Có hôm nàng dừng bước trước một hàng hoa bên phố Strand, hít hà làn hương thơm ngát của hoa violet. Nàng tự nhủ hôm nay sẽ tới Tilbury để ngắm những con tàu lớn. Nàng đã tự cam kết với lương tâm sẽ tạm gác lại mọi âu lo. Thế rồi—những đóa violet xuất hiện. Nàng bỗng khao khát chúng đến lạ thường.
“Violet để xoa diu tâm hồn và một ấm trà ở nhà như một cô gái ngoan,” nàng tự nhủ một cách kiên quyết, “hay là không violet và đến Tilbury? Chọn bên nào đây?”
Nàng còn đang lưỡng lự chưa quyết định thì người bán hoa mỉm cười với nàng. Đó là một nụ cười ngây thơ, đầy tán dương, dành cho nàng công chúa tóc vàng trong truyện cổ tích. Alexandra mỉm cười đáp lại, thở dài cài những bông hoa violet lên thắt lưng rồi quay bước về nhà.
Nàng vội vã bước vào nhà kèm theo một tiếng cười hồi hộp.
“Này nhé, lần này thì em làm thật đấy!”
“Làm cái gì cơ?” bà Marley lạnh lùng hỏi. Bà vừa đi xuống lầu sau giấc ngủ trưa thì thấy nhà cửa trống hoác. Hơn nữa, chú chim Dicky đang không khỏe và chẳng chịu hót. Chắc là do miếng xà lách hồi nãy rồi. Bà rất muốn bàn về các triệu chứng của nó và bác bỏ mọi phương thuốc được gợi ý. Thế mà bà lại tìm thấy một ngôi nhà trống không. “Làm cái gì cơ?” bà lạnh lùng hỏi lại.
“Về nhà kịp giờ uống trà chứ sao ạ.”
“Trà lại muộn như thường lệ. Xin hỏi cô đã đi đâu thế?”
“Ôi, chỉ quanh quẩn ở quảng trường thôi mà. Hôm nay trời đẹp lắm.”
“Thế mấy bông violet kia cô kiếm đâu ra vậy?”
“Chẳng phải chúng rất đẹp sao?” Alexandra rút hoa ra khỏi thắt lưng, vùi mũi vào đám hoa thơm ngát. “Xem này, có hai bó cơ, con sẽ chia cho mẹ một nửa.” Nàng chìa bó violet ra. “Ngửi xem! Thơm lắm phải không ạ?” Và nàng xốc chúng lại gần gương mặt đang lạnh tanh của mẹ chồng một cách đầy hứng khởi.
“Ta hỏi cô lấy chúng ở đâu cơ mà,” bà Marley lên tiếng sau khi đã hoàn hồn.
“Con mua trên đường về nhà ấy ạ.” Nàng thả rơi bó hoa như một món quà lên lớp váy lụa taffeta đen đang xòe ra.
“Ồ, thế à!” bà Marley khịt mũi. “Mang chúng đi đi, Alexandra, kẻo cuống hoa làm vấy bẩn váy của ta bây giờ. Cắm chúng vào cái bình nào đúng chỗ của nó đi. Cái bình hồng trên lò sưởi ấy được đấy. Cẩn thận vào đấy. Đó là bình của mẹ tôi đấy.”
Alexandra ngoan ngoãn cầm lấy bó violet, chẳng thèm liếc mắt nhìn chiếc bình hồng lấy một lần mà giắt trả chúng vào thắt lưng.
“Không gì có thể bắt con nhỏ đó dọn trà đúng giờ được,” bà Marley là nhằn.
“Con bé đã cố gắng hết sức rồi ạ. Có lẽ chiếc đồng hồ dưới bếp bị chậm chạp chăng.”
“Mẹ chồng cô vừa mới hé miệng phàn nàn rằng dịch vụ trong cái nhà này tệ hại đến mức không chịu nổi là cô đã bắt đầu tìm cách bênh vực cho con nhỏ ở bếp rồi đấy!”
“Nhưng con—” Alexandra tỏ vẻ bối rối. “Con bé còn rất trẻ mà.”
“Cô không thể nâng niu cảm xúc của nó hơn được nữa nếu nó là con đẻ của cô đấy nhỉ. Còn con cái tôi thì chẳng quan trọng gì sất.”
“Con—con rất quý Susan,” Alexandra ngập ngừng đầy vô tình.
“Ta hiểu rồi. Ý cô rõ mười mươi còn gì.”
