90.

Từ giã gia đình Athelny, Philip đi bộ xuống Chancery Lane về phía The Strand để lên xe buýt ở đầu phố Parliament. Một hôm chủ nhật, khi đã quen biết họ chừng sáu tuần lễ, anh cũng vẫn đi theo lối cũ, nhưng anh thấy xe buýt Kennington đã chật hết chỗ ngồi. Bấy giờ là tháng sáu, ban ngày trời mưa, còn ban đêm ấm và lạnh. Anh đi ngược lên rạp xiếc Picadilly để mua vé xe. Xe buýt đợi khách chỗ máy nước, và khi xe đỗ lại đó ít khi có quá vài ba người trong xe. Xe phục vụ tuyến đường này cứ mười lăm phút một chuyến và anh phải đợi một lúc. Anh vơ vẩn nhìn đám đông. Các quán rượu đang đóng cửa, nhiều người quanh quẩn ở đây. Đầu óc anh bận rộn với những quan niệm của Athelny gợi ra bằng tài quyến rũ của mình.

Bỗng tim anh ngừng đập. Anh trông thấy Mildred. Từ bao nhiêu tuần nay, anh không hề nghĩ đến nàng. Lúc này nàng đang từ góc đại lộ Staftesbury đi lại và đứng lại chỗ đánh xe, đợi cho đoàn ngựa đi qua. Nàng chăm chăm đợi dịp nên không chú ý đến một điều gì khác. Nàng đội mũ rơm đen to có cắm nhiều lông chim, và mặc quần áo lụa đen; thời bấy giờ phụ nữ mặc áo có đuôi dài lê thê là hợp thời trang; lúc đường đã vắng Mildred kéo lê váy dưới đất, bước qua đường đi xuống hướng rạp xiếc. Philip hồi hộp bước theo nàng. Anh không muốn nói với nàng nhưng anh muốn biết vào giờ này, nàng đi đâu; anh muốn nhìn mặt nàng. Nàng bước đi chầm chậm, dọc theo Air Street rồi rẽ vào phố Regent. Rồi nàng lại đi ngược lên phía rạp xiếc. Philip bối rối. Anh không thể hiểu nổi nàng đang làm gì. Có lẽ nàng đang chờ đợi ai đó và anh rất tò mò muốn biết người này là ai. Nàng bước lên kịp một gã thấp lùn đội mũ quả dưa đang đi dạo hết sức thong thả cùng hướng với nàng; khi đi qua, nàng liếc trộm gã. Đi mấy bước nữa, nàng đến nhà hàng Swan và Edger, nàng đứng lại đợi quay mặt ra đường. Khi gã kia đi tới, nàng mỉm cười. Gã này chăm chăm nhìn nàng một lúc rồi ngoảnh mặt đi. Hắn lại tiếp tục dạo bước. Lúc ấy Philip chợt hiểu.

Anh bàng hoàng ghê tởm. Trong giây lát, anh bỗng cảm thấy hai chân mình mềm nhũn hầu như không đứng nổi; sau đó anh vội vã bước theo và khẽ chạm vào tay nàng.

- Mildred!

Nàng giật mình quay lại. Anh nghĩ rằng mặt nàng lúc ấy phải đỏ bừng, nhưng trong đêm tối anh không thể nhìn rõ. Hai người đứng lặng, nhìn nhau một lúc. Cuối cùng nàng nói:

- Ồ, được gặp anh thật lạ!

Anh không biết trả lời thế nào nên anh hết sức bối rối, bàng hoàng, những lời nói đang dồn dập trong đầu anh có vẻ như lời lẽ trên sân khấu, không tin được.

- Thật khủng khiếp! - Anh thở hổn hển gần như nói với mình.

Mildred không nói thêm một lời, nàng ngoảnh mặt đi, nhìn xuống hè đường. Anh cảm thấy mặt mình như méo đi vì đau đớn.

- Chúng ta có thể đi một chỗ nào đó nói chuyện được không?

- Em không muốn nói chuyện - nàng đáp, cáu kỉnh - Hãy để mặc em.

