Cách đây chính xác hai năm, dưới ánh mặt trời buổi trưa xứ Piedmont, tôi cảm thấy cơn đói đẩy vội bước chân tôi về phía chợ Asti và một trattoria [1] cũ kỹ mang cái tên giản dị: Trattoria khu chợ.
Tôi mở cửa, bước vào, nơi đây có vẻ của một trong những quán ăn dân dã mà tôi từng đến ở nhiều nước, nơi hiển nhiên ta ăn ngon hơn trong những nhà hàng mà cả hàng dao dĩa bày thẳng tăm tắp, vì ta ăn cả bằng mắt và bằng tai nữa, và những người bàn xung quanh cùng chia sẻ một cách hào phóng sự góp mặt của mình.
Một phụ nữ tươi tắn đi lại phía tôi, dáng nhỏ nhắn, đôi mắt lanh lẹn, rồi mau mắn mời tôi một chỗ gần cửa sổ nhìn ra chợ, nói với tôi phải thử rượu vang của cô - thứ rượu vang ngon nhất Asti, cô nói thêm rồi bắt đầu quan sát tôi với vẻ vui nhộn.
- Anh thích không? cô vừa hỏi vừa chỉ chiếc ly đã cạn của tôi.
Tôi trả lời rằng có, rất ngon, mát, vị trái cây, và tôi xin cô cho thực đơn để chọn món.
- Tôi tên Rosella và từ bốn mươi năm nay tôi nuôi những người lái xe tải, người bán hàng, đại lý thương mại, nghệ sĩ và những người làm trò. Chưa ai phàn nàn gì cho tới nay, cô khẳng định.
- Rất tốt, tôi trả lời và thế là trên chiếc khăn trải bàn kẻ ca rô đỏ trắng được dọn đầy những thức từ những vườn rau của Piedmont trước khi chuyển sang món mì kỳ diệu, niềm kiêu hãnh trong bếp của Rosella. Tôi vốn vẫn rất thích hương vị của lá húng. Và ngày hôm đó, tôi chưa bao giờ thích đến thế thứ còn được gọi là phong lan xanh của bàn ăn Địa Trung Hải này. Tôi ở lại thành phố trong một tuần, và mỗi trưa, mỗi tối, tôi luôn tới ngồi vào cùng một chiếc bàn ở quán Trattoria khu chợ.
Cách đây một tuần tôi quay lại Asti và điều đầu tiên tôi làm là đi đến quán ăn chào Rosella; nơi đây không thay đổi, vẫn những chiếc bàn, khăn trải bàn và mùi vị cũ thoảng đưa ra từ bếp nấu, nhưng có một không khí lạ lùng ở khách hàng, một không khí trộn lẫn nỗi đau và sự giận giữ, sự hoài niệm và bất lực.
Trong khi uống ly rượu vang của mùa hái nho mới đây, tôi được biết về cái án tử hình mới giáng xuống quán ăn, vì hội đồng thị chính thành phố - cánh hữu - đã quyết định san bằng căn nhà với cái cớ nó không hội tụ đủ các đặc tính cần thiết để được xếp hạng công trình lịch sử, rằng tuổi thọ một trăm năm mươi năm của nó chẳng có nghĩa lý gì trong một thành phố với những công trình xây dựng nghìn năm, và cuối cùng rằng vị trí của nó sẽ được dành cho một tòa nhà hiện đại.
Ngôi nhà nói tới ở đây không xinh xắn, nó đẹp. Nhất là những tối hè khi Rosella xếp những chiếc bàn ra phố hoặc phía dưới những vòm cuốn của chuồng ngựa cũ. Rồi ta ăn tối trong ánh nến giữa một không gian thoảng hương trúc đào và rau ở một vườn kề đó. Ta ăn tối và hát. Luôn có một vài người chơi ghi ta và tới bài hát thứ hai quán ăn biến thành một bữa tiệc gia đình. Nhưng chẳng gì trong những điều này là đáng kể với sự hiện đại.
Ngày 18 tháng Sáu vừa rồi, Trattoria khu chợ tổ chức kỷ niệm bữa tối cuối cùng. Rosella, mặc trang phục lễ hội, đã mời tất cả khách hàng của cô dành một cái kết xứng đáng cho hầm rượu, cho rau củ của các vườn rau, cô đã chuẩn bị hàng kí lô món mì trứ danh của mình, vô khối những nồi ra gu cà tím không đâu sánh bằng và những khay khổng lồ toàn thứ bánh nướng vị nấm củ không thể quên.
Chúng tôi đã ăn, hát, cười, uống tới sáng, lúc đó nhập thêm vào bữa tiệc những người bán hàng rong, người bán báo và những con chim đầu tiên của buổi ban mai.
Cứ cách một quãng đều đặn, một phụ nữ có chất giọng Napoli mượt mà cất giọng hát một bài hát mà điệp khúc “Rosella, em sẽ luôn là người đẹp nhất” được đồng thanh hát lại như một cách trừ tà số phận và để nỗi thất bại trở nên dễ chịu đựng hơn.
Giờ tôi biết rằng sẽ không bao giờ trở lại ăn ở quán của Rosella nữa, và rằng Trattoria khu chợ vừa được thêm vào bản kiểm kê những mất mát của tôi.
--------------------------------
❀ ❀ ❀
[1] 27*Trong tiếng Ý từ này có nghĩa là “quán ăn”.