“Ôi không, thưa Mẹ!” nàng đỏ bừng mặt đầy tội nghiệp. “Nhưng mẹ thấy đấy——”
“Cô đang cưng chiều nó đấy, Alexandra. Cô không có con cái, nên mới đi chiều chuộng con nhỏ nhà quê này.” Bà dừng lại. Alexandra đã quay đi, đôi ngón tay vô thức bứt rứt găng tay. “Ta luôn cảm thấy xót xa cho những người phụ nữ không con gái và những người đàn ông không con trai,” bà Marley tiếp tục bài ca quen thuộc của mình. “Đứa con trai của Clement lúc này hẳn đã là một chỗ dựa lớn lao cho ta và cho nó khi về già.” Bà liếc sắc bén nhìn mái đầu đang cúi xuống của Alexandra. “Nào, lại chuyện gì nữa đây? Lúc nào cô cũng tỏ ra nhạy cảm hệt như một cô thiếu nữ. Nếu chính mẹ chồng cô mà không thể nói những điều này với cô, thì còn ai vào đây nữa?” Sự im lặng bao trùm. “Trẻ con,” bà Marley nói tiếp, “mang lại cho người phụ nữ việc để làm thay vì cứ ngồi nâng niu những nỗi u uất vớ vẩn của mình, theo như cách người ta gọi chúng thời nay. Thời của chúng tôi, người ta lấy dây thần kinh ra làm cái cớ để trốn tránh bổn phận. Nhưng theo ý tôi thì cô chẳng buồn phiền gì chuyện mình không có con cái đâu. Và qua những gì ta thấy ở cô, thì có lẽ như thế lại hay hơn——”
Susan bưng trà bước vào, và cuộc tấn công chuyển hướng.
“Ôi, cuối cùng thì cô cũng ló mặt ra được đấy à. Trà muộn lắm rồi đấy.”
“Dạ, thưa phu nhân.”
“Tại sao?” giọng bà không chút nương tay.
“Dạ thưa, tại chiếc bánh ạ. Bánh của phu nhân ấy ạ.”
“Bánh thì sao chứ?” bà Marley giơ chiếc kính kẹp lên ngắm nghía bàn trà.
“Dạ thưa, không có gì ạ,” con bé hoảng hốt đáp. “Con—con chưa quen làm loại bánh này lắm thôi ạ.”
“Chắc là cô quên không làm từ sớm chứ gì.”
“Dạ—dạ không thưa phu nhân.” Susan liếc nhìn Alexandra cầu cứu, nhưng nàng chỉ đành hèn nhát vờ như không thấy.
“Thế thì sao?”
“Dạ—chà, mẻ đầu tiên nó không được ngon ạ.”
“Thế là cô vứt đi và làm cái khác à.”
“D-dạ, thưa phu nhân.” Cãi cũng chẳng ích gì. Chẳng có gì che giấu nổi người đàn bà đáng sợ này, kể cả khi có nói dối đi chăng nữa.
Bà Marley đăm đăm nhìn Alexandra bằng ánh mắt nghiêm khắc.
“Thật là lãng phí,” bà nói, và trong giọng điệu ấy ngầm ý “Làm gì đi chứ”.
“Em lui ra đi, Susan,” Alexandra nói.
“Cô có hai tuần để chuẩn bị nghỉ việc đấy.”
“Mẹ!”
“Tôi đã chịu đựng đủ cái sự bất tài này lắm rồi. Tôi sẽ tự mình tuyển người khác.”
Susan rưng rưng nước mắt. Bị trục xuất khỏi người chủ nhân đáng yêu và khoan dung thế này thì cuộc đời chẳng còn gì đáng sống nữa.
Lúc này, Alexandra mang một nỗi sợ hãi gần như đàn ông trước những cuộc cãi vã. Tình hình đã hoàn toàn vượt khỏi tầm kiểm soát. Cuộc sống đang thu gọn lại thành hàng tá cuộc khủng hoảng nhỏ nhặt mỗi ngày, khiến nàng kiệt sức và phát bệnh với thứ tâm trạng nằm lơ lửng giữa cơn giận dữ trắng trợn và sự buông xuôi tột cùng của tuyệt vọng. Nàng nhẹ nhàng quay người Susan lại và đẩy con bé về phía cửa.
“Thế là hết rồi, con bé ngoan. Mọi chuyện sẽ ổn thôi.”
Susan bước đi, tay nâng tạp dưa lau dòng nước mắt.
“Quay lại,” bà Marley cất tiếng, “rồi khép cái cửa lại đằng sau cô nữa.”