Anh chợt nghĩ có lẽ nàng đang rất cần tiền, và không thể đi nơi khác vào giờ này.

- Nếu em hết tiền thì anh có hai đồng đây - anh buột miệng.

- Em không hiểu anh muốn nói gì. Em đang trên đường về nhà trọ mà. Em chờ gặp một cô bạn ở chỗ em làm.

- Em chớ nói dối - anh nói.

Lúc ấy, anh mới thấy nàng khóc và anh nhắc lại câu hỏi:

- Ta không thể đi một nơi nào nói chuyện được chăng? Anh không về nhà em được ư?

- Không. Anh không thể về nhà em - nàng thổn thức, em không được dắt đàn ông về đấy. Nếu anh muốn ngày mai em sẽ gặp anh.

Anh cảm thấy chắc chắn là nàng không giữ hẹn. Anh không cho nàng đi.

- Không, ngay bây giờ, em phải đưa anh đến chỗ nào đi.

- Được, em biết có một phòng, nhưng người ta sẽ đòi trả sáu silinh.

- Không sao. Ở đâu thế?

Nàng cho địa chỉ, và anh gọi xe. Họ đến một phố tồi tàn sau viện bảo tàng Anh Quốc gần đường Gray’s Inn Road. Nàng cho xe dừng lại ở góc phố.

- Người ta không thích mình đi xe thẳng đến cửa - nàng nói.

Đó là những lời đầu tiên từ khi họ ngồi vào trong xe. Họ đi mấy bước nữa, Mildred gõ lên cánh cửa ba tiếng rõ ràng. Philip để ý thấy trên cửa sổ hình bán nguyệt treo một tấm bìa cứng trên viết lời rao nhà này cho thuê. Cánh cửa lặng lẽ mở và một mụ già cao lớn đón hai người vào. Bà già chăm chú nhìn Philip rồi nói nhỏ gì đó với Mildred. Nàng đưa Philip đi dọc hành lang dấn tới một căn phòng ở phía sau. Phòng tối mò, nàng hỏi anh diêm và đốt đèn khí; đèn không có chao, khí đốt cháy bùng lên kêu xè xè. Philip thấy mình ở trong một phòng ngủ bẩn thỉu bé nhỏ với một bộ đồ gỗ sơn trông giống gỗ thông quá to so với căn phòng; màn cửa có đăng ten thì rất dơ dáy; lò sưởi bị che lấp sau tấm chắn bằng giấy. Mildred ngồi phịch xuống một chiếc ghế kê cạnh lò sưởi. Philip ngồi lên mép giường. Anh cảm thấy hổ thẹn. Bây giờ anh mới thấy hai má Mildred trát đầy phấn hồng, lông mày kẻ đen, nhưng trông nàng có vẻ gầy gò ốm yếu, và màu đỏ trên hai má khiến da nàng càng thêm xanh xao hơn. Nàng lơ đãng nhìn đăm đăm vào tấm chắn giấy, Philip không nghĩ ra được điều gì để nói; anh cảm thấy cổ họng tắc nghẹn như sắp muốn khóc. Anh lấy tay che mắt.

- Trời ơi! Thật khủng khiếp - Anh rên rỉ.

- Có gì đâu mà anh cứ làm ầm lên như vậy, em không hiểu nổi. Em nghĩ rằng anh phải hài lòng mới đúng.

Philip không đáp, và trong phút chốc, nàng òa lên nức nở.

- Anh có cho rằng em làm thế này vì em thích thế không?

- Chao ôi! Em yêu quý của anh, anh kêu lên. Anh buồn quá. Anh buồn quá lắm.

- Thế mà làm chuyện đó em lại vớ bở đấy.

Philip vẫn không tìm được điều gì để nói. Anh lo sợ đến tuyệt vọng để nói một điều gì đó mà sợ nàng lại cho là sỉ nhục hay chế nhạo.

- Cháu nhỏ ở đâu? Cuối cùng anh hỏi.

