Bonaparte Blenkins đang thong thả cưỡi con ngựa cái xám trở về nhà. Buổi chiều hôm đó, hắn phóng ngựa ra ngoài, một phần vì sức khỏe, một phần để giữ gìn uy tín của một kẻ quản trang. Vừa đi chậm rãi, hắn vừa vờ vĩnh khẽ chạm vào đôi tai con ngựa xám bằng chiếc roi da.
“Không, Bon, anh bạn,” hắn tự lẩm bẩm với chính mình, “đừng có ngỏ lời! Cậu không thể cưới vợ trong bốn năm tới vì vướng cái di chúc; vậy thì cầu hôn làm gì? Phỉnh phờ nịnh nọt, ngọt nhạt dỗ dành, nhưng đừng để nàng nắm thóp. Khi một phụ nữ,” Bonaparte vừa nói, vừa khôn ngoan đặt ngón tay lên cạnh sống mũi, “khi một phụ nữ đã chắc chắn nắm được anh trong lòng bàn tay, nàng muốn làm gì anh mà chẳng được; nhưng khi nàng chưa chắc chắn, thì anh muốn làm gì nàng lại tùy ý anh. Còn tao—” Bonaparte ngắt lời.
Đến đây, hắn chợt giật cương dừng ngựa lại và đưa mắt nhìn quanh. Hắn lúc bấy giờ đã ở sát cạnh ngôi nhà, và tựa người vào bức tường chuồng lợn, đang đứng cùng với Em — người đang chỉ cho cô khách xem bấy nhiêu con lợn — là một bóng hồng xa lạ. Đó là vị khách đầu tiên ghé qua trang trại kể từ ngày hắn đặt chân tới đây, và hắn nhìn cô với đầy vẻ tò mò. Đó là một thiếu nữ cao lớn, tròn trịa ở tuổi mười lăm, nặng chừng một trăm năm mươi cân, với đôi má chảy xệ và chiếc hếch lên. Trông cô ta có nét giống Tant Sannie đến kỳ lạ cả về vóc dáng lẫn khuôn mặt, chỉ là đôi mắt lờ đờ, hiền lành ấy lại thiếu đi cái ánh lém lỉnh thường trực trong tròng mắt nhỏ của mụ đàn bà Boer nọ. Cô ta diện một chiếc váy cotton in hoa màu xanh lá rực rỡ, đeo đôi bông tai bằng đồng và chuỗi hạt thủy tinh quanh cổ, miệng ngậm mút đầu ngón tay cái khi đứng ngắm đám lợn.
“Ai mà đến thế nhỉ?” Bonaparte hỏi khi đứng uống cà phê trong phòng khách.
“Chà, cháu gái tôi chứ ai,” Tant Sannie đáp, mụ nô tì người Hottentot dịch lại. “Nó là con gái một của người anh trai duy nhất Paul của tôi, đến thăm tôi đấy. Thằng nào vớ được nó thì coi như vớ được miếng mồi ngon,” Tant Sannie nói thêm. “Bố nó có tới hai nghìn bảng cất trong chiếc rương sơn xanh dưới gầm giường, lại có một trang trại, năm nghìn con cừu, và ơn Chúa mới biết có bao nhiêu dê với ngựa. Giữa mùa đông mà chúng vẫn vắt sữa mười con bò, còn đám thanh niên thì bu quanh nó như ruồi bu bát mật. Nó bảo bốn tháng nữa nó sẽ lấy chồng, nhưng hiện giờ chưa biết là ai. Hồi trẻ tôi cũng thế thôi,” Tant Sannie kể. “Tôi từng tiếp chuyện đám trai tráng bốn, năm đêm một tuần. Và chúng sẽ lại lảng vảng đến cưỡi ngựa thăm nom ngay khi hết hạn cái thời gian mà tay người Anh bắt tôi phải cam kết không được kết hôn.”
Mụ đàn bà Boer ra vẻ đắc ý cườim tủm tỉm.
“Anh đi đâu đấy?” Tant Sannie thình lình hỏi khi thấy Bonaparte đứng dậy.
“À! Tôi ra mấy cái chuồng gia súc chút thôi; tôi sẽ về kịp bữa tối,” Bonaparte đáp.
Thế nhưng, khi vừa tới cửa phòng mình, hắn lại dừng bước và rẽ vào trong. Chẳng mấy chốc, hắn đã đứng trước chiếc gương nhỏ, cạo râu và diện chiếc áo sơ mi trắng đẹp nhất có những đường xếp nếp ly ty. Hắn mặc chiếc quần âu ưng ý nhất, đồng thời chải chuốt cẩn thận lớp tóc tơ phía sau gáy bằng thật nhiều dầu dán—thế nhưng, lớp tóc ấy nhất quyết không chịu sậm màu hơn chút nào. Điều làm hắn phiền lòng nhất chính là chiếc chiếc mũi—nó đỏ lựng lên. Hắn liền chà ngón tay cái và ngón trỏ lên vách tường để bôi một ít vôi trắng lên đó; nhưng nhận thấy làm vậy chỉ càng tệ hơn, hắn đành lau đi. Sau đó, hắn soi kỹ vào đôi mắt mình. Quả thực, khóe mắt ngoài hơi xệ xuống khiến chúng trông có vẻ lác; nhưng dẫu sao thì đó cũng là một đôi mắt xanh khá đẹp. Thế là hắn khoác chiếc áo khoác đẹp nhất, cầm gậy lên và bước ra ăn tối, bụng bảo dạ hoàn toàn mãn nguyện.
