Tác Phẩm Tuyển Chọn Của Rudyard Kipling

Lượt đọc: 1004 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 8

❊ ❊ ❊

Và hai kẻ này, như ta đã kể, Là những người bạn của Hiawatha, Chibiabos, người nghệ sĩ, Và Kwasind, tráng sĩ lực điền. — Hiawatha

Torpenhow đang đóng tập những tờ bản thảo cuối cùng, trong khi Nilghai, người đến để chơi cờ nhưng lại nán lại bàn chuyện chiến thuật, đang đọc lướt qua phần đầu và thỉnh thoảng đưa ra những lời bình châm biếm.

— Cốt truyện thì đủ sinh động và cũng khá phác thảo, — hắn nói, — nhưng nếu xét như một sự đánh giá nghiêm túc về tình hình Đông Âu thì chẳng có giá trị là bao.

— Dù sao thì nó cũng xong việc với tôi rồi... Ba mươi bảy, ba mươi tám, tất cả là ba mươi chín bản thảo phải không? Chừng đó hẳn phải được từ mười một đến mười hai trang thông tin sai lệch có giá trị. Than ôi! — Torpenhow gom đống bản thảo lại và ngâm nga —

“Cừu non đem bán, cừu non đem bán, Nếu tôi có ngần ấy tiền trong tay, Tôi chẳng bao giờ phải kêu gào: Cừu non đem bán!”

Dick bước vào, mang theo vẻ bẽn lẽn, hơi thách thức nhưng lại đang có tâm trạng vô cùng thoải mái với cả thế giới.

— Cuối cùng cũng về rồi đấy à? — Torpenhow lên tiếng.

— Hơn thế một chút. Cậu đang làm gì vậy?

— Làm việc. Này Dickie, cậu cứ cư xử như thể Ngân hàng Anh đang đứng sau lưng chống lưng cho cậu ấy. Chủ nhật, thứ Hai, thứ Ba đã qua đi mà cậu chưa vẽ nổi một đường nào. Thật là tai hại.

— Ý tưởng thì lúc đến lúc đi, mấy đứa bạn ạ — chúng đến rồi đi giống như thuốc lào của chúng ta vậy, — cậu ta vừa đáp vừa nhồi tẩu thuốc. — Hơn nữa, — cậu ta cúi xuống nhặt một que đóm châm vào lò sưởi, — thần Apollo đâu phải lúc nào cũng căng cung... Ồ, thôi đi mấy cái trò đùa vụng về của anh, Nilghai!

— Đây không phải là nơi để rao giảng lý thuyết về nguồn cảm hứng trực tiếp, — Nilghai nói, vừa treo trả chiếc búa lò sưởi to bản và đúng chất thợ của Torpenhow về chỗ cái đinh trên tường. — Chúng tôi tôn sùng keo thợ giày cơ. Ấy — chỗ cậu ngồi đấy.

— Nếu anh không to xác và béo trục béo tròn như thế, — Dick vừa đưa mắt tìm một thứ vũ khí vừa nói, — thì tôi sẽ——

— Không được đùa giỡn quậy phá trong phòng tôi. Hai cậu đã làm vỡ một nửa đồ đạc của tôi lần trước khi ném mấy chiếc gối đi lung tung rồi đấy. Cậu cũng nên tỏ ra lịch sự một chút mà chào Binkie chứ? Nhìn nó kìa.

Binkie đã nhảy phắt xuống từ ghế sô-pha, đang ve vẩy quấn quýt quanh đầu gối Dick và cào cào vào đôi bốt của cậu ta.

— Cục cưng đáng yêu! — Dick thốt lên, vội bốc nó lên và hôn vào miếng đốm đen ngay trên mắt phải của nó. — Binks nhà ta đây ư? Có phải cái tên Nilghai đáng ghét kia dám đuổi mày xuống khỏi ghế sô-pha không? Hãy cắn hắn đi, ngài Binkie. — Cậu ta ném phắt con chó lên bụng Nilghai khi gã to con đang nằm thảnh thơi, và Binkie liền làm bộ cắn xé Nilghai từng chút một, cho đến khi bị một chiếc gối sô-pha đè bẹp dí, thở hổn hển lè lưỡi trêu chọc mọi người.

— Thằng bé Binkie này đã đi dạo một vòng sáng nay trước khi cậu thức dậy đấy, Torp. Tôi thấy nó đang nịnh nọt tay hàng xóm ở góc phố khi người ta đang dỡ các tấm ván cửa hàng xuống — cứ như thể ở nhà mình nó chưa có đủ đồ ăn thức uống vậy, — Dick nói.

— Binks, chuyện đó có thật không đấy? — Torpenhow nghiêm giọng hỏi. Chú chó nhỏ bèn lùi lại dưới chiếc gối sô-pha, và cái lưng trắng béo tròn của nó cho thấy nó hoàn toàn không còn hứng thú gì với cuộc tranh luận nữa.

— Tôi thấy hình như có một con chó hư hỏng khác cũng đi dạo nữa thì phải, — Nilghai lên tiếng. — Điều gì khiến cậu dậy sớm thế? Torp bảo có lẽ cậu đi mua ngựa.

— Hắn thừa biết là phải cần đến ba người chúng ta mới làm nổi một việc nghiêm túc như thế. Không, tôi cảm thấy cô đơn và buồn chán, nên ra ngoài ngắm biển và nhìn những con tàu xinh xắn lướt qua.

— Cậu đã đi đâu thế?

— Đâu đó ở vùng biển Channel. Progly hay Snigly, hoặc một thị trấn nghỉ mát nào đó tên là gì tôi quên mất tiêu rồi; nhưng chỉ cách Luân Đôn hai tiếng đi tàu và có những con tàu chạy qua.

— Cậu có thấy gì quen không?

— Chỉ có chiếc Barralong đang hải hành đi Úc, và một chiếc tàu chở ngũ cốc Odessa bị trĩu nặng phần mũi. Hôm đó trời sương mù dày đặc, nhưng biển ngửi rất thơm.

— Thế sao lại phải diện bộ quần áo đẹp nhất để đi ngắm chiếc Barralong? — Torpenhow vừa chỉ tay vừa hỏi.

— Bởi vì tôi chẳng có gì ngoài bộ này và mấy thứ đồ vẽ vời. Hơn nữa, tôi muốn tỏ lòng tôn kính với biển cả.

— Nó có làm cậu cảm thấy bồn chồn không? — Nilghai hỏi dò dẫm.

— Phát điên lên được. Đừng nhắc đến nữa. Tôi thấy hối hận vì đã đi.

Torpenhow và Nilghai trao đổi một cái nhìn khi Dick cúi xuống, loay hoay lục lọi giữa đống bốt và cốt giày của người bạn.

— Đôi này được đấy, — cuối cùng cậu ta nói; — tôi không thể khen gu thẩm mỹ đi dép lê của cậu lắm đâu, nhưng vừa chân là được. — Cậu ta xỏ chân vào một đôi giày đi trong nhà bằng da linh dương sambhur trông giống như đôi tất, tìm một chiếc ghế dài và ngả người nằm duỗi thẳng ra.

— Đó là đôi dép cưng của tôi đấy, — Torpenhow nói. — Tôi đang định xỏ vào chân đây.

— Đúng là cái tính ích kỷ đáng trách của cậu. Cứ thấy tôi vui vẻ được một phút là cậu lại muốn làm phiền và chọc phá tôi. Đi tìm đôi khác đi.

— May cho cậu là Dick không đi vừa giày của cậu đấy, Torp. Hai cậu sống cộng sản với nhau nhỉ, — Nilghai nói.