- Em đem cháu theo với em về Luân Đôn. Ở Brighton em không có tiền để tiếp tục nuôi cháu, vì thế em phải mang cháu theo. Em thuê được một buồng trên quãng đường Highbury. Em nói với người ta em làm nghề diễn viên. Hàng ngày phải xuống tận khu tây Luân Đôn thì rất xa thật đấy, nhưng được người nào cho đàn bà thuê nhà thì thực là khó khăn.

- Ở phòng trà họ không nhận cho trở lại hay sao?

- Em không tìm được việc làm ở bất kỳ nơi nào. Em đã đi rạc cả cẳng để kiếm tiền. Một bận em đã tìm được, nhưng vì ốm, em phải ở nhà một tuần, thế là khi trở lại, họ bảo không cần em nữa. Mình không thể trách người ta, phải không? Người ta không thể dành chỗ làm cho đàn bà con gái ốm yếu.

- Trông em lúc này có vẻ không khỏe lắm. - Philip nói.

- Quả thực em không được phép ra ngoài tối nay đâu nhưng không dừng được, em đang cần tiền. Em đã viết thư cho Emil nói rằng em gục rồi, nhưng anh ấy cũng không thèm trả lời.

- Đáng lẽ em phải viết cho anh.

- Em không muốn thế, không thể làm như vậy sau những gì đã xảy ra, thêm nữa em cũng không muốn để anh biết em đang gặp khó khăn. Để rồi anh sẽ bảo đáng đời, thật đáng đời em ư? Không, anh có nói vậy cũng chẳng có gì đáng ngạc nhiên đâu.

- Thế thì em không hiểu anh rồi! Thậm chí ngay cả lúc này.

Trong giây lát, anh nhớ lại tất cả nỗi đau khổ anh phải chịu đựng vì nàng, và anh lấy làm buồn chán. Nhưng chẳng qua đấy chỉ là hồi tưởng mà thôi. Nhìn nàng, anh hiểu rằng anh không thể yêu nàng nữa. Anh rất tiếc cho nàng, nhưng anh mừng thấy mình được tự do. Anh ngồi ngắm nàng, và anh tự hỏi, không hiểu vì sao trước đây anh có thể đần độn yêu nàng si mê đến thế.

- Anh là người quân tử với mọi ý nghĩa của từ này - nàng nói. - Anh là người tốt nhất từ trước tới giờ em chưa từng gặp - nàng ngừng lại một lúc, rồi mặt nàng bỗng đỏ bừng - anh Philip ạ, em không muốn đòi hỏi anh, nhưng mà anh có thể cho em vay tạm đồng nào không?

- Thật may mà anh mang theo một ít. Anh lấy làm tiếc chỉ có hai bảng thôi!

Anh đưa hết cho nàng.

- Em sẽ trả lại anh.

- Ồ, có gì đâu em - anh mỉm cười - Đừng lo lắng làm gì.

Anh đã không nói được điều anh muốn nói. Hai người nói chuyện rất tự nhiên, và dường như thế nào nàng cũng sẽ trở lại cuộc đời ghê tởm ấy, còn anh sẽ không làm được gì để cản ngăn nàng. Nàng đứng dậy để cầm tiền, và lúc này cả hai cùng đứng.

- Có phải em giữ anh quá lâu không? Nàng hỏi. Em nghĩ rằng anh cần phải về nhà.

- Không, anh không có việc gì - anh đáp.

- Em vui mừng được ngồi…

Ẩn ý của những lời nói đó xé nát lòng anh và thật đau đớn thấy nàng lại ngồi phịch xuống ghế, mệt mỏi rời rã. Sự yên lặng kéo dài đến nỗi Philip cảm thấy lúng túng. Anh phải châm một điếu thuốc.

- Anh Philip! Anh thật tốt quá. Anh chẳng hề trách mắng em cho dù là một lời. Em cho rằng lẽ ra anh phải mắng mỏ em đủ điều.

Nàng lại khóc. Anh nhớ lại cái ngày bị Emil Miller ruồng bỏ, nàng đã đến nhà anh khóc lóc như thế nào. Giờ đây nhớ lại nỗi đau của nàng, nhớ lại nỗi nhục của chính mình anh càng thấy lòng tràn đầy thương xót.

