải thật tươi đẹp, phải kết thúc bằng một điều gì đó ý nghĩa. Cậu cao cả và mạnh mẽ hơn tôi,” cô nói; “và tốt đẹp chẳng kém gì một trong những thiên thần vĩ đại của Chúa so với một kẻ phàm trần tội lỗi. Cuộc đời cậu phải đạt được một giá trị nào đó chứ.”

“Được chứ, chúng ta sẽ làm việc,” cậu đáp.

Cô dịch lại gần cậu hơn và nằm im lặng, những lọn tóc xoăn màu đen của cậu chạm vào đầu cô mượt mà.

Doss, chú chó nằm bên cạnh chủ từ nãy đến giờ, trèo qua băng ghế và cuộn tròn người trong lòng cô. Cô kéo vạt váy trùm lên người nó, và cả ba người cứ thế bất động suốt một khoảng thời gian dài.

“Waldo,” cô đột ngột lên tiếng, “họ đang cười chúng ta kìa.”

“Ai cơ?” cậu giật mình hỏi.

“Họ—những vì sao ấy!” cô khẽ nói. “Cậu không thấy sao? Có một ngón tay trắng toát, đầy chế nhễu đang chĩa xuống chúng ta từ mỗi một ngôi sao kìa! Chúng ta đang nói về ngày mai và ngày mai, và trái tim chúng ta tràn đầy nhiệt huyết; chúng ta chẳng thèm nghĩ đến một thứ có thể chạm nhẹ vào ta trong bóng đêm và bắt ta phải nằm yên mãi mãi. Chúng ta đang bị chúng cười cợt đấy, Waldo.”

Cả hai cùng ngẩng đầu nhìn lên bầu trời.

“Cậu có bao giờ cầu nguyện không?” cậu hạ thấp giọng hỏi cô.

“Không.”

“Tôi thì chưa bao giờ; nhưng có lẽ tôi sẽ cầu nguyện khi nhìn lên bầu trời kia. Để tôi nói cho cậu nghe,” cậu nói thêm với giọng còn thầm thì hơn nữa, “nơi mà tôi có thể cầu nguyện. Nếu có một bức tường đá nằm ở rìa của thế giới, và một khối đá vươn thật xa, thật xa ra ngoài không gian vũ trụ, và tôi đứng một mình trên đó, một mình, với những vì sao ở trên đầu, và những vì sao ở dưới chân—tôi sẽ chẳng nói gì cả; nhưng cảm xúc dâng trào trong lòng khi đó chính là lời cầu nguyện.”

Cuộc trò chuyện của họ chấm dứt từ đó, và Doss thiếp đi trên đầu gối cô. Cuối cùng, gió đêm thổi tới bắt đầu trở nên buốt lạnh.

“Ái chà,” cô rùng mình kêu lên, kéo chiếc khăn choàng quanh vai, “lạnh quá. Hãy đóng ách cho ngựa đi, và gọi tôi khi nào cậu sẵn sàng nhé.”

Cô trượt xuống và bước về phía ngôi nhà, Doss lúp xúp theo sau với cơ thể cứng đờ, tỏ vẻ không mấy hài lòng vì bị đánh thức. Ngay trước cửa, cô chạm mặt Gregory.

“Tôi tìm cô mãi khắp nơi; để tôi đưa cô về nhé?” anh ta nói.

“Waldo đưa tôi về,” cô đáp gọn lỏn rồi bước đi; và Gregory có cảm giác rằng cô nhìn anh ta theo cái cách quen thuộc ấy mà chẳng hề thấy sự hiện diện của anh. Nhưng trước khi cô kịp bước tới cửa, một ý nghĩ lóe lên trong đầu khiến cô quay người lại.

“Nếu anh muốn đánh xe đưa tôi về thì tùy anh.”

Gregory đi tìm Em, và bắt gặp cô bé đang bận rộn rót cà phê ở căn phòng phía sau. Anh đặt tay lên vai cô bé.

“Em hãy cưỡi ngựa về cùng Waldo đi; anh định lái xe đưa cô em họ của em về.”

“Nhưng lúc này em chưa đi được đâu, Greg; em đã hứa với Tant Annie Muller là sẽ trông nom mấy thứ đồ đạc trong lúc bà ấy đi nghỉ ngơi một chút rồi cơ mà.”

“Thì chốc nữa em đi, chẳng phải được sao? Anh có bảo em đi ngay bây giờ đâu. Anh phát ngấy cái cảnh này lắm rồi,” Gregory nói, quay phắt gót bước đi. “Tại sao tôi cứ phải thức trắng cả đêm chỉ vì mẹ kế của em hứng chí đi lấy chồng cơ chứ?”

“Ôi, mọi chuyện ổn mà anh Greg, ý em chỉ là—”

Nhưng anh ta chẳng thèm nghe cô bé nói hết, và một người đàn ông khác đã bước đến để xin rót đầy tách cà phê của mình.

Một tiếng sau, Waldo bước vào tìm cô, và thấy cô vẫn đang cật lực bận rộn bên chiếc bàn.

“Ngựa đã chuẩn bị xong xuôi rồi,” cậu nói; “nhưng nếu cô muốn nhảy thêm một điệu nữa thì tôi sẽ đợi.”

Cô mệt mỏi lắc đầu.

“Không; tôi sẵn sàng rồi. Tôi muốn về.”

Và chẳng mấy chốc họ đã lăn bánh trên con đường cát mà chiếc xe ngựa từng đi qua một tiếng trước. Những con ngựa với phần đầu áp sát vào nhau, gật gù ngái ngủ khi bước đi dưới bầu trời đầy sao, đếm từng nhịp nhấc lên hạ xuống của đôi chân trên lớp cát; và Waldo ngồi trên lưng ngựa cũng gật gà gù gò trong cơn buồn ngủ. Chỉ có mình Em là tỉnh táo, đôi mắt mở trân trân ngắm nhìn con đường ngập ánh sao. Cuối cùng cô bé cất lời.

“Không biết có phải ai đến tuổi mười bảy cũng đều thấy mình già nua, già nua lắm không nhỉ?”

“Cũng chẳng già hơn trước là mấy,” Waldo ngái ngủ đáp, tay khẽ giật dây cương.

Lát sau, cô bé lại nói tiếp:

“Em ước gì mình mãi mãi được làm một đứa trẻ con. Lúc đó con người ta tốt bụng biết bao. Chẳng bao giờ ích kỷ cả; ai cũng muốn mọi người có được mọi thứ; nhưng khi đã trưởng thành rồi, có những thứ bạn lại chỉ muốn giữ làm của riêng mình, chẳng thích san sẻ bất cứ phần nào cho ai khác cả.”

“Đúng vậy,” Waldo lơ mơ đáp, và cô bé không nói thêm gì nữa.

Khi họ về đến trang trại thì mọi thứ đã chìm trong bóng tối, bởi Lyndall đã lui về phòng nghỉ ngơi ngay khi vừa đặt chân về nhà.

Waldo đỡ Em xuống ngựa, và trong khoảnh khắc, cô bé tựa đầu vào vai cậu, nép sát vào người cậu.

“Em mệt lắm rồi đấy,” cậu nói khi cùng cô bước về phía cửa; “để anh vào thắp nến cho em nhé.”

“Không, cảm ơn anh; em tự lo được mà,” cô bé nói. “Chúc anh ngủ ngon, Waldo thân yêu.”

Nhưng khi bước vào trong phòng, cô bé ngồi lặng lẽ một mình trong bóng tối suốt một khoảng thời gian dài.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 16 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.