8.

Là con một, Philip vẫn quen sống một mình. So với ngày còn mẹ, cuộc sống của nó ở tòa cha sở không cô đơn hơn bao nhiêu. Nó đã quen thân với chị Mary- Ann. Người phụ nữ thấp béo này là con một gia đình ngư dân, đến làm tại toà cha sở lúc mười tám tuổi và bây giờ đã ba mươi nhăm. Đây là chỗ làm đầu tiên của chị và chị không có ý định đi làm chỗ khác. Nhưng lúc nào chị cũng đưa chuyện đi lấy chồng ra dọa ông bà chủ và làm cho hai người luôn lo lắng. Bố mẹ chị sống trong một căn nhà nhỏ ở phố cảng và những buổi tối nghỉ việc chị thường đến thăm hai cụ. Những câu chuyện chị kể về biển cả khêu gợi trí tưởng tượng non trẻ của nó, những con đường nhỏ hẹp quanh cảng trở nên vô cùng kỳ thú. Một buổi tối nó xin phép theo Mary-Ann về nhà chị chơi. Bà Carey sợ nó bị lây bệnh, còn ông Carey thì cho rằng tiếp xúc với môi trường không lành mạnh sẽ ảnh hưởng đến tính tình của đứa bé. Ông vốn ghét những người ngư dân cục cằn thô lỗ và đi lễ nhà thờ không theo quốc giáo. Nhưng Philip cảm thấy ở trong bếp thoải mái hơn ở phòng ăn và khi có dịp thuận tiện nó thường mang đồ chơi vào bếp chơi. Bà Carey không phản đối. Bà không thích bừa bãi và mặc dầu chấp nhận rằng con trai thường hay mấy trật tự, bà thường nghĩ rằng thà nó làm lung tung dưới bếp còn hơn. Khi nó tỏ ra quá hiếu động, ông Carey không chịu nổi, tuyên bố rằng đã đến lúc nên cho nó đến trường. Bà bảo nó còn non quá và lòng bà cảm thấy vô cùng yêu thường đứa trẻ côi cút. Nhưng bà tranh thủ tình cảm đứa bé bằng những cử chỉ vụng về khiến nó đâm ra rụt rè e ngại và nó tiếp nhận những biểu hiện tình cảm ấy với một thái độ nhăn nhó khó chịu khiến bà cảm thấy mình bị xúc phạm. Một đôi lần nghe tiếng cười lanh lảnh của thằng bé trong bếp vang lên, bà bước vào thì nó bỗng im bặt và khi Mary-Ann giải thích tại sao nó cười thì mặt nó đỏ lựng. Bà Carey chẳng thấy có gì ngộ nghĩnh cả nhưng cũng miễn cưỡng cười rồi trở về phòng tiếp tục khâu vá. Bà nói với chồng:

- Ông ạ, xem chừng thằng bé thích ở với Mary-Ann hơn với chúng ta.

- Rõ ràng là nó được dạy dỗ rất tồi. Nó cần phải được uốn nắn.

Chủ nhật thứ hai sau khi Philip đến Blackstable, một việc không hay xảy ra. Như thường lệ, sau bữa ăn trưa ông Carey trở về phòng để ngủ trưa; nhưng hôm đó ông cảm thấy trong người bứt rứt, không sao chợp mắt được. Buổi sáng Josiah Graves cực lực phản đối mấy cây đèn nến mà cha sở dùng trang trí bàn thờ. Ông mua những cây này ở Tercanbury và theo ý ông những cây đèn nến ấy trông rất hay, Josiah Graves thì bảo là chúng có cái chất của giáo hội La Mã. Cái lối nhận xét ấy vẫn thường làm cho cha sở điên tiết. Ngày còn ở Oxford ông có tham gia phong trào dẫn đến việc phân liệt của Giáo hội thiết lập của Edward Manning và ông có cảm tình với giáo hội La mã. Ông sẵn sàng tổ chức những buổi lễ linh đình hơn những buổi lễ thường thấy ở nhà thờ Blackstable và trong thâm tâm ông mơ ước đến những lễ rước có đốt đèn. Nhưng ông dừng ở việc đốt trầm hương. Ông không thích từ tân giáo và gọi mình là cơ đốc giáo. Ông thường nói những người theo Giáo hoàng còn có một bổ ngữ, tức là cơ đốc giáo La mã; còn giáo hội Anh theo ông, mang tính chất cơ đốc giáo đầy đủ nhất, cái quý nhất và đẹp nhất. Ông thích thú nghĩ rằng khuôn mặt nhẵn nhụi của ông khiến ông nom giống một vị linh mục, và ngày còn trẻ, vẻ khổ hạnh của ông càng làm mạnh mẽ theo ấn tượng trên. Ông thường hay kể lại về một chuyến đi nghỉ ở Boulogne, một trong những chuyến đi nghỉ mà vì tiết kiệm, vợ ông không đi cùng. Một hôm ông đang ngồi trong nhà thờ thì một linh mục đến mời ông giảng đạo. Khi các cha phó của ông lấy vợ, ông cho họ nghỉ việc vì những quan điểm dứt khoát của ông về chế độ độc thân của cha cố. Nhưng trong dịp tuyển cử khi các đảng viên Đảng tự do viết lên hàng rào vườn ông những chữ xanh to nét: “Đường này dẫn đến La Mã” thì ông cáu tiết. Ông dọa sẽ khởi tố các đảng viên Tự do tại Blackstable. Ông quyết định sẽ không bao giờ nghe theo Josiah Graves mà dẹp những cây đèn nến đi. Và mấy lần ông tức giận rủa thầm y là Bismarck.

