Vào lúc chín giờ tối, khi đang gói ghém hành lý để sẵn sàng lên đường vào sáng hôm sau, Waldo ngước lên và ngạc nhiên khi thấy mái đầu vàng của Em đang thập thò bên cửa. Đã mấy tháng nay cô không tới căn phòng này. Cô bảo cô làm bánh mì kẹp cho chuyến đi của anh, rồi nán lại một lúc để giúp anh xếp đồ đạc vào hai bên túi yên ngựa.
“Cứ để mấy thứ cũ kỹ nằm bừa ra đấy cũng được,” cô nói; “Em sẽ khóa phòng lại, và giữ nguyên trạng để đợi anh có ngày quay về.”
Có ngày quay về! Liệu con chim ấy còn bao giờ trở lại lồng? Nhưng anh vẫn cất lời cảm ơn cô. Lúc cô đi khuất, anh đứng ở thềm cửa, tay cầm ngọn nến cho đến khi cô gần tới nhà lớn. Thế nhưng tối hôm đó Em không hề vội vã bước vào trong; thay vì đi cửa sau, cô chầm chậm lê bước vòng qua bức tường gạch thấp chạy dọc trước nhà. Cô dừng lại ngay trước ô cửa sổ phòng khách đang mở toang. Căn phòng nhỏ vốn luôn đóng kín mít thời bà Sannie nay được thắp sáng trưng bởi ngọn đèn dầu hỏa; sách vở và đồ khâu vá nằm rải rác khắp nơi, mang lại một không gian sáng sủa và ấm cúng. Ngồi bên chiếc đèn đặt trên chiếc bàn ở góc phòng là Lyndall, trước mặt cô là những bức thư và tờ báo của bưu phẩm trong ngày bày bừa ra đó, trong khi mắt cô vẫn đang chăm chú lướt qua các cột báo. Ở chiếc bàn giữa phòng, Gregory đang ngồi với hai tay chống lên một tờ báo mở sẵn — dẫu ánh sáng chẳng đủ để đọc — và anh đang ngắm nhìn cô. Ánh sáng từ ô cửa sổ rọi lên gương mặt nhỏ nhắn của Em dưới chiếc mũ vải trùm đầu trắng muốt khi cô nhòm vào, nhưng chẳng một ai hướng mắt về phía ấy.
“Đi lấy cho em một cốc nước xem nào!” Cuối cùng Lyndall cất tiếng.
Gregory lập tức đứng lên đi lấy; khi anh đặt cốc nước xuống cạnh cô, cô chỉ khẽ gật đầu thay lời nhận, rồi anh quay lại chỗ ngồi và tiếp tục công việc ban nãy. Bấy giờ Em mới chậm rãi rời khỏi khung cửa sổ. Xuyên qua khung cửa ấy, những con côn trùng cánh cứng có đốm bay ùa vào, lượn quanh ngọn đèn cho tới khi từng con lao vào bầu kính, rồi rơi xuống chân đèn mà chết.
Mười giờ điểm. Lyndall bèn đứng dậy, thu gom giấy tờ và thư từ, rồi chúc Gregory ngủ ngon. Lát sau, Em bước vào; hóa ra suốt thời gian qua cô vẫn ngồi trên chiếc thang gác xép, và chiếc mũ trùm đầu đã được kéo sụp xuống tận trán.
Gregory đang hí hoay lắp ghép lại những mảnh giấy của một chiếc phong bì lúc cô bước vào.
“Anh cứ ngỡ em chẳng thèm vào nữa chứ,” anh vừa nói, vừa quay phắt lại và ném những mảnh giấy vụn xuống sàn. “Em thừa biết anh đã cạo lông cừu suốt cả ngày rồi, và bây giờ thì đã mười giờ kém đâu.”
“Em xin lỗi. Em không nghĩ là anh xong sớm thế,” cô đáp bằng giọng lí nhí.
“Anh chẳng nghe rõ em nói gì cả. Sao cứ lầm bầm thế hả? Thôi, chúc em ngủ ngon nhé, Em.”
Anh cúi vội xuống để hôn cô.
“Em muốn nói chuyện với anh, Gregory.”
“Thôi, nói nhanh lên xem nào,” anh bực dọc đáp. “Anh mệt rã rời rồi đây. Anh phải ngồi lỳ ở đây suốt cả buổi tối. Sao lúc nãy không chịu vào mà nói hả?”
“Em sẽ không giữ anh lâu đâu,” lúc này cô đáp lại một cách vô cùng kiên định. “Em nghĩ, Gregory, tốt hơn là anh và em sẽ không bao giờ kết hôn nữa.”
“Lạy Chúa! Em, em đang nói cái quái gì thế hả? Anh cứ tưởng em yêu anh lắm cơ chứ? Em vẫn luôn miệng khẳng định thế cơ mà. Bây giờ cái quái gì lại xọ vào đầu em thế này?”
“Em nghĩ thế vẫn tốt hơn,” cô nói, hai tay đan chặt vào nhau trước ngực, trông giống như đang cầu nguyện.
“Tốt hơn, Em! Em có hiểu mình đang nói gì không? Đến đàn bà nước lã cũng chẳng thể nổi cơn điên vô cớ như thế được chứ! Chắc chắn em phải có lý do gì chứ, mà anh dám chắc là mình chẳng làm gì phật ý em cả. Mới hôm nay thôi anh vừa viết thư giục chị mình tháng tới đến dự đám cưới của chúng ta, và anh vẫn luôn đối xử với em trìu mến, hạnh phúc hết mực đấy thôi. Nào — rốt cuộc là có chuyện gì hả?”
Anh vòng một tay hờ hững qua vai cô.
“Em nghĩ thế vẫn tốt hơn,” cô chầm chậm đáp.
