CÁCH CHÚNG TÔI ĐƯỢC SOI SÁNG TRÊN HÀNH TRÌNH XUÔI DÒNG SÔNG TỐI TĂM VÀ TĨNH LẶNG.—CUỘC TẤN CÔNG BẤT NGỜ VÀ DỮ DỘI VÀO CHIẾC THUYỀN VỎ SÒ TUYỆT ĐẸP CỦA CHÚNG TÔI.—CUỘC CHIẾN SINH TỒN TRƯỚC NHỮNG KẺ THÙ ĐÁNG GỜM, VÀ CÁCH BULGER ĐÃ SÁT CÁNH CÙNG TÔI VƯỢT QUA TẤT CẢ.—KHÔNG KHÍ LẠNH GIÁ VÀ NHỮNG TẢNG BĂNG.—CHÚNG TÔI TIẾN VÀO HANG ĐỘNG NƠI CHÚNG XUẤT THÂN.—CHIẾC THUYỀN VỎ SÒ KẾT THÚC HÀNH TRÌNH.—ÁNH MẶT TRỜI TRONG THẾ GIỚI TRONG LÒNG THẾ GIỚI, VÀ MỌI ĐIỀU VỀ CÁI CỬA SỔ KỲ DIỆU NƠI ÁNH SÁNG TRÀN VÀO, CÙNG VÙNG ĐẤT BÍ ẨN MÀ NÓ CHIẾU RỌI.

Tôi dám chắc, những người bạn thân mến, rằng các bạn đang vò đầu bứt tai tự hỏi làm sao tôi có thể chèo thuyền rời khỏi thành phố tuyệt diệu của tộc Formifolk mà không để thuyền cứ liên tục dạt vào bờ. À, các bạn quên mất rằng Bulger với đôi mắt sắc bén đang cầm lái, và đây đâu phải lần đầu nó dẫn đường cho tôi qua bóng tối mà mắt tôi chẳng thể xuyên thấu. Hơn thế nữa, tôi sớm phát hiện ra tiếng nước vỗ từ đôi mái chèo bạc của mình khiến những người bạn nhỏ - lũ thằn lằn lửa - luôn ở trong trạng thái cảnh giác; mặc dù tôi không nghe thấy tiếng đuôi chúng lách tách, nhưng những tia sáng nhỏ nhoi đó đã phác họa bờ sông một cách tuyệt hảo. Thế là tôi dốc lòng chèo, và xuôi theo con sông tối tăm, tĩnh lặng này – nơi có một dòng chảy dù chỉ khó lòng nhận thấy – tôi và Bulger cứ thế lênh đênh trên chiếc thuyền vỏ rùa tuyệt đẹp với mũi thuyền làm bằng bạc chạm trổ sáng loáng.

Trong thời gian lưu lại tại Vùng đất Soodopsies, một ngày nọ, khi ghé thăm học giả Barrel Brow, tôi đã chú ý đến một chiếc đèn cầm tay bằng bạc được chạm khắc tinh xảo theo kiểu Pompeii nằm giữa đống cổ vật của ông ta. Tôi hỏi liệu ông có biết đó là vật gì không. Ông đáp là có, và nói thêm rằng chắc chắn nó đã được tổ tiên ông mang từ thế giới bên trên xuống, rồi ông khẩn khoản mời tôi nhận lấy nó làm kỷ vật. Tôi đã nhận, và trước khi rời Thành phố Bạc, tôi đổ đầy dầu cá vào đèn rồi lắp một sợi bấc lụa. Thật may là tôi đã làm thế, bởi một lát sau, lũ thằn lằn lửa biến mất hoàn toàn, và Bulger cùng tôi hẳn đã chìm trong bóng tối mịt mù nếu tôi không lấy chiếc đèn bạc tuyệt đẹp ấy ra, thắp sáng và treo nó lên mỏ con thiên nga bạc đang uốn cái cổ duyên dáng phía trên mũi thuyền.

Sau khi nghỉ chèo đủ lâu để cho Bulger ăn và bản thân cũng dùng bữa, tôi lại tiếp tục hành trình xuôi theo dòng sông tĩnh lặng, nơi giờ đây không còn bị bao phủ trong màn đêm mịt mù nữa.