Bỗng nhiên ông nghe có tiếng động bất thường. Ông vội kéo chiếc khăn tay khỏi mặt và đứng lên bước vào phòng ăn. Philip đang ngồi trên bàn với những viên gỗ hình khối ngổn ngang quanh mình. Nó vừa mới xây xong một lâu đài đồ sộ và do nền móng không vững chắc, nên toàn bộ lâu đài đã sụp đổ gây nên tiếng động.

- Philip, cháu nghịch gì đấy? Cháu không được phép chơi đùa ngày chủ nhật, cháu nhớ không?

Đôi mắt sợ hãi của Philip nhìn bác chằm chặp một lúc. Và theo thói quen, mặt nó đỏ rừ:

- Hồi ở nhà cháu vẫn chơi.- Nó trả lời.

- Bác nghĩ rằng mẹ cháu chẳng bao giờ cho phép cháu chơi những trò xấu xa như thế.

Philip không biết chơi như thế nào là xấu, nhưng nếu quả là xấu thật, thì nó cũng không muốn người ta buộc tội mẹ nó. Nó cúi đầu không nói gì.

- Cháu không biết chơi đùa ngày chủ nhật là hư lắm sao? Cháu không biết tại sao người ta lại gọi ngày chủ nhật là ngày nghỉ ngơi à? Tối nay cháu đi nhà thờ cháu làm sao đứng trước mặt Đấng cứu thế được khi cháu vi phạm một trong những luật lệ của Người trưa nay.

Ông Carey bảo nó phải cất ngay những viên gỗ đi và cúi nhìn nó thi hành mệnh lệnh của ông.

- Cháu hư lắm.- Ông nhắc lại - Mẹ cháu sẽ khổ tâm như thế nào nơi thiên đường, cháu có biết không?

Philip chỉ chực khóc, nhưng theo bản năng, nó không thích để người khác nhìn thấy mình khóc, nên nó nghiến răng cố giữ để không òa lên nấc nữa. Ông Carey ngồi xuống chiếc ghế bành và giở sách ra đọc. Philip đứng cạnh cửa sổ. Tòa cha sở được xây dựng sâu vào bên trong con đường cái đi Tercanbury. Từ cửa sổ phòng ăn có thể nhìn thấy một bãi cỏ hình bán nguyệt và xa tít tận chân trời những cánh đồng màu xanh lục, cả những con cừu đang ăn cỏ. Bầu trời đầy mây và âm u. Philip cảm thấy đau khổ khôn cùng.

Vừa lúc đó, Mary-Ann vào phòng bày biện cho bữa ăn. Bác Louisa đang từ trên gác xuống. Bà hỏi chồng:

- Ông ngủ ngon chứ?

- Không, Philip ồn quá tôi không sao chợp mắt được. - Ông trả lời.

Nói như thế là không đúng, vì ông thao thức không ngủ được là do bận tâm suy nghĩ. Philip bực mình lắng nghe, nghĩ thầm nó chỉ làm ồn có một lần thôi và chẳng có lí do gì mà ông không ngủ được trước hoặc sau đó. Khi bà Carey hỏi căn nguyên ông kể lại sự việc từ đầu đến cuối.

