Sáng hôm sau, ánh bình minh xuyên qua kẽ lá đánh thức Emmeline trong chiếc lều họ dựng tạm khi ngôi nhà đang được xây cất. Nơi đây mặt trời mọc muộn hơn bờ bên kia của hòn đảo vốn quay về hướng đông — muộn hơn, và theo một cách hoàn toàn khác biệt — bởi vì ranh giới giữa cảnh bình minh trên ngọn đồi rợp bóng cây với bình minh trên biển lớn cách nhau một trời một vực.

Ở bờ bên kia, ngồi trên dải cát nhìn thẳng ra chỗ vỡ của dải đá ngầm hướng về phía đông, bầu trời phía đông chưa kịp chuyển màu thì đường chân trời trên biển đã rực sáng, bầu trời bừng lên một khoảng xanh vô tận, ánh nắng tràn ngập đầm phá, những gợn sóng lấp lánh như đang rượt đuổi theo những làn nước lăn tăn.

Bên này lại là một câu chuyện khác. Bầu trời chìm trong màn đêm đầy sao, còn những cánh rừng trải dài những mảng bóng râm mềm mại như nhung. Rồi từ những tán lá artu vút lên một tiếng thở dài, lá cây sa kê xào xạc, và tiếng sóng vỡ trên rạn san hô nhỏ dần. Gió đất đã thổi lên, và chỉ chốc lát sau, tựa như thể ngọn gió đã thổi bay tất cả, ngước nhìn lên, bạn sẽ thấy những vì sao đã biến mất và bầu trời chỉ còn là một tấm voan xanh nhạt nhất. Sự đón chào bình minh một cách gián tiếp ấy mang theo một vẻ huyền bí khôn tả. Vẫn có thể nhìn thấy vạn vật, nhưng mọi thứ hiện ra mơ hồ và mờ ảo, giống như khung cảnh trong chạng vạng của một ngày hè nước Anh.

Emmeline vừa thức dậy thì Dick cũng tỉnh giấc, họ bước ra bãi cỏ rồi đi xuống mép nước. Dick nhảy xuống bơi lội, còn cô gái bồng đứa bé đứng trên bờ dõi theo anh.

Sau mỗi trận cuồng phong, thời tiết trên đảo bao giờ cũng trở nên trong lành và sảng khoái hơn, sáng nay bầu không khí như tràn ngập hơi thở của mùa xuân. Emmeline cảm nhận rõ điều đó, và khi nhìn người đàn ông đang vùng vẫy dưới làn nước, cô bật cười, giơ đứa trẻ lên để nó cùng nhìn theo anh. Tâm trạng cô lúc này phơi phới lạ thường. Cơn gió đượm đủ loại hương thơm ngọt ngào từ khu rừng thổi mái tóc đen xõa ngang vai cô, còn ánh sáng ban mai rực rỡ chiếu qua những tán lá cọ từ khu rừng phía sau bãi cỏ đang mơn man lên hai mẹ con. Thiên nhiên tựa như đang vuốt ve họ.

Dick bơi vào bờ, rồi chạy loanh quanh để gió làm khô người. Sau đó, anh tiến lại chiếc xuồng nhỏ và kiểm tra; bởi vì anh đã quyết định gác việc dựng nhà lại nửa ngày để chèo thuyền vòng về chốn cũ xem đám cây chuối chịu đựng trận bão ra sao. Lo lắng của anh về chúng là điều dễ hiểu. Hòn đảo chính là cái tủ lạnh của anh, và chuối là nguồn lương thực vô cùng quý giá. Anh mang trong mình tâm lý lo toan của một người quản gia cẩn trọng, và không thể yên lòng nếu chưa tận mắt chứng kiến mức độ thiệt hại, dẫu có thiệt hại hay không.

