Các lữ khách của chúng ta có riêng một cỗ xe ngựa, họ tự sửa soạn sao cho bản thân cảm thấy thoải mái nhất có thể—điều mà con người thời nay, vốn đã quen với những chiếc đệm êm, ghế gác chân và đi văng của cuộc đời, luôn hướng tới.

—"Vĩnh biệt một lần nữa, Paris quyến rũ," phu nhân Esmondet lên tiếng, "nếu nước Anh với những hoài niệm thân thương và biết bao bạn bè không còn nữa, thì ta nguyện sống trọn đời nơi đây."

—"Con cũng vậy," Vaura tiếp lời, "người Pháp thật đáng mến và tuyệt vời làm sao; họ thực sự sống trong từng khoảnh khắc vút qua, niềm vui tươi hân hoan của họ khơi gợi ở ta một nguồn sinh lực; ngay cả những chuyện lặt vặt nhất qua lời họ kể cũng trở nên thú vị theo một cách rất riêng; quả thực, chúng ta có rất nhiều điều để phải ghen tị với những con người xứ Gaule đầy biến hóa ấy."

—"Anh e rằng," Lionel vừa nói vừa âu yếm nhìn vào khuôn mặt nàng, "anh e rằng trong cuộc sống chung đôi sắp tới, em sẽ cảm thấy hơi tẻ nhạt, tựa như một áng mây vô tình che khuất ánh mặt trời, sau chừng ấy sự náo nhiệt, những khúc khải hoàn, chiến tích và đủ thứ rộn ràng vừa qua."

—"Anh chẳng hiểu gì về bản tính em cả," nàng đáp, đôi mắt lớn sẫm màu nhìn anh đầy trách cứ, "cảm giác ấy giống như được trở về nhà vậy. Ngay cả những chú chim ca hát vui vẻ kia, ta thiết nghĩ, cũng thích biết rằng tổ ấm đang chờ đón chúng; cuộc đời trôi qua trong ánh hào quang lạnh lẽo của những chiến công và sự chinh phục sẽ thật vô vị làm sao, trừ khi người ta biết rằng vẫn có một trái tim, một mái nhà để quay về nương náu khi chiều buông; có một tâm hồn đồng điệu để sẻ chia phần đời nội tâm cao cả vốn khép kín trước thế giới ngoài kia."

—"Phải, những tâm hồn đồng điệu, thật hạnh phúc biết bao," người mẹ đỡ đầu của nàng mơ mộng thốt lên, một phần như họa lại những lời của Vaura, phần khác thả hồn theo dòng suy tưởng đã vượt qua "khoảng cách đớn đau" để đến với Eric cùng người phụ nữ anh ta vừa cưới làm vợ.

—"Đó cũng chính là quan điểm của tôi," Trevalyon đầy xúc cảm nói, "những tâm hồn đồng điệu; đàn ông thường bàn chuyện nhào nặn một người phụ nữ sau hôn nhân sao cho phù hợp với quan điểm sống của họ; phụ nữ lại hay nói về việc dựa dẫm vào chồng—tôi không có ý nói về mặt thể xác, bởi điều đó rất nữ tính và tôi yêu một người phụ nữ dịu dàng đúng nghĩa, mà là về mặt tinh thần, chà, điều đó mới thật nặng nề làm sao; giờ thì tôi không nhắc đến chuyện học hành, vì trong trường hợp đó mỗi người có thể bù đắp cho người kia những kiến thức thu nhặt từ sách vở vốn khác nhau; điều tôi muốn nói là việc cứ phải liên tục uốn nắn vợ mình theo gu thẩm mỹ, thói quen và quan điểm của bản thân. Ở những tâm hồn đồng điệu, mỗi người đều là mảnh ghép hoàn hảo của người kia; đôi bên hòa quyện trong sự thấu cảm trọn vẹn, từ trái tim đến trái tim."

—"Chao ôi! Thật là một chốn bình yên!" Phu nhân Esmondet thở dài.

