Vị thần quyền năng mang tên Xã hội, sau khi rời bỏ ngai vàng ở Luân Đôn, đã dùng một cử chỉ độc tài ra lệnh cho các bề tôi đổ về chốn ăn chơi nào đang hợp mốt; tất nhiên, bạn và tôi, mon ami, đành phải xuôi dòng nếu không muốn bị gạt bỏ hoàn toàn; chúng ta hẳn rất muốn có một chuyến du ngoạn mùa hè nhàn nhã cùng vài người trong số họ; chàng Lionel Trevalyon quý mến của chúng ta, trong cuộc hành hương cô độc lên Miền Bắc, chắc sẽ rất cần bạn đồng hành; tôi ước gì đó là một cơ duyên tốt đẹp để anh ấy cùng rời đi với những người bạn cũ của mình là Quý bà Esmondet và Vaura Vernon; nhưng ngặt nỗi sự việc lại chẳng được như ý. Và thế là, qua những nước đi của "tạo hóa trớ trêu", tất cả chúng ta đều phải chia tay nhau cho đến tận bây giờ, khi mà tôi vô cùng vui mừng báo cho bạn hay rằng Quý bà Esmondet cùng cô Vernon đã đến Dover vào ngày hôm nay, mùng 2 tháng 11 năm '77, sau khi rời khỏi thành phố Brighton rực rỡ, và đang thấp thỏm ngóng chờ Đại tá cùng Phu nhân Haughton – những người đã lên đường đi New York trên chuyến tàu của hãng White Star ngay sau lễ cưới của họ; từ đó, sau khi phái về nước những thợ trang trí và vẽ bích họa tài năng nhất nước Mỹ, họ đã dành một tháng trời hòa mình vào đám đông náo nhiệt tại Long Branch và Saratoga; rồi lại trở về chốn cũ và Paris, chọn lựa từ kho tàng kỳ vĩ ấy những viên ngọc nghệ thuật để vừa làm vui lòng các giác quan, vừa chiều lòng giới quý phái và tao nhã. Với hình bóng Trevalyon hiếm khi phai mờ trong tâm trí, phu nhân Haughton đã vô thức chọn lấy rất nhiều thứ mà hẳn chính anh cũng sẽ ưng ý. Một cậu tiếp viên trong bộ đồng phục của khách sạn, gõ cửa phòng khách thông với dãy phòng ngủ mà Quý bà Esmondet đã thuê, bước tới và trao một bức điện tín.
– Bức này vừa mới tới thưa quý bà, ngài có cần đáp điện lại không ạ?
– Không; nó chỉ báo rằng họ đã khởi hành trên một trong những chuyến tàu tuyến mới.
– Chúng tôi đang trông đợi một đoàn sẽ tới nơi ngay đây thôi, thưa quý bà.
– Thật tiện lợi; điều đó sẽ cho họ thời gian thay trang phục và dùng bữa tối một cách thoải mái; và này cậu bé, hãy chắc chắn là phòng ốc của họ đã được sưởi ấm và thắp sáng.
– Quý bà muốn dùng bữa tối tại đây hay ở phòng ăn lớn ạ?
– Dùng ở đây đi, căn phòng này rộng rãi, ấm áp và sẽ rất tiện cho chúng ta.
– Vâng, thưa quý bà.
– Thật tuyệt làm sao, bé Vaura yêu quý, là chúng ta sẽ không bị giữ chân lại mà có thể khởi hành ngay vào ngày mai.
– Vâng, mẹ đỡ đầu yêu quý của con, các vị thần hôm nay đang dệt những sợi chỉ vàng trên khung cửi dành riêng cho hai chúng ta đấy.
– Ta chỉ mong chú con sẽ không từ chối ta, – Quý bà Esmondet nói, giọng có chút lơ đễnh; – nếu vậy, lúc này ta sẽ càng cảm thấy cô đơn gấp bội.
– Chú ấy đã có vợ; thế nên chú ấy không thể từ chối cho con đi cùng người cho đến khi cả hai chúng ta cùng tay trong tay đến Haughton Hall đâu ạ; mẹ đừng có nghĩ dù chỉ một khoảnh khắc rằng con sẽ để mẹ đi Ý một mình nhé.
– Con thuộc về chú con cũng như thuộc về ta vậy, con yêu.