Tôi chưa kịp khua mái chèo quá sáu cái thì bất ngờ, một trong hai mái chèo của tôi suýt bị giật khỏi tay bởi cú kéo đầy ác ý từ một cư dân nào đó dưới làn nước tối tăm và lờ đờ này. Tôi quyết định tăng tốc độ chèo để tránh bị giật lần nữa, bởi đôi mái chèo bạc mà người Soodopsies chế tạo cho tôi rất mỏng manh, chỉ dành cho những thao tác nhẹ nhàng. Đột nhiên, một cú táp dữ dội khác lại nhắm vào mái chèo bên kia; và lần này con vật đã giữ chặt lấy được, vì tôi không dám giật mái chèo ra khỏi gọng kìm của nó, sợ rằng nó sẽ gãy. Đó là một loài giáp xác lớn thuộc họ cua, và lớp vỏ trắng như sữa khiến nó trông giống như một bóng ma khi đang chật vật dưới làn nước đen ngòm, quyết tâm giữ chặt lấy mái chèo. Ngay giây tiếp theo, một con vật tương tự đã bám chặt vào chiếc mái chèo còn lại, và tôi ngồi đó, hoàn toàn bất lực. Tệ hơn nữa, làn nước tối đen lúc này đã thực sự tràn ngập những vệ binh giáp trắng của dòng suối dưới lòng đất này, dường như con nào cũng chực chờ chấm dứt chuyến đi của tôi qua lãnh địa của chúng. Chúng bắt đầu những nỗ hực điên cuồng hòng bám lấy mạn thuyền bằng đôi càng khổng lồ, nhưng may thay, bề mặt trơn láng của con thuyền đã khiến chúng không thể làm được.

Cho đến lúc này, Bulger vẫn chưa hề cử động hay phát ra tiếng kêu, nhưng một tiếng gầm gừ sắc lạnh từ nó cho tôi biết rằng chuyện nghiêm trọng đã xảy ra ở phía đuôi thuyền. Quả đúng là nghiêm trọng, vì vài con giáp xác hung dữ nhất đã bám vào bánh lái và đang vặn vẹo nó từ bên này sang bên kia như muốn xé toạc ra. Dĩ nhiên, mỗi nỗ lực của chúng đều kéo giật dây lái đang nằm trong miệng Bulger; nhưng nó đứng vững, dùng hết sức bình sinh chống lại những nỗ lực điên cuồng của chúng và tạm thời giữ được bánh lái.

Bất thình lình, chiếc thuyền mong manh vỏ sò của chúng tôi đâm sầm vào một vật cản và dừng khựng lại. Nhìn vào bóng tối, tôi kinh hãi nhận ra kẻ thù xảo quyệt đã chặn ngang dòng sông bằng những sợi dây xích kết từ những mắt xích sống – mỗi con bám lấy càng của con bên cạnh, tạo thành một sợi dây bền chắc gần như thép nhờ việc đan xen hai hàng chân móc nhỏ xíu của chúng vào nhau.

Không chỉ đường tiến bị chặn, mà cái chết – một cái chết khủng khiếp – dường như đang hiện ngay trước mắt; bởi nếu Bulger và tôi nhảy xuống nước, nơi giờ đây đang đầy rẫy những sinh vật bơi lội nhanh thoăn thoắt, vung vẩy đôi càng khổng lồ để tìm cách vồ lấy chúng tôi, thì còn hy vọng thoát thân nào nữa? Từ cách Bulger dũng cảm giữ lấy chiếc bánh lái đang văng quật điên cuồng, tôi thấy nó quyết không đầu hàng. Nhưng than ôi, lòng dũng cảm chỉ là một điều đáng thương khi hai chọi một nghìn! Tuy nhiên, tôi vẫn chưa mất bình tĩnh – đừng nghĩ thế. Đúng là tôi đang bị dồn vào thế bí; cán cân có thể nghiêng hẳn về phía chúng, khiến tôi rơi vào thế bất lợi.

Tôi đã kéo cả hai mái chèo vào trong thuyền bằng cách với người ra và đánh bật những cái càng đang bám lấy chúng, và cho đến lúc này, tôi đã đẩy lùi mọi sinh vật hung dữ từng tìm cách vắt một chiếc càng qua mạn thuyền; nhưng giờ đây, tôi kinh hoàng nhận ra con thuyền nhỏ bé của mình đang chậm chạp nhưng chắc chắn bị kéo lùi đuôi về phía bờ sông. Để thực hiện được việc này, lũ giáp xác đã tung ra một sợi dây kết từ chính cơ thể chúng bám chặt lấy nhau, và buộc chặt vào bánh lái. Không được chậm trễ lấy một giây!

Một khi đã lên đến bờ sông, lũ sinh vật hung dữ này sẽ bủa vây lấy chúng tôi đông như kiến cỏ, kéo chúng tôi xuống, cấu xé đến chết và xé xác chúng tôi thành từng mảnh!