“Ồ, được thôi,” anh vừa nói vừa đứng thẳng người lên, “nếu em đã không chịu mở lời giải thích thì thôi vậy; và anh không phải là kẻ đi van xin lạy lục — chẳng đời nào anh làm thế với bất kỳ người phụ nữ nào, em thừa biết điều đó! Đương nhiên nếu em đã không muốn lấy anh thì anh chẳng thể ép buộc được rồi.”
Cô đứng bất động trước mặt anh.
“Đàn bà các người chẳng bao giờ giữ nổi một ý định quá hai ngày; và đương nhiên em hiểu rõ tình cảm của chính mình nhất; nhưng chuyện này thật quá quái gộp. Em đã thực sự quyết định kỹ càng chưa, Em?”
“Rồi ạ.”
“Thế thì, anh rất tiếc. Anh dám chắc mình chẳng có điểm gì sai trái cả. Đàn ông không thể lúc nào cũng ngọt nhạt ve vãn được; nhưng đúng như em nói, nếu tình cảm của em dành cho anh đã đổi thay, thì tốt nhất là chúng ta không nên cưới nhau. Chẳng có gì dại dột bằng việc kết hôn với một người mình không yêu; và anh chỉ cầu mong cho em được hạnh phúc thôi, thật đấy. Anh tin rồi em sẽ tìm được người mang lại cho em nhiều niềm vui hơn anh; mối tình đầu hiếm khi nào là bến đỗ đúng đắn lắm em à. Em còn quá trẻ; việc em thay đổi tâm tư cũng là chuyện hết sức bình thường.”
Cô không nói gì.
“Mọi chuyện thoạt đầu có vẻ cay đắng, nhưng rồi ơn trên sẽ sắp đặt đâu ra đấy cả thôi,” Gregory nói. “Cho anh hôn em một cái nhé, Em, coi như vì tình nghĩa xưa nay vậy.” Anh cúi người xuống. “Em cứ xem anh như một người anh trai thân thiết, hay ít nhất là một người anh họ; chừng nào anh còn làm việc ở nông trại này, anh vẫn sẽ luôn sẵn lòng giúp đỡ em, Em ạ.”
Chẳng bao lâu sau, con ngựa cái màu nâu đã phi nước kiệu dọc theo lối mòn dẫn về ngôi nhà tranh vách đất, và người chủ của nó vừa đi vừa huýt sáo bài “John Speriwig” và khúc điệu “Thorn Kloof Schottische”.
Mặt trời hãy còn chưa chạm tới những nhánh xương rồng vươn dài trên ngọn đồi nhỏ, và những con gà trống gà mái buổi sớm vẫn còn đi lại dáng vẻ cứng nhắc sau một đêm đậu cành, thì Waldo đã đứng trước chuồng xe để yên ngựa cho con ngựa cái màu xám. Thỉnh thoảng anh lại ngước nhìn những quen thuộc xung quanh: sáng nay chúng mang một vẻ gì đó rất mới lạ. Ngay cả bầy gà, dưới ánh bình minh tiễn biệt, cũng trở nên đầy vẻ thú vị, và anh chăm chú lắng nghe tiếng một con gà trống cất lên lảnh lót, vang dội khi nó đứng trên bức tường chuồng lợn. Anh thì thầm chào buổi sáng người phụ nữ da màu đang đi từ dãy lều lên để nhóm bếp. Anh sắp bỏ lại tất cả bọn họ đằng sau với cuộc sống cũ kỹ ấy, và từ đỉnh cao của mình, anh nhìn xuống họ với ánh mắt đầy thương cảm. Họ vẫn sẽ tiếp tục gáy vang như thế, vẫn sẽ nhóm lên những ngọn lửa ấy, trong khi đối với anh, sự tồn tại nhạt nhòa thuở trước giờ chỉ còn là một giấc mơ.
Anh bước vào nhà để chào tạm biệt Em, rồi đi đến trước cửa phòng Lyndall để đánh thức cô dậy; nhưng cô đã thức và đang đứng ngay ngưỡng cửa.
“Thế là anh đã sẵn sàng rồi nhỉ,” cô nói.
Waldo nhìn cô với một nỗi nặng trĩu bất chợt; sự phấn chấn trong lồng ngực anh bỗng vụt tắt. Chiếc áo choàng tắm màu xám rủ xuống sát người cô, và thấp hơn vạt áo là đôi bàn chân trần đang đặt hờ trên thềm cửa.
“Em tự hỏi không biết bao giờ chúng ta mới gặp lại nhau, Waldo ạ? Lúc đó anh sẽ ra sao, và em sẽ thế nào nhỉ?”
“Em sẽ viết thư cho anh chứ?” anh hỏi.
“Vâng; và nếu em có lỡ không viết, thì bất cứ ở đâu, anh vẫn có thể nhớ rằng mình không hề cô độc.”
“Anh để lại con Doss cho em nhé,” anh nói.
“Anh không thấy nhớ nó sao?”
“Không; anh muốn em giữ nó. Nó quý em hơn quý anh.”
“Cảm ơn anh.” Hai người đứng lặng im.
“Tạm biệt anh!” cô nói, đặt bàn tay nhỏ bé của mình vào tay anh, rồi anh quay bước đi; nhưng khi anh vừa tới cửa, cô lại gọi với theo: “Quay lại đây nào, em muốn hôn anh.” Cô kéo trán anh sát vào mình, dùng cả hai tay ôm lấy mặt anh, rồi đặt lên trán và môi anh những nụ hôn. “Tạm biệt anh, người thương!”
Khi anh ngoảnh lại, dáng hình nhỏ bé với đôi mắt đẹp tuyệt vời ấy vẫn đang đứng lặng lẽ bên ngưỡng cửa.