“Dì ơi,” Trana thủ thỉ với Tant Sannie khi hai người nằm chung trên chiếc giường gỗ lớn đêm hôm ấy, “sao tay người Anh cứ hay thở dài mỗi khi nhìn cháu thế nhỉ?”
“Hừ!” Tant Sannie đáp, dù đang ngái ngủ nhưng mụ bỗng giật mình tỉnh như sáo. “Đó là vì nó thấy cháu trông giống ta đấy chứ. Ta bảo cho cháu biết, Trana,” Tant Sannie quả quyết, “gã đàn ông đó đã si mê ta đến phát cuồng rồi. Hôm nọ ta vừa bảo hắn rằng ta không thể lấy chồng cho đến khi con bé Em tròn mười tuổi—hoặc mười sáu tuổi—kẻo mất hết số cừu bố nó để lại. Thế là hắn liền đem chuyện Giac-cóp phải làm tôi bảy năm rồi lại bảy năm nữa để cưới vợ ra để nói. Và đương nhiên là hắn ám chỉ ta rồi,” Tant Sannie ra chiều kiêu hãnh. “Nhưng hắn đừng hòng rước ta dễ thế; hắn sẽ phải ngỏ lời đến dăm lần bảy lượt ấy chứ.”
“Ôi!” Trana thốt lên, vốn là một cô nàng cục mịch và ít nói; nhưng một lát sau, cô lại hỏi thêm, “Dì ơi, sao tay người Anh cứ hay va vào người khác mỗi khi đi qua thế ạ?”
“Đó là vì lúc nào cháu cũng đứng ngáng đường đấy thôi,” Tant Sannie đáp.
“Nhưng thưa dì,” Trana ngập ngừng, “cháu thấy trông bác ta xấu lắm cơ.”
“Phì!” Tant Sannie gạt đi. “Chẳng qua ở xứ này chúng ta không quen nhìn những chiếc mũi như thế thôi. Hắn bảo ở xứ của hắn ai cũng có chiếc mũi kiểu ấy, và mũi càng đỏ thì địa vị càng cao. Hắn còn là họ hàng với Nữ hoàng Victoria đấy, cháu biết không?” Tant Sannie hào hứng hẳn lên khi bàn về chủ đề này; “và hắn chẳng thèm coi mấy vị thống đốc hay trưởng lão nhà thờ ra gì đâu; đám đó chẳng thấm vào đâu với hắn. Khi người dì mắc bệnh phù thũng của hắn qua đời, hắn sẽ có đủ tiền để mua sạch tất cả các trang trại trong cái hạt này.”
“Ồ!” Trana thốt lên. Nghe vậy quả là khác hẳn.
“Đúng thế,” Tant Sannie tiếp lời; “và hắn mới chỉ bốn mươi mốt tuổi thôi, dù trông già như sáu mươi. Tối qua hắn vừa kể cho ta nghe nguyên nhân thực sự khiến hắn bị hói đấy.”
Tant Sannie bấy giờ mới bắt đầu kể lại câu chuyện:rằng vào năm mười tám tuổi, Bonaparte từng theo đuổi một tiểu thư xinh đẹp. Rằng một tình địch không đội trời chung, vốn ghen tị với mái tóc xanh mướt, suôn mềm óng ả như vàng của hắn, đã dùng một trò lừa bịp xảo trá và thâm độc để tặng hắn một hũ thuốc mỡ chải tóc. Rằng khi bôi nó vào buổi tối, thì sáng hôm sau thức dậy, hắn thấy chiếc gối của mình vương vãi toàn những sợi tóc vàng óng, và khi soi gương, hắn hoảng hốt nhận ra một khoảng da đầu trơn bóng, nhẵn nhụi mà từ nay về sau hắn buộc phải mang theo. Những sợi tóc loe ngoe còn lại thì chuyển sang màu trắng bạc, và vị tiểu thư kia cuối cùng đã kết hôn với tình địch của hắn.
Và Tant Sannie nghiêm trang kết luận: “Hắn bảo rằng, nếu không nhờ ơn Chúa phù hộ và năng đọc sách thánh thi, thì hắn đã tự vẫn rồi. Hắn bảo hắn có thể tự tử rất dễ dàng nếu muốn lấy một người phụ nữ mà ả ta không chịu gả.”
“Alle wereld!” Trana kêu lên một tiếng kinh ngạc; rồi cả hai chìm vào giấc ngủ.