— Dick chẳng bao giờ có thứ gì mà tôi đi vừa cả. Cậu ta chỉ giỏi ăn bám thôi.

— Quỷ tha ma bắt cậu, thế ra cậu đã lục lọi đống quần áo của tôi đấy à? — Dick nói. — Hôm qua tôi có để một đồng hoàng kim trong hũ thuốc lá. Cậu nghĩ một người làm thế nào để quản lý sổ sách cho đàng hoàng nếu như cậu cứ——

Đến đây Nilghai bắt đầu cười lớn, và Torpenhow cũng hùa theo.

— Giấu một đồng hoàng kim hôm qua á! Cậu chẳng có chút năng lực tài chính nào cả. Cậu đã cho tôi vay năm bảng khoảng một tháng trước. Cậu còn nhớ không? — Torpenhow nói.

— Có, tất nhiên chứ.

— Cậu có nhớ là tôi đã trả lại cậu mười ngày sau đó, và cậu đã nhét nó xuống đáy hũ thuốc lá không?

— Ơ hay, tôi làm thế thật à? Tôi cứ tưởng nó nằm trong một cái hộp màu nào đó của tôi cơ.

— Cậu tưởng à! Khoảng một tuần trước tôi vào xưởng vẽ của cậu để kiếm ít thuốc lào và đã tìm thấy nó.

— Cậu đã làm gì với nó?

— Dẫn Nilghai đi xem kịch và khoản đãi hắn một bữa.

— Cậu không thể nuôi nổi cái bụng của Nilghai với số tiền gấp đôi thế đâu — dù cho cậu có cho hắn ăn thịt bò quân đội đi chăng nữa. Chà, chắc là sớm muộn gì tôi cũng sẽ phát hiện ra thôi. Có gì mà phải cười chứ?

— Cậu đúng là một kẻ ăn cắp trứng vô ơn hết chỗ nói trong rất nhiều chuyện, — Nilghai vẫn đang cười khúc khích khi nhớ lại bữa ăn đó, nói. — Thôi kệ đi. Cả hai chúng tôi đã làm việc rất vất vả, và đó là khoản thu nhập không do lao động mà có của cậu nên chúng tôi tiêu xài, với lại cậu chỉ là một kẻ lêu lổng nên chẳng có gì là quan trọng cả.

— Nghe hay thật nhỉ — lại phát ra từ kẻ đang căng phồng vì bú mớm đồ ăn của tôi cơ đấy. Sẽ có ngày tôiòi lại bữa ăn đó cho xem. Hay là bây giờ chúng ta ra rạp hát nhỉ.

— Xỏ bốt vào — rồi mặc chỉnh tề — rồi rửa mặt nữa á? — Nilghai nói với giọng vô cùng uể oải.

— Tôi rút lại đề nghị.

— Thế thì, nhân dịp đổi gió — như một sự thay đổi giật gân chẳng hạn, — hay là chúng ta, ý tôi là chúng ta, cầm lấy than vẽ và vải bạt rồi tiếp tục công việc của mình đi.

Torpenhow nói có ngụ ý, nhưng Dick chỉ ngọ nguậy các ngón chân bên trong đôi giày moccasin bằng da mềm.

— Cái tên đầu óc chỉ có một ý nghĩ đó mới bảo thủ làm sao! Nếu tôi có bức tượng nào chưa hoàn thành đi chăng nữa, thì tôi lại chẳng có người mẫu; nếu có người mẫu, tôi lại chẳng có bình xịt, mà tôi thì không bao giờ để than vẽ chưa cố định qua đêm; còn nếu tôi có bình xịt và hai mươi bức ảnh phong nền đi nữa, thì tối nay tôi cũng chẳng làm được gì sất. Tôi không có hứng làm việc đó.

— Này chú chó Binkie, hắn là một tên lười biếng phải không nào? — Nilghai nói.

— Được rồi, tôi sẽ làm việc đây, — Dick vừa nói vừa nhanh nhẹn đứng dậy. — Tôi sẽ đi lấy cuốn Sách Nungapunga, và chúng ta sẽ thêm một bức tranh nữa vào sử thi Nilghai.

— Cậu có đang làm phiền nó quá đáng không đấy? — Nilghai hỏi khi Dick đã rời khỏi phòng.

— Có lẽ thế, nhưng tôi thừa biết cậu ta có thể làm được những gì nếu muốn. Tôi phát điên lên khi nghe người ta ca ngợi những tác phẩm trước đây của cậu ta trong khi tôi biết rõ những gì lẽ ra cậu ta phải làm được. Cậu và tôi thì coi như xong đời rồi——

— Bởi số phận và chính năng lực của chúng ta, thật đáng tiếc làm sao. Tôi đã từng mơ ước rất nhiều điều.

— Tôi cũng vậy, nhưng giờ thì chúng ta đã biết rõ giới hạn của mình rồi. Tôi dám cá là tôi không thể biết giới hạn của Dick ở đâu khi cậu ta dốc toàn lực cho công việc. Chính điều đó khiến tôi vô cùng nhiệt tình với cậu ta.

— Và khi mọi chuyện đã rồi, cậu sẽ bị gạt sang một bên — hoàn toàn đúng đắn thôi — để nhường chỗ cho một người đàn bà.

— Tôi tự hỏi... Cậu nghĩ hôm nay hắn đã đi đâu?

— Ra biển. Cậu không thấy ánh mắt của hắn khi nói về biển đấy à? Hắn bồn chồn hệt như một con én vào mùa thu.

— Đúng thế; nhưng liệu hắn có đi một mình không?

— Tôi không biết, và cũng chẳng quan tâm, nhưng hắn đang chớm có căn bệnh thèm dịch chuyển rồi. Hắn muốn nhổ neo và dời chỗ ở. Chẳng thể nào nhầm lẫn được những dấu hiệu đó đâu. Dù trước đây hắn có nói gì đi nữa, thì bây giờ tiếng gọi đó đã vẫy gọi hắn rồi.

— Đó có thể là sự cứu rỗi cho cậu ta, — Torpenhow nói.

— Có lẽ vậy — nếu cậu thích gánh vác trách nhiệm làm vị cứu tinh.

Dick trở lại với cuốn sổ phác thảo dày có khóa mà Nilghai biết rất rõ và không mấy mặn mà gì. Trong đó, Dick đã vẽ đủ loại sự kiện ly kỳ, do chính cậu trải nghiệm hoặc được người khác kể lại, từ khắp bốn phương trời. Nhưng phạm vi rộng lớn hơn trong thân thể và cuộc đời của Nilghai lại thu hút cậu hơn cả. Khi sự thật không đủ, cậu bèn dựa vào những câu chuyện tưởng tượng ho đường nhất, tái hiện những sự kiện trong cuộc đời Nilghai đầy vẻ khó coi — những cuộc hôn nhân của hắn với nhiều công tảng châu Phi, sự phản bội trơ trẽn của hắn đối với một quân đoàn trước quân của Mahdi để đổi lấy những người vợ Ả Rập, những hình xăm trên người hắn do các thợ xăm lành nghề ở Miến Điện thực hiện, cuộc gặp gỡ (và nỗi sợ hãi của hắn) với tên đao phủ đầu trúng tóc vàng tại pháp trường đẫm máu ở Quảng Châu, và cuối cùng là sự chuyển sinh linh hồn hắn vào thể xác của loài cá voi, voi và chim toucans. Torpenhow thỉnh thoảng lại bổ sung thêm những lời thơ mô tả, và toàn bộ tác phẩm là một tác phẩm nghệ thuật kỳ lạ, bởi vì Dick quyết định rằng, xét theo tên của cuốn sách — theo nghĩa đen có nghĩa là “trần truồng” —, sẽ là sai lầm nếu vẽ Nilghai mặc bất kỳ thứ quần áo nào trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Do đó, bức phác thảo cuối cùng, mô tả người đàn ông chịu đựng giỏi giang ấy đang đến Bộ Chiến tranh để đòi tấm huân chương Ai Cập, hầu như chẳng có chút tế nhị nào cả. Cậu thoải mái ngồi xuống chiếc bàn của Torpenhow và lật giở từng trang sách.

