Văn phòng trở nên yên tĩnh, Tiêu Nguyên lấy từ trong ngăn kéo ra mấy bức thư cũ cùng một cuốn sổ tay. Anh mở cuốn sổ tay ra một cách chậm rãi, bên trong kẹp một bức ảnh, bối cảnh trong ảnh giống như một buổi lễ, hai người đàn ông đang bắt tay nhiệt tình. Bức ảnh đã ngả vàng này kéo tâm trí Tiêu Nguyên quay trở về năm đó...
Tại một buổi lễ ký kết hợp đồng vào hai mươi năm trước, lãnh đạo một nhà xuất bản và nhà văn Ngô Nhuận An sau khi ký tên lên thỏa thuận đã đứng dậy bắt tay, đối diện với ống kính của một đám phóng viên.
Lãnh đạo nhà xuất bản nói: "Thầy Ngô Nhuận An là một nhà văn nổi tiếng toàn quốc, việc anh giao những tác phẩm tích lũy bao năm qua của mình cho chúng ta ấn hành thành sách là vinh hạnh lớn lao của chúng tôi. Ngoài ra, thầy Ngô đặc biệt đề xuất ủy thác toàn bộ khoản nhuận bút ấn bản đầu tiên ba trăm hai mươi vạn của mình để quyên góp cho các em nhỏ thất học ở vùng núi Thập Lý Ao, Vĩnh Xuyên. Đối với nghĩa cử cao đẹp của thầy Ngô, chúng tôi vô cùng khâm phục. Sau đây, chúng ta xin mời thầy Ngô nói vài lời với mọi người."
Ngô Nhuận An nhận lấy micro: "Bản thân tôi lớn lên ở trong núi, năm ngoái tôi từng theo đoàn khảo sát của Chính hiệp đến Thập Lý Ao một lần, nhìn thấy những đứa trẻ thất học ở sơn thôn đó, tôi liền nghĩ đến quê hương mình, tuổi thơ của mình. Tôi cho rằng, từ thiện nên trở thành một chế độ trong xã hội chúng ta."
Dưới đài vang lên một tràng pháo tay, phóng viên trẻ Tiêu Nguyên bấm nút màn trập máy ảnh...
Anh nhìn chồng thư cũ nát đó, cầm lấy một bức rồi bóc ra, rút tờ giấy viết thư đã ngả vàng ra, cảnh tượng năm đó lại hiện lên trước mắt anh...
Ngô Nhuận An đặt một chồng thư trước mặt Tiêu Nguyên thời trẻ: "Đây là những bức thư mà lũ trẻ ở Thập Lý Ao viết cho tôi. Cậu xem, các em ấy đều đã đi học lại rồi, thành tích học tập đều rất khá."
Tiêu Nguyên cầm lấy một bức trong số đó, tỉ mỉ quan sát...
Tiêu Nguyên hướng ánh mắt về phía phong bì trên tay, phần đề tên người gửi viết: Tiểu học Thập Lý Ao, Hướng Tiểu Cúc. Cái tên từng quen thuộc này khiến anh vô cùng xúc động...
Phòng làm việc hiệu trưởng tiểu học Thập Lý Ao. Lão hiệu trưởng ngẩng đầu lên từ bức thư này, nói với phóng viên trẻ Tiêu Nguyên đang đến thăm: "Hướng Tiểu Cúc ư? Con bé đã bỏ học từ lâu rồi."
Tiêu Nguyên có chút kinh ngạc: "Chẳng phải em ấy đã đi học lại rồi sao?"
“Không có đâu. Ai nói con bé đi học lại thế?” Hiệu trưởng cầm lấy danh sách mà Tiêu Nguyên đưa cho, nói: “Những đứa trẻ mà cậu muốn tìm đều đã bỏ học từ mấy năm trước, hiện tại vẫn chưa có đứa nào đi học lại cả.”
“Các em ấy không nhận được tiền quyên góp hỗ trợ học tập sao?”
“Không có đâu. Cách đây không lâu chúng tôi vẫn còn đến làm công tác tư tưởng cho phụ huynh học sinh, hy vọng họ đưa con cái trở lại trường học, không có ai nói là đã nhận được tiền quyên góp cả.”
Tiêu Nguyên vô cùng kinh ngạc...
Bốp một tiếng, cửa phòng làm việc bị đẩy tung ra. Tiêu Nguyên bừng tỉnh quay về hiện thực, anh ngẩng đầu lên, nhìn thấy một nam thanh niên xông vào, bảo vệ đuổi theo phía sau liều mạng ngăn cản.