Chẳng mấy chốc mọi người đều chìm vào giấc ngủ say; thế nhưng từ ô cửa túp lược vẫn hắt ra một vầng ánh sáng. Ánh sáng ấy phát ra từ đống lửa phân súc vật, nơi Waldo đang ngồi trầm ngâm suy tưởng. Hết giờ này sang giờ khác, cậu cứ ngồi đó, thỉnh thoảng lại ném thêm một khúc củi khô vào đống lửa đang bùng lên phừng phực, rồi dần lụi tàn thành một lớp than hồng rực rỡ, hắt ánh đỏ lên đôi mắt của thiếu niên khi cậu cứ ngồi đó, mải miết chìm trong dòng suy tưởng không dứt. Cuối cùng, khi ngọn lửa bùng lên rực rỡ nhất, cậu chợt đứng phắt dậy và chậm rãi bước về phía cây xà nhà có treo một sợi dây cương da bò. Cậu tháo nó xuống, thắt một vòng lọng ở một đầu rồi quàng đôi vòng quanh cánh tay.
“Của mình, của mình! Mình có quyền đòi lại chứ,” cậu lẩm bẩm; rồi cất giọng lớn hơn chút nữa, “nếu mình ngã chết thì lại càng hay!”
Cậu mở cửa bước ra khoảng sân ngập ánh sao.
Cậu bước đi với đôi mắt dán chặt xuống mặt đất, nhưng bên trên đầu là một trong những đêm phương Nam rực rỡ nhất, nơi bất kỳ khoảng trời nhỏ đến mức lòng bàn tay cũng có thể che kín ấy lại hiện lên năm mươi đốm sáng trắng buốt giá, còn dải Ngân Hà tựa như một dải lụa bạc đóng băng sắc nét. Cậu bước qua cánh cửa căn phòng mà Bonaparte đang say sưa mơ về Trana cùng khối tài sản kếch xù của cô ta, rồi leo lên từng bậc thang. Từ đó, cậu chật vật trèo lên mái nhà. Mái nhà lợp bằng nhữngh thứ cỏ tranh mục nát lâu năm với phần sống mái trát vữa trắng, và chúng cứ vụn vỡ ra dưới chân cậu sau mỗi bước đi. Cậu bước những bước thật nặng nề. Giá mà ngã xuống thì lại càng tốt.
Khi đến phần đầu hồi phía xa, cậu quỳ xuống và bắt đầu buộc chặt sợi dây da vào bức tường gạch đang bong tróc. Phía dưới chính là ô cửa sổ nhỏ của căn gác mái. Với một đầu dây buộc chặt vào đầu hồi nhà, đầu còn lại quàng quanh eo, việc trượt xuống ô cửa sổ ấy, thò tay qua một ô kính vỡ để mở chốt, rồi chui vào trong, vơ vét thật nhiều sách ôm vào lòng, và trèo ngược lên trở lại há chẳng phải quá dễ dàng sao? Bọn chúng đã thiêu rụi một cuốn sách của cậu—cậu sẽ lấy lại hai mươi cuốn. Hết thảy mọi người đều chống lại cậu—cậu cũng sẽ chống lại tất cả. Chẳng ai chịu giúp cậu cả—cậu sẽ tự giúp lấy chính mình.
Cậu vén mái tóc đen ướt đẫm mồ hôi khỏi vầng trán nhăn nhúm, rồi đưa mắt nhìn quanh để làm dịu đi khuôn mặt đang bừng bừng nóng giận. Bấy giờ cậu mới nhận ra đây là một đêm đẹp đẽ làm sao. Cậu lặng lẽ quỳ xuống ngước nhìn lên. Hàng ngàn con mắt đang đăm đăm nhìn xuống cậu, sáng rực mà lạnh lẽo đến thế. Thoáng có một nụ cười mỉa mai ẩn hiện trong ánh nhìn của chúng.
“Sao mà nóng nảy, cay đắng và giận dữ đến thế? Tội nghiệp chú mỏm mọn phàm trần nhỏ bé?”
Cậu bỗng cảm thấy hổ thẹn. Cậu khoanh tay lại, ngồi trên phần chóp nhọn của mái nhà ngước lên nhìn chúng.
“Sao mà nóng nảy, cay đắng và giận dữ đến thế?”
Tựa như có một bàn tay lạnh lẽo vừa đặt lên vầng trán đang giật giật từng nhịp của cậu, và những vì sao ấy chậm rãi phai mờ rồi mờ dần đi. Tant Sannie và cuốn sách bị thiêu hủy, Bonaparte và cỗ máy hỏng bét, chiếc rương trên gác mái, và cả chính cậu đang ngồi trơ trọi nơi này—tất cả bỗng trở nên nhỏ bé làm sao! Thậm chí cả nôi mộ đằng kia nữa. Những vì sao vẫn lặng lẽ tỏa sáng tít trên cao kia, chúng đã từng chứng kiến hàng ngàn sinh linh bé nhỏ đấu tranh quyết liệt nhường ấy, bùng cháy rực rỡ nhường ấy rồi vụt tắt; còn chúng—những vì sao cổ kính vô tận—vẫn mãi mãi tỏa sáng muôn đời.
“Sao mà nóng nảy, giận dữ thế, linh hồn nhỏ bé đáng thương?” chúng thầm thì.
Sợi dây da tuột khỏi những ngón tay; cậu cứ ngồi đó với hai tay khoanh trước ngực, ngước nhìn lên.