Nhưng Alexandra đã nhanh chân hơn, nàng tựa lưng vào cánh cửa, tay nắm lấy núm vặn, giọng khẽ khàng và vô cùng trầm lắng.
“Cả cái sự cằn nhằn chỉ vì mười phút ấy ư, thưa Mẹ!”
“Đây không phải lần đầu tiên. Ta đã chịu đựng hết mức có thể với con nhỏ đó rồi. Nó phải đi.”
“Chính con đã tuyển Susan. Con bé là người tốt—trung thực và rất chăm chỉ.”
“Nó bất tài.”
“Con bé sẽ học dần.”
“Không phải ở đây.”
Alexandra hít một hơi thật sâu.
“Con bé sẽ không đi đâu cả.”
“Alexandra—” bà Marley bắt đầu bằng một giọng đầy uy quyền, và những ngón tay Alexandra đưa ngay lên day miết vùng huyệt thái dương đang nhức nhối.
“Ôi, xin mẹ đừng gọi con bằng cái tên khủng khiếp đó nữa!” Từ lâu nàng đã căm ghét cái vẻ dài dòng nặng nề của cái tên ấy, dường như nó mang theo cả sức nặng của sự quở trách. Nàng chỉ là Alex khi nàng ngoan ngoãn. Ngay cả Clem cũng biết điều đó.
“Cô đã nghe cái tên đó gần ba mươi năm nay rồi đấy. Tôi nghĩ nó vẫn sẽ dùng tốt cho ba mươi năm tiếp theo.” Bà chờ đợi. “Cô hiểu ý tôi chứ, Alexandra. Con bé đó phải đi. Tôi sẽ nói chuyện lại với Clement.”
Cả Susan nữa ư! Nàng sẽ chẳng còn lại gì trên đời. Rồi Susan sẽ khóc lóc van xin được ở lại, mà chẳng có cách nào cứu vãn được cả. Chẳng gì cứu nổi. Chống cự cũng vô ích. Bạn sẽ bị nghiền nát, chiếc xe thần Juggernaut sẽ cán qua người bạn, để lại bạn bẹp dí và tơi tả, nhưng 103chưa bao giờ hoàn toàn gục ngã. Sâu thẳm trong bạn luôn có thứ gì đó nổi dậy, ngóc đầu lên, kéo bạn đứng dậy trong đau đớn, rồi bạn lại đứng chống cự lần cuối và rồi lại gục xuống, cứ thế mãi không thôi...
Alexandra thấy mình đang đi về phía cửa, nghe thấy chính giọng mình cất lên đầy phục tùng:
“Vâng, thưa Mẹ.”
“Cô không định rót trà à?”
“Con—” Nàng đã học được rằng sự vâng lời tự động hóa ấy xét cho cùng sẽ đỡ tốn kém tâm sức hơn. Với vẻ mặt thẫn thờ, nàng quay lại bàn trà và chuẩn bị một tách trà cho thêm kem và hai viên đường.
“Và tách này cho ai đây, xin hỏi?” bà Marley hỏi khi nàng vừa làm xong.
“Cho ai—sao cơ—” Nàng đã làm gì sai ư? Nàng ngước lên với vẻ ngơ ngác.
“Cô cho hẳn hai viên đường và kem. Tôi chỉ dùng kem và một viên đường, và vì cái lý do ngớ ngẩn nào đó mà cô chẳng hề dùng chút kem nào.”
Alexandra nghiến chặt hàm răng. Chính Clem mới là người uống hai viên đường. Và nàng thì có cái tật ghét cay ghét đắng việc làm vẩn đục sắc hổ phách trong vắt của thứ trà Ceylon hảo hạng bằng chút kem béo ngậy.
Đôi ngón tay nàng run rẩy trên tách trà thứ hai. Nàng làm rơi chiếc thìa xuống đĩa kêu leng keng, vội vả chộp lấy và làm nghiêng ngả cả tách trà trống không một cách đến phát ớn.
“Cô làm vỡ cái gì à?” Đôi mắt xanh lạnh lùng của bà Marley đang dán chặt vào đôi bàn tay run rẩy ấy. “Cô ngày càng vụng về giống hệt con bé Susan rồi đấy.”
“Sao mẹ không đuổi việc cả con luôn đi?” Alexandra chìa tách trà ra, giơ thẳng cánh tay ra một cách trẻ con, và bật cười với một sự bất tuân đầy kỳ lạ. “Con xin chịu hai tuần thông báo nghỉ việc nhé!”