Nam thanh niên hất bảo vệ ra, nhìn Tiêu Nguyên: "Anh là lãnh đạo ở đây à?"
Chúc Ngũ Nhất bước vào phòng làm việc chủ nhiệm: "Chủ nhiệm Tiêu, anh tìm tôi?"
Tiêu Nguyên vừa định mở miệng, nam thanh niên ngồi ở một bên bỗng nhiên đứng dậy chỉ vào Chúc Ngũ Nhất lớn tiếng nói: "Đúng vậy, chính là cậu ta, tôi chỉ nghe giọng thôi là biết ngay là cậu ta rồi."
Chúc Ngũ Nhất đầy vẻ phản cảm hất tay cậu ta ra: "Cậu là ai vậy?"
“Tôi là độc giả của tờ Trung Đô Thời Báo các người đây. Độc giả, à! Chính là Thượng đế của các người đấy!”
“Thượng đế? Cậu có chuyện gì không?”
"Có chuyện gì không á?" Nam thanh niên chỉ vào Chúc Ngũ Nhất nói với Tiêu Nguyên: "Thấy chưa, làm ra vẻ như không có chuyện gì xảy ra ấy." Lại quay sang nói với Chúc Ngũ Nhất: "Cậu đừng có mà làm bộ ngốc ở đây, cậu mắng tôi là cái thứ đó, quên rồi à?"
Chúc Ngũ Nhất khó hiểu: "Mắng cậu cái gì?"
Đối phương chần chừ một lúc, nói: "Đại tiện. Cậu ăn xong là xả, xả xong là quên chắc?"
Lúc này Chúc Ngũ Nhất mới nhớ ra: "Ồ, hóa ra là anh. Là anh gây sự trước..."
Tiêu Nguyên cắt ngang lời cậu ta: "Chúc Ngũ Nhất, đã mắng người ta chưa? Mắng rồi thì xin lỗi trước đi!"
Chúc Ngũ Nhất không phục: "Tôi dựa vào đâu mà phải xin lỗi, anh ta mắng tôi là người nhà xí trước cơ mà, muốn xin lỗi thì anh ta phải xin lỗi trước."
Tiêu Nguyên lớn tiếng nói: "Chúc Ngũ Nhất, cậu xin lỗi trước đi!"
Thấy sắc mặt giận dữ của Tiêu Nguyên, Chúc Ngũ Nhất vô cùng miễn cưỡng nói nhỏ với người đó: "Xin lỗi."
Đối phương nghiêng tai, làm ra vẻ điếc đặc: "Cậu nói gì thế? Tôi không nghe thấy."
Chúc Ngũ Nhất bỗng nhiên quát lớn vào mặt hắn: "Xin lỗi!"
Đối phương giật mình bắn người lên.
Được Tiêu Nguyên hết lời khuyên giải, nam thanh niên cuối cùng cũng nguôi giận, Tiêu Nguyên tự mình đưa cậu ta lên thang máy. Quay trở lại phòng làm việc, Tiêu Nguyên xị mặt nói với Chúc Ngũ Nhất:
"Tôi nghe đi nghe lại, hình như toàn bộ đều là lỗi của đối phương, chẳng lẽ cậu không có chút lỗi nào sao? Cậu nhục mạ độc giả, đó chính là sai lầm lớn nhất."
Chúc Ngũ Nhất biện hộ: "Là anh ta mắng tôi trước."
"Là tốc độ ghi chép của cậu quá chậm, anh ta mới nổi giận. Cho nên, lỗi lầm trước hết là ở cậu!"
Chúc Ngũ Nhất á khẩu không trả lời được. Tiêu Nguyên dịu giọng lại: "Tốc ký là kỹ năng cơ bản của phóng viên. Cậu muốn làm phóng viên, bắt buộc phải nắm vững kỹ năng này."
Chúc Ngũ Nhất lầm bầm cãi lại: "Chẳng phải có máy ghi âm đấy thôi."
"Máy ghi âm có thể hết pin, có thể xảy ra sự cố, một số đối tượng phỏng vấn có thể không đồng ý cho cậu ghi âm, vậy cậu tính sao?"
Chúc Ngũ Nhất biện minh: "Thật ra tôi ghi chép cũng không tính là quá chậm, là do người đó nói..."
Tiêu Nguyên lập tức cầm một cuốn sách từ trên giá sách xuống: "Tôi đọc, cậu ghi!"
