Mặt trời càng lúc càng nhạt nhòa rồi biến mất. Dù không khí quanh chiếc xuồng có vẻ khá quang đãng, những chiếc thuyền đang tiến lại gần bỗng trở nên mờ ảo, và phần chân trời vốn còn tương đối sáng rõ giờ đây đã bị nuốt chửng.

Chiếc xuồng lớn đang dẫn đầu một khoảng khá xa. Khi nó đã nằm trong tầm với có thể gọi với tới, tiếng thuyền trưởng vang lên:

— Xuồng nhỏ ơi!

— Ơi!

— Ghé sát mạn vào đây!

Chiếc xuồng lớn ngừng chèo để đợi chiếc xuồng tam bản đang chậm chạp lướt tới. Đó vốn là một con thuyền nặng nề khi chèo kéo, và giờ đây lại đang chở quá tải.

Cơn giận của Thuyền trưởng Le Farge dành cho Paddy Button vì cách hắn làm hoảng loạn cả thủy thủ đoàn thật sâu sắc, nhưng ông chẳng có thời gian để trút giận.

— Này, lên thuyền chúng tôi đi, ông Lestrange! — ông nói khi chiếc xuồng nhỏ đã cập mạn — chúng tôi còn chỗ cho một người. Bà Stannard ở trên chiếc xuồng tam bản, và nó đã quá tải; bà ấy sang xuồng nhỏ thì hơn, vì có thể trông nom lũ trẻ. Nào, nhanh lên, lớp sương mù dày đặc đang sập xuống chúng ta rất nhanh. Này! — ông gọi chiếc xuồng tam bản — nhanh lên, nhanh lên!

Chiếc xuồng tam bản chợt biến mất.

Ông Lestrange trèo lên chiếc xuồng lớn. Paddy dùng đầu dầm đẩy chiếc xuồng nhỏ ra xa vài thước, rồi nằm dài trên cặp dầm chờ đợi.

— Này! Này! — Le Farge gọi lớn.

— Này! — tiếng đáp vọng lại từ bức tường sương mù.

Khoảnh khắc tiếp theo, chiếc xuồng lớn và chiếc xuồng nhỏ khuất tầm nhìn của nhau: màn sương mù dày đặc đã nuốt chửng chúng.

Lúc này, chỉ cần dăm nhịp chèo bên mạn trái là ông Button có thể đưa xuồng cập sát chiếc xuồng lớn, vì khoảng cách khi ấy rất gần; thế nhưng trong đầu, hay đúng hơn là trong trí tưởng tượng của ông, chỉ nghĩ về chiếc xuồng tam bản, thế là hắn liền tung ra ba nhịp chèo mạnh mẽ theo hướng mà hắn đoán là chiếc xuồng tam bản đang ở đó.

Những gì còn lại chỉ là những tiếng gọi.

— Xuồng nhỏ ơi!

— Ơi!

— Này!

— Đừng có gào lên cùng một lúc, nếu không ta chẳng biết đường nào mà chèo. Xuồng tam bản ơi, mấy người đâu rồi?

— Bẻ lái sang trái!

— Rõ! — miệng đáp bẻ lái, có thể nói là sang phải — Ta đến với mấy người ngay đây... một phút... hai hay ba phút chèo cật lực.

— Này! — tiếng gọi nhỏ đi rất nhiều.

— Ý bay là sao khi chèo bỏ chạy khỏi ta? — mười mấy nhịp chèo.

— Này! — càng lúc càng yếu ớt.

Ông Button dừng chèo.

— Quỷ tha ma bắt chúng nó — ta tin chắc đó là chiếc xuồng lớn đang gào thét.

Hắn lại cầm dầm lên và chèo thật mạnh mẽ.

— Paddy, — giọng nhỏ bé của Dick cất lên, dường như phát ra từ hư vô — chúng ta đang ở đâu thế này?

— Chứ sao nữa, chúng ta đang ở trong sương mù; chứ còn ở đâu được nữa? Cháu đừng có sợ.

