Tôi không thể nói cho các bạn biết chính xác, hỡi những người bạn thân mến, Bulger và tôi đã ngủ trong bao lâu, nhưng chắc hẳn là đã khá lâu, bởi khi tỉnh dậy, tôi cảm thấy hoàn toàn sảng khoái. Tôi nói là tỉnh dậy, vì tôi bị đánh thức bởi những cái gõ nhẹ nhàng vào mu bàn tay — sáu cái gõ.

Thoạt đầu tôi cứ tưởng mình đang mơ, nhưng khi dụi mắt, tôi thấy đứng bên giường mình một người thuộc giống loài Soodopsy; khi cảm thấy tôi cựa quậy, anh ta liền cầm tấm bảng của mình lên và viết như sau:

“Tên tôi là Tap Hard. Tôi là một chiếc đồng hồ. Có tới hai mươi người như chúng tôi. Chúng tôi giữ thời gian cho thần dân của mình bằng cách đếm nhịp lắc của con lắc trong Tòa Nhà Thời Gian. Nó lắc nhanh cỡ nhịp thở của chúng tôi. Có một trăm nhịp thở trong một phút và một trăm phút trong một giờ. Ngày của chúng tôi được chia thành sáu giờ làm việc và sáu giờ ngủ nghỉ. Hiện tại là giờ thức dậy. Nếu ngài vui lòng thức dậy, một người trong tộc của chúng tôi từ Nhà Sức Khỏe sẽ xoa bóp tan biến mọi sự mệt mỏi khỏi chân tay ngài.”

Tôi chạm vào tim của Tap Hard để cảm ơn anh ta, và vội vã lồm cồm bò dậy khỏi giường. Giờ đây, lần đầu tiên, tôi mới quan sát căn phòng bằng bạc nơi mình đã ngủ. Trên những chiếc kệ bạc đặt những chiếc lược bạc, kéo bạc và dao bạc; trên một chiếc bệ bạc đặt chiếc vậu bạc nằm trong lòng chậu bạc; trên những chiếc móc bạc treo những chiếc khăn lụa, trong khi trải trên sàn bạc là những tấm thảm lụa mềm mại, và ở phía trên lẫn xung quanh trên trần và tường, những ngọn lửa lưỡi mác được lặp lại hàng ngàn lần trong các tấm ốp bằng bạc đánh bóng.

Trong đời mình, tôi đã từng trải nghiệm đủ mọi loại người phục vụ tắm táp và xoa bóp bằng cao su kiểu phương Đông, thế nhưng gã Soodopsy nhỏ bé thầm lặng — kẻ đã tắm rửa, xoa bóp, gõ nhịp và vuốt ve tôi — lại vượt trội hơn tất cả bọn họ về sự khéo léo; chưa kể điều đó còn đi kèm với một vẻ quyến rũ mới, bởi tôi không bắt buộc phải lắng nghe những câu chuyện phiêu lưu mưu mô dài dòng vô nghĩa, mà được để mặc hoàn toàn một mình với những suy nghĩ của riêng mình. Bulger cũng được tắm táp và xoa bóp — một sự xa xỉ mà chú chó đã không được hưởng kể từ khi chúng tôi rời khỏi Lâu Đài Trump.

Việc vệ sinh cá nhân của tôi vừa hoàn tất thì Long Thumbs liền xuất hiện để hỏi thăm sức khỏe và giám sát việc dọn bữa sáng của tôi, bao gồm một miếng cá luộc tinh tế nhất đi kèm với những con hàu hương vị tuyệt hảo, và được trang trí bằng những lát nấm khổng lồ mà tôi từng ăn giữa tộc Mikkamenkies, tất cả được bày biện trong một chiếc đĩa bạc đẹp mắt trên một khay bạc cùng với các dụng cụ ăn uống bằng bạc.

Nhớ lại cách thức kỳ lạ mà cá bị bắt và bị giết ở Xứ Sở Mikkamenkies, tôi rất tò mò muốn biết người Soodopsy đã xoay sở ra sao, bởi tôi hiểu rõ họ đủ để biết rằng cảm giác sinh vật nào đó đang vùng vẫy vì sự sống trong tay họ sẽ đủ sức đẩy họ vào những cơn đau đớn tột cùng, lấp đầy trái tim dịu dàng của họ bằng nỗi kinh hoàng không tên.