RỜI KHỎI VÙNG ĐẤT SOODOPSIES.

Một ý nghĩ lóe lên trong đầu tôi – chính là thế này: thật ngu ngốc khi cố chống lại hàng đàn giáp xác vô tận này bằng một đôi tay yếu ớt, dù có sự trợ giúp từ bộ răng sắc bén và đầy thiện chí của Bulger. Sau một cuộc chiến ngắn ngủi, chúng tôi rồi cũng sẽ chịu chung số phận như người đàn ông dũng cảm trong cống ngầm, khi lũ chuột đói nhảy bổ vào ông từ mọi phía, hay như con bò rừng lạc đàn gục ngã khi bầy sói hung dữ khép vòng vây quanh nó. Nếu muốn giữ mạng, tôi phải tung ra một đòn đánh chạm đến mọi kẻ thù nhỏ bé nhưng hung hãn này cùng lúc, qua đó làm tê liệt chúng, hoặc ít nhất là làm chúng choáng váng để tôi kịp trốn thoát!

Nhanh chóng rút cặp súng lục, tôi giữ nòng súng sát mặt nước rồi bóp cò cùng lúc. Hiệu quả thật kinh khủng. Như một tiếng sét đánh ngang tai, tiếng nổ vang dội và vọng khắp những gian phòng rộng lớn tĩnh lặng này, khiến cứ ngỡ như vòm đá trần hang khổng lồ đã bị một cơn chấn động khủng khiếp nào đó của tự nhiên làm cho đổ sập xuống mặt làn nước đen ngòm, lờ đờ kia! Khi khói tan đi, một cảnh tượng kỳ lạ nhưng đáng mừng đập vào mắt tôi. Hàng vạn con cua khổng lồ nổi lềnh bềnh, chết trân trên mặt sông, lớp vỏ bị xé toạc dọc thân mình vì chấn động.

Đó quả là một nước đi cao tay của tôi, và các bạn thân mến, các bạn sẽ tin tôi khi tôi nói rằng mình đã thở phào nhẹ nhõm khi đặt lại cặp mái chèo bạc vào chốt, và sau khi lái thuyền thoát khỏi đám giáp xác đang choáng váng, tôi đã chèo đi vì mạng sống quý giá của mình!

Mạng sống quý giá! À, vâng, mạng sống quý giá, bởi mạng sống của ai mà chẳng đáng quý với chính người đó, dù đôi khi nó tăm tối và ảm đạm? Chẳng phải luôn có điều gì đó, hoặc ai đó, để ta sống vì họ sao? Chẳng phải luôn le lói một tia hy vọng rằng mặt trời ngày mai sẽ mọc rực rỡ hơn hôm nay sao? Chà, dù sao đi nữa, tôi nhắc lại rằng tôi đã chèo đi vì mạng sống quý giá, trong khi Bulger giữ chặt dây lái và giữ cho chiếc thuyền vỏ sò mong manh của chúng tôi đi giữa dòng.

Liệu không khí thực sự lạnh hơn, hay chỉ đơn thuần là cái lạnh tự nhiên thường ập đến trái tim con người sau khi nó đã đập liên hồi với những hy vọng và nỗi sợ đan xen, tôi không thể nói rõ vào lúc đó; nhưng tôi biết chắc một điều, là tôi bất chợt cảm thấy lạnh.

Lần đầu tiên kể từ khi xuống Thế giới trong lòng Thế giới, không khí làm tê buốt đầu ngón tay tôi; bầu không khí êm dịu, dễ chịu như tháng Sáu đã biến mất, và tôi vội vã khoác chiếc áo khoác ngoài có viền lông thú mà gần đây tôi chẳng mấy khi dùng đến.

Đúng lúc đó, một trong hai mái chèo của tôi va vào vật gì đó cứng cứng đang trôi trên mặt nước. Tôi đưa tay ra chạm vào. Kinh ngạc thay, đó là một tảng băng, và ngay sau đó lại có thêm nhiều tảng khác trôi ngang qua chúng tôi.

Chúng tôi chắc chắn đang tiến vào một vùng đất lạnh đủ để làm đóng băng nước. Tôi không hề phiền lòng về điều này; bởi nói thật, cả Bulger và tôi đều bắt đầu cảm thấy những tác động từ chuyến lưu trú dài ngày trong những hang đá dưới lòng đất này, nơi mà bầu không khí dù êm dịu, ấm áp nhưng lại thiếu đi sự linh hoạt của khí trời bên ngoài.