Một ánh mắt vừa trang nghiêm vừa dịu dàng giao thoa giữa đôi mắt đầy sức hút của Lionel và đôi mắt đượm chiều sâu của Vaura, khi nàng dịu dàng cất lời:

—"Vâng, chỉ trong những tâm hồn đồng điệu mới có thể tồn tại sự thấu cảm trọn vẹn để biến hôn nhân thành thiên đường chốn trần gian;" và giờ đây, ánh mắt xa xăm ấy lại hiện lên trong đáy mắt nàng, khi nàng thầm nghĩ "tội nghiệp anh ấy, thật tội nghiệp Guy," nhưng dẫu sao, đó cũng chỉ là lòng thương hại.

Cuộc trò chuyện chùng xuống trong giây lát, ai nấy bận rộn với dòng suy nghĩ riêng, trước khi phu nhân Esmondet tiếp nối mạch mộng tưởng:

—"Này Vaura, hãy kể cho chúng ta nghe thêm chút tin tức về Haughton đi; Isabel có nhắc đến những đổi mới nào được áp dụng không?"

—"Vâng, thưa mẹ đỡ đầu, xin hãy chuẩn bị tinh thần cho bữa tối tới đây nhé, bởi vì Hebe, cô hầu bàn, sẽ là người có địa vị ngang hàng với chúng ta đấy."

—"Không thể nào!" hai người bạn đồng hành đồng thanh thốt lên.

—"Thật đấy, thật đáng tiếc, và đau đớn thay đó lại là sự thật;' theo một tín hiệu hay vào một thời điểm định sẵn, Isabel bảo rằng các gia nhân sẽ lui ra và một số quý bà sẽ tự tay đứng hầu, bâng ly chuốc chén, v.v."

—"Tôi phải nói rằng tôi phản đối điều đó, dù Hebe của tôi có 'rạng rỡ và trẻ trung' đến đâu đi nữa," Trevalyon nói; "xiêm y của cô ấy thế nào cũng vướng víu cho mà xem, và tôi thách thần Jupiter giữ được vẻ điềm đạm dịu dàng nếu bị champagne lạnh hắt thẳng vào gáy hay đầu gối đấy."

—"Tôi cũng nghĩ vậy," phu nhân Esmondet tiếp lời; "đó quả là một sự đổi mới ngớ ngẩn hết chỗ nói."

—"Isabel bảo rằng mọi quy củ trên bàn ăn vẫn diễn ra như thường lệ khi có một bữa yến tiệc trang trọng."

—"Tôi mong là thế."

—"Còn khi chỉ có một mình (tức là chỉ có các thành viên trong gia đình), cô ấy bảo họ thường mặc những trang phục hóa trang dự tiệc."

—"Hả! Lại còn thay đổi cả trang phục nữa ư; nhưng chắc tôi cổ lỗ sĩ mất rồi," phu nhân Esmondet nói.

—"Và tôi cũng vậy, vì tôi sẽ cảm thấy lạc lõng chẳng khác nào những bức chân dung gia tộc trên tường, giả sử như ta có thể ban cho chúng giọng nói và lắng nghe những lời than vãn của chúng," Trevalyon hưởng ứng.

—"Phải, cả hai người đều quên mất rằng đây là thời đại của những đổi mới; tôi nghiêng về ý kiến cho rằng nếu vua Salomon thời cổ đại có dịp dạo qua quần đảo Anh của chúng ta vào một buổi tối nào đó, ngài chắc chắn sẽ gạch bỏ câu tục ngữ đã trở thành huyền thoại của mình rằng 'chẳng có gì mới dưới ánh mặt trời này'."

—"Haughton bảo với tôi rằng chúng ta sẽ khó lòng nhận ra chốn cũ; thú thực tôi rất muốn ghé thăm nơi ấy, bởi nó đong đầy những kỷ niệm thân thương."

—"Quả thực có những phần của dinh thự cần đến bàn tay thợ thuyền; nhưng tôi hy vọng những căn phòng của người mẹ kính yêu của tôi không bị xáo trộn quá nhiều. Thật may cho chúng ta, những kẻ không quá cuồng tín với những trào lưu mới lạ, rằng những kẻ theo đuổi chúng chẳng thể bắc thang lên tận trời xanh để sơn phết lại theo trường phái thẩm mỹ hay theo những gam màu của Oscar Wilde."