“Ở cuối một trong rất nhiều hành lang dẫn ra khỏi thành phố của chúng tôi,” Long Thumbs giải thích, “có một căn phòng đá được tổ tiên chúng tôi gọi là Uphaslok, hay Hố Tử Thần, bởi vì bất kỳ sinh vật nào hít phải không khí trong đó dù chỉ vài khoảnh khắc cũng chắc chắn sẽ chết. Thế nên họ đã bịt kín nó lại mãi mãi, chỉ chừa lại một ống nhỏ nhô qua cánh cửa; nhưng thật kỳ lạ thay, những ai hít phải không khí này hoàn toàn không phải chịu bất kỳ đau đớn nào cả, mà ngay lập tức chìm vào một giấc mơ dễ chịu, và trừ khi được giải cứu, đương nhiên họ sẽ không bao giờ tỉnh lại nữa. Giờ đây, vì luật pháp của chúng tôi cấm gây ra bất kỳ đau đớn nào cho sinh vật dù là nhỏ mno nhất, tổ tiên chúng tôi đã nảy ra ý định rằng thông qua một đường ống dài, họ có thể dẫn luồng không khí độc hại này xuống sông bất cứ khi nào họ cần nguồn cung cấp cá làm thức ăn. Họ đã làm thế, và điều kỳ lạ là, ngay khoảnh khắc những con cá cảm nhận được khí sủi tăm xuống dòng sông, chúng liền bơi thẳng đến miệng ống, và tranh giành nhau cơ hội bắt lấy những bọt khí chết người khi chúng rời khỏi miệng ống, bởi cảm giác mà chúng tạo ra thật dễ chịu biết bao khi chúng từ từ chìm xuống, sinh vật hít thở chúng bước vào giấc ngủ ngàn thu. Và bằng cách này, chúng tôi có thể ăn được cá dưới sông mà không hề vi phạm luật pháp của đất nước.”

Tôi bắt đầu hiểu ra rằng mình đã gặp phải một bộ tộc vô cùng độc đáo và thú vị, nhưng Bulger lại không mấy hài lòng với họ cho lắm, vì một vài lý do mà tôi sớm nhận ra. Trước hết, chú không thể quen với cái nhìn lạnh lẽo và vô hồn trong đôi mắt họ; thứ hai, chú hơi ghen tị với khứu giác nhạy bén đến kinh ngạc của họ — một giác quan mạnh mẽ đến mức họ luôn luôn thể hiện rõ sự nhận thức về sự tiếp cận của Bulger thậm chí trước cả khi tôi có thể nhìn thấy chú, và luôn quay mặt về hướng chú đang tiến đến.

Các bạn còn nhớ, hỡi những người bạn thân mến, khi tôi nhắc đến việc người Formifolk đi chân trần, và rằng bàn chân cũng như bàn tay của họ có vẻ quá khổ so với cơ thể, và tôi muốn bổ sung thêm rằng, trong lúc Bulger và tôi được dẫn đi qua những hành lang dài cùng các lối đi quanh co trên đường vào Thành Phố Bạc, ba người Soodopsy thường thỉnh thoảng khựng lại nửa chừng và có vẻ như đang dò dẫm dưới sàn tìm kiếm thứ gì đó bằng phần đệm thịt dưới bàn chân. Tôi không bận tâm đến điều đó nữa, cho đến khi Bulger và tôi bắt đầu cuộc dạo chơi đầu tiên qua thị trấn tuyệt vời của họ, thì đến sự ngạc nhiên tột độ của tôi, tôi đã phát hiện ra rằng số nhà, tên của những người cư trú, tên của các con phố, cũng như mọi tấm biển hiệu, có thể nói như vậy, và tất cả các cột chỉ đường đều được khắc bằng các chữ nổi nhẹ trên sàn và vỉa hè; và lúc đó sự thật mới bừng sáng trong tôi, rằng Long Thumbs cùng các bạn đồng hành của anh ta đơn giản là đang chốc chốc lại dừng bước để đọc tên các con phố bằng phần đệm bàn chân, nhằm biết chắc rằng họ đang đi đúng đường.