104
“Thế thì thật kém lịch sự đấy, Alexandra. Cô là vợ con trai tôi. Tôi tin chắc mình đã làm hết sức để vun đắp sự thấu hiểu giữa đôi bên. Tôi với không tới chiếc bánh rồi.”
Alexandra bèn đưa đĩa bánh.
“Cô không uống trà à?” bà Marley hạch sách.
“Hôm nay thì không ạ.” Nàng quay phắt đi, nhặt một cuốn sách trên bàn lên, đó là món quà được đóng bìa sang trọng do Starke tặng.
“Này, đừng có mà hờn dỗi. Cô cắm mặt vào cuốn sách đó mấy ngày nay rồi đấy. Nó viết về cái gì thế?”
“Trung Á. Vùng đất đồi núi.”
“Cái vùng đất khắc nghiệt ấy à. Nghe nói nóng lạnh thất thường lắm. Sao cô lại đi đọc về nó cơ chứ?”
“Nó thú vị hơn Luân Đôn nhiều.”
“Vớ vẩn. Ở đó có người Anh nào đâu.”
Alexandra cố nặn ra một nụ cười nhạt. Bà Marley nhấp ngụm trà đã quá nóng, rồi nhấm nháp chiếc bánh ngọt vẫn còn ấm đúng như ý thích, trong lúc Alexandra trải qua nỗi căm ghét vô cớ đối với những kẻ thèm ăn hoặc say ngủ trong khi bản thân chúng ta vì bất cứ lý do gì trên đời lại chẳng tài nào làm được. Rồi bà Marley lại cất giọng.
“Có ai đến uống trà không đấy?”
“Con nghĩ là không. Dĩ nhiên là tầm này Clem sắp về rồi.”
“Chiều nay đi dạo cô có gặp gã Starke đó không?”
“Starke ư?” Nàng ngạc nhiên ngước mắt lên. “Sao lại—không chứ, làm gì có chuyện đó!”
105
“Ta cũng nói thật cho cô biết luôn nhé, Alexandra, ta không ưa gã đàn ông đó chút nào.”
Nói cho đúng sự thật thì chính bản thân Alexandra đôi khi cũng có sự dè chừng theo bản năng đối với hắn. Nhưng hắn là một mối liên kết, hầu như là mối liên kết duy nhất lúc này, với chốn thần tiên không có thật mà tâm hồn đang ruốc rắng của nàng khao khát. Chính điều đó, cộng thêm những lời chỉ trích xuất phát từ nguồn này, lại càng đẩy nàng lao đầu vào việc bênh vực hắn.
“Anh ấy là một người rất thú vị khi trò chuyện—một người có vốn sống phong phú—đã đi du lịch rất nhiều—con thích những câu chuyện anh ấy kể——”
“Cô hay ở một mình với hắn ta lắm đấy.”
“Chỉ khi nào Clem về muộn hoặc có bận việc khác thôi ạ.”
“Hắn ta có thèm nhìn lấy Clem lúc cô ở trong phòng đâu!”
Thực tế là Alexandra láng mờ cũng nhận thức được điều này nhưng nó lại càng làm thử thách sự kiên nhẫn của nàng hơn.
“Nhưng thực sự thì, thưa Mẹ——!”
“Cô đâu phải là một người phụ nữ kém sắc, Alexandra, thế mà cô cứ ăn mặc như thể cô thừa biết điều đó vậy. Gã Starke này có đôi mắt của kẻ giàu có chuyên ngắm nghía phụ nữ đẹp đấy——”
Điều này thì vượt quá mọi giới hạn chịu đựng. Cử động đầy giật cục của nàng đã đập sập cuốn sách lại cái rụp.
“Mẹ, mẹ không nghĩ là một người như Clem thừa sức nhận ra——”
“Một người như Clement lúc nào cũng mù tịt như dơi ấy!”
“Thế nghĩa là mẹ nghĩ—” Lúc này nàng bình tĩnh đến đáng sợ, ánh mắt phẳng lặng chứa đựng sự tự trọng bị tổn thương sâu sắc. “Mẹ nghĩ con là loại đàn bà kiểu như là——”
“Ta nghĩ cô là kiểu phụ nữ mà con trai ta không bao giờ nên cưới làm vợ!”
106
Cơn giận lại bùng lên, rồi nhanh chóng bị kìm chế. Giọng nàng vô cùng nhỏ nhẹ.
“Con đã cố gắng để không trở thành người như vậy rồi.”