Chúc Ngũ Nhất luống cuống tìm giấy và bút. Tiêu Nguyên mở sách ra, bắt đầu đọc: "... Trong một cái ao, một chiếc ô tô đang chìm từ từ xuống, bên trong xe mắc kẹt cậu bé Ryan bốn tuổi..."
Chúc Ngũ Nhất cắt ngang lời anh: "Chữ Lai trong chữ Ryan viết thế nào ạ?"
"Bộ thảo đầu, bên dưới là chữ lai trong đi lại."
"Còn chữ Ân, chữ Ân viết thế nào ạ?"
"Là ân nghĩa trong ân tình, ân đức lớn lao..."
Cảnh tượng quen thuộc này lại một lần nữa khiến tâm trí Tiêu Nguyên bay xa...
Trong một ngôi nhà tranh ở thôn Thập Lý Ao, hai đứa trẻ ngồi bên chiếc bàn nhỏ viết chữ. Phía trước mặt chúng, phóng viên trẻ Tiêu Nguyên đang đọc to một bức thư cảm ơn: "Ông Ngô ơi, ơn nghĩa to lớn của ông cháu sẽ khắc ghi trong lòng, cháu nhất định sẽ chăm chỉ học tập, đọc sách thật tốt..."
Đứa trẻ gái ngẩng đầu hỏi: "Chú ơi, chữ Ân viết như thế nào ạ?"
Tiêu Nguyên ngừng đọc. Anh cúi đầu nhìn tờ giấy trước mặt hai đứa trẻ. Trên tờ giấy của đứa trẻ gái viết mấy dòng chữ, còn trên tờ giấy của đứa trẻ trai lại vẽ một con gà con.
Tiêu Nguyên hỏi đứa trẻ trai: "Sao cháu không viết?"
Đứa trẻ trai bĩu cái môi nhỏ: "Cháu không biết."
Tiêu Nguyên sững sờ...
Chúc Ngũ Nhất nhìn Tiêu Nguyên vì nhớ lại mà thẫn thờ đi trong giây lát, liền hỏi: "Chủ nhiệm Tiêu, sao anh không đọc nữa?"
Tiêu Nguyên hoàn hồn, nhìn cuốn sổ ghi chép của Chúc Ngũ Nhất, chữ viết bên trong nguệch ngoạc đến mức không nỡ nhìn: "Ghi thành thế này đây. Tôi thấy, hai hôm nữa đến cả cậu cũng chẳng đọc nổi đâu."
Chúc Ngũ Nhất có chút ngại ngùng: "Tay cháu mỏi nhừ cả rồi."
"Cậu phải học cách nắm bắt các từ khóa trong câu. Ví dụ, câu này cậu có thể ghi thế này: Ao, xe, chìm, bốn tuổi, Ryan..." Thấy Chúc Ngũ Nhất nghe không mấy tập trung, Tiêu Nguyên thở dài một tiếng: "Thôi được rồi, cậu về phòng trực đường dây nóng trước đi, vừa thực tiễn vừa học tập vậy."
Chúc Ngũ Nhất rời đi, văn phòng lại trở nên yên tĩnh trở lại. Tiêu Nguyên ngẩn ngơ ngồi bên bàn. Chuyện cũ cuồn cuộn ùa về tấn công anh...
Tiêu Nguyên thời trẻ trải một chồng thư cảm ơn lên bàn làm việc của Chu Tự Hằng. Anh có chút kích động: "Lũ trẻ căn bản chưa từng viết những bức thư này, chúng cũng hoàn toàn không có khả năng viết ra được những bức thư thế này. Tất cả đều là giả mạo."
Chu Tự Hằng cảm thấy sự việc vô cùng nghiêm trọng, hỏi: "Giả mạo? Ai giả mạo?"
"Không biết. Tuy nhiên, hiện tại có thể khẳng định rằng, khoản tiền quyên góp đó đã bị kẻ nào đó biển thủ rồi. Kẻ biển thủ nó, chính là người đã làm giả những bức thư này."
"Biển thủ? Ba mươi hai vạn cơ đấy, đây là trọng tội đấy! Cậu có manh mối nào chưa?"