— Cậu hẳn đã là một gia tài lớn đối với Blake đấy, Nilghai! — cậu nói. — Có một vẻ hồng hào ngon lành ở một số bức phác thảo này còn sống động hơn cả người thật. 'Nilghai bị vây hãm trong lúc đang tắm bởi quân đội Mahdieh' — bức đó dựa trên sự thật phải không?

— Đó suýt chút nữa là lần tắm cuối cùng của tôi đấy, cái đồ thợ vẽ vô ơn này. Binkie đã có mặt trong sử thi chưa?

— Chưa; chú bé Binkie chẳng làm gì ngoài việc ăn với bắt mèo cả. Để xem nào. Đây rồi, anh đây như một vị thánh cửa sổ kính màu trong nhà thờ. Những đường nét trang trí chết tiệt trên giải phẫu học của anh; anh nên biết ơn vì được lưu danh hậu thế theo cách này chứ. Năm mươi năm sau, anh sẽ tồn tại trong những bản sao hiếm hoi và kỳ lạ với giá mười guineas một bản. Lần này tôi nên thử đề tài gì nhỉ? Đời sống gia đình của Nilghai chăng?

— Không có cái đó.

— Thế thì đời sống không gia đình của Nilghai vậy. Tất nhiên rồi. Đại hội quần chúng các bà vợ của hắn ở Quảng trường Trafalgar. Đúng thế đấy. Họ từ tận cùng thế giới tụ họp về để dự đám cưới của Nilghai với một cô dâu người Anh. Đây sẽ là một sử thi. Đúng là một chất liệu ngọt ngào để khai thác.

— Đúng là một sự lãng phí thời gian tai hại, — Torpenhow nói.

— Đừng lo; nó giúp ta giữ vững tay nghề — nhất là khi cậu bắt đầu mà không có bút chì. — Cậu nhanh chóng bắt tay vào việc. — Kia là cột tưởng niệm Nelson. Chẳng mấy chốc Nilghai sẽ xuất hiện đang leo tót lên đó cho mà xem.

— Lần này cho hắn mặc quần áo vào đi chứ.

— Chắc chắn rồi — một chiếc khăn voan và một vòng hoa cam, vì hắn đã lập gia đình mà.

— Chúa ơi, khéo thế là cùng! — Torpenhow thốt lên qua vai khi Dick chỉ với ba đường quẹt cọ đã phác họa ra trên giấy một chiếc lưng rất béo và bờ vai đang gồng sức tì vào phiến đá.

— Cậu hãy tưởng tượng xem, — Dick nói tiếp, — nếu chúng ta có thể xuất bản một vài tác phẩm đáng yêu thế này mỗi khi Nilghai tài trợ cho một cây bút nào đó để đưa ra ý kiến thành khẩn trước công chúng về các bức tranh của tôi.

— Chà, cậu phải thừa nhận là tôi luôn báo cho cậu biết mỗi khi tôi làm việc đó chứ. Tôi biết mình không thể gọt giũa cậu như lẽ ra cậu phải được gọt giũa, nên tôi giao việc đó cho người khác. Chẳng hạn như cậu nhóc Maclagan——

— Không không — đợi nửa phút thôi, anh bạn già; đưa tay ra che vào phần nền tối của giấy dán tường xem nào — anh chỉ toàn lầm bầm và chửi rủa tôi thôi. Cái bả vai bên trái đó bị lệch hình rồi. Tôi buộc phải phủ một chiếc khăn voan lên đó thôi. Bút máy của tôi đâu rồi? Nào, thế còn chuyện của Maclagan thì sao?

— Tôi chỉ ra lệnh cho cậu ta đi — để quất cho cậu một trận theo các nguyên tắc chung vì tội không chịu sáng tác những tác phẩm để đời.

— Để rồi cái tên ngốc trẻ con đó, — Dick ngửa đầu ra sau và nhắm một mắt lại khi dịch chuyển trang giấy dưới tay mình, — bị bỏ lại một mình với lọ mực và những gì hắn tưởng là ý tưởng của chính mình, liền đem hắt tung tóe cả lên người tôi trên mặt báo. Lẽ ra anh nên thuê một người trưởng thành cho công việc đó chứ, Nilghai. Anh thấy chiếc khăn voan cô dâu bây giờ trông thế nào rồi, Torp?

— Làm sao quái nào mà chỉ với ba nhát chấm và hai đường cào mà cậu lại khiến tấm vải có vẻ phồng ra khỏi cơ thể như thế được nhỉ? — Torpenhow trầm trồ, đối với anh những phương pháp của Dick luôn là điều mới mẻ.

— Nó chỉ tùy thuộc vào việc cậu đặt chúng ở đâu thôi. Nếu Maclagan biết ngần ấy điều về nghề nghiệp của mình thì có lẽ cậu ta đã làm tốt hơn rồi.

— Thế sao cậu không ném mấy cái nhát chấm chết tiệt đó vào một thứ gì đó có thể tồn tại mãi với thời gian đi? — Nilghai khăng khăng vặn vẹo, người thực sự đã tốn không ít công sức để thuê hộ Dick ngòi bút của một thanh niên dành phần lớn thời gian thức để suy tư lo lắng về những mục đích và cứu cánh của Nghệ thuật — mà theo anh ta viết thì nó là một và không thể chia cắt.

— Đợi một phút để tôi xem mình sẽ thu xếp đám rước các bà vợ thế nào đã. Xem ra anh đã cưới hỏi quá nhiều, và tôi phải phác thảo sơ qua bằng bút chì — người Medi, người Parthia, người Edom... Nào, gác lại sự yếu đuối, sự tồi tệ và — và sự ngu ngốc khi cố tình làm ra những tác phẩm có thể sống mãi với thời gian, như người ta vẫn gọi, tôi mãn nguyện với nhận thức rằng mình đã làm hết sức có thể cho đến nay, và tôi sẽ không làm được cái nào giống như thế trong vài tiếng nữa đâu — có lẽ là nhiều năm. Rất có thể là không bao giờ.

— Gì chứ! Bất cứ thứ gì cậu đang có sẵn trong kho cũng là tác phẩm xuất sắc nhất của cậu á? — Torpenhow nói.

— Bất cứ thứ gì cậu đã bán được á? — Nilghai nói.

— Ồ không. Nó không ở đây và cũng chẳng được bán đâu. Hơn thế nữa, nó không thể bán được, và tôi không nghĩ có ai biết nó ở đâu cả. Chính tôi còn chẳng biết nữa là.... Và kìa, ngày càng có thêm nhiều bà vợ ở phía bắc quảng trường. Hãy nhìn vẻ kinh hoàng đầy đức hạnh của bầy sư tử kìa!

— Cậu giải thích đi thì hơn, — Torpenhow nói, và Dick ngẩng đầu lên khỏi trang giấy.

— Biển đã làm tôi nhớ lại nó, — cậu chầm chậm nói. — Ước gì nó đừng làm thế. Nó nặng tới vài ngàn tấn — trừ khi cậu dùng đục nguội mà cắt nó ra.