Và rồi bà Marley thốt lên một câu nói gây sửng sốt, khiến đôi mắt Alexandra mở trừng trừng và mò mẫm trong vô vàn khả năng khôn lường của nó.
“Cố gắng cũng chẳng ích gì trong mấy chuyện này đâu. Phụ nữ sinh ra đã thế, hoặc là không.”
“Mẹ bảo là—cố gắng cũng vô ích sao——?”
“Phụ nữ sinh ra đã có bản năng vun vén tổ ấm hoặc là không có. Tôi chưa bao giờ hạnh phúc hơn khi được làm mấy việc vặt vãnh trong nhà, dù chồng tôi cũng nghĩ như Clement rằng một người quý phu nhân là phải khoanh tay ngồi chờ người khác phục vụ. Chồng tôi là một người đàn ông xuất chúng, nhưng ông ấy lại hiểu quá nhiều về những loại phụ nữ hư hỏng. Ông ấy chẳng bao giờ thích nhìn thấy tôi mặc tạp dề cả. Nhưng tôi thích nấu nướng và tôi cứ nấu. Tôi sinh ra đã là để làm nội trợ.”
“Vâng, thưa Mẹ,” Alexandra máy móc thưa khi bà ngừng lại. Nàng đã nghe câu chuyện này không dưới một lần. Tâm trí nàng đang bận rộn với một điều gì đó mới mẻ và đầy rối bời—thứ mở ra trước mắt những chân trời mới. Cố gắng cũng chẳng ích gì...
“Nhưng dẫu sao, tôi cũng có những đứa con trai,” bà Marley tiếp lời với vẻ tự mãn. “Còn một người phụ nữ không con cái——”
Những lời đó cứ xoáy sâu vào tâm trí đang xao lãng của Alexandra. Những lời mà nàng từng tự nhủ rằng có ngày sẽ lôi xệch nàng khỏi chiếc ghế với ý định giết người trong cơn cuồng nộ. Chúng gợi lại ký ức ám ảnh về cơn bạo bệnh duy nhất trong đời mà nàng từng trải qua—sự dài đằng đẵng đến phát rồ của nó, kéo dài qua những tuần lễ nặng nề tẻ nhạt, lê lết trong tiếng thì thầm và những đôi bàn tay firm, dịu dàng, những đôi bàn tay tháo vát đầy chuyên nghiệp nhưng đáng ghét đến cùng cực... 107Và rồi nỗi kinh hoàng của chuỗi ngày suy kiệt khi nàng tập đi đứng, nàng—từng là một người nhẹ nhõm và mạnh mẽ biết bao. Sự tủi nhục, sự bất lực, sự khốn khổ tột cùng khi phải nhờ người khác chăm sóc. Sự nôn nóng của thứ sức khỏe đang hồi phục chậm chạp để rồi lại phản chủ hết lần này đến lần khác một cách nhục nhã...
Nàng đứng phắt dậy với một tiếng kêu khe khẽ.
“Mẹ, con——”
Chuông cửa reo vang.
“Đấy,” bà Marley thốt lên với vẻ đắc thắng. “Chính là gã Starke đó! Cô biết thừa hắn sẽ đến uống trà hôm nay! Hóa ra đó là lý do cô vội vã chạy thục mạng về nhà!”
“Con đâu có biết!” Alexandra hét lên trong nỗi oan ức tột cùng. “Sao lại cứ phải là anh Starke chứ? Tại sao lúc nào mẹ cũng cứ——”
“Cô đã cố tình lừa dối tôi khi tôi hỏi cô, Alexandra. Tôi sẽ nói chuyện này với Clement. Mọi chuyện đi quá xa rồi đấy.”
Cái gì đó đã đứt gãy ở đâu đó. Alexandra nghe thấy chính tiếng thét của mình vang lên từ bên ngoài cơ thể, như thể có một người phụ nữ khác đang nói, một người phụ nữ mà nàng cố gắng dỗ dành trong vô vọng.
“Nếu mẹ không ngừng cái điệp khúc ‘nói chuyện với Clement’ lại thì có chuyện khủng khiếp sắp xảy ra đấy! Clem và con vẫn đang xoay xở ổn thỏa với nhau cơ mà, nhưng từ khi mẹ bước chân vào đây thì mọi thứ trở nên kinh hoàng! Thật kinh hoàng!”
“Câm miệng ngay!” bà Marley kịp thời ra lệnh.
“Thưa phu nhân, là anh Starke ạ,” giọng Susan vang lên từ ngoài cửa.
108