"Tôi đã hỏi nhà xuất bản rồi. Họ nói, về việc quyên góp nhuận bút tác phẩm của tiên sinh họ Ngô, ban đầu họ đã ủy thác cho Sở giáo dục Vĩnh Xuyên làm đại diện. Thái độ của Sở giáo dục Vĩnh Xuyên rất tích cực, rất nhanh đã gửi danh sách những đứa trẻ được nhận quyên góp qua số fax cho nhà xuất bản. Nhà xuất bản lại chuyển tiếp cho tiên sinh họ Ngô. Sau khi được sự đồng ý của tiên sinh họ Ngô, nhà xuất bản đã chuyển số tiền này cho Sở giáo dục Vĩnh Xuyên, ủy thác đối phương phân phát cho các đối tượng nhận được sự giúp đỡ ở Thập Lý Ao. Họ còn xuất trình cả chứng từ chuyển khoản lúc bấy giờ nữa."
"Thế Sở giáo dục Vĩnh Xuyên nói sao?"
"Họ nói, sau khi nhận được khoản tiền quyên góp do bên nhà xuất bản chuyển tới, họ lập tức cử người chuyên trách chia nhỏ khoản tiền quyên góp gửi bưu điện cho các đối tượng được giúp đỡ. Phụ huynh của những học sinh đó còn ký tên vào biên nhận nữa cơ."
"Liệu có phải phụ huynh nhận được tiền mà không cho lũ trẻ đi học lại không?"
"Không thể nào. Tôi đã đi tìm hiểu mấy vị phụ huynh học sinh đó rồi, họ hầu như đều là mù chữ, hoàn toàn không biết viết chữ. Chữ ký trên những biên nhận kia cũng là giả mạo."
Tiêu Nguyên rút ra một bức thư cảm ơn trong số đó, xúc động nói: "Lấy con bé Hướng Tiểu Cúc này ra mà nói, lúc tôi tìm đến nhà con bé, đứa trẻ mới mười tuổi đầu này đang cho lợn ăn. Bố mẹ con bé hoàn toàn không hề nhận được khoản hỗ trợ nào, con bé cũng chẳng viết bức thư cảm ơn nào cả. Nghe thầy giáo nói Hướng Tiểu Cúc học rất giỏi, bố mẹ Hướng Tiểu Cúc cũng nói đứa trẻ rất khao khát được đi học, chỉ tiếc là nhà nghèo, hễ nhận được tiền quyên góp là nhất định sẽ cho con bé đi học."
Chu Tự Hằng chấn động, anh tỉ mỉ quan sát những bức thư cảm ơn trên bàn: "Nói cách khác, chỉ cần tìm được người gửi thư, thì có khả năng tra ra được tung tích của số tiền đó. Cậu đã nghĩ ra cách tra chưa?"
Tiêu Nguyên lắc đầu.
Chu Tự Hằng lại nhìn phong bì thư: "Bưu điện, trên phong bì là con dấu bưu điện của chỗ nào thế?"
Tất cả các phong bì thư đều đóng chung một con dấu bưu điện: Thập Lý Ao, Vĩnh Xuyên...
Tiêu Nguyên thời trẻ đã tìm gặp nhân viên bưu điện trẻ tuổi Tiểu Trình ở bưu điện Thập Lý Ao.
Tiểu Trình nhìn phong bì thư, hồi tưởng lại một lúc rồi nói: "Hình như do một nam một nữ gửi. Đến ba lần liền. Lúc đó tôi còn thấy hơi kỳ lạ, sao mấy ngày liền họ đều đến thế, sao lại gửi đi lắm thư thế không biết?"
Tiêu Nguyên hỏi: "Họ là người của thôn ở gần đây à?"
"Không phải. Nhìn trang phục họ mặc, chắc là người trong thành phố."
“Cậu còn nhớ dáng vẻ của họ thế nào không?”
Tiểu Trình ngẫm nghĩ rồi nói: "Người phụ nữ chắc khoảng ba mươi tuổi, trông khá xinh đẹp. Người đàn ông khoảng hơn bốn mươi tuổi, dáng vẻ thế nào thì tôi thực sự nói không rõ. Nếu nhìn thấy họ, chắc là sẽ nhớ ra đấy."
Tiêu Nguyên đưa một bức ảnh cho Tiểu Trình. Đây là một bức ảnh chụp tập thể toàn thể nhân viên Sở giáo dục Vĩnh Xuyên. Sau khi Tiểu Trình nhận diện một cách tỉ mỉ, liền chỉ tay vào Chúc Cẩn Lan:
"Chính là cô ta."
"Cậu chắc chắn chứ?"
"Không thành vấn đề, chính là cô ta."
Tiêu Nguyên chấn động...