– Vâng, – cô chậm rãi đáp; – con ước gì... – và cô sát lại bên mẹ đỡ đầu, vuốt ve những lọn tóc vàng mượt mà; – con ước gì mẹ và chú đã có đủ tình yêu dành cho nhau để hòa quyện cuộc đời làm một.
– Con đừng có nghĩ đến chuyện giờ đây đã trở thành bất khả thi ấy nữa, bé cưng, – bà vội vã lảng tránh đáp lời, trong khi một nét hồng phớt thoáng qua má và tay bà đặt lên ngực.
– Ôi, tội nghiệp mẹ quá, – Vaura thầm nghĩ, – bà đã từng yêu chú; – và với một niềm đồng cảm ngầm, cô dịu dàng nói: – Biết bao lần trong hành trình cuộc đời, người ta nhắm mắt làm ngơ trước ánh nắng lấp lánh trên đại dương bao la, hùng vĩ, hay trên mặt hồ tĩnh lặng, yên bình; để rồi chỉ mở mắt ra trước ánh đèn ga chói lóa và tiếng hót của loài chim đêm.
– Thật sự là biết bao lần, – mẹ đỡ đầu buồn bã đáp; – nhưng tiếng móng guốc ngựa ngoài sân kia, – bà tiếp lời, mỉm cười đầy can đảm, – hẳn cho thấy tàu đã cập bến rồi đấy.
– Thật hay là người ta có thể tùy ý khoác lên mình chiếc mặt nạ của xã hội, – Vaura nói.
– Đúng vậy con yêu, và chẳng có gì là cần thiết khi phải phơi bày trái tim mình trước thiên hạ, – bà đáp với vẻ điềm tĩnh quen thuộc. – Trông con thật quyến rũ, con yêu; bộ nhung màu nâu hải cẩu ấy ôm lấy người con đẹp tuyệt vời.
– Worth bảo rằng em toàn là đường cong chứ không hề góc cạnh, – Vaura vui vẻ nói; – ông ấy bảo thà cắt may cho một con châu chấu theo mốt thời thượng còn hơn là cho khối người phụ nữ đang ngóng chờ cây kéo của ông.
– Con nên luôn để lộ cánh tay tới tận khuỷu; phom tay con hoàn hảo lắm, và món trang sức vàng cổ của con vừa tôn lên sắc nâu ấm áp của chiếc váy, vừa hòa quyện với những đóa hồng cùng ren ở cổ áo. Ta đâm ra tò mò không biết vợ của chú con – nghe thật lạ tai làm sao, nhưng người ta rồi cũng quen với mọi thứ – ta tự hỏi vợ của chú con sẽ nghĩ thế nào về con đây.
– Chẳng có gì quan trọng đâu ạ, – Vaura đáp, ngẩng cao chiếc đầu kiều diễm. – Con thừa biết cô ta chẳng xứng đôi vừa cặp với một người mang dòng họ Haughton, và trực giác mách bảo con rằng vô cùng khao khát giá như cô ta, cùng với những đồng đô-la vàng được thừa kế, chưa từng đặt chân lên bờ cõi Albion kiêu hãnh này.
– Họ đang ở ngoài hành lang rồi con yêu; hãy đối xử với cô ta thật tốt vì người chú thân yêu của con, – mẹ đỡ đầu thốt lên, giọng đứt quãng vì hồi hộp.
– Mẹ đừng lo cho con, mẹ đỡ đầu kính yêu, nhất là khi người chú đáng thương bị dẫn lối lầm đường ấy đã kết hôn để rồi chao ôi, con sẽ tìm thấy một mái ấm xứng đáng tại Haughton Hall, thế mà chính con, hơn ai hết, lại không nên nói những lời như thế; dòng dõi chúng ta vốn có khả năng hy sinh cao cả, ngay cả con khi mới mười-tôn-tư tuổi... nhưng con lại lỡ suy nghĩ thành tiếng mất rồi, mẹ đỡ đầu ơi, xin mẹ hãy tha thứ cho con.
– Chắc chắn rồi con yêu, chỉ ở bên ta thôi, con có quyền được suy nghĩ thành tiếng.