— Cháu không sợ, nhưng con Em đang run lẩy bẩy kìa.

— Lấy áo của ta cho con bé đi, — người chèo thuyền nói, vừa dừng tay tháo chiếc áo khoác ra — Quấn nó quanh người con bé; rồi khi quấn xong, tất cả chúng ta sẽ cùng cất tiếng hô thật lớn một lần. Có một chiếc khăn choàng cũ đâu đó trong thuyền, nhưng lúc này ta không thể đi tìm nó được.

Hắn chìa chiếc áo ra và một bàn tay gần như vô hình đón lấy nó; cùng lúc ấy, một tiếng nổ lớn chấn động cả mặt biển và bầu trời.

— Nó bắn kìa, — ông Button nói — cả cây vĩ cầm cũ của ta cũng đi đời nhà ma. Đừng sợ, mấy đứa nhỏ; đó chỉ là họ bắn súng cho vui thôi. Nào, tất cả chúng ta cùng hô lớn nhé — sẵn sàng chưa?

— Rồi, rõ ạ, — Dick đáp, một đứa trẻ hay nhặt nhạnh mấy thuật ngữ hàng hải.

— Hô lên nào! — Pat hét lớn.

— Hô! Hô! — Dick và Emmeline lanh lảnh hưởng ứng.

Một tiếng trả lời yếu ớt vang lên, nhưng từ hướng nào thì thật khó đoán. Lão già chèo thêm vài nhịp rồi lại ngưng dầm. Mặt biển phẳng lặng đến mức người ta có thể nghe rõ mồn một tiếng nướcỗm oà bên mũi thuyền khi nó lao về phía trước nhờ đà của nhịp chèo mạnh mẽ cuối cùng. Tiếng động ấy nhỏ dần khi thuyền mất đà, và sự tĩnh lặng khép chặt lấy họ như một vòng tròn.

Ánh sáng từ trên cao, thứ ánh sáng có vẻ xuyên qua một tấm kính mờ đục rộng lớn, dẫu mờ nhạt đến mức gần như tắt hẳn, vẫn thay đổi theo từng tầng sương mù mà chiếc thuyền nhỏ trôi qua.

Một màn sương mù dày đặc trên biển không hề đồng nhất — độ đậm đặc của nó thay đổi liên tục: nó chằng chịt những lối đi, có những khoảng không khí quang đãng, những vách núi hơi nước đặc quánh, tất cả đều dịch chuyển và đổi chỗ với sự biến hóa khôn lường của ảo thuật. Nó cũng có một đặc tính kỳ quái là càng phình to khi mặt trời lặn và bóng đêm buông xuống.

Mặt trời, nếu họ có thể nhìn thấy, lúc này đã khuất dạng sau đường chân trời.

Họ lại gọi lớn. Rồi họ chờ đợi, nhưng chẳng có hồi âm.

— Chẳng ích gì khi cứ gào lên như bò mộng với lũ người điếc đặc như rắn lục, — lão thủy thủ nói, rồi gác dầm lên mạn; vừa dứt lời, hắn lại tung ra một tiếng hô khác, với kết quả chẳng khá hơn trong việc khơi gợi lời đáp.

— Ông Button! — giọng Emmeline vang lên.

— Gì thế cục cưng?

— Cháu... ừm... sợ lắm.

— Cháu đợi ta một phút tìm chiếc khăn choàng nào — đây rồi, đúng vật này rồi! — ta sẽ quấn cháu vào trong đó.

Hắn thận trọng bò về phía đuôi thuyền và ôm lấy Emmeline vào lòng.

— Cháu không cần khăn choàng đâu, — Emmeline nói — Cháu thấy đỡ sợ hơn khi mặc áo của bác. Chiếc áo cũ sờn thoảng mùi thuốc lá mang lại cho con bé một sự dũng cảm kỳ lạ.

— Ờ, thế thì cứ mặc lấy. Dicky, cháu có lạnh không?

— Cháu chui vào chiếc áo bành tô của bố rồi; bố để quên nó lại.