“Chúng ta,” những vì sao cất lời, “đã từng nhìn thấy trái đất khi nó hãy còn trẻ trung. Chúng ta đã chứng kiến những sinh vật nhỏ bé bò trườn trên bề mặt ấy—những sinh vật biết cầu nguyện, biết yêu thương và cất tiếng khóc thật to, rồi lại vùi mình chìm khuất xuống dưới lòng đất. Nhưng chúng ta,” các vì sao vang vọng, “thì vĩnh hằng như chính Đấng Vô Danh.”
Cậu chống cằm lên lòng bàn tay ngước nhìn chúng. Cậu cứ ngồi lặng ở đó lâu đến mức những ngôi sao sáng đã lặn xuống và những vì sao mới lại mọc lên, thế mà cậu vẫn ngồi yên không nhúc nhích.
Rồi cuối cùng, cậu đứng dậy, bắt đầu gỡ sợi dây da buộc ở đầu hồi nhà.
Mấy cuốn sách thì có xá gì? Niềm khao khát và lòng ham muốn chúng trong cậu đã lụi tàn rồi. Nếu họ thích giữ chúng lại thì cứ việc. Xá gì chuyện đó chứ? Đó chỉ là một việc cỏn con thôi mà. Tại sao cứ phải căm hận, cứ phải giãy giụa và đấu tranh cơ chứ? Mọi chuyện ra sao thì cứ để mặc nó thế ấy.
Cậu quấn sợi dây da quanh cánh tay rồi chậm rãi bước đi dọc theo sống mái nhà.
Lúc này, Bonaparte Blenkins đã chấm dứt giấc mộng về Trana, và khi hắn xoay người để chợp mắt thêm lát nữa, hắn chợt nghe thấy tiếng bước chân đang lục tục đi xuống cầu thang. Phản ứng đầu tiên của hắn là kéo tấm chăn trùm kín đầu, thu chân lại và la hoảng lên; nhưng sực nhớ ra là cửa đã khóa và cửa sổ cũng đã được chốt cài cẩn thận, hắn bèn từ từ nhô đầu qua lớp chăn và căng tai lắng nghe. Dù là ai đi nữa, chắc chắn chúng cũng chẳng thể chạm vào người hắn được; thế nên hắn liền tung chăn bước xuống giường, rón rén đi bằng đầu ngón chân ra cửa rồi áp mắt vào lỗ khóa. Bên ngoài chẳng nhìn thấy gì; bèn bước ra cửa sổ, áp sát mặt vào tấm kính hết mức có thể. Có một bóng người vừa lướt qua mờ ảo. Cậu thiếu niên chẳng thèm cố bước đi nhẹ nhàng, và tiếng bước chân lê dép nặng nhề quen thuộc của đôi velschoen vang lên rõ mồn một qua lớp cửa sổ đóng kín khi chúng giẫm lên những viên đá trong sân. Bonaparte đứng lắng nghe cho đến khi tiếng bước chân nhỏ dần rồi mất hút sau góc nhà kho chứa xe ngựa; và cảm thấy đôi chân trần của mình bắt đầu lạnh buốt, hắn bèn tót ngay lên giường.
“Trên gác mái nhà cô có chứa những gì thế?” Bonaparte hỏi mụ đàn bà Boer vào chiều tối hôm sau, tay chỉ ngược lên trần nhà và cố diễn tả ý mình bằng cách đan xen thêm vài từ tiếng Hà Lan mà hắn biết, bởi mụ nô tì gầy gò người Hottentot đã về quê rồi.
“Da thú phơi khô,” mụ đàn bà Boer đáp, “và mấy cái chai lọ rỗng, thùng các-tông, bao tải, với xà phòng.”
“Cô không cất trữ chút lương thực nào trên đó sao—chẳng hạn như đường ấy?” Bonaparte hỏi, tay chỉ vào chiếc bát đựng đường rồi lại chỉ ngược lên gác mái.
Tant Sannie lắc đầu.
“Chỉ có muối với đào khô thôi.”
“Đào khô! Hả?” Bonaparte kêu lên. “Đóng chặt cửa vào, đứa con ngoan của ta, đóng thật chặt vào,” hắn gọi với theo con bé Em đang đứng trong phòng ăn. Đoạn, hắn nhoài người qua tay vịn chiếc ghế sô-bông, áp sát mặt mình vào mặt mụ đàn bà Boer hết cỡ có thể, rồi làm điệu bộ như đang ăn. Sau đó, hắn lẩm bẩm mấy từ mụ chẳng tài nào hiểu nổi; rồi thốt lên, “Waldo, Waldo, Waldo,” tay chỉ ngược lên gác mái và lại làm điệu bộ ăn uống.
Lúc này, một chút ý nghĩa trong cử chỉ của hắn mới lọt vào đầu mụ đàn bà Boer. Để minh họa rõ ràng hơn, hắn nhấc đôi chân lên theo điệu bộ của người đang leo thang, làm động tác mở cửa, nhai ngấu nghiến thật mạnh, miệng lẩm bẩm, “Đào, đào, đào,” rồi lại làm bộ trèo thang đi xuống.
Đến đây thì Tant Sannie đã hoàn toàn vỡ lẽ rằng Waldo đã lẻn lên gác mái và ăn trộm đào khô của mụ.