Những hang băng sẽ là một sự thay đổi hoàn toàn, và không khí lạnh chắc chắn sẽ khiến máu trong huyết quản chúng tôi rần rần như thể đang ngồi xe trượt tuyết ở thế giới bên trên vào một đêm mùa đông, khi các vì sao lấp lánh trên đầu và những tinh thể tuyết kêu lạo xạo dưới đường trượt.

Chẳng mấy chốc, những cột băng khổng lồ bắt đầu lấm tấm trên trần đá vắt ngang qua dòng sông, còn những cột băng và phiến đá mờ ảo dọc bờ sông như những người lính gác thầm lặng đứng đó, dõi theo con thuyền của chúng tôi len lỏi qua dòng kênh ngày càng thu hẹp. Và lúc này, một ánh sáng lờ mờ cũng tìm đến chúng tôi từ nơi nào đó không rõ, để rồi khi nheo mắt nhìn, tôi có thể thấy con sông đã uốn lượn và tiến vào một hang động rộng lớn với trần và tường băng được chạm trổ thành những hình thù kỳ ảo, với những hốc sâu, kệ đá và gờ tường, ở đây đó là những hình dáng lạ mắt đến nỗi tôi ngỡ như mình đã bước vào một phòng trưng bày tượng khổng lồ, nơi các anh hùng và chiến binh, nữ thần và thiếu nữ, mục đồng và người bắt chim đứng đầy trên các kệ và hốc đá trong một đội hình huy hoàng.

Việc tiếp tục đi bằng đường thủy là không thể, vì những tảng băng kết lại với nhau như một dải băng trôi, chặn đứng dòng sông hoàn toàn. Vì vậy, tôi quyết định cập bờ – kéo thuyền lên bờ và tiếp tục cuộc hành trình bằng đường bộ.

Thứ ánh sáng bí ẩn vốn dĩ đến lúc này vẫn tỏa ra ánh lờ mờ như đêm vùng cực trên trần và vách băng của những căn phòng tĩnh lặng đó, giờ bắt đầu mạnh dần lên, khiến Bulger và tôi không gặp khó khăn gì trong việc tìm đường dọc bờ sông. Thậm chí, chúng tôi còn băng qua lại dòng sông khi muốn, vì giờ đây nó chảy ngoằn ngoèo trước mặt chúng tôi như một dải băng rộng bằng băng giá xuyên qua các hang động và hành lang.

Đột nhiên, tôi dừng lại và đứng bất động như những hình thù băng kỳ ảo xung quanh mình. Điều này nghĩa là sao? Phải chăng mắt tôi đã yếu đi sau chuyến lưu trú dài ngày trong Thế giới trong lòng Thế giới, nên đang giở trò đùa ác ý? "Chắc chắn là không thể nhầm lẫn được!" tôi tự nhủ. Ánh sáng đằng kia, thứ đang đổ tràn vẻ rực rỡ huy hoàng lên những ngọn tháp và chóp nhọn, những tòa thành và tháp canh bằng băng kia, chính là ánh nắng của thế giới bên trên! Lẽ nào cuộc hành trình dưới lòng đất kỳ diệu của tôi đã kết thúc, rằng tôi đang đứng trước ngưỡng cửa của thế giới bên trên một lần nữa?

Bulger cũng nhận ra dòng ánh nắng này, và nó bật lên tiếng sủa vui sướng, lao vút đi trước để là kẻ đầu tiên cảm nhận hơi ấm dịu dàng sau chặng đường dài qua những lối đi tối tăm và tĩnh lặng của Thế giới trong lòng Thế giới.

Nhưng tôi không dám tin vào mắt mình, và sợ rằng nó có thể rơi vào bẫy hoặc gặp tai nạn đáng sợ nào đó, tôi gọi nó quay lại.