Chỉ trong vài phút ngắn ngủi – khoảng thời gian ánh mắt Vaura thẫn thờ nghỉ ngơi trên những tia nắng cuối cùng của buổi chiều tà đang mơn man những lọn tóc mềm mại và làm nổi bật sắc tím hoa cà trên chiếc áo sa tanh lộng lẫy của người đồng hành nay đang im lặng – thì cánh cửa bật mở rộng, một cậu tiểu đồng dẫn đường cho Đại tá và Phu nhân Haughton bước vào, đi cùng cô Tompkins và theo sau là Sir Tilton Everly.
– Người bạn thân thiết và bé Vaura quý dấu của tôi ơi, tôi mới vui mừng, vui mừng làm sao khi được gặp lại cả hai người; các bạn làm căn cứ nơi đây mang đậm dấu ấn gia đình quá; xin giới thiệu với em, Phu nhân Haughton, đây là Quý bà Esmondet và cháu gái Vaura của tôi, còn đây là con gái riêng của vợ tôi, cô Tompkins, một tín đồ của Đại bàng Mỹ, và cuối cùng là Sir Tilton Everly.
– Tôi phải nói thế này, – Blanche cất lời, – Đại bàng của chúng tôi sẽ xử lý gọn ghẽ đống đồ lông thú của Sư tử nhà các vị mà chẳng rụng lấy một cọng lông.
– Trước tiên cô ấy sẽ buộc phải kiêm luôn nghề nha sĩ và thợ nhổ vuốt đã chứ, cô Tompkins, – Vaura vui vẻ đáp.
– Cô Vernon, – Phu nhân Haughton lạnh lùng lên tiếng, – xin cho phép tôi, ngay từ những ngày đầu quen biết này, được đưa ra một yêu cầu với cô, đó là hãy lờ cái họ đáng ghét của con gái riêng tôi đi và chỉ gọi con bé là Blanche thôi.
– Vâng, thưa Phu nhân Haughton, dù làm thế có phần không đúng phép tắc, nếu con gái riêng của chị cũng muốn vậy.
– Ôi vâng, chẳng chênh nhau năm xu đâu ạ, cô Vernon; tía con đành phải từ bỏ cái tên Annabella Elizabeth thật của con; mẹ T. chẳng thèm màng tới nó, bà ấy chỉ nhận cái họ Tompkins vì nó được khảm kim cương thôi.
Câu nói ấy được thốt ra với vẻ mặt ngây thơ như trẻ nhỏ trên gương mặt trắng bệch bé xíu, nhưng người ta vẫn có thể nhận ra nọc độc ẩn giấu trong giọng điệu. Đáp lại là một cái cau mày cùng tiếng dậm chân đầy mất kiên nhẫn khi mẹ kế của cô lạnh lùng bảo:
– Quý bà Esmondet sẽ lượng thứ cho chúng ta nhé, Blanche, trong lúc chúng ta thay những bộ đồ đi đường.
– Vâng, tất nhiên rồi ạ.
Sir Tilton lao tới mở cửa; Đại tá tiễn họ về phòng riêng, rồi cùng các thị nữ túc trực, quay trở lại bên chốn bình yên ngập tràn tình thân của những chú chim non trong tổ.
– Nào chú yêu, chú cảm thấy thế nào sau chuyến đi ngược xuôi vừa rồi? – Vaura âu yếm cất lời, bước ra sau ghế của ông, kéo đầu ông ngả về phía sau và hôn lên mặt ông để chào đón.
– Khá lắm con yêu; nào, kéo ghế ngồi cạnh chú đây, để chú ngắm con xem nào; những hồ nước ở Scotland và việc tắm biển đã rất hợp với con đấy, và hợp cả với Lady Alice nữa, – ông ân cần nói thêm.
– Eric, anh nghĩ thế nào về New York? – Quý bà Esmondet hỏi để hướng sự chú ý của ông ra khỏi cá nhân bà.
– Ồ, đó chỉ là một thành phố lớn và đẹp đẽ, mang phong cách khoáng đạt quốc tế ngay cả trong những cửa hàng góc phố, thể hiện sự giàu có qua rất nhiều công trình kiến trúc tuyệt mỹ; người ta bày tỏ không ít óc thẩm mỹ tại các nghĩa trang và công viên nơi ấy, và hầu như mọi thứ đều mang diện mạo của sự phát triển vũ bão, thật khác biệt làm sao so với Luân Đôn của chúng ta.