— Đừng có mà làm trò ngốc. Cậu không thể ra vẻ ta đây với chúng tôi ở đây được đâu, — Nilghai nói.

— Chẳng có gì là ra vẻ ta đây ở đây cả. Đó là sự thật. Tôi đã lang thang từ Lima đến Auckland trên một con tàu chở khách cũ kỹ, bị loại bỏ đã được cải hoán thành tàu chở hàng và thuộc sở hữu của một công ty Ý chuyên mua đồ cũ. Nó là một cái giỏ rách nát. Chúng tôi bị cắt giảm xuống còn mười lăm tấn than mỗi ngày, và chúng tôi tự thấy mình may mắn khi ép nó chạy được bảy hải lý một giờ. Sau đó chúng tôi thường phải dừng lại để làm nguội ổ trục, và tự hỏi liệu vết nứt trên trục chân vịt có đang lan rộng ra không.

— Dạo đó cậu làm tiếp viên hay thợ đốt lò thế?

— Dạo đó tôi đang rủng rỉnh tiền, nên tôi là hành khách, bằng không thì chắc tôi đã làm tiếp viên rồi, tôi nghĩ thế, — Dick nói với vẻ mặt cực kỳ nghiêm túc, rồi quay lại với đám rước những người vợ đang tức giận. — Tôi là hành khách duy nhất còn lại từ Lima, và con tàu thì trống hoác một nửa, đầy rẫy gián, bọ hung và bò cạp.

— Nhưng điều đó thì liên quan gì đến bức tranh?

— Đợi một phút đã. Con tàu từng chạy tuyến chở khách đi Trung Quốc và các boong dưới của nó có những chiếc giường tầng cho hai nghìn người tóc đuôi sam. Tất cả những thứ đó đã được tháo dỡ, và nó trống trơn cho đến tận mũi tàu, ánh sáng lọt qua các ô cửa mạn tàu — những thứ ánh sáng cực kỳ khó chịu khi làm việc cho đến khi cậu quen với chúng. Tôi chẳng có việc gì làm trong nhiều tuần liền. Bản đồ của tàu thì bị rách tơi tả và thuyền trưởng của chúng tôi không dám chạy xuống phía nam vì sợ dính bão. Thế là ông ấy đành làm hết sức mình để lần lượt loại bỏ từng hòn đảo Society ra khỏi hải đồ, còn tôi thì xuống boong dưới, vẽ bức tranh của mình ở mạn trái càng về phía mũi càng tốt. Có một ít sơn nâu và sơn xanh mà họ dùng cho xuồng cứu sinh, cùng một ít sơn đen cho đồ sắt, và tôi chỉ có chừng đó thôi.

— Mấy hành khách chắc tưởng cậu điên rồi.

— Chỉ có một hành khách duy nhất, và đó là một phụ nữ; nhưng chính điều đó đã cho tôi ý tưởng về bức tranh.

— Trông cô ta thế nào? — Torpenhow hỏi.

— Cô ta kiểu như lai giữa người da đen, Do Thái và Cuba; với lối sống tương xứng. Cô ta không biết đọc biết viết, và cũng chẳng muốn học, nhưng cô ta thường xuống xem tôi vẽ, và viên thuyền trưởng không thích điều đó, bởi vì ông ta phải trả tiền vé cho cô ta và thỉnh thoảng phải lên đài chỉ huy.

— Tôi hiểu rồi. Chắc là vui vẻ lắm nhỉ.

— Đó là khoảng thời gian tuyệt vời nhất đời tôi. Trước hết, chúng tôi chẳng biết lúc nào mình có thể chìm xuống hay nổi lên khi có sóng lớn; còn khi biển lặng thì đúng là thiên đường; và người phụ nữ đó thường pha sơn giùm tôi rồi nói tiếng Anh bồi, còn viên thuyền trưởng thì cứ vài phút lại mò xuống boong dưới vì viện cớ sợ hoả hoạn. Thế nên, cậu thấy đấy, chúng tôi chẳng bao giờ biết trước khi nào mình bị bắt quả tang, và tôi có một ý tưởng tuyệt vời để thực hiện chỉ với ba sắc thái màu.

— Ý tưởng đó là gì vậy?

— Hai câu thơ của Poe —

“Chẳng thiên thần nào trên cõi trời cao, chẳng ác quỷ nào dưới lòng biển sâu, Có thể chia cắt linh hồn tôi khỏi linh hồn nàng Annabel Lee xinh đẹp.”

Nó xuất hiện từ đáy biển — hoàn toàn tự nhiên. Tôi vẽ trận chiến đó, diễn ra trong làn nước xanh thẳm xoáy quanh linh hồn trần trụi đang nghẹt thở, và người phụ nữ ấy đóng vai trò là người mẫu cho cả ác quỷ lẫn thiên thần — ác quỷ biển và thiên thần biển, cùng linh hồn đang chết đuối lững lờ ở giữa họ. Nghe có vẻ không có gì to tát lắm, nhưng khi có ánh sáng chiếu rọi vào boong dưới thì trông nó vô cùng tuyệt mỹ và rợn ngợp. Bức tranh khổ bảy nhân mười bốn phút-thơ [chú thích: feet], hoàn toàn được thực hiện dưới thứ ánh sáng chuyển dịch dành cho ánh sáng chuyển dịch.

— Người phụ nữ đó có truyền cảm hứng cho cậu nhiều không? — Torpenhow hỏi.

— Cô ta và biển cả kết hợp lại — vô cùng nhiều. Có rất nhiều nét vẽ tồi trong bức tranh đó. Tôi nhớ mình đã cố tình dùng phép phối cảnh rút ngắn chỉ vì quá thích thú khi được làm điều đó, và tôi đã vẽ phối cảnh rút ngắn tệ hại hết chỗ nói, nhưng bất chấp điều đó, đó vẫn là tác phẩm tuyệt vời nhất mà tôi từng thực hiện; và giờ thì tôi đoán con tàu đó chắc đã bị phá hủy hoặc chìm nghỉm rồi. Chà! Quãng thời gian đó mới tuyệt làm sao!

— Rốt cuộc thì chuyện gì đã xảy ra?

— Mọi thứ đều kết thúc. Người ta đang chất đầy len lên tàu lúc tôi rời đi, thế nhưng ngay cả những công nhân bốc xếp cũng vẫn giữ cho bức tranh được nguyên vẹn cho đến phút chót. Thành thật mà nói, đôi mắt của lũ ác quỷ đã khiến họ sợ hãi.

— Còn người phụ nữ thì sao?

— Cô ta cũng sợ hãi khi bức tranh hoàn thành. Cô ta thường làm dấu thánh giá trước khi xuống ngắm nó. Chỉ có ba màu và chẳng có cơ hội kiếm thêm màu nào nữa, bên ngoài là biển cả mênh mông còn bên trong là những cuộc tình ái vô tận, cùng nỗi sợ chết trùm lên trên tất cả mọi thứ, ôi Chúa ơi!

Cậu đã ngừng nhìn vào bức phác thảo, mà đang đăm đăm nhìn thẳng về phía trước căn phòng.

— Sao bây giờ cậu không thử làm một việc tương tự thế nhỉ? — Nilghai nói.

— Bởi vì những thứ đó không đến từ việc ăn chay niệm kinh. Khi nào tôi tìm được một con tàu chở hàng, một ả đàn bà lai Do Thái-Cuba, một ý tưởng khác và cái lối sống cũ kỹ ngày xưa ấy, thì may ra.

— Cậu sẽ chẳng tìm thấy chúng ở đây đâu, — Nilghai nói.