—"Lại thêm thư từ nữa đấy, Lionel; bạn bè anh chẳng hề quên anh đâu."

—"Vâng, và kẻ thù của tôi cũng vậy, bởi qua mỗi chuyến bưu điện lại có gì đó napt danh gửi đến, ân cần thông báo cho tôi nghe về danh dự đã bị bôi nhọ của mình; nhưng tôi sẽ chẳng buồn phiền làm gì nếu chỉ là chuyện bầy đàn chuộng và chuyên thêu dệt những lời đàm tiếu vô vị vượt lên trên tất cả; chỉ là nó khiến tôi vô cùng mệt mỏi và kiệt quệ; có lúc tôi nghĩ mình nên rời bỏ hai người vì chuyện này, để một lần và mãi mãi dứt điểm rắc rối đó đi;" khóe mắt Vaura ngấn lệ khi anh mệt mỏi nhìn nàng kèm theo một tiếng thở dài thườn thượt.

—"Em không được sa vào bẫy của chúng, tội nghiệp anh, bằng cách tỏ ra để tâm đến trò chơi của chúng," phu nhân Esmondet trầm ngâm nói, "cho đến khi anh tự thấy rõ con đường để đối mặt với chúng, bằng cách vạch trần và chứng minh đó là một 'lời nói dối trắng trợn'."

—"Vâng, thưa phu nhân Esmondet thân mến, ngài nói rất đúng; tôi sẽ không làm thế."

—"Và hãy tin tôi đi," bà nói tiếp, "trừ những trường hợp vô cùng đặc biệt, đằng sau mọi chuyện đàm tiếu tai tiếng bao giờ cũng có bóng dáng của một người phụ nữ."

—"Cô nghĩ sao về lời buộc tội này, thưa cô Vernon?"

—"Em xin mượn lời của một tác giả từng viết rất nhiều về những tâm tư của em để trả lời anh. 'Thuở xa xưa, khi thế giới hãy còn non trẻ và đàn ông thì dũng cảm, phụ nữ thì xinh đẹp hơn bây giờ; khi người đàn ông trung thành với người đàn ông tựa Orestes đối với Pylades, còn phụ nữ gắn bó như chị em; khi con người mang một niềm tin nguyên sơ chưa từng chao đảo và ngây thơ tin vào chiếc đũa thần của các nàng tiên, vào quyền năng chi phối vận mệnh loài người của các vị thần linh; vào thời ấy, có chuyện rằng nữ thần Juno, vốn ghen tuông với người chồng là Jupiter và thường cãi vã với ông về những cuộc phiêu lưu tình ái, một ngày nọ liền nói với chồng rằng: Hãy giữ mình cho đoan chính, bằng không ta sẽ ném quả táo bất hòa và thị phi xuống trần gian, để rồi phái nữ của chúng ta, chứ không phải giới của các ông (bởi chúng ta đã ban cho phụ nữ, chứ không phải đàn ông, thứ tò mò bất diệt), sẽ hứng lấy nó khi nó rơi xuống, và rồi bất cứ ai ăn quả táo ấy sẽ luôn khao khát và khắcỏai thị phi, để rồi khi chẳng tìm đâu ra sẽ lập ra những câu lạc bộ, tụ họp không phải tại Đền thờ Chân lý—nơi Minos, con trai của Jupiter, ngự trị tối cao và là nơi sự gian dối cùng lời vu khống không bao giờ bén mảng tới—mà là nơi những kẻ ăn quả táo tham lam nhất sẽ tha hồ hắt hủi bùn nhơ vào tất cả những người chị em ngoài vòng pháp luật chưa từng ăn quả táo ấy, để rồi những kẻ lắng nghe với đôi tai ngứa ngáy sẽ nhặt nhạnh lại, chắp cánh cho chúng bay theo gió, và các vị thần gió Boreas, Auster, Eurus, Zephyrus sẽ mang khúc ca điệp trùng ấy đi khắp muôn phương, nhờ đó chúng ta, cùng các vị thần bất tử khác, khi chứng kiến cuộc tranh đấu giữa chốn phàm trần, sẽ học được cách sống hạnh phúc bên nhau.' 'Rồi sao nữa, hỡi nữ thần Juno xinh đẹp? Ngài quên mất rằng chắc chắn những người phụ nữ ăn quả táo ấy sẽ di truyền lại cho con cháu họ một cơn khát thị phi bất tận cùng khả năng thêu dệt tài tình trong đó.' 'Amen, hỡi thần Jupiter thông thái; nhưng rồi các nàng cũng sẽ chỉ truyền lại thứ khẩu vị ấy cho chính giới tính của mình mà thôi; thế nên, chẳng hề gì, đi đây,' và kèm theo lời chào 'thượng lộ bình an' vui vẻ, nàng ném quả táo xuống mặt đất và vào chúng ta; anh thấy đấy, thưa đại úy Trevalyon; nhưng tạ ơn các vị thần, vẫn có một số người trong chúng ta chưa từng ăn quả táo ấy."