– Tựa như cây Sồi già cỗi chậm lớn của chúng ta đem so với những hàng Thông của họ vậy, – Vaura tiếp lời; – thế còn con người ở đó nói chung thì sao ạ?
– Y như những gì chúng ta vẫn hằng biết, con yêu ạ, tràn đầy năng lượng và nhịp sống sôi nổi; tôi tin là họ chẳng bao giờ ngủ, hoặc nếu có, thì cũng ngủ trong khi mắt vẫn mở trơ trơ.
– Tràn đầy thủy ngân đến mức chỉ nghĩ đến họ thôi cũng đủ thấy mệt mỏi rồi, – Vaura lười biếng nói.
– Dù sao đó cũng là một dân tộc vĩ đại, thưa cô Vernon; họ thấm nhuần sâu sắc tinh thần của thời đại, đó là Sự tiến bộ, – Sir Tilton cất lời, người từ nãy đến giờ trong góc phòng vẫn chưa từng rời mắt khỏi khuôn mặt Vaura kể từ lúc các vị phu nhân khác rời đi.
– Đúng vậy; nhưng Sự tiến bộ lại mang theo một tinh thần bất an biết bao, luôn bay nhảy, chỉ chịu đậu lại chừng để quăng vào gió một điều gì đó mới mẻ nhằm thay thế cho những cái cũ, – Vaura trầm ngâm đáp.
– Nhưng này bé Vaura, – Quý bà Esmondet nói, – thật đáng kinh ngạc là làm sao tất cả chúng ta lại có thể thoải mái bắt kịp cái tinh thần bay nhảy ấy, vô cùng háo hức đón nhận những thứ mới lạ của nó.
– Đúng vậy thưa các quý cô, và chúng ta còn chen lấn cả nhau trong cuộc đua đó chứ, – Sir Tilton thêm vào.
– Anh biết mình là kẻ cổ hũ, – Đại tá nhận xét với chút buồn bã; – nhưng cuộc sống của chúng ta ngày nay chẳng thể sánh bằng lý tưởng của anh thuở trước, khi còn là một người lính nghỉ phép trở về mái nhà xưa yêu dấu; nơi ấy, nếu có chốn nào trên cõi trần gian này, thì chính là nơi bình yên và hạnh phúc ngự trị.
– Anh hoàn hảo có thể nói thế đấy, Eric, với người cha kính yêu, người mẹ thánh thiện, và mẹ của Vaura – người bạn thân thiết của tôi, người em gái ngọt ngào Ethel của anh – cùng chung sống dưới một mái nhà; – và ngay khoảnh khắc đó, ánh mắt họ giao nhau, ngập tràn sự đồng cảm. Dù đó là gì đi nữa – một tia lửa điện, tiếng nói thực sự từ trái tim đến trái tim, hay bất cứ thứ gì khác – ông lần đầu tiên nhận thức được những gì mình đã đánh mất, và một cơn run rẩy thần kinh chạy dọc cơ thể ông, thứ cảm giác chưa từng nếm trải tại Delhi hay Inkerman giữa làn đạn pháo và súng trường. Còn người phụ nữ từng quá kiêu hãnh không chịu bày tỏ tình yêu khi chưa được ngỏ lời thì chẳng biết nên vui hay nên buồn khi cuối cùng ông cũng đã nếm trái cấm từ cây tri thức.
Lúc này Mason đẩy tung cánh cửa để bà chủ và cô Tompkins bước vào, cả hai đều đã sửa soạn trang phục vô cùng cầu kỳ, người đi trước diện chiếc váy ren hoa hồng, người đi sau mặc lụa xanh da trời, ai nấy đều phô bày xiềng xích trang sức hào phóng.
– Rốt cuộc thì chúng tôi lại diện đồ xong trước cô đấy, cô Vernon, – phu nhân Haughton cất lời với ác ý ngấm ngầm. Ngay cả vị nam tước nhỏ bé Sir Tilton cũng phải nhướn mày; trong khoảnh khắc, Vaura đâm ra lúng túng; "đúng là người chú tội nghiệp lấy phải dòng dõi kém sang", cô thầm nghĩ nhưng rồi bình tĩnh đáp: – Em từng diện chiếc váy này để dự tiệc tại các phòng khánh tiết ở Brighton rồi đó, phu nhân Haughton; em từng lắng nghe giọng ca của Patti trong bộ dạng như thế này đây.