— Không, tôi sẽ không tìm thấy đâu. — Dick đóng sầm cuốn sổ phác thảo lại với một tiếng bốp. — Phòng này nóng như lò bánh mì vậy. Ai đó mở cửa sổ ra xem nào.

Cậu nhoài người vào bóng tối, ngắm nhìn bóng tối vờ vĩnh hơn của Luân Đôn trải dài bên dưới. Căn hộ nằm cao hơn hẳn những ngôi nhà khác, bao quát hàng trăm ống khói — những chiếc mũ chụp ống khói méo mó trông giống như những con mèo đang ngồi khi chúng xoay tròn, cùng những điều kỳ bí bằng gạch và kẽm kỳ dị khác được đỡ bằng các thanh trụ sắt và kẹp chặt bằng các mảnh ghép 8. Về phía bắc, ánh sáng từ Quảng trường Piccadilly và Quảng trường Leicester hắt lên một thứ ánh sáng chói lọi màu đồng phía trên những mái nhà đen nghịt, còn phía nam là muôn vàn ánh đèn trật tự của dòng sông Thames. Một đoàn tàu rầm rộ lăn bánh qua một trong những cây cầu sắt, và tiếng sấm sét của nó lấn át đi tiếng gầm gừ âm ỉ của đường phố trong phút chốc. Nilghai nhìn đồng hồ và ngắn gọn lên tiếng:

— Đó là chuyến tàu đêm đi Paris đấy. Cậu có thể mua vé từ đây đi thẳng tới St. Petersburg nếu muốn.

Dick thò cả đầu và vai ra ngoài cửa sổ nhìn sang bên kia sông. Torpenhow bước đến bên cậu, trong khi Nilghai lặng lẽ bước tới cây đàn piano và mở nắp ra. Binkie thu mình lại to hết cỡ có thể, nằm trải dài trên ghế sô-pha với vẻ mặt của kẻ không muốn bị quấy rầy dù chỉ một chút.

— Này, — Nilghai nói với hai tấm lưng đang chồm ra ngoài, — hai cậu chưa từng thấy nơi này bao giờ chắc?

Một chiếc tàu lai dắt trên sông ré lên còi khi kéo những chiếc sà lan vào bến. Rồi tiếng ồn ào của xe cộ lại ùa vào phòng. Torpenhow huých nhẹ Dick.

— Nơi tuyệt vời để gửi ngân hàng — nhưng là nơi tồi tệ để trốn chui trốn lủi phải không Dickie?

Cằm Dick tì lên bàn tay khi cậu đáp lại bằng lời của một vị tướng không phải là không có tên tuổi, mắt vẫn hướng ra màn đêm ngoài kia —

— “Chúa tôi, đúng là một thành phố tuyệt vời để cướp bóc!”

Binkie cảm thấy không khí ban đêm làm nhột những chiếc râu của nó liền hắt hơi đầy vẻ nài nỉ.

— Chúng ta sẽ làm cho chú chó Binkie bị cảm lạnh mất thôi, — Torpenhow nói. — Vào đây nào, — và họ rụt đầu lại. — Rồi cậu sẽ được chôn cất ở Kensal Green thôi, Dick, vào một ngày nào đó, nếu nghĩa trang đó chưa bị đóng cửa vào lúc cậu muốn đến đó — được chôn cách thi thể của ai đó chừng hai bước chân, cùng vợ và gia đình hắn nữa.

— Chúa phù hộ! Tôi sẽ cao chạy xa bay trước khi ngày đó đến. Tránh ra cho người ta duỗi cẳng cái nào, ngài Binkie. — Dick ngã phắt người xuống ghế sô-pha và bóp nhẹ đôi tai bằng nhung của Binkie, miệng ngáp dài thườn thượt.

— Cậu sẽ thấy cái tủ quần áo đó lạc điệu lắm đấy, — Torpenhow nói với Nilghai. — Chẳng có ai chạm vào nó ngoài cậu đâu.

— Đúng là một sự hoang phí tột độ, — Dick càu nhàu. — Nilghai chỉ đến khi tôi vắng nhà thôi.

— Đó là vì cậu lúc nào cũng vắng nhà mà. Hát lên đi, Nilghai, cho cậu ta nghe đi.

“Cuộc đời Nilghai là lừa đảo với tàn sát, Văn chương hắn viết là truyện Dickens bị pha loãng ngập nước; Nhưng tiếng hát của Nilghai cất cao vang vọng Kế khiến ngay cả quân Mahdieh cũng vui sướng mà chết đi!”

Dick trích dẫn đoạn lời chú thích của Torpenhow trong cuốn Sách Nungapunga.

— Người ta gọi loài nai sừng tấm ở Canada bằng tiếng gì thế, Nilghai?

Gã cười lớn. Ca hát là tài năng lịch sự duy nhất của hắn, như nhiều lều báo ở những vùng đất xa xôi từng biết.

— Tôi nên hát bài gì đây? — hắn vừa hỏi vừa xoay người trên ghế.

— “Moll Roe vào buổi sáng,” — Torpenhow đoán liều.

— Không, — Dick cộc lốc đáp, và Nilghai trợn tròn mắt. Bài đồng dao cổ mà chỉ có một số ít người thuộc trọn vẹn lời ca ấy chẳng phải là một bài hát hay ho gì, nhưng Dick đã nghe nó rất nhiều lần trước đó mà không hề nao núng. Không cần khúc dạo đầu, hắn cất giọng hát giai đoạn hùng hồn chuyên triệu tập và làm thổn thức trái tim những kẻ du mục trên biển —

“Vĩnh biệt và từ giã các cô gái Tây Ban Nha, Vĩnh biệt và từ giã các cô gái Tây Ban Nha nhé.”

Dick trở mình bồn chồn trên ghế sô-pha, bởi vì cậu có thể nghe thấy phần mũi tàu của chiếc Barralong đang đâm sầm vào những con sóng xanh trên hành trình hướng về Nam Thập Tự.

Rồi đến đoạn điệp khúc —

“Ta sẽ gào thét và gầm rú như những thủy thủ Anh thực thụ, Ta sẽ gào thét và gầm rú khắp các vùng biển mặn, Cho đến khi ta đo được độ sâu ở vùng biển Manche nước Anh Cổ Từ Ushant đến Scilly là bốn mươi lăm hải lý.”

— Ba mươi lăm — ba mươi lăm cơ mà, — Dick hờn dỗi nói. — Đừng có mà sửa đổi Kinh Thánh. Hát tiếp đi, Nilghai.

“Mảnh đất đầu tiên ta đặt chân tới có tên là Deadman,” và họ hát say sưa cho đến hết bài.

— Bài đó sẽ hay hơn nếu mũi tàu quay về hướng ngược lại — hướng về ngọn hải đăng Ushant chẳng hạn, — Nilghai nói.

— Khoát tay khua chân như một chiếc cối xay gió phát điên vậy, — Torpenhow nói. — Hát bài khác đi, Nilghai. Tối nay cậu sung sức hệt như một chiếc còi sương mù vậy.

— Cho xin bài “Hoa tiêu sông Hằng” đi; cậu đã hát bài đó ở quảng trường vào đêm trước trận El-Maghrib mà. Nhân tiện, tôi tự hỏi tối nay còn lại bao nhiêu người trong số dàn đồng ca ấy còn sống nhỉ, — Dick nói.

Torpenhow ngẫm nghĩ một lát. — Chúa tôi! Tôi tin là chỉ còn cậu và tôi thôi. Raynor, Vicery và Deenes — đều đã chết cả; Vincent mắc bệnh đậu mùa ở Cairo, mang nó đến đây rồi chết vì căn bệnh đó. Đúng vậy, chỉ còn cậu, tôi và Nilghai thôi.