—"Và em đứng đó, rạng rỡ trong vẻ đẹp tinh khôi của những người phụ nữ chân chính, khiến người ta quên mất rằng phái đẹp vốn tự bôi nhọ mình bằng thứ bùn nhơ do chính họ ném ra. Thật đáng tiếc làm sao; biết bao cuộc đời đã bị chia cắt vì điều đó," Lionel mệt mỏi nói; "nhưng thôi, hãy hướng đến những điều ngọt ngào hơn những nỗi lo âu của anh. Đây là bức thư cô đã giao cho tôi giữ, thưa cô Vernon, kèm theo đôi dòng gửi riêng từ cô em họ của tôi, báo cho tôi biết rằng nó và chú Vincent đã đến London và đang trọ tại khách sạn Langham."

—"Thật vậy sao!" phu nhân Esmondet thốt lên; "quả là một thay đổi lớn đối với em họ anh."

—"Quả đúng là vậy; có thể nói Judith đã sống cả đời ở New York."

—"Sức khỏe của ngài tước sĩ Vincent đã khá hơn chưa?"

—"Tôi rất tiếc là chưa có chuyển biến đáng kể; mặc dù chú ấy nói, như Judith kể lại với tôi, rằng chú ấy đã cảm nhận được lợi ích từ sự đổi thay này," anh nói, có phần lơ đãng, bởi anh đang ngắm nhìn biểu cảm biến hóa trên gương mặt Vaura khi nàng đọc thư. Đầu nàng hơi cúi xuống bức thư, mái tóc nâu bồng bềnh với những lọn xoăn tự nhiên chạm vào vầng trán; đôi môi xinh xắn mềm mại và đầy đặn khẽ mùng mợt; chiếc mũ nhỏ đã được tháo ra; mái tóc suôn dài búi gọn phía sau bằng những chiếc trâm vàng; chiếc áo choàng mà chính tay anh đã cởi và tháo ra để lộ đường cong hoàn mỹ của cơ thể nàng trong bộ đầm nhung xanh thẫm, tựa như một tuyệt tác của nhà điêu khắc; nhịp tim nàng đập nhanh hơn và má nàng ửng hồng hơn khi đọc những lời vĩnh biệt của hầu tước Del Castello.