- Nó cũng không hề xin lỗi. - Ông kết thúc.

- Kìa Philip, bác tin rằng cháu rất hối tiếc chuyện vừa rồi. Bà Carey lo lắng nói, tìm cách xin lỗi cho Philip.

Philip không trả lời. Nó tiếp tục nhai bánh mì và bơ. Nó không hiểu sức mạnh gì đã ngăn không cho nó biểu thị sự bất bình, sự ân hận nào. Tai nó ù lên, nó chỉ chực khóc, nhưng nhất định không nói gì cả.

- Cháu không nên dỗi nữa, như thế chỉ làm lỗi cháu nặng thêm. - Bác William bảo.

Bữa trà kết thúc trong im lặng. Bà Carey thỉnh thoảng liếc trộm nó. Còn ông Carey thì làm như hoàn toàn phớt lờ. Khi Philip thấy bác nó lên gác chuẩn bị đi nhà thờ,nó đi vào buồng lớn lấy mũ áo; nhưng cha sở ở trên gác trông thấy nó, ông nói:

- Philip ạ, tối nay bác không muốn cháu đi nhà thờ. Bác thấy cháu không nên bước vào nhà Chúa trong trạng thái tâm hồn như thế này.

Philip không nói gì cả. Nó cảm thấy vô cùng nhục nhã và mặt nó đỏ bừng. Nó đứng lặng im nhìn bác nó đội chiếc mũ lông to vành và chiếc áo choàng đồ sộ. Bà Carey tiễn ông đến tận cửa vẫn như thường lệ. Đoạn quay về phía Philip, bà nói:

- Chả sao đâu, Philip ạ. Chủ nhật tới cháu sẽ không hư nữa, đúng không? Thế là bác trai sẽ đưa cháu cùng đến nhà thờ thôi. Bà cởi áo khoác và cất mũ cho nó và dắt nó đến phòng ăn.

- Hai bác cháu ta đọc kinh đi. Rồi hát theo đàn ác-mô-ni-um! Cháu có thích không? Philip lắc đầu vẻ cương quyết. Bà Carey vô cùng sửng sốt. Thằng bé mà không chịu đọc kinh tối thì bà chẳng còn biết làm gì đây!

Bà thất vọng hỏi:

- Thế cháu định làm gì cho đến lúc bác trai về?

Im lặng hồi lâu, cuối cùng nó nói:

- Cháu muốn được yên thân.

- Philip, làm sao cháu có thể nói những lời tệ bạc như thế được? Cháu có biết rằng hai bác chỉ muốn làm điều tốt cho cháu không? Cháu không yêu bác hay sao?

- Cháu ghét bác. Cháu chỉ mong bác chết đi.

Bà Carey sững sờ. Khi nó nói những lời ấy, vẻ mặt nó nom rất dữ tợn khiến bà hoảng sợ. Bà chẳng biết nói gì. Bà ngồi phịch xuống chiếc ghế của chồng. Trời, bà chỉ mong sao nó cũng yêu bà! Bà là một phụ nữ vô sinh và mặc dù rõ ràng ý Chúa muốn cho bà tuyệt đường sinh đẻ, bà không thể chịu nổi mỗi khi ngắm nhìn những đứa trẻ thơ ngây, vì lòng bà đau xót vô cùng. Bà cảm thấy nước mắt dâng lên và từng giọt lệ từ từ lăn trên hai gò má. Philip kinh ngạc nhìn. Bà rút khăn tay và không nén được nữa bà òa khóc. Bỗng Philip chợt hiểu là tại sao bà khóc và nó cảm thấy vô cùng ân hận. Nó lặng lẽ đến bên cạnh bà và hôn bà. Đây là lần đầu tiên nó hôn bà mà không cần phải yêu cầu. Rồi người đàn bà đáng thương kia, người đàn bà có những vòng tóc quăn tít trên khuôn mặt nhăn nheo vàng vọt, có thân hình nhỏ bé trong bộ xa-tanh đen, vội bế đứa bé lên, ôm nó vào lòng khóc nức nở. Những giọt nước mắt kia cũng là những giọt nước mắt hạnh phúc, vì bà cảm thấy giữa hai người không còn xa lạ nữa. Bà yêu đứa bé với một tình yêu mới mẻ vì nó đã làm bà đau khổ.