Để minh họa cho vai trò của chính mình trong vụ việc này, Bonaparte nằm vật xuống ghế sô-bông, nhắm nghiịt hai mắt lại và lẩm bẩm, “Đêm, đêm, đêm!” Rồi hắn bỗng chồm dậy với vẻ hoảng hốt, làm như đang căng tai lắng nghe, dùng đôi chân bắt chước động tác trèo thang đi xuống, và đăm đăm nhìn Tant Sannie. Cử chỉ này đã thể hiện rõ mồn một cách mà hắn—bị đánh thức giữa đêm khuya—đã phát hiện ra vụ trộm như thế nào.
“Thằng bé này đúng là đồ ngốc mới đi ăn chỗ đào đó của tôi,” Tant Sannie càu nhàu. “Chúng chi chít mọt chẳng khác gì một tấm da cừu, lại cứng như đá ấy chứ.”
Bonaparte đang loay hoay thọc tay vào túi quần, thậm chí còn chẳng màng nghe mụ nói, liền rút từ vạt áo khoác ra một chiếc roi ngựa nhỏ đã được cuộn tròn gọn gàng. Hắn nháy mắt với chiếc roi da tê giác nhỏ xíu, nháy mắt với mụ đàn bà Boer, rồi lại hướng mắt ra phía cửa.
“Chúng ta gọi nó ra chứ—Waldo, Waldo?” hắn cất giọng hỏi.
Tant Sannie gật đầu, khúc khích cười. Có cái gì đó vô cùng buồn cười trong ý định hắn sắp sửa roi thằng bé, dẫu rằng bản thân mụ chẳng thấy chỗ đào đó đáng giá là bao. Khi mụ nô tì người Kaffer xách chiếc chậu giặt đi qua, mụ liền sai đi gọi Waldo đến; còn Bonaparte thì gập gọn chiếc roi lại rồi nhét vào túi. Đoạn, hắn ngẩng cao đầu, chuẩn bị đóng vai trò trọng đại của mình với một vẻ nghiêm nghị đúng mức. Chẳng mấy chốc, Waldo đã đứng ở cửa và cởi chiếc mũ trên đầu ra.
“Vào đây, vào đây nào cậu bé,” Bonaparte cất giọng, “và đóng cửa lại phía sau nhé.”
Cậu thiếu niên bước vào và đứng lặng trước mặt họ.
“Cháu không phải sợ thế đâu, con ạ,” Tant Sannie lên tiếng. “Hồi nhỏ ta cũng từng nghịch ngợm chán. Lỡ thòm thèm ăn vài quả thì cũng chẳng phải tội lỗi gì lớn lao.”
Bonaparte nhận ra câu nói của mụ chẳng hề ăn nhập gì với diễn biến cũng như vở kịch nhỏ mà hắn đã trù tính sẵn trong đầu. Bĩu môi và phất tay một cái, hắn nghiêm trang quở trách cậu bé.
“Waldo, ta cảm thấy vô cùng đau đớn và tiếc nuối khi phải triệu tập cậu vì một mục đích đau lòng đến thế này; nhưng đây là mệnh lệnh thiêng liêng của bổn phận mà ta không tài nào né tránh được. Ta không có ý nói rằng việc thành khẩn thú nhận tất cả sẽ miễn cho cậu khỏi phải chịu trừng phạt, và hình phạt ấy sẽ được thực hiện đầy đủ nếu cần thiết; tuy nhiên, bản chất của đòn roi ấy có thể sẽ được khoan hồng phần nào nếu cậu thành tâm cúi đầu nhận lỗi. Waldo, hãy trả lời ta như thể cậu đang thưa với chính người cha ruột của mình—người mà ta đang đứng vào vị trí ấy đối với cậu; cậu đã, hoặc chưa từng, có hay không việc ăn số đào trên gác mái?”
“Cứ nhận là cháu lấy đi, cháu ạ, cứ nhận đi thì bác ta sẽ không đánh đau lắm đâu,” người phụ nữ Hà Lan tốt bụng nói, chợt cảm thấy hơi thương hại cậu.
Cậu thiếu niên từ từ ngước mắt lên, đăm đăm nhìn mụ với ánh mắt vô hồn, rồi bỗng chốc khuôn mặt sầm lại, máu dồn cả lên trán.
“Thế nào, cậu chẳng có lời nào để thưa với chúng tôi nữa sao, hở cậu bạn trẻ?” Bonaparte cất giọng, phút chốc quên béng đi vẻ trang nghiêm của mình, hắn chồm người về phía trước với một cái nhe răng nham hiểm. “Nhưng ý ta muốn nói đơn giản thế này thôi, cậu bạn trẻ—khi một đứa trẻ mất tận ba phần tư giờ đồng hồ chỉ để đổ đầy một lọ muối, và khi vào lúc ba giờ sáng nó lại đi lang thang khua khoắng khắp các cánh cửa gác mái, thì thật hợp lý khi suy luận rằng có mưu đồ mờ ám đằng sau đó. Chắc chắn là có mưu đồ mờ ám rồi; và hễ có mưu đồ mờ ám, thì phải lôi nó ra ánh sáng,” Bonaparte nhe răng cười nhăn nhở vào mặt cậu bé. Rồi sực nhận ra bản thân vừa đánh mất vẻ uy nghiêm cao ngạo vốn là thứ gia vị đắt giá cho chiếc bánh pudding, cũng là điểm cốt lõi của cả vở bi kịch nhỏ này, hắn vội vã ngẩng cao đầu ra vẻ ta đây. “Waldo,” hắn đanh mặt nói, “lập tức thành khẩn thú nhận với ta rằng cậu đã ăn số đào đó đi.”