Chúng tôi cùng nhau vội vã tiến bước nhanh nhất có thể. Lúc này tôi nhận thấy chúng tôi đang đến gần cuối hành lang rộng lớn mà chúng tôi đã đi qua một thời gian dài, và chúng tôi đang đứng trước cổng vào một vùng dưới lòng đất hùng vĩ được chiếu sáng bằng ánh mặt trời thực sự. Nó trải dài ra xa tận tầm mắt, và trần nhà bao trùm lấy thế giới dưới lòng đất bao la này cao đến mức tôi không thể biết liệu nó có làm bằng băng hay không. Tất cả những gì tôi có thể thấy là qua một trong những mặt dốc của nó, một dòng thác ánh mặt trời khổng lồ tràn vào, đổ ánh huy hoàng của nó một cách hào phóng lên những đại lộ rộng lớn, những sân hiên thênh thang, những bờ tường dốc đứng, và những bờ dốc tô điểm cho thế giới băng giá này. Có thể nào một mặt của ngọn núi hùng vĩ này – thứ mà thiên nhiên đã khoét rỗng và đặt lên như một mái nhà chóp nhọn phía trên vùng dưới lòng đất bao la này – lại chính là một cái cửa sổ băng khổng lồ, nơi ánh sáng mặt trời của thế giới bên ngoài tràn vào theo cách tráng lệ này như một thác nước ánh sáng thầm lặng, như một trận lụt ánh nắng? Không, điều này không thể; vì nhìn kỹ lần thứ hai, tôi thấy dòng ánh sáng này tràn qua sườn núi giống như một tia sáng khổng lồ, và khi đập vào những bức tường đối diện với độ sáng tăng lên gấp trăm lần, nó phản xạ ra hàng ngàn hướng, làm ngập tràn cả vùng bằng vẻ huy hoàng của nó và lụi dần thành ánh sáng mờ nhạt tựa ngọc trai ở lối vào rộng lớn nơi tôi lần đầu tiên nhận thấy nó.

Và vì vậy, tôi hiểu rằng thiên nhiên hẳn đã đặt một thấu kính khổng lồ, với đường kính hơn hai ngàn bộ, vào mặt dốc của ngọn núi rỗng này – một thấu kính hoàn hảo bằng tinh thể đá tinh khiết nhất, thứ đã thu gom vào lòng mình ánh nắng huyền bí của thế giới bên ngoài, rồi ném nó – rực rỡ mãnh liệt và trắng lóa – vào những chiều sâu u tối của Thế giới trong lòng Thế giới này, để khi mặt trời mọc ở bên ngoài kia, nó cũng mọc ở bên trong này, nhưng lại trở nên lạnh lẽo dù vẫn tuyệt đẹp, không mang lại hơi ấm, không mang lại niềm vui nào khác ngoài ánh sáng, cho vùng dưới lòng đất này – nơi suốt hàng ngàn thế kỷ đã bị khóa chặt trong vòng tay tinh thể của những hồ nước, con suối, dòng sông, thác ghềnh và thác nước đóng băng, những thứ từng sủi bọt, chảy tràn và lao vút qua những vùng đất tươi đẹp của thế giới bên trên, nhưng rồi đột ngột bị chặn đứng trong hành trình bởi một sự bùng nổ của những lực lượng mạnh mẽ bị dồn nén, và bị đẩy xuống những vực sâu băng giá này, bị kết án phải nghỉ ngơi và im lặng vĩnh hằng, các tinh thể của chúng bị khóa trong một giấc ngủ không bao giờ biết đến sự thức tỉnh, bị chế giễu trong những giấc mơ bởi thứ ánh sáng bí ẩn mang nụ cười và vẻ ngoài xinh đẹp, quyến rũ của thực tại, nhưng lại bất lực không thể giải phóng chúng như cách nó từng làm khi mùa xuân đến ở thế giới bên trên. Tất cả những suy nghĩ này và nhiều suy nghĩ khác nữa thoáng qua trong tâm trí tôi khi tôi đứng ngước nhìn thấu kính khổng lồ ấy trong cái khung của nó bằng đá còn hùng vĩ hơn.

Và tôi đã vô cùng ấn tượng trước cảnh tượng dòng ánh nắng lớn lao đổ xuống qua cái cửa sổ tròn khổng lồ mà thiên nhiên đã đặt vào sườn đá của đỉnh núi rỗng, soi sáng cả vùng dưới lòng đất này, đến nỗi càng nhìn lâu vào cảnh tượng kỳ diệu đó, các giác quan của tôi càng bị nó mê hoặc một cách vững chắc.

Sự im lặng sâu thẳm, bầu không khí trong lành một cách tuyệt vời, những sắc thái luôn thay đổi của ánh sáng khi những cột băng khổng lồ đóng vai trò như những lăng kính, thực sự lấp đầy những gian phòng rộng lớn đó bằng ánh sáng rực rỡ của cầu vồng, đã truyền cho phép thuật đang bao trùm lấy tôi một sức mạnh siêu nhiên đến mức nó có thể đã giữ chân tôi ở đó cho đến khi tứ chi tôi cứng đờ thành những tinh thể băng và đôi mắt tôi nhìn ra với một cái nhìn đờ đẫn, nếu như Bulger luôn cảnh giác không khẽ kéo vạt áo tôi và đánh thức tôi khỏi sự chiêm nghiệm đầy mê hoặc ấy.