— Ừm! Thế mà những gã ở đây, những kẻ suốt đời làm việc trong một xưởng vẽ ấm áp có cảnh sát đứng canh ở mỗi góc phố, lại bảo rằng tôi đòi tiền tranh quá đắt.

— Họ đang mua tác phẩm của cậu, chứ có phải mua hợp đồng bảo hiểm của cậu đâu, cậu bạn quý mến ạ, — Nilghai nói.

— Tôi đã đánh cược với cái này để đạt được cái kia. Đừng có mà ra điều dạy đời. Hát tiếp bài “Hoa tiêu” đi. Trên đời này anh lấy đâu ra bài hát đó thế?

— Trên một tấm bia mộ, — Nilghai đáp. — Trên một tấm bia mộ ở một vùng đất xa xôi. Tôi đã đệm thêm cho nó hàng đống hợp âm trầm.

— Ồ, tính kiêu ngạo! Bắt đầu đi. — Và Nilghai bắt đầu —

“Tôi đã nhổ neo rồi các bạn đồng hành ơi, tôi đang trôi theo dòng nước xiết, Tôi đã có lệnh hải hành trong lúc vẫn neo đậu nơi đây. Và chưa từng có buổi sáng tháng Sáu đẹp trời nào tôi ra khơi Với lương tâm trong sáng hơn, niềm hy vọng tốt đẹp hơn, hay một trái tim nhẹ nhõm và tự do hơn.

Vai kề vai, hỡi Joe cậu bé của tôi, lao vào đám đông như một chiếc nêm. Hãy vung gươm lên hỡi các bạn đồng hành, nhưng đừng chém bằng lưỡi bén.” Charnock gào lên, “Hãy phá tung nhữngh bó củi, chẻ đôi tên tu sĩ Bà-la-môn đó ra, Góa phụ cao gầy tóc nhạt cho ta, Joe, cô gái nhỏ da nâu ngăm cho cậu!”

Joe trẻ tuổi (cậu sắp sáu bảy mươi rồi đấy), sao da thịt cậu lại ngăm đen thế? Katie có đôi mắt xanh dịu dàng, ai đã làm mắt cậu bầm tím thế? — Lại đây, nghe này!”

Bấy giờ tất cả bọn họ đều đang hát, giọng Dick vang lên với tiếng gió biển lồng lộng bên tai khi chất giọng trầm ấm của cậu được dịp buông thả.

“Phát súng buổi sáng — Này, bình tĩnh nào! súng hỏa mai hướng về ta! Ta đã dò thấu trái tim vị Đô đốc Cấp cao người Hà Lan đúng như dây dò nước dò đáy biển. Đang dò, đang dò sông Hằng, trôi xuôi theo dòng nước, Hãy neo tôi thật sát bên Charnock, cạnh người cô dâu da ngăm bánh mật của tôi. Gửi lời chúc phúc của tôi đến Kate ở Fairlight — Holwell, xin cảm ơn anh nhé; Bình tĩnh nào! Ta đang lái thuyền về thiên đàng, xuyên qua những đụn cát lạnh giá và xanh thẳm.”

— Nào, có thứ quái gì trong mớ vô nghĩa đó lại khiến một người bồn chồn cơ chứ? — Dick vừa nói vừa kéo Binkie từ chân lên ngực.

— Nó tùy thuộc vào từng người thôi, — Torpenhow đáp.

— Kẻ từng xuống ngắm biển, — Nilghai nói.

— Tôi đâu biết là nó lại làm tôi chao đảo theo cái cách này cơ chứ.

— Đó là điều người ta hay nói khi đến để nói lời tạm biệt với một người phụ nữ. Dù sao thì rũ bỏ ba người phụ nữ còn dễ hơn là rũ bỏ một phần cuộc sống và hoàn cảnh của chính mình.

— Nhưng một người phụ nữ có thể—— — Dick lỡ lời bắt đầu.

— Là một phần cuộc sống của mình, — Torpenhow nói tiếp. — Không, cô ta không thể. — Guơng mặt anh tối sầm lại trong giây lát. — Cô ta nói muốn đồng cảm và giúp đỡ cậu trong công việc, cùng mọi thứ khác mà rõ ràng một người đàn ông phải tự mình làm lấy. Rồi cô ta sai người mang tới năm bức thư một ngày chỉ để hỏi tại sao quái quỷ nào mà cậu lại không chịu lãng phí thời gian với cô ta.

— Đừng có vơ đũa cả nắm thế, — Nilghai nói. — Đến lúc cậu nhận được năm bức thư một ngày thì chắc chắn cậu phải trải qua kha khá chuyện và cư xử tương ứng rồi đấy. Đừng có dính vào mấy chuyện đó làm gì, con trai ạ.

— Lẽ ra tôi không nên xuống biển, — Dick nói, có chút sốt sắng muốn đổi chủ đề. — Và anh cũng không nên hát.

— Biển có gửi cho cậu năm bức thư một ngày đâu, — Nilghai nói.

— Không, nhưng tôi đã bị vướng vào rắc rối chí mạng rồi. Cô ta là một mụ mụ già dai dẳng, và tôi hối hận vì đã gặp mụ ta. Sao tôi lại không được sinh ra, lớn lên và chết đi trong một căn phòng áp mái chật hẹp cơ chứ?

— Nghe hắn phỉ báng mối tình đầu kìa! Cớ sao trên đời này cậu lại không thể nghe lời cô ta cơ chứ? — Torpenhow nói.

Trước khi Dick kịp đáp lời, Nilghai liền cất cao giọng với một tiếng thét làm rung chuyển cả khung cửa sổ, bài “Những người đàn ông của biển cả,” mà như ai cũng biết, bắt đầu bằng câu, “Biển cả là một mụ già độc ác,” và sau khi lê thê qua tám dòng thơ có hình ảnh mang tính chân thực, kết thúc bằng một điệp khúc chậm chạp như tiếng cót kít của tang tời khi con thuyền miễn cưỡng tiến đến chỗ mấy thanh ngang nơi những người thủy thủ đang đổ mồ hôi bước đi trên đám đá cuội.

“Hỡi những kẻ đã sinh ra ta, hãy đưa ta về lại! Mụ dịu dàng hơn các người; Bởi tiếng gọi đang vẫy gọi từng sợi dây tơ lòng ta!” Những Người Đàn Ông Của Biển Cả Đã Nói Thế.

Nilghai hát điệp khúc đó hai lần, với một sự láu cá mộc mạc, cốt để Dick phải nghe thấy. Nhưng Dick đang đợi lời từ biệt của những người thủy thủ gửi đến những người vợ của họ.

“Hỡi những kẻ yêu ta, các người có lay chuyển được ta không? Mụ đáng yêu hơn các người; Và giấc ngủ của các người sẽ ngọt ngào hơn biết mấy,” Những Người Đàn Ông Của Biển Cả Đã Nói Thế.