Khuôn mặt cậu thiếu niên lúc này tái mét. Đôi mắt hướng xuống mặt đất, hai bàn tay siết chặt lại bướng bỉnh trước ngực.
“Sao, cậu định câm nương không thèm mở miệng đấy phỏng?”
Cậu thiếu niên ngước lên nhìn họ đúng một lần từ dưới hàng lông mày cụp xuống, rồi lại lầm lũi cúi gằm mặt xuống.
“Trông cái bộ dạng này cứ như thể quỷ sứ dưới địa ngục nhập vào ấy,” Tant Sannie ré lên. “Nhận đại là mày lấy đi đi, con ạ. Trẻ con đứa nào chẳng có lúc lầm lỡ; hồi nhỏ tao còn ăn biltong trên gác mái của mẹ tao, rồi đổ oan cho mấy đứa nhóc da đen ăn đòn thay tao cơ mà. Cứ nhận đại là mày lấy đi.”
Nhưng cậu thiếu niên vẫn ngậm chặt miệng không nói một lời.
“Tôi nghĩ việc nhốt biệt giam một thời gian ngắn có lẽ sẽ mang lại những chuyển biến tích cực,” Bonaparte thong thả nói. “Nó sẽ tạo điều kiện để Waldo đây có thể suy ngẫm về mức độ nghiêm trọng của tội lỗi mà cậu đã phạm phải trước Chúa Cha trên trời. Và cậu cũng có thể ngẫm nghĩ về sự vâng lời mà cậu nợ những người lớn tuổi và khôn ngoan hơn mình—những người có bổn phận phải uốn nắn và trừng trị cậu.”
Nói đoạn, Bonaparte đứng dậy với lấy chiếc chìa khóa nhà kho chứa củi đang treo lủng lẳng trên chiếc đinh đóng trên vách tường.
“Đi trước đi, cậu bé,” Bonaparte ra lệnh, tay chỉ ra cửa; và khi bước theo sau cậu, hắn cố tình uốn méo miệng một cách đầy biểu cảm, đồng thời lòi chiếc đuôi roi ngựa nhỏ ra khỏi túi rồi lắc la lắc lư lên xuống.
Tant Sannie cảm thấy hơi chạnh lòng thương hại cậu thiếu niên; nhưng mụ chẳng tài nào nhịn được cười, bởi mỗi khi có ai sắp bị trừng phạt bằng roi vọt thì thế nào cũng có chuyện buồn cười xảy ra, và dẫu sao thì trận đòn này cũng sẽ có lợi cho nó thôi. Đằng nào thì khi vết thương lành hẳn, nó cũng quên sạch sành sanh mọi chuyện ấy mà. Hồi nhỏ mụ chẳng từng bị đánh đòn không biết bao nhiêu lần và nhờ thế mà nên người đấy thôi?
Bonaparte cầm lấy một cây nến đang cháy dở để lại trên bàn bếp, bảo cậu thiếu niên đi trước dẫn đường. Họ tiến về phía nhà kho chứa củi. Đó là một gian phòng nhỏ bằng đá nhô ra từ hông nhà kho chứa xe ngựa. Căn phòng thấp lè tè, không có lấy một khung cửa sổ, một góc chất đống phân khô, còn góc kia đặt chiếc máy xay cà phê gắn trên đỉnh một cái cột lùn cao chừng ba thước. Bonaparte rút chiếc ổ khóa treo trên cánh cửa thô kệch.
“Mời vào trong, cậu bạn trẻ,” hắn cất giọng.
Waldo lầm lì tuân lệnh; đối với cậu thì xó nào cũng chẳng khác gì nhau. Cậu chẳng buồn phản đối chuyện bị nhốt vào đây.
Bonaparte bước theo vào trong rồi cẩn thận khép cửa lại. Hắn đặt cây nến lên đống phân súc vật ở góc phòng, rồi lặng lẽ thọc tay xuống vạt áo khoác, từ từ rút ra khỏi túi một đoạn dây thừng được hắn giấu kín ở phía sau lưng.
“Ta rất tiếc, vô cùng tiếc nuối, hỡi Waldo cậu bạn nhỏ, vì cậu lại hành xử theo cái cách này. Ta thực sự đau lòng lắm,” Bonaparte giả lả.
Hắn lững thững bước vòng ra phía sau lưng cậu thiếu niên. Dù cậu vẫn đứng đó bất động, nhưng ánh mắt sắc lạnh của gã trai trẻ khiến hắn ít nhiều cảm thấy chột dạ. Lỡ như hắn chồm lên tấn công hắn thì sao!
Thế là hắn hết sức cẩn thận rút đoạn dây thừng ra, rồi lách người tiến về phía chiếc cột gỗ. Một đầu dây đã được thắt sẵn nút thắt lòng thòng, và chỉ với một động tác chớp nhoáng, hắn kéo giật hai tay cậu ra sau lưng rồi quàng sợi dây siết chặt lại. Chỉ trong chớp mắt, hắn vòng dây qua chiếc cột gỗ đến hai bận: và thế là Bonaparte đã hoàn toàn an toàn.