Anh kiểm tra chiếc thuyền, rồi tất cả quay về ăn sáng. Sống giữa chốn hoang vu, họ buộc phải có tầm nhìn xa trông rộng. Chẳng hạn, họ luôn cất giữ tất cả những vỏ dừa đã dùng để làm củi; và bạn sẽ chẳng thể tưởng tượng nổi vẻ rực rỡ chói lọi của một chiếc vỏ dừa khi cháy cho đến khi tận mắt chứng kiến nó bén lửa. Hôm qua, với sự cẩn trọng quen thuộc, Dick đã gom một đống củi ướt sũng vì nước mưa phơi ngoài nắng: nhờ vậy mà sáng nay họ có thừa củi để nhóm bếp.

Dùng bữa xong, anh lấy con dao để cắt chuối — nếu vẫn còn chuối để cắt — rồi cầm theo cây lao đâm cá đi ra phía thuyền, theo sau là Emmeline và đứa trẻ.

Dick đã bước lên thuyền, toan tháo dây buộc và đẩy thuyền ra thì Emmeline cản lại.

“Dick!”

“Sao thế em?”

“Em muốn đi cùng anh.”

“Em ư!” anh ngạc nhiên thốt lên.

“Vâng, em... không còn sợ nữa.”

Đó là sự thật; kể từ khi đứa con chào đời, nỗi sợ hãi bờ bên kia của hòn đảo trong cô đã biến mất — hoặc gần như phai nhạt hoàn toàn.

Cái chết là cõi tối tăm vô tận, sự sống là luồng ánh sáng rực rỡ — chúng hòa quyện vào nhau trong tâm trí cô; bóng tối ấy vẫn hiện hữu, nhưng không còn đáng sợ với cô nữa, bởi nó đã thấm đượm ánh sáng. Kết quả là một thứ hoàng hôn đượm buồn nhưng xinh đẹp, không còn bóng dáng của những nỗi sợ hãi ám ảnh.

Nhiều năm về trước, cô từng chứng kiến một cánh khép cửa bí ẩn khép lại, vĩnh viễn ngăn cách một con người với thế giới này. Cảnh tượng ấy từng gieo rắc vào lòng cô nỗi kinh hoàng khôn tả, bởi cô không có từ ngữ nào để diễn tả sự việc, không có tôn giáo hay triết lý nào để lý giải hay xoa dịu nó. Mới đây thôi, cô lại chứng kiến một cánh cửa bí ẩn tương tự mở ra và đón chào một con người bước vào; và tận sâu trong tâm trí, nơi trú ngụ của những giấc mơ, sự thật lớn lao này đã giải thích và biện minh cho điều kia. Sự sống từng biến mất vào cõi hư vô, nhưng sự sống cũng từ cõi đó sinh ra. Nơi hư vô ấy có sự sống, và nó không còn đáng sợ nữa.

Có lẽ mọi tôn giáo đều ra đời vào một ngày nọ, khi người phụ nữ thời tiền sử ngồi trên phiến đá bên bờ biển, nhìn đứa con mới sinh của mình và hoài niệm về người đàn ông đã tử trận, qua đó khép lại nỗi sầu muộn và ấp ủ niềm tin về một kiếp sống tương lai.

Emmeline bồng con bước lên con thuyền nhỏ, ngồi vào đuôi thuyền, trong khi Dick đẩy thuyền ra. Anh vừa đặt tay vào mái chèo thì một hành khách mới xuất hiện. Đó là Koko. Nó thường theo chân họ ra tới rạn san hô, dẫu một cách kỳ lạ là nó chẳng bao giờ tự mình ra đó một mình. Nó lượn vòng quanh họ vài bẫy, rồi sà xuống đậu trên thành mũi thuyền, thu mình lại với chiếc đuôi dài màu xám bồ câu rủ xuống sát mặt nước.

Người chèo thuyền bám sát bờ, và khi họ vòng qua mũi đất nhỏ ngập tràn những khóm dừa dại, các cành cây sượt qua mạn thuyền, còn đứa bé bị cuốn hút bởi sắc màu rực rỡ của chúng liền giơ tay với tới. Emmeline với tay bẻ lấy một cành cây; nhưng thứ cô vừa ngắt không phải là cành dừa dại, mà là một nhánh cây quả không bao giờ tỉnh giấc. Loại quả có thể khiến một người chìm vào giấc ngủ nếu ăn phải — một giấc ngủ say và mơ màng để rồi chẳng bao giờ tỉnh lại nữa.