Vâng, hơn thế nữa, hỡi những người bạn thân mến, lần đầu tiên Bulger và tôi bước qua một trong những quảng trường mở của Thành Phố Bạc, các bạn có thể hình dung sự mãn nguyện của tôi khi phát hiện ra rằng những chiếc vỉa hè bằng bạc hoàn toàn được bao phủ bởi những bài viết của các tác giả Soodopsy bằng ký tự nổi.

Giờ đây, trong cuốn sách tuyệt diệu của Don Fum, bằng phong cách bậc thầy của mình, ông đã trao cho tôi chiếc chìa khóa dẫn đến ngôn ngữ của người Formifolk, nhờ vậy mà với rất ít nỗ lực, tôi đã có thể khám phá thêm rằng một số con phố dành riêng cho các nhà viết sử, một số dành cho các nhà văn viết truyện, trong khi những con phố khác lại tràn ngập các tác phẩm uyên bác của các triết gia, và vẫn còn những con phố khác chứa đựng hàng ngàn dòng thơ từ những nhà thơ xuất sắc nhất mà quốc gia đã sản sinh.

Và tôi chẳng mấy khó khăn để nhận ra đâu là những bài thơ yêu thích của người Soodopsy, bởi như các bạn có thể dễ dàng đoán được, những bài thơ này được mài nhẵn bóng như một tấm gương bạc bởi sự cọ xát của biết bao bàn chân biết ơn bước qua những dòng thơ ngọt ngào và đượm hồn ấy.

Tôi nhận thấy rằng các tác phẩm của các triết gia ở nơi này, cũng như trong thế giới của tôi, tìm được rất ít độc giả, bởi các chữ nổi trong nhiều trường hợp đã bị xỉn màu và đen đúa do thiếu những bàn chân dẫm đạp lên để tìm kiếm sự khôn ngoan.

Ít lâu sau đó, khi tôi đã quen biết Velvet Sols, con gái của Long Thumbs — một sinh vật nhỏ bé duyên dáng, tràn đầy ánh sáng nội tâm cũng như mù lòa trước thế giới bên ngoài, và cô bé mời tôi “đến đọc sách cùng”, tôi đã gặp phải một thử thách khó khăn trong việc thuyết phục cô rằng tôi không thể tháo thứ mà cô gọi là những chiếc “hộp đựng chân” lố bịch của mình ra để cùng cô thưởng thức một số bài thơ yêu thích của cô. Đối với tôi, đó là một trò tiêu khiển tuyệt vời khi được đồng hành cùng thiếu nữ nhỏ bé hạnh phúc này mỗi khi cô “đi đọc sách”, được bước đi bên cạnh cô và quan sát biểu cảm biến đổi không ngừng trên khuôn mặt xinh đẹp của cô khi gan bàn chân nhỏ xíu của cô ép lên những từ ngữ về tình yêu, hy vọng và niềm vui, còn trái tim cô nở hoa, và cô đan hai tay vào nhau trong những tư thế tận hưởng đầy hạnh phúc, dường như sâu sắc và nồng nhiệt đến mức cứ như thể ánh dương diễm phúc đang đậu trên vầng trán cô, và đôi mắt cô đang uống lấy vinh quang của một buổi hoàng hôn mùa hè. Ôi, những cư dân của thế giới bên trên với ánh sáng chan hòa qua những khung cửa sổ tâm hồn các bạn, với đôi tai rộng mở đón âm thanh của ống sáo, sáo dọc và đàn vĩ cầm, cùng âm thanh ngọt ngào hơn của giọng nói tình yêu, các bạn có nhiều hơn cô ấy biết bao nhiêu, thế nhưng sao các bạn hiếm khi được hạnh phúc nhường ấy, sao các bạn hiếm khi biết được sự mãn nguyện ngọt ngào vốn xuất phát từ bên trong giống như trường hợp này?

“Hãy đến với loài kiến; hãy ngắm nhìn đường lối của chúng, và trở nên khôn ngoan, loài kiến vốn không có người dẫn dắt, kẻ giám thị hay người cai trị, nhưng vẫn tự lo liệu thức ăn cho mình vào mùa hè và thu gom lương thực vào mùa gặt.”

Chỉ trong một thời gian ngắn, người Formifolk dường như đã trở nên hoàn toàn quen thuộc với sự hiện diện của Bulger và tôi giữa bọn họ, và bề ngoài họ đã “bắt tay” với tôi theo một cách thức thân thiện chẳng khác gì thể tôi là một thành viên trong tộc của họ.