"Tiểu thư Vernon vô song, xin hãy cho phép tôi, một trong những người ngưỡng mộ tận tụy nhất của cô, được hưởng niềm an ủi cay đắng là nói lời vĩnh biệt cuối cùng. Tôi đã thầm yêu cô trong suốt mấy tháng qua, và trái tim cô sẽ mách bảo rằng giờ đây, khi bất ngờ hay tin một cuộc đời khác sắp được hạnh phúc bên cuộc đời cô, tôi vẫn chưa thể chấp nhận nhìn ngắm vẻ đẹp tuyệt mỹ ấy thuộc về người khác. Nhưng tôi muốn xin cô hãy rủ lòng chấp nhận (từ một kẻ sẵn sàng dâng hiến tất cả cho cô) sự che chở của biệt thự Iberia dành cho cô cùng những người đồng hành trong suốt thời gian lưu lại Rome; cô sẽ thấy nơi đây có phong cảnh vô cùng nên thơ, và vào một thời điểm nào đó trong tương lai nếu tôi có dịp ghé thăm, tôi sẽ tìm thấy niềm vui u buồn trong ý nghĩ rằng đóa hoa ly trắng ngần nhất xứ Saxon, đóa hồng diễm lệ nhất nước Anh, với bầu nhiệt huyết miền Nam trong huyết quản và chất thơ của quê hương tôi trong tâm hồn, đã từng hiện diện giữa những đóa hoa, bức tranh và trang sách của tôi. Tôi tin chắc, tiểu thư Vernon kính yêu, rằng trái tim cô sẽ không nỡ từ chối tôi ân huệ nhỏ nhoi này, và nguyện cho cuộc đời cô luôn bình An như thiên thần, rộn rã như cánh bướm trong vườn hồng.—Một kẻ si tình khác.

Kính thư,

FERDINAND DEL CASTELLO.

Paris, tháng Mười một, 1877."

Vaura không khỏi xúc động khi đọc những lời từ biệt của người ngưỡng mộ người Tây Ban Nha ấy. Mọi chuyện thật bất ngờ, và nàng, với bản tính đa cảm, vừa thương cho nỗi đau thầm kín của anh ta, vừa thầm nghĩ rằng nếu không có Lionel Trevalyon, có lẽ chàng trai Tây Ban Nha này đã chiếm được trái tim nàng; và khi ngước lên, nàng thấy tờ Saturday Review đã được đặt sang một bên, đôi mắt xanh mệt mỏi đang hướng về phía nàng—còn khi nào khác nữa đâu?—nàng khẽ thở dài một tiếng rồi mỉm cười, tiếng thở dài dành cho Del Castello đã đi vào cõi cô đơn, còn nụ cười là dành cho anh. Nhưng tội nghiệp Lionel, anh nào thấu hiểu trái tim nàng. Đàn ông chẳng bao giờ dò thấu được những tầng sâu trong tâm hồn phụ nữ. Cả hai có thể cùng đứng bên bờ một dòng sông sâu thẳm trong vắt, khi anh cùng nàng nhìn xuống tấm gương trong suốt ấy, anh chỉ thấy hình bóng phản chiếu của nhan sắc nàng, bởi trái tim nàng sâu thẳm tựa lòng sông; thế nhưng khi nàng nhìn thấy khuôn mặt anh phản chiếu, trái tim anh lại phơi bày trọn vẹn. Và thế là Vaura Vernon, dẫu chỉ là một người phụ nữ, vẫn nhận ra Lionel đã yêu nàng, bởi ánh mắt anh dõi theo từng cử động của nàng. Người đàn ông kiêu hãnh ấy đã gục ngã và nàng cảm thấy mãn nguyện trong lúc anh vẫn khát khao nhiều hơn thế, anh chỉ muốn chắc chắn bằng cách ôm chặt nàng trong vòng tay và đặt lên đôi môi nàng nụ hôn sâu thắm; thế nên anh thở dài, bởi chẳng phải người chú của nàng đã bắt anh phải thề danh dự không được hé môi đó sao? Còn nàng mỉm cười, vì nàng biết chẳng bao lâu nữa nàng sẽ được ôm ấp vào trái tim anh.

Nàng nghĩ tốt hơn hết nên kể ngay cho những người đồng hành nghe một phần nội dung trong bức thư của Del Castello; thế là nàng cất lời: "Cả hai người chắc chắn không thể đoán nổi những dòng chữ tôi vừa đọc là của ai đâu, vậy để tôi nói cho nghe nhé. Chúng được gửi từ hầu tước Del Castello."

Đôi gò má nàng càng ửng đỏ khi bắt gặp ánh mắt của Lionel, bởi nàng thầm nghĩ: "Không biết ngài hầu tước có lờ mờ đoán ra sự thật không nhỉ?" Và một cơn đau nhói thắt tim dấy lên trong lòng Trevalyon vì nỗi sợ hãi không biết câu trả lời của nàng sẽ thế nào.