Trong khoảnh khắc, cậu thiếu niên giãy giụa cố vùng vẫy để tự giải thoát; nhưng rồi nhận ra bản thân hoàn toàn bất lực, cậu bèn đứng im bất động.
“Ngựa hay đá thì phải cột giò lại,” Bonaparte lẩm bẩm khi tiếp tục quấn phần đầu dây còn lại quanh đầu gối cậu bé. “Và giờ đây, Waldo thân mến của ta,” hắn vừa nói vừa rút chiếc roi từ trong túi ra, “ta sắp sửa đánh đòn cậu đây.”
Hắn khựng lại một lát. Không gian tĩnh lặng tuyệt đối; họ có thể nghe rõ cả tiếng thở của nhau.
“‘Hãy sửa phạt con ngươi khi còn có hy vọng,’” Bonaparte trích dẫn kinh thánh, “‘và chớ động lòng xót xa vì tiếng khóc lóc của nó.’ Đó là những lời của Chúa. Ta sẽ hành động như một người cha đối với cậu, Waldo. Ta nghĩ tốt hơn là chúng ta nên lột tấm áo đó ra để lộ tấm lưng trần của cậu thì hơn.”
Hắn rút con dao nhỏ ra, rạch dọc chiếc áo sơ mi từ vai xuống tận eo.
“Nào,” Bonaparte cất giọng, “ta hy vọng Chúa sẽ chúc phúc và thánh hóa cho việc mà ta sắp sửa thực hiện trên người cậu.”
Nhát roi đầu tiên quất từ vai vắt chéo qua giữa lưng; nhát thứ hai giáng xuống y chang vị trí ấy. Một cơn rùng mình chạy dọc qua khung thể thiếu niên.
“Thích chứ, hử?” Bonaparte vừa lẩm bẩm nói ngọng nghịu hệt như đang dỗ dành một đứa trẻ thơ, vừa nghển cổ vòng ra trước nhìn vào mặt cậu. “Thích chớ, hử?”
Nhưng đôi mắt ấy vẫn một mực tối sầm, vô hồn và dường như chẳng thèm nhìn lấy hắn. Khi đã quất đủ mười sáu roi, Bonaparte khựng lại lau đi một giọt máu nhỏ bám trên đầu roi.
“Lạnh lắm phỏng? Sao mà run rẩy thế kia? Hay cậu muốn kéo áo lên mặc vào? Nhưng ta vẫn chưa đánh xong đâu nhé.”
Khi đã quất xong xuôi, hắn lại lau sạch chiếc roi rồi nhét trở vào túi. Hắn dùng dao cắt đứt sợi dây thừng, đoạn cầm lấy cây nến.
“Cậu vẫn chưa tìm lại được tiếng nói của mình cơ à? Quên cách khóc lóc từ bao giờ rồi thế?” Bonaparte vừa nói vừa vỗ vỗ vào má cậu.
Cậu thiếu niên ngước lên nhìn hắn—không hề hằn học, chẳng chút giận hờn. Trong đôi mắt ấy chỉ ánh lên một nỗi kinh hoàng hoang dại, chập chờn. Bonaparte vội vã chuồn ra ngoài, đóng sập cửa lại và để mặc cậu trơ trọi một mình trong bóng tối. Bản thân hắn cũng cảm thấy sợ hãi ánh nhìn đó.
Trời đã gần sáng. Waldo nằm úp mặt xuống nền đất ngay chân đống phân khô. Gần đỉnh cửa có một lỗ thủng hình tròn do một mắt gỗ mục rơi ra, và một luồng ánh sáng xám xịt hắt rọi qua đó.
À, cuối cùng thì mọi chuyện cũng sắp sửa kết thúc. Chẳng có gì là vĩnh cửu cả, ngay cả đêm dài đằng đẵng này cũng thế. Sao trước đó mình lại không hề nghĩ ra điều này cơ chứ? Suốt cả đêm dài tối tăm mịt mùng ấy, cậu đã kiên cường biết bao, chưa từng mệt mỏi, chẳng hề cảm thấy đau đớn, cứ thế cắm cổ chạy mãi, chạy mãi, lên rồi xuống, xuống rồi lên; cậu không dám dừng chân lại, và cậu cứ ngỡ đêm nay sẽ chẳng bao giờ dứt. Cậu đã mạnh mẽ đến mức khi đập đầu thật mạnh vào bức tường đá, nó chẳng hề làm cậu choáng váng hay đau đớn gì—mà chỉ khiến cậu bật cười. Đó thực sự là một đêm kinh hoàng.