“Vứt nó đi!” Dick nhớ ra và hét lên.

“Em vứt ngay đây,” cô đáp.

Cô đang giơ cành cây trước mặt đứa trẻ, nó đang cười và cố chộp lấy. Nhưng rồi cô quên bẵng đi và thả rơi cành cây xuống đáy thuyền, bởi một vật gì đó vừa đâm sầm vào sống thuyền với một tiếng động nặng nề, và làn nước xung quanh đang sủi bọt trắng xóa.

Dưới làn nước kia đang diễn ra một trận chiến ác liệt. Vào mùa sinh sản, những cuộc giao tranh dữ dội đôi khi vẫn bùng nổ trong đầm phá, bởi loài cá cũng có những cơn ghen tuông hệt như con người — những chuyện tình ái, những mốiâm thâm kết bạn. Hai sinh hình khổng lồ mờ ảo hiện lên, con nọ đuổi theo con kia, khiến Emmeline hoảng sợ và nài nỉ Dick mau chèo thuyền đi.

Họ lướt qua những bờ biển nên thơ mà Emmeline chưa từng thấy bao giờ, bởi cô đã ngủ say như chết khi họ đi qua đây vào những năm tháng trước.

Ngay trước khi xuồng rời bến, cô từng ngoái nhìn nơi khởi nguồn của ngôi nhà nhỏ dưới vòm cây artu, và khi ngắm nhìn những thảm cỏ cùng lùm cây xa lạ ấy, hình ảnh chốn ấy bỗng trỗi dậy trong tâm trí, tựa như đang gọi cô quay về.

Đó chỉ là một cơ ngơi vô cùng nhỏ bé, nhưng lại là tổ ấm; và vì đã quen với sự bình lặng nên chỉ chốc lát thôi mà nỗi nhớ nhà đã dâng ngập lòng cô; nhưng cảm giác đó cũng nhanh chóng tan biến, nhường chỗ cho sự ngỡ ngàng trước vạn vật xung quanh và cô hào hứng chỉ cho đứa con nhỏ thấy.

Khi họ đến nơi Dick từng câu được con cá ngừ đại dương, anh ngừng chèo và kể cho cô nghe chuyện đó. Đây là lần đầu tiên cô nghe kể về sự kiện này; một chi tiết cho thấy anh đã lún sâu đến mức nào vào lối sống hoang dã. Anh từng nhắc đến những chiếc xuồng, bởi anh buộc phải giải thích về cây lao; nhưng còn việc kể lại những tình tiết trong cuộc săn đuổi ư, anh chẳng mảy mai nghĩ đến việc đó, hệt như một thổ dân da đỏ sẽ không bao giờ đời nào kể lỉ với người vợ của mình về chiến tích săn gấu. Sự coi rẻ phụ nữ là luật lệ đầu tiên của sự dã man, và có lẽ cũng là luật lệ cuối cùng của một thứ triết lý cổ xưa và sâu sắc nào đó.

Cô lắng nghe, và khi câu chuyện chuyển đến tình tiết đối đầu với con cá mập, cô rùng mình sợ hãi.

“Ước gì anh có chiếc lưỡi câu đủ lớn để bắt sống nó,” anh nói, đăm đăm nhìn xuống làn nước như thể đang tìm kiếm kẻ thù.

“Đừng nghĩ về nó nữa, Dick,” Emmeline nói, ôm chặt đứa con vào lòng hơn. “Chèo thuyền đi anh.”

Anh tiếp tục cầm mái chèo, nhưng qua nét mặt, ai cũng có thể nhận ra anh đang tự ôn lại sự kiện ấy trong đầu.