Những lời lẽ thô ráp vang lên như những đợt sóng đập vào mũi con thuyền rách nát từ Lima những ngày Dick còn đang pha sơn, tán tỉnh, vẽ ác quỷ và thiên thần trong căn phòng lờ mờ tối, và tự hỏi liệu phút tiếp theo con dao của gã thuyền trưởng người Ý có cắm vào giữa xương bả vai mình hay không. Và cơn sốt dịch chuyển — thứ có thật hơn cả bệnh tật của nhiều bác sĩ — đã trỗi dậy và gào thét, thôi thúc kẻ yêu Maisie hơn bất cứ thứ gì trên đời phải bỏ đi và nếm trải lại lối sống nóng bỏng, bất trị ngày xưa — để xô xát, chửi thề, cờ bạc và yêu đương chớp nhoáng với đám bạn bè; để lên tàu và lại một lần nữa biết đến biển cả, và qua biển cả mà sinh ra những bức tranh; để trò chuyện với Binat giữa những cồn cát ở Port Said trong khi Yellow Tina pha đồ uống; để nghe tiếng súng hỏa mai lách tách, và nhìn khói cuộn trào, loãng ra rồi lại dày đặc thêm cho đến khi những khuôn mặt đen bóng hiện ra, và trong cái địa ngục đó, mỗi người phải hoàn toàn chịu trách nhiệm về cái đầu của chính mình, và chỉ duy nhất cái đầu của mình mà thôi, rồi vung tay chiến đấu một cách tự do phóng khoáng. Thật là bất khả thi, hoàn toàn bất khả thi, thế nhưng——

“Hỡi các bậc sinh thành trong nghĩa địa, Mụ già hơn các người, Và những nấm mồ của chúng ta sẽ xanh tươi hơn,” Những Người Đàn Ông Của Biển Cả Đã Nói Thế.

— Còn vướng bận điều gì nữa chứ? — Torpenhow phá vỡ sự im lặng kéo dài sau bài hát.

— Cách đây không lâu chính cậu đã bảo là sẽ không đi dạo một vòng quanh thế giới mà, Torp.

— Đó là chuyện của mấy tháng trước, và tôi chỉ phản đối việc cậu kiếm tiền để lo chi phí đi lại thôi. Cậu đã bắn hết mũi tên của mình ở đây rồi và nó đã găm trúng đích. Hãy đi đi và làm chút việc, ngắm nhìn đó đây đi.

— Bớt mỡ thừa trên người đi chứ; cậu đang ở trong tình trạng thể chất tồi tệ đến mức đáng xấu hổ đấy, — Nilghai vừa nói vừa chồm từ trên ghế xuống, tóm lấy một nhúm thịt bên sườn phải của Dick. — Mềm như bột nhão — toàn mỡ là mỡ do ăn uống quá độ. Tập luyện để giảm cân đi chứ, Dickie.

— Tất cả chúng ta đều béo tốt như nhau thôi, Nilghai ạ. Lần tới khi cậu phải ra chiến trường, cậu sẽ ngồi thụp xuống, chớp mắt, há hốc mồm và lăn ra chết vì đột quỵ cho mà xem.

— Kệ chứ. Cậu cứ lên tàu mà đi đi. Lại đến Lima, hoặc sang Brazil ấy. Nam Mỹ lúc nào chẳng có chuyện.

— Cậu tưởng tôi cần người ta bảo phải đi đâu chắc? Chúa tôi, khó khăn duy nhất là làm sao biết được khi nào mình phải dừng lại. Nhưng tôi sẽ ở lại đây, như tôi đã nói với cậu trước đó rồi.

— Thế thì cậu sẽ được chôn ở Kensal Green và biến thành mỡ sáp xác chết cùng với những kẻ khác thôi, — Torpenhow nói. — Cậu đang nghĩ đến mấy hợp đồng vẽ tranh đang nhận dở à? Chịu mất tiền đền bù hợp đồng rồi đi đi. Cậu đủ tiền để du lịch như một vị vua nếu muốn cơ mà.

— Cậu có những ý tưởng giải trí rùng rợn thật đấy, Torp. Tôi cứ nghĩ đến cảnh mình mua vé hạng nhất trên một chiếc khách sạn nổi sáu nghìn tấn, rồi hỏi kỹ sư máy thứ gì làm động cơ quay, và hỏi xem dưới hầm đốt lò có nóng lắm không. Hô! Hô! Nếu có đi tàu thì tôi sẽ đi theo kiểu kẻ lêu lổng, mà tôi thì chẳng có ý định đó đâu. Tôi sẽ nhượng bộ, và đi một chuyến ngắn trước đã.

— Dù sao thế cũng là được rồi. Cậu sẽ đi đâu? — Torpenhow hỏi. — Nó sẽ tốt cho cậu hơn bất cứ thứ gì trên đời này đấy, anh bạn già.

Nilghai nhìn thấy ánh lấp lánh trong mắt Dick và im lặng không nói gì.

— Trước tiên tôi sẽ tới chuồng ngựa của Rathray, thuê một con ngựa, và cẩn thận cưỡi nó đến tận đồi Richmond. Sau đó tôi sẽ dắt bộ nó quay về, phòng hờ trường hợp nó vô tình đổ mồ hôi đầm đìa làm Rathray nổi giận. Ngày mai tôi sẽ làm thế, vì không khí và để tập thể dục.

— Ba!

Dick vừa kịp giơ tay đỡ lấy chiếc gối mà tên Torpenhow đang phát bực ném thẳng vào đầu cậu.

— Không khí với chẳng tập thể dục, — Nilghai vừa nói vừa nặng nề đè sà lên người Dick.

— Cho hắn một ít cả hai thứ đi. Lấy cái ống bễ đây nào, Torp.

Đến đây cuộc họp bàn liền tan rã trong hỗn loạn, bởi vì Dick nhất quyết không chịu mở miệng cho đến khi Nilghai bóp chặt mũi cậu lại, và mất một hồi vất vả mới nhét được vòi ống bễ vào giữa hai hàm răng cậu; và ngay cả khi nó đã ở đó, cậu vẫn cố sức yếu ớt thổi ngược lại luồng gió mạnh, khiến hai má phồng to như sắp nổ tung; và khi phe địch cười đến mức lả người đi, cậu liền dùng một chiếc gối sô-pha mềm đã bị bục chỉ vung tứ tung lông vũ để nện túi bụi lên đầu họ, còn Binkie vì can thiệp vào chuyện của Torpenhow nên đã bị tống vào cái bao còn lứa dở dang và được khuyên là nên tự cào mà chui ra — điều mà sau một lúc nó cũng làm được, di chuyển thoăn thoắt khắp sàn nhà trông như một quả haggis [chú thích: món dồi truyền thống Scotland] màu xanh đầy phẫn nộ, và khi chui ra để đòi lại công bằng thì cả ba trụ cột thế giới của nó đang đứng bứt lông vũ vướng trên tóc.

— Nhà tiên tri chẳng bao giờ được tôn trọng ở quê hương mình, — Dick vừa phủi đầu gối vừa bĩu môi nói. — Đám lông tơ bẩn thỉu này đúng là chẳng bao giờ chải sạch khỏi quần tôi được.

— Tất cả cũng chỉ vì muốn tốt cho cậu thôi mà, — Nilghai nói. — Chẳng có gì sánh được với không khí và tập thể dục cả.

— Tất cả đều vì tốt cho cậu thôi, — Torpenhow nói, hoàn toàn không nhắc gì đến trò hề vừa rồi. — Nó sẽ giúp cậu nhìn nhận mọi thứ đúng với giá trị thực của chúng và ngăn cậu không bị ì trệ trong cái lò bát quái của thành phố này. Thật đấy, anh bạn già ạ. Tôi đã chẳng lên tiếng nếu không nghĩ thế. Chỉ có điều, cậu lúc nào cũng biến mọi thứ thành trò đùa.

— Có Chúa chứng giám là tôi chẳng hề làm thế, — Dick nhanh chóng và kiên quyết đáp. — Cậu không hiểu tôi nếu nghĩ như vậy.

— Tôi không nghĩ thế đâu, — Nilghai nói.