– Mẹ kế mới thật là tiểu nhân làm sao, – Blanche thầm nghĩ.
– Chưa từng thấy ai sánh được với nàng, – vị nam tước nhỏ tuổi thầm nhủ.
– Có thể thế sao, cô Vernon? Xin cô lượng thứ, nhưng quả thực tôi cứ tưởng đó là trang phục đi đường của cô chứ.
Các bồi bàn lúc này đang bận rộn với chiếc bàn ăn ở cuối phòng, được ngăn cách một phần bởi tấm cửa xếp; những món khai vị hấp dẫn, những đĩa thức ăn bốc khói nghi ngút cùng các món ngon tuyệt hảo đã được bày biện sẵn sàng.
– Chắc chắn là chúng ta sẽ dùng bữa ở phòng ăn lớn chứ, – phu nhân Haughton vội vã lên tiếng; – anh phải để mắt đến chuyện này chứ, Đại tá; anh thừa biết em thích ở đó cơ mà.
– Xin lỗi em, Kate; anh không hề hay biết về sự sắp xếp này, em yêu.
– Tôi mới là thủ phạm đây, phu nhân Haughton, – Quý bà Esmondet cất lời. – Tôi nghĩ tất cả chúng ta sẽ ấm áp hơn khi ngồi ở đây; trời tối nay hơi se lạnh.
– Ồ, dĩ nhiên rồi, tùy ý các vị thôi; chỉ là khi tôi đã cất công ăn diện để xuống phòng ăn lớn, tôi thích được người ta ngắm nhìn, – bà lạnh lùng đáp; – nhưng lát nữa chúng ta vẫn đi xem kịch đấy nhé; và bây giờ, xin mời cánh tay của ngài Sir Tilton. – Rồi dẹp đi vẻ mặt khó chịu, bà ngồi xuống bàn, chồng ngồi đối diện, còn người bạn của ông ngồi bên tay phải.
– Các vị ở Luân Đôn chẳng có nổi khách sạn nào sánh được với thành phố New York của chúng tôi đâu, Quý bà Esmondet ạ, – bà ta nói.
– Tôi tin là phu nhân đang nắm giữ sự đồng tình của phần lớn công chúng đi đây đi đó; dẫu vậy, tôi thấy khách sạn Langham cùng vài cái tên hàng đầu khác của chúng ta cũng vô cùng thoải mái.
– Sự khác biệt giữa hệ thống của chúng ta và họ, – Đại tá nhận xét, – nằm ở chỗ hệ thống của chúng ta phảng phất hương vị gia đình Anh quốc, ở sự dè dặt trong việc đón tiếp người lạ và có chút ra điều ta đây; trong khi người Pháp và người Mỹ, với tư cách là một dân tộc, lại tỏ ra thích hợp hơn trong việc biến cuộc sống khách sạn thành một thành công đầy dễ chịu.
– Ấy là vì các người quá ư là bảo thủ, còn bọn cháu thì thoải mái tự do; rắc rối nằm ở chỗ đó kìa, – Blanche chêm vào.
– Thêm nữa, – Vaura nói, – cả ngành khách sạn lẫn nước Mỹ đều mang đậm dấu ấn của thời đại hôm nay.
– Sir Tilton chưa kể cho chúng ta nghe vụ bê bối mới nhất ở Luân Đôn kìa, – phu nhân Haughton cất lời, trong đầu vẫn âm mưu kế hoạch của mình.
– Chuyện chính trị hay xã hội vậy thưa phu nhân? – chàng hỏi, có phần dè chừng.
– Chuyện xã hội chứ lị, tôi chẳng màng đến mấy thứ chuyện nhà quê đâu.
– Ờ thì, mở đầu nhé, cô tiểu thư Fitz-Clayton xinh đẹp vốn định kết hôn với Lãnh chúa Menton, rốt cuộc lại đem lòng yêu gã người hầu cao kều của tía mình; và họ đang dùng số tiền thừa kế của cô nàng để hú hí suốt cả mùa hè ở Cap de Juan; tiếp theo, – anh vội vã nói tiếp, – là chuyện người vợ giấu mặt của Đại úy Trevalyon; và cuối cùng là hai vụ ly thân cùng một mỹ nhân mới nổi.