Một ngày nọ, Long Thumbs dẫn tôi đến ngôi nhà của người Soodopsy cao tuổi và uyên bác nhất, tên là Barrel Brow.

Ông tiếp đón tôi rất niềm nở, mặc dù tôi đã cắt ngang việc học tập của ông, bởi khi tôi bước vào căn phòng của ông, ông đang đọc cùng một lúc bốn cuốn sách khác nhau: hai cuốn đang nằm trên sàn, và ông đang ngấu nghiến các ký tự nổi của chúng bằng gan bàn chân, còn hai cuốn khác được dựng trên một chiếc khung trước mặt và ông đang giải mã chúng bằng những đầu ngón tay.

Nhưng khi được thông báo tôi là ai, ông lập tức dừng công việc lại và cầm những tấm bảng của mình lên, hỏi tôi hàng loạt câu hỏi liên quan đến thế giới bên trên — nơi mà ông không hề đánh giá cao cho lắm.

“Những con người các ngài,” ông nói, “nếu tôi hiểu đúng các bài viết cổ xưa của những người thuộc quốc gia chúng tôi — những người vẫn gìn giữ một số truyền thuyết về thế giới bên trên — được phú cho một số giác quan mà loài chúng tôi hoàn toàn không có, tôi rất vui vì điều đó; bởi nếu tôi hiểu đúng, trước hết các ngài có một giác quan mà các ngài gọi là thính giác, một giác quan cực kỳ phiền toái, vì nhờ nó mà các ngài liên tục bị làm phiền và quấy rầy bởi những rung động của không khí xuất phát từ đằng xa. Giờ thì, chúng chẳng mang lại chút lợi ích nào cho các ngài cả. Các ngài thà có một giác quan thông báo cho mình biết chuyện gì đang diễn ra trên mặt trăng còn hơn. Do đó, kết luận của tôi là, giác quan thính giác chỉ phục vụ cho việc làm xao lãng và suy yếu bộ não.

“Một giác quan khác mà các ngài sở hữu,” Barrel Brow nói tiếp, “các ngài gọi là thị giác — một khả năng thậm chí còn vô dụng và gây xao lãng hơn cả thính giác, vì lý do nó cho phép các ngài biết những điều hoàn toàn vô bổ khi biết, chẳng hạn như hàng xóm sát vách đang làm gì, những ngọn núi đang hành động ra sao ở bờ bên kia các con sông của các ngài, bầu trời của các ngài, theo cách gọi của các ngài, sẽ cảm thấy thế nào nếu các ngài có thể chạm vào nó bằng ngón tay, tuy rằng các ngài không thể làm thế; hoặc trời sắp mưa bao lâu nữa, đó là một kiến thức vô dụng nếu các ngài có mái che trên đầu, giả sử là các ngài có; nhưng cách sử dụng nực cười nhất mà các ngài làm với giác quan thị giác này chính là việc chế tạo ra thứ mà các ngài gọi là những bức tranh, nhờ đó các ngài dường như tìm thấy niềm vui lớn lao nhất trong việc đánh lừa chính cái giác quan mà các ngài vô cùng tự hào ấy. Nếu tôi hiểu đúng những bức tranh này, nếu sờ vào thì chúng cũng nhẵn thín chẳng khác gì tấm ốp tường kia, nhưng các ngài lại vẽ các đường nét và tô các màu sắc, bất kể chúng là màu gì, một cách khéo léo đến mức thực sự thành công trong việc đánh lừa chính mình và đứng hàng giờ liền trước một trong những mảnh trò bịp bợm này, trong khi các ngài hoàn toàn có thể, nếu muốn, tha hồ mãn nhãn, theo cách gọi của các ngài, trước chính sự vật mà kẻ bịp bợm đã bắt chước. Giờ thì, vì cuộc đời ở thế giới bên trên ngắn ngủi hơn nhiều so với ở thế giới của chúng tôi, việc các ngài muốn lãng phí nó theo cái cách dại dột này trông thật kỳ lạ làm sao. Sau đó, còn có một điều nữa, hỡi vị nam tước nhỏ,” Barrel Brow uyên bác tiếp tục, “mà tôi muốn nhắc đến. Đó là thế này: Người dân thế giới bên trên rất tự hào về cái mà họ gọi là khả năng ngôn từ, mà nếu tôi hiểu đúng, là một năng lực dùng để diễn đạt suy nghĩ của nhau thông qua việc tống không khí ra khỏi phổi một cách bạo lực, và luồng không khí này, lao òa vào các ống thông gió của bộ não mà các ngài gọi là tai, tạo ra một cảm giác âm thanh theo cách gọi của các ngài, và bằng cách này, một người trong tộc của các ngài đứng ở đầu thị trấn này có thể làm cho một người khác đứng ở đầu bên kia biết được mong muốn của mình. Giờ thì, ngài sẽ tha thứ cho tôi nếu tôi nghĩ thế này, hỡi vị nam tước nhỏ, nhưng điều này đối với tôi chẳng nhỉnh hơn loài thú vật là bao — loài vật mở to cái hàm rộng lớn của nó ra, từ đó làm không khí chuyển động khi gọi con non hoặc khi thở ra thách thức với kẻ thù. Và nếu tôi hiểu đúng, hỡi vị nam tước nhỏ, người dân của ngài tự hào về khả năng ngôn từ này đến mức họ cứ khăng khăng phải sử dụng nó mọi lúc mọi nơi, và điều kỳ lạ là, những kẻ ‘nói nhiều’ này luôn có thể tìm thấy rất nhiều người sẵn sàng mở tai đón nhận những rung động không khí ấy, mặc dù hiệu ứng mang lại lại khiến bộ não mệt mỏi đến mức cuối cùng họ không sao tránh khỏi việc chìm vào giấc ngủ. Nhưng nếu tôi hiểu đúng, phụ nữ thậm chí còn ham thích khoe khoang kỹ năng phì không khí ra khỏi phổi của họ hơn cả đàn ông; chưa hết, không thỏa mãn với thứ quyền năng phì ra những lời nói vượt trội ấy, họ thực sự còn viện đến một loại thảo dược có tiềm năng được ngâm trong nước sôi và uống lúc còn nóng rẫy vì tác dụng làm lỏng cuống họng, cho phép kẻ nói năng thực hiện nhiều cú phì hơn mức họ có thể làm được nếu không có nó.