—"Trong thư," Vaura nói tiếp, "anh ấy rất nhã nhặn ngỏ ý mời chúng ta sử dụng biệt thự Iberia trong suốt thời gian lưu lại Rome; tất nhiên là bằng những lời lẽ hào hoa và nên thơ đậm chất của những con người xứ sở ấy. Trong vũ điệu đầu tiên tại buổi dạ tiệc của nhà de Hauteville, anh ấy từng nói với tôi rằng anh ấy có ý định lên đường về thẳng biệt thự ở Ý ngay, nhưng có lẽ anh ấy đã đổi ý, vì trong thư anh ấy nhắc đến chuyện sẽ đến đó vào một thời điểm nào đó trong tương lai. Vậy các vị nghĩ sao, hỡi mẹ đỡ đầu thân yêu; ngài có cảm thấy hứng thú trở thành khách của vị chủ nhân vắng nhà này không?"

—"Tùy con quyết định thôi, ma chere."

—"Được rồi; em rất muốn làm đẹp lòng anh ấy trong chuyện này; nhưng có lẽ vị hướng dẫn viên tốt bụng của chúng ta đã có sự chuẩn bị khác rồi," nàng quay sang nhìn Trevalyon.

—"Không đâu, ma belle; anh vốn định gửi điện tín từ Lyons cho chủ khách sạn quen của anh để đặt phòng, vì anh biết lão ta là một tay rất tử tế; nhưng giờ đây, đành phải thế thôi," anh nói thêm với ánh mắt đăm đăm, cố dò thấu tâm can nàng, "ông chủ khách sạn bất đắc dĩ của anh đành phải gác lại, để nhường chỗ cho những cánh cửa biệt thự rộng mở đón chào em và cả chủ nhân của nó nữa."

—"Trong lúc chúng ta đường đường chính chính bước vào," Vaura tiếp lời.

—"Và giờ là bàn về lộ trình của chúng ta," phu nhân Esmondet nói.

—"Tôi đề nghị," Trevalyon nói, "chúng ta sẽ đi qua đèo Mount Cenis để đến Turin, từ đó thong thả đi tàu lửa xuống Rome, như vậy các vị sẽ không quá mệt mỏi; chúng ta sẽ dành một ngày thăm thánh đường trắng muốt, tinh khôi ở Milan. Florence sẽ là một chặng dừng chân nghỉ ngơi tiếp theo, đắm mình giữa muôn loài hoa và những tác phẩm nghệ thuật lâu đời; chúng ta cũng sẽ nghỉ lại vài ngày dưới chân núi, nơi có thể thỏa sức đi dạo và lái xe ngoạn mục lên các sườn núi, băng qua những khe hẻm kỳ vĩ đến mức vẻ đẹp ấy sẽ không bao giờ phai mờ trong ký ức."

—"Ồ, vâng; lộ trình của anh thật tuyệt vời," Vaura hào hứng nói; "chắc chắn rồi, thưa mẹ đỡ đầu kính yêu, chúng ta hãy thong thả dừng chân dọc đường nhé."

—"Đúng vậy, chúng ta có thể dành vài ngày để hòa mình vào vẻ cao cả tinh khôi của núi non; cuộc sống thời nay quá ư thực tế và đầy rẫy những điều giả tạo, nên một ngày sống giữa thiên nhiên chẳng khác nào liều thuốc bổ cho phần tâm hồn cao cả bên trong mỗi người."