Có một khoảng lặng trôi qua, ai nấy đều nghĩ về Trevalyon, rồi Vaura hờ hững cất lời để che giấu những nhịp đập đang dồn dập trong lồng ngực:
– Kìa anh ấy đến rồi kìa, miệng đang ngậm đầy tin tức kìa.
– Câu chuyện về Trevalyon này hoàn toàn là lời bị đặt trơ trẽn đấy, Everly, – Đại tá vội vã lên tiếng.
– Dám thế lắm chứ, Haughton.
– Điểm thú vị nhất trong tin tức của anh, Sir Tilton, chính là vụ ở Cap de Juan, – Vaura nói, có vẻ như đang dồn hết tâm trí vào những món ngon trên đĩa của mình; nhưng trong đầu lại nghĩ: "Liệu chuyện về người hiệp sĩ lý tưởng trong tuổi thơ ta có phải là sự thật không đây."
– Tội nghiệp Lionel, anh ấy chắc sẽ chán ngấy đến tận cổ cho mà xem, – Quý bà Esmondet mệt mỏi thốt lên.
– Mặc dù vậy, đàn ông vẫn cứ hay làm những chuyện như thế; sao anh ta lại không thể chứ? – phu nhân Haughton bạo gan nói; – và rốt cuộc thì, vì chẳng ai trong chúng ta định cưới anh ta, nên chúng ta việc gì phải bận tâm.
– Người ta thấy chạnh lòng thay cho bạn bè khi họ bị vu khống thôi, có gì đâu, – Vaura thản nhiên đáp.
– Ồ, cứ cho là nó sai sự thật đi, – phu nhân Haughton tiếp lời, với sự tò mò bệnh hoạn khi dõi theo gương mặt xinh đẹp, biểu cảm của đối thủ – "điều mà tôi không đời nào tin đâu", làm sao anh ta có thể tự minh oan đây?
– Tôi không dám chắc đâu, phu nhân Haughton; tìm thuốc giải cho vết rắn cắn xem chừng còn dễ hơn là đi dập tắt cái lưỡi của mụ Bà Tám.
– Tất cả những gì tôi có thể nói là, tôi tin chuyện đó có thật, – phu nhân Haughton hiếu chiến đáp; – anh ta đủ đẹp trai để có thể dụ dỗ hơn một người phụ nữ lén lút kết hôn với mình.
– Tôi lấy làm tiếc khi nghe cô thốt ra những lời đó, Kate, – chồng cô nghiêm nghị nói.
– Phu nhân Haughton có thể được tha thứ mà, Eric; cô ấy đâu có hiểu rõ Lionel như chúng ta.
– Bản chất đàn ông ở đâu thì cũng thế cả thôi, – Madame bất chấp nói tiếp.
– Rắc rối lớn nhất mà tôi thấy Đại úy Trevalyon phải đối mặt trong chuyện này, – Quý bà Esmondet nói, – đó là nếu anh ấy có ý định kết hôn, thì vụ bê bối đang nổi sóng này sẽ là một rào cản ngăn trở cuộc nhân duyên của anh.
– Giá mà anh ta đừng quá ư hờ hững, anh ta đã có thể dập tắt nó ngay lập tức rồi, – Đại tá bực bội nói. Nhưng ngặt nỗi anh lại vô cùng hờ hững, và phu nhân Haughton khôn xiết đắc ý khi nhớ lại điều đó cùng sự thành công của mưu kế mình giăng ra; chẳng phải Quý bà Esmondet vừa thừa nhận rằng đó sẽ là một bức tường thành ngăn trở hôn nhân của anh hay sao; bà ta cảm thấy một niềm khoái cảm bệnh hoạn khi săm soi, đánh giá những nét quyến rũ đa dạng của đối thủ, bởi trực giác mách bảo rằng cô Vernon hoàn toàn có thể trở thành tình địch; và bà ta thầm nghĩ: "Vì ngươi mà anh ấy đã khinh miệt tình yêu của ta; nhưng kiêu hãnh thay, dẫu ngươi có phải chết, nó cũng sẽ chia cắt hai người; rồi cuối cùng anh ấy cũng sẽ quay về bên ta mà thôi."