- Giá mà em có thể thoát khỏi cảnh này - nàng rên rỉ - em căm ghét nó lắm rồi. Em không thích hợp với cảnh sống này, em không phải hạng con gái đi làm như thế. Em phải làm bất cứ điều gì để thoát khỏi. Nếu có thể, em sẽ đi ở đầy tớ - Chao ôi! Sao em không chết đi cho rồi.

Nàng xót xa phận mình và nàng suy sụp hoàn toàn, nàng nức nở như điên như dại khiến tấm thân gầy rung lên.

- Trời ơi! Anh đâu có hiểu được? Nếu chưa trải qua thì làm sao anh hiểu được.

Nhìn nàng khóc, Philip chịu không nổi. Hoàn cảnh ghê tởm của nàng làm lòng anh đau đớn.

- Tội thân em - anh thì thầm - Tội thân em! Lòng anh vô cùng xúc động. Một ý nghĩ chợt lóe lên trong đầu. Anh cảm thấy người như mê đi vì sung sướng.

- Mildred này, nếu như em quả thật muốn thoát khỏi cảnh này, anh có một ý kiến. Lúc này anh cũng đang cạn túi và phải hết sức tiết kiệm, nhưng anh đã thuê được phòng nhỏ ở Kennington, và còn thừa một buồng? Nếu em muốn, em và cháu bé có thể đến ở đó. Anh có thuê một bà phục vụ bao hào sáu một tuần để đến quét dọn nhà cửa và nấu nướng tí chút cho anh. Em có thể làm việc đó, tiền ăn uống của em sẽ không nhiều hơn tiền anh tiết kiệm để thuê người. Làm như vậy thì sẽ nuôi được hai người, và chắc hẳn cháu bé ăn cũng chẳng tốn bao nhiêu.

Nàng thôi khóc và nhìn anh.

- Anh vẫn nhận cho em quay trở lại, bất chấp những điều đã xảy ra ư?

Philip hơi đỏ mặt, bối rối vì những điều anh sắp phải nói.

- Anh không muốn em hiểu lầm anh. Anh chỉ để em ở một buồng, và chi phí ăn uống cho em mà chẳng tốn gì. Anh chẳng mong gì hơn ở em là em làm đúng công việc của bà vẫn phục vụ cho anh. Ngoài ra, anh không mảy may đòi hỏi em một việc nào khác. Anh dám chắc em đủ sức lo tốt công việc bếp núc.

Nàng đứng bật dậy, sắp sửa nhảy xổ vào anh.

- Anh Philip, anh thật quá tốt với em.

- Đừng! Em hãy đứng yên đấy - anh vội vàng nói và đưa hai tay ra ngăn lại như đẩy nàng ra.

Anh không hiểu vì sao như vậy, nhưng nghĩ đến nàng chạm vào người anh là anh không chịu nổi.

- Anh chỉ muốn là bạn của em thôi, không hơn!

- Anh tốt với em - nàng nhắc lại - anh thật tốt với em.

- Như thế có nghĩa là em sẽ đến phải không?

- Ồ, vâng, em sẽ làm bất cứ việc gì để thoát khỏi cảnh này, anh Philip, anh sẽ không phải hối tiếc điều anh làm đâu, không bao giờ. Khi nào thì em có thể dọn đến hả anh?

- Ngày mai em đến là tốt nhất.

Bỗng nàng lại òa lên khóc nức nở.

- Bây giờ em còn khóc nữa làm quái gì? Anh mỉm cười.

- Em rất biết ơn anh, em không biết làm thế nào để có bao giờ đền đáp được cho anh.

- Ồ, không có gì đâu. Tốt hơn hết là bây giờ em đi về đi.

- Anh ghi địa chỉ và dặn nếu nàng đến vào lúc năm giờ rưỡi thì anh sẽ có mặt để giúp nàng.

Trời đã quá khuya, nên anh phải đi bộ về nhà. Đường đi lúc này dường như không xa bởi vì lòng anh đê mê sung sướng. Anh cảm thấy người lâng lâng như đang bay trên không.