—"Đúng như cảm giác của em, thưa phu nhân Esmondet thân mến, những khi bầu không khí xã hội ở London trở nên quá chật hẹp đối với em; cả hai người đều biết có những lúc, thứ vốn dĩ đã đủ đầy cho ta lại bỗng nhiên biến thành những chấn song lồng sắt, buộc người ta phải phá vỡ để được hít thở bầu không khí tự do. Em đã trải qua biết bao nhiêu tháng ngày trong những khu rừng trên núi cao ấy, chỉ có con chó cưng bầu bạn, còn người hầu thì ở trọ tại một nhà nghỉ dưới chân núi; sự hùng vĩ đến ngạt thở của những đỉnh núi chọc trời màu xanh thẳm, những vách đá uy nghiêm, những thung lũng yên bình ngập tràn sắc xanh cỏ cây, hay những vực thẳm dựng đứng đến rợn ngợp, tất cả đều thì thầm với em về một đấng tối cao, chừng đó thôi cũng đủ làm bạn rồi. Hồ Bourget xinh đẹp từng mê hoặc em đến độ em phải dừng bước, và em đã đứng đó ngắm nhìn mãi tấm gương phản chiếu mặt nước của nó. Rồi từ vẻ phẳng lặng ấy, những dòng thác cuồn cuộn cuồng nộ gầm thét lại cuốn hút em, tùy theo tâm trạng lúc bấy giờ; những khung cảnh từ Chambery cũng níu chân lữ khách chẳng muốn rời. Có một tòa cổ thành hoang phái, nếu chúng ta đi ngang qua, em nghĩ hai người sẽ rất thích; nó nằm trên đoạn đường lên dốc, gần Genova, nơi chúng ta có thể nghỉ chân. Các tu sĩ dòng Saint Gregory nào đó, em nghĩ là trật tự của họ; họ có một nhà nguyện nhỏ xinh xắn đến mức người phải phác họa lại nó đấy, ma belle."

—"Em sẽ làm thế; và cả vô số khung cảnh nghệ thuật khác nữa, em vẫn luôn khao khát có cơ hội để vẽ lại chúng."

—"Lionel, anh đã bao giờ nếm thử món cá hồi Thụy Sĩ chưa? Đối với anh chúng thực sự tuyệt hảo."

—"Rồi chứ, thường xuyên là đằng khác, và lần nào anh cũng ăn ngon miệng. Tổ ấm của chúng nằm ở một hồ nước cách mặt nước biển tới 8.290 bộ cơ mà."

—"Hèn chi Roland Douglas lại hết lời ca ngợi chúng đến vậy," Vaura vui vẻ nói; "những họ hàng dưới biển của chúng mới kém sang làm sao. Những con đèo trên núi quả là những công trình vĩ đại," nàng nói tiếp; "em tự hỏi nếu Hannibal nhìn thấy chúng, ông ấy sẽ nghĩ thế nào về việc dùng thuốc nổ thay cho giấm để phá đá đây."

—"Hoặc vị hoàng đế Napoleon không biết mệt mỏi cùng những binh sĩ kiệt sức của ngài," phu nhân Esmondet tiếp lời.

—"Thời xưa mới lắm bậc anh tài làm sao," Lionel nói, "với sức mạnh gấp đôi chúng ta, sức bền gấp đôi chúng ta; còn chúng ta thì luôn mệt mỏi; dẫu cho có đang ngồi trên đệm êm ngả lưng, tay nhâm nhi thức uống kích thích."

—"Chúng ta thiếu đi cốt cách kiên cường; cột sống của chúng ta đã mềm nhũn đi vì năng lượng của các bậc tiền nhân rồi," Vaura cười nói.

—"Chúng ta hoàn toàn có thể trang bị thêm một chiếc xương sống nữa đấy chứ," người mẹ đỡ đầu của nàng lên tiếng; "chà! Ta từng có sức mạnh nhường nào khi thực hiện chuyến hành trình về phương Nam vào năm bảy mươi lăm, ta nhớ chúng ta đã đi tàu từ Basel đến Milan, qua tuyến đường đèo St. Gotthard; ngôn từ thật nhợt nhạt khi miêu tả phong cảnh dọc theo tuyến đường này, nó vô cùng vĩ đại và tráng lệ; xe lượn vòng vèo giữa muôn trùng núi non; có những lúc nhìn ra ngoài cửa sổ xe, hơi thở ta hóa thành lời cầu nguyện, run rẩy trước những đỉnh núi cao vút tận xanh thẳm mãi tận phía trên đầu."