— Thế thì ta sẽ quấn chiếc khăn choàng lên vai ta vậy, vì ta cũng đang lạnh buốt đây. Mấy đứa có đói không?

— Không ạ, — Dick nói — nhưng cháu thấy buồn... ây da...

— Buồn ngủ chứ gì? Nào, nằm xuống đáy thuyền đi, chiếc khăn này làm gối nhé. Ta sẽ chèo tiếp một lát cho người ấm lên.

Hắn cài chiếc cúc trên cùng của chiếc áo khoác.

— Cháu ổn rồi, — Emmeline thì thầm bằng giọng mơ màng.

— Nhắm tịt mắt lại vào, — ông Button đáp — kẻo ông Bụt cát lại rắc cát vào mắt cho bây giờ.

“Shoheen, shoheen, shoheen, shoheen,

Sho—hu—lo, sho—hu—lo.

Shoheen, shoheen, shoheen, shoheen,

Hush a by the babby O.”

Đó là câu kết của một khúc hát ru cổ xưa mà người ta vẫn hát trong những căn lúp xúp ở bờ biển Achill, hằn sâu trong trí nhớ của hắn cùng với mưa, gió, mùi khói than bùn cháy, tiếng heo ẹc ẽc và tiếng kẽ kẹt nhịp nhàng của chiếc nôi đưa.

— Con bé ngủ mất rồi, — ông Button lẩm bẩm một mình khi cơ thể trong vòng tay hắn thả lỏng. Sau đó, hắn nhẹ nhàng đặt con bé nằm xuống cạnh Dick. Hắn dịch chuyển lên phía trước, bò như một con cua. Rồi hắn thò tay vào túi tìm tẩu thuốc, thuốc lá và hộp quẹt đánh lửa. Chúng nằm trong túi áo khoác, nhưng Emmeline đang mặc chiếc áo ấy. Lục lọi tìm kiếm sẽ đánh thức con bé dậy.

Màn đêm giờ đây đang chồng chất thêm vào sự mù mịt của sương mù. Người chèo thuyền thậm chí không thể nhìn thấy các chốt dầm. Thể xác lẫn tâm trí hắn như đang trôi dạt vô định. Theo cách nói của chính hắn, hắn đang bị “lú lẫn”. Bị sương mù ám ảnh, bị những “hình thù” hành hạ.

Chính trong một màn sương mù thế này, người ta thường nghe thấy tiếng bọn Merrows vui đùa vùng vẫy trong vịnh Dunbeg và ngoài khơi bờ biển Achill. Chúng đùa giỡn, cười đùa và hò hét qua làn sương để đánh lừa những ngư dân bất hạnh.

Bọn Merrows không hẳn là hoàn toàn độc ác, nhưng chúng có mái tóc và răng màu xanh lá, đuôi cá và vây thay cho tay; và việc nghe chúng đập vùng nước xung quanh bạn như cá hồi, trong khi bạn chỉ có một mình trên chiếc xuồng nhỏ với nỗi sợ một tên nào đó sẽ lồm cồm bò lên thuyền, đủ sức làm cho tóc một người chuyển sang màu bạc.

Có khoảnh khắc hắn định đánh thức lũ trẻ dậy để bầu bạn, nhưng hắn lại thấy xấu hổ. Thế rồi hắn lại cầm lấy mái dầm, chèo “bằng cảm giác của dòng nước”. Tiếng kẽo kẹt của cặp dầm nghe như tiếng trò chuyện của một người bạn đồng hành, sự vận động làm dịu đi nỗi sợ hãi của hắn. Thỉnh thoảng, quên mất lũ trẻ đang ngủ, hắn lại cất tiếng hô và ngừng lại để lắng nghe. Nhưng chẳng có hồi âm nào đáp lại.

Rồi hắn tiếp tục chèo, những nhịp chèo dài, đều đặn và nhọc nhằn, mỗi nhịp lại đưa hắn tiến xa hơn mãi khỏi những chiếc thuyền mà hắn sẽ chẳng bao giờ còn có cơ hội nhìn thấy lại.