Khi cậu cuống cuồng chắp hai tay lại và cầu nguyện—“Ôi Chúa ơi, vị Chúa tuyệt mỹ của con, vị Chúa ngọt ngào của con, xin hãy dủ lòng thương, dù chỉ một lần thôi, hãy để con cảm nhận được Ngài ở bên con đêm nay!”—vậy mà cậu chẳng thể cảm nhận được Ngài đâu cả. Cậu cất tiếng cầu nguyện, cất giọng thật to, thế nhưng chẳng có lấy một lời hồi đáp; khi cậu lắng nghe thì xung quanh hoàn toàn tĩnh lặng—hệt như khi các tư tế của thần Ba-anh cất tiếng kêu gào vị thần của họ vậy—“Hỡi Ba-anh, xin hãy nghe chúng tôi! Hỡi Ba-anh, xin hãy nghe chúng tôi! Nhưng thần Ba-anh đã bận đi săn mất rồi.”
Đó là một đêm dài hoang dại, và muôn vàn ý nghĩ cuồng loạn cứ thế đến rồi đi trong tâm trí cậu; nhưng chúng đã để lại những vết hằn vĩnh viễn không phai mờ: bởi vì, cũng như năm tháng không thể trôi qua mà không để lại dấu vết, những đêm dài đè nặng bao suy ngẫm và đớn đau của cả năm trời cũng vậy. Và giờ đây ánh bình minh đang ló dạng, và cuối cùng thì cậu cũng đã kiệt sức. Cậu run lẩy bẩy, cố kéo chiếc áo che lên đôi vai. Chúng đã bắt đầu tê cứng. Cậu chưa từng biết rằng tấm lưng mình đã bị rách bươm trong đêm qua. Cậu ngước nhìn thứ ánh sáng trắng muốt lọt qua lỗ thủng trên đỉnh cửa rồi rùng mình. Đoạn, cậu lại úp mặt xuống nền đất và chìm vào giấc ngủ.
Vài giờ sau, Bonaparte bước về phía nhà kho chứa củi trên tay cầm một mẩu bánh mì. Hắn đẩy cửa ngó vào; rồi bước hẳn vào trong, dùng mũi giày khều khều gã trai trẻ. Thấy cậu vẫn thở hồng hộc dù không tỉnh giấc, Bonaparte liền ném mẩu bánh mì xuống đất. Ít ra thì nó vẫn còn sống, đó là điều chắc chắn. Hắn cúi người xuống, cẩn thận dùng móng tay cái cạy tung một trong những vết thương, tò mò săm soi thành quả của mình đêm qua. Hôm nay chắc hắn sẽ phải tự đi đếm cừu thôi; gã thiếu niên này đúng là rách bươm tơi tả rồi. Hắn khóa cửa lại rồi quay gót bỏ đi.
“Ôi, Lyndall,” Em vừa nói vừa mếu máo bước vào phòng ăn vào chiều hôm đó, “tớ đã van xin Bonaparte thả anh ấy ra, nhưng lão nhất quyết không chịu.”
“Càng van xin thì lão càng không thả đâu,” Lyndall đáp.
Cô đang cặm cụi cắt mấy chiếc tạp dề trên mặt bàn.
“Nhưng mà trời muộn lắm rồi, tớ sợ họ muốn đánh chết anh ấy mất thôi,” Em vừa nói vừa nức nở khóc; và nhận ra chẳng thể tìm thêm được sự an ủi nào từ cô em họ, cô bé liền lủi thủi bỏ đi, miệng lẩm bẩm trong nước mắt—“Tớ chịu cậu luôn đấy, sao mà vẫn có thể thản nhiên ngồi cắt tạp dề trong khi Waldo đang bị nhốt nhịn đói thế kia cơ chứ.”
Mười phút sau khi Em bỏ đi, Lyndall vẫn tĩnh tâm cặm cụi làm việc; rồi cô cuộn tròn mấp vải lại thật gọn gàng, đứng thẫn thờ trước cánh cửa phòng khách đóng kín với đôi bàn tay đan chặt vào nhau. Một gò má bỗng ửng đỏ lên: cô nhanh tay đẩy cửa bước vào, tiến thẳng tới chiếc đinh treo chiếc chìa khóa nhà kho chứa củi. Bonaparte và Tant Sannie ngồi đó chứng kiến toàn bộ.
“Mày muốn gì hả?” cả hai đồng thanh cất giọng hỏi.
“Cái chìa khóa này,” cô thảng thốt đáp, giơ nó lên cao và đăm đăm nhìn họ.
“Mày định để nó lấy đi thật đấy à?” Tant Sannie thốt lên bằng tiếng Hà Lan.
“Sao cô không ngăn nó lại?” Bonaparte cằn nhằn bằng tiếng Anh.
“Sao anh không tự đi mà giật lấy từ tay nó?” Tant Sannie vặn lại.
Thế là họ cứ ngồi trân trân nhìn nhau cãi vã, trong khi Lyndall đã cầm chìa khóa bước thẳng ra nhà kho chứa củi, khóe môi dưới khẽ cắn chặt lại.
“Waldo,” cô thì thầm khi đỡ cậu đứng dậy, vòng tay cậu quanh eo mình để làm điểm tựa cho cậu vững bước, “chúng ta sẽ không mãi là những đứa trẻ đâu; rồi sẽ có ngày chúng ta cũng nắm giữ quyền lực trong tay.” Cô cúi xuống đặt một nụ hôn lên bờ vai trần rớm máu của cậu bằng đôi môi mềm mại. Đó là tất cả sự an ủi mà tâm hồn non trẻ của cô có thể mang lại cho cậu.