Khi họ vòng qua mủi đất cuối cùng, bãi cát cùng khoảng trống của rạn san hô hiện ra trước mắt, Emmeline nín thở. Nơi này đã thay đổi theo một cách tinh tế nào đó; mọi thứ vẫn ở đó như xưa, nhưng dường như tất cả đều khác lạ — đầm phá có vẻ hẹp hơn, rạn san hô gần hơn, những rặng dừa nước không hề cao đến thế. Cô đang so sánh hiện thực trước mắt với ký ức khi còn là một đứa trẻ. Đốm đen trên rạn san hô đã biến mất; trận cuồng phong đã quét sạch nó không còn một mảnh.

Dick kéo thuyền lên bãi cát thoai thoải, để Emmeline ngồi ở đuôi thuyền còn anh đi tìm buồng chuối; lẽ ra cô đã đi cùng anh, nhưng đứa bé đã thiếp ngủ từ lúc nào.

Khi ngủ, Hannah trông còn đáng yêu hơn lúc thức giấc. Thằng bé trông giống như một tiểu thần Cupid da nâu chẳng có cánh, cung hay tên. Nó mang trọn vẹn nét mềm mại uyển chuyển của một chiếc lông chim cuộn tròn. Giấc ngủ luôn bám riết lấy nó, và thường tóm lấy thằng bé vào những khoảnh khắc bất ngờ nhất — khi nó đang chơi đùa, hay bất cứ lúc nào. Emmeline đôi khi bắt gặp con đang nắm chặt một vỏ ốc sặc sỡ hoặc một mảnh san hô mà nó vừa chơi đùa trong tay rồi ngủ say sưa, trên khuôn mặt là một biểu cảm hạnh phúc, tựa như tâm trí nó đang rong ruổi theo những trò nghịch ngợm trần thế ở một bờ biển hạnh phúc nào đó trong cõi mộng.

Dick đã hái một chiếc lá sa kê lớn đưa cho cô che nắng, và cô ngồi giơ nó lên che cho mình, đôi mắt đăm đăm nhìn thẳng ra trước, hướng về phía bãi cát trắng ngập tràn ánh nắng.

Hành trình bay bổng của tâm trí trong những phútẩn tưởng không bao giờ đi theo một đường thẳng. Trong lúc ngồi trầm ngâm mơ mộng, đủ loại hình ảnh rồng rắn kéo về trong tâm trí cô, được gợi nhắc bởi khung cảnh trước mặt: làn nước xanh ngắt dưới đuôi tàu, dòng chữ Shenandoah lấp loáng phản chiếu; buổi họ đặt chân lên đảo và bộ ấm chén trà nhỏ bày trên cát trắng — cô vẫn có thể nhận ra những bông hoa păng-xê vẽ trên đĩa, và trong ký ức, cô thầm đếm những chiếc thìa chì; những vì sao khổng lồ rực sáng trên rạn san hô mỗi đêm; những nàng tiên Cluricaunes và các nhân vật cổ tích; chiếc thùng gỗ bên giếng nước nơi hoa bìm bìm khoe sắc, cùng những tán cây lộng gió nhìn từ đỉnh đồi — tất cả những hình ảnh ấy trôi qua trước mắt cô, tan biến rồi lại thay thế lẫn nhau trên chặng đường của chúng.

Ẩn chứa trong dòng suy tưởng ấy là nỗi buồn, nhưng cũng có cả niềm vui. Cô cảm thấy lòng bình yên với thế giới. Mọi muộn phiền dường như đã lùi xa mãi phía sau. Cứ như thể cơn bão lớn vừa qua, dẫu để lại họ bình an vô sự, chính là một sứ giả từ các đấng tối cao phái xuống để trấn an cô về sự khoan dung, chở che và tình yêu thương của các ngài.

Đột nhiên, cô nhận ra giữa mũi thuyền và bãi cát đang trải dài một dải nước xanh lam lấp lánh rộng lớn. Chiếc xuồng nhỏ đang trôi nổi trên mặt nước.