“Nhưng tất cả những điều này, hỡi vị nam tước nhỏ,” Barrel Brow uyên bác tiếp tục, “có thể được bỏ qua và xem xét dưới góc độ như một trò giải trí thuần tuý, nếu không vì một thực tế là, nếu tôi hiểu đúng, vì các ống thông gió của não bộ có kích thước khác nhau ở những con người khác nhau, hệ quả là những luồng không khí phì ra mà các ngài dùng để bày tỏ suy nghĩ cho nhau lại tạo ra những tác động khác nhau trên những con người khác nhau; và kết quả là, người dân thế giới bên trên dành một nửa thời gian để lặp lại những hơi phì mà họ đã tống ra trước đó, để rồi ngay cả khi ấy, các ngài hiếm khi tìm được hai người nào hoàn toàn đồng ý với nhau về số lượng, chủng loại, cường độ và ý nghĩa của những luồng khí đã thổi vào ống thông gió não bộ của nhau, và do đó, người ta trở nên buộc phải lập ra những kẻ mà các ngài gọi là thẩm phán để dàn xếp những tranh chấp này — những tranh chấp thường kéo dài suốt cả cuộc đời, hai bên tiêu sạch toàn bộ gia tài để thuê các nhân chứng đến trước những vị thẩm phán này và bắt chước thứ âm thanh mà không khí tạo ra khi nó bị làm cho chuyển động từ nhiều năm trước bởi những hơi phì giận dữ của hai bên. Tôi thành tâm hy vọng, hỡi vị nam tước nhỏ,” Barrel Brow uyên bác viết trên tấm bảng bạc của mình, “rằng khi ngài trở về với thần dân của mình, ngài sẽ làm cho họ biết những gì tôi đã viết cho ngài ngày hôm nay, bởi không bao giờ là quá muộn để sửa chữa một sai lầm, và sai lầm ấy càng kéo dài lâu thì công lao sửa chữa nó càng lớn.”

Tôi hứa với vị Soodopsy uyên bác sẽ làm theo những gì ông yêu cầu, và rồi chúng tôi chạm vào gáy của nhau — đó là cách họ chào tạm biệt ở vùng đất của người Formifolk, còn chạm vào trán có nghĩa là “Ngài khỏe không?”