— Làm sao những kẻ như chúng ta, những kẻ thấu hiểu ý nghĩa thực sự của sự sống và cái chết, lại dám biến bất cứ thứ gì thành trò đùa cơ chứ? Tôi biết chúng ta làm bộ thế thôi, để tự cứu mình khỏi suy sụp hoặc rơi vào thái cực ngược lại. Bộ tôi không tự thấy anh bạn lo lắng cho tôi thế nào và luôn cố khuyên tôi làm cho tác phẩm của mình tốt hơn sao? Cậu nghĩ tôi không tự suy nghĩ về điều đó chắc? Nhưng các cậu không giúp gì được cho tôi đâu — không ai giúp được tôi cả — ngay cả các cậu cũng không. Tôi phải tự chơi ván bài của mình một mình theo cách của riêng tôi.

— Hay lắm, hay lắm, — tiếng Nilghai vọng lại.

— Điều gì trong sử thi Nilghai mà tôi chưa từng vẽ trong cuốn Sách Nungapunga thế? — Dick hỏi tiếp Torpenhow, người đang hơi ngạc nhiên trước tràng bộc bạch vừa rồi.

Số là có một trang trống trong cuốn sách dành cho bức phác thảo mà Dick chưa từng vẽ về chiến công đỉnh cao trong đời Nilghai; khi đó, con người ấy, còn trẻ tuổi và quên mất rằng thể xác lẫn xương cốt của mình thuộc về tờ báo đã thuê ông ta, đã phi ngựa qua thảm cỏ phơi nắng trơn trượt ở phía sau lữ đoàn của Bredow vào ngày các kỵ binh lao mình vào pháo binh của Caurobert, và theo những gì họ biết là có tới hai mươi tiểu đoàn ở phía trước, nhằm cứu lữ đoàn bộ binh 24 của Đức đang tơi tả, nhằm tranh thủ thời gian định đoạt số phận của Vionville, và để biết được trước khi phần tàn quân của họ quay trở lại Flavigay rằng kỵ binh có thể tấn công, làm rối loạn và đánh tan bộ binh chưa bị dao động. Bất cứ khi nào có ý định ngẫm nghĩ về một cuộc đời đáng lẽ đã có thể tốt đẹp hơn, một nguồn thu nhập đáng lẽ đã có thể lớn hơn, và một tâm hồn đáng lẽ đã có thể trong sạch hơn kha khá, Nilghai lại tự an ủi mình bằng ý nghĩ, “Tôi từng cưỡi ngựa cùng lữ đoàn của Bredow tại Vionville,” và lấy lại dũng khí cho bất kỳ trận chiến nhỏ nào mà ngày mai có thể mang đến.

— Tôi biết chứ, — anh rất nghiêm túc đáp. — Tôi vẫn luôn mừng vì cậu đã bỏ qua nó.

— Tôi bỏ qua nó bởi vì Nilghai đã dạy tôi điều mà quân đội Đức đã học được khi đó, và điều mà Schmidt đã dạy cho kỵ binh của họ. Tôi không biết tiếng Đức. Nó là gì nhỉ? 'Hãy chăm lo cho thời gian và việc chỉnh tề đội hình sẽ tự khắc đâu vào đấy.' Tôi phải tự cưỡi trên con đường của chính mình theo nhịp điệu của riêng mình, anh bạn già ạ.

— Tempe ist richtung. Cậu đã thuộc bài học của mình rất tốt đấy, — Nilghai nói.

— Cậu ta phải đi một mình. Cậu ấy nói đúng đấy, Torp.

— Có lẽ tôi đang sai lầm hết chỗ nói — sai lầm một cách khủng khiếp. Tôi phải tự mình tìm ra điều đó, cũng như tôi phải tự mình suy ngẫm mọi chuyện, nhưng tôi không dám quay đầu lại để chỉnh đội hình theo người bên cạnh. Cảm giác không thể đi được làm tôi đau đớn hơn các cậu tưởng rất nhiều, nhưng tôi không thể, thế thôi. Tôi phải tự làm công việc của mình và sống cuộc đời của mình theo cách của riêng mình, bởi vì tôi phải chịu trách nhiệm cho cả hai điều đó. Chỉ có điều đừng nghĩ là tôi làm trò mèo với nó nhé, Torp. Tôi có diêm và lưu huỳnh của riêng mình, và tôi sẽ tự tạo ra địa ngục cho chính mình, cảm ơn các cậu.

Một khoảng lặng khó chịu bao trùm. Sau đó Torpenhow nhẹ nhàng lên tiếng:

— Thống đốc bang Bắc Carolina đã nói gì với Thống đốc bang Nam Carolina nhỉ?

— Ý tưởng xuất sắc đấy. Đã lâu lắm rồi chúng ta mới lại làm một ngụm. Cậu có tố chất của một kẻ đạo đức giả rất cừ đấy, Dick ạ, — Nilghai nói.

— Tôi đã trút bỏ được gánh nặng trong tâm trí rồi đấy, ngài Binkie đáng kính với đống lông vũ dính đầy miệng. — Dick nhấc chú chó vẫn đang phẫn nộ lên và âu yếm lắc nhẹ. — Mày bị trói vào bao tải và bắt phải chạy đi trong tình trạng mù lòa, bé Binkie à, chẳng vì lý do gì cả, và điều đó đã làm tổn thương tình cảm bé nhỏ của mày. Không sao đâu. Sic volo, sic jubeo, stet pro ratione voluntas [chú thích: Ta muốn thế, ta ra lệnh thế, hãy để ý chí thay cho lý do], và đừng có hắt hơi vào mắt tôi chỉ vì tôi nói tiếng Latin nhé. Chúc ngủ ngon.

Cậu bước ra khỏi phòng.

— Đó rõ ràng là một câu dành cho cậu rồi đấy, — Nilghai nói. — Tôi đã bảo là can thiệp vào cậu ta chẳng ích gì mà. Cậu ta không vui đâu.

— Cậu ta sẽ chửi tôi xối xả nếu không phải vậy ấy chứ. Tôi không tài nào hiểu nổi. Cậu ta đang mang trong mình cơn thèm dịch chuyển mà lại không chịu đi. Tôi chỉ mong là có ngày cậu ta sẽ không phải đi vào lúc mà bản thân lại chẳng hề muốn thế, — Torpenhow nói.

Trong phòng riêng của mình, Dick đang tự giải quyết một vấn đề — và vấn đề đó là liệu toàn bộ thế giới, cùng vạn vật trong đó, và khát vọng cháy bỏng muốn khai thác cả hai, có đáng giá bằng một xu lẻ ném xuống sông Thames hay không.

— Nó bắt nguồn từ việc ngắm nhìn biển cả, và tôi thật hèn nhát khi cứ nghĩ về nó, — cậu tự quyết định. — Rốt cuộc thì tuần trăng mật cũng chính là chuyến đi đó — kèm theo những điều kiện; chỉ là... chỉ là tôi không nhận ra biển cả lại có sức mạnh lớn nhường ấy. Tôi không cảm nhận nó rõ đến thế khi ở bên Maisie. Mấy bài hát chết tiệt đó đã gây ra chuyện này. Hắn ta lại bắt đầu hát nữa kìa.

Nhưng đó chỉ là bài Khúc đêm tặng Julia của Herrick do Nilghai hát, và trước khi nó kết thúc, Dick đã xuất hiện trở lại ở ngưỡng cửa, quả thật không hẳn là ăn mặc chỉnh tề, nhưng tâm trí đã tỉnh táo trở lại, cảm thấy khát nước và bình yên.

Tâm trạng ấy đã đến và đi cùng với sự lên xuống của thủyỷ triều bên pháo đài Keeling.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.