TARTUFFE, ELMIRE; ORGON (đang trốn dưới gầm bàn)
TARTUFFE
Có người bảo tôi rằng bà muốn gặp tôi ở đây.
ELMIRE
Phải. Tôi có vài điều bí mật muốn nói riêng với ông. Nhưng trước hết, hãy đóng cửa lại và nhìn ngó khắp lượt, e có kẻ nghe lén.
(Tartuffe đi đóng cửa rồi quay lại.)
Chúng ta chắc chắn không thể để xảy ra một cảnh tượng như vừa rồi thêm lần nữa; đã bao giờ có ai bị bắt quả tang như thế chưa! Damis đã làm tôi khiếp vía vì ông đấy; ông đã thấy tôi làm hết sức mình để cản trở ý đồ của nó và xoa dịu cơn giận của nó. Nhưng tôi bối rối quá, chẳng nghĩ ra cách nào để phủ nhận lời nó nói; dẫu sao cũng tạ ơn Trời, mọi việc rốt cuộc lại diễn ra suôn sẻ hơn, và giờ chúng ta đang ở thế an toàn hơn. Sự kính trọng mà mọi người dành cho ông đã dẹp yên cơn bão; chồng tôi không còn chút nghi ngờ nào về ông nữa, thậm chí ông ấy còn khăng khăng, cốt để chọc tức những kẻ đặt điều, rằng chúng ta phải thường xuyên gặp gỡ nhau; vậy là nhờ thế, mà không sợ bị dị nghị, tôi có thể ở đây khóa cửa riêng với ông, và phơi bày tấm lòng mình, một tấm lòng có lẽ đã quá sẵn sàng để đáp lại niềm đam mê của ông.
TARTUFFE
Lời bà nói nghe hơi khó hiểu, thưa bà; hồi nãy bà dùng thái độ khác hẳn.
ELMIRE
Nếu lời từ chối ấy làm ông phật ý, thì ông mới hiểu biết làm sao về trái tim phụ nữ! Ông đoán thật kém làm sao về những điều trái tim muốn nói, khi nó chỉ đưa ra một sự kháng cự yếu ớt đến thế! Luôn luôn, lúc ban đầu, sự e lệ của chúng tôi chống lại những cảm xúc dịu dàng mà ông khơi dậy. Dù tìm ra lý do gì để biện minh cho tình yêu đang chế ngự mình, chúng tôi vẫn cảm thấy chút xấu hổ khi thừa nhận nó; và cố gắng tỏ ra không muốn, trong khi thực lòng mình lại muốn. Nhưng chính từ cái cách chúng tôi thể hiện, chúng tôi đã cho người yêu biết rằng trái tim mình đã đầu hàng, trong khi môi miệng vì danh dự mà chống lại khao khát của trái tim, và trong lời từ chối lại ẩn chứa lời hứa hẹn. Tôi đang nói cho ông biết bí mật của mình một cách quá tự do, mà chẳng màng đến sự e lệ. Nhưng—giờ khi tôi đã bạo dạn nói ra—xin hãy trả lời tôi. Lẽ nào tôi phải ngăn cản Damis lên tiếng, lẽ nào tôi phải nghe lời tỏ tình của ông một cách dửng dưng, và chịu đựng tất cả những lời nài nỉ của ông, và chấp nhận nó đúng như cách tôi đã làm—hãy nhớ lấy—nếu lời tuyên bố như vậy không làm tôi hài lòng? Và, khi tôi cố hết sức thuyết phục ông đừng chấp nhận cuộc hôn nhân đang được bàn tán kia, sự tha thiết của tôi lẽ ra phải gợi cho ông điều gì nếu không phải là mối quan tâm mà ông đã khơi dậy, và nỗi chán chường của tôi, nếu cuộc hôn nhân ấy buộc tôi phải chia sẻ một trái tim mà tôi muốn giữ riêng cho mình?
TARTUFFE
Không còn nghi ngờ gì nữa, đó là tột đỉnh hạnh phúc, khi được nghe những lời ấy từ đôi môi mà ta say đắm; vị ngọt ngào như mật của chúng rót qua mọi giác quan tôi những ngụm khoái lạc khôn tả. Tim tôi dốc hết nhiệt tâm để làm hài lòng bà, và coi tình yêu của bà là phúc lành duy nhất của nó; vậy mà trái tim ấy phải cầu xin bà cho phép nó được nghi ngờ đôi chút về niềm hạnh phúc này. Tôi hoàn toàn có thể nghĩ rằng những lời này chỉ là một mưu mẹo khôn khéo để bắt tôi hủy bỏ cuộc hôn nhân sắp tới này; và nếu tôi được phép nói thật thẳng thắn, tôi không thể tin vào những lời mê hoặc quá mức này cho đến khi nhận được một ân huệ nhỏ bé mà tôi hằng ao ước, điều đó sẽ đảm bảo cho sự chân thật của chúng, và xây dựng trong tâm hồn tôi, trên những nền tảng vững chắc, một niềm tin bền vững vào lòng từ bi ngọt ngào của bà.
ELMIRE (ho để gây sự chú ý của chồng)
Cái gì! Ông phải vội vã thế sao?—và ngay lập tức vắt kiệt toàn bộ tình yêu của một trái tim phụ nữ ư? Cô ấy phải tự bạo hành bản thân để thốt ra lời thú nhận tình yêu quý giá này, vậy mà ông vẫn chưa thỏa mãn, và sẽ không thỏa mãn nếu không đạt được những ân huệ lớn lao nhất của cô ấy sao?
TARTUFFE
Càng ít xứng đáng với một phước lành, ta càng ít dám hy vọng vào nó; và chỉ lời nói thôi thì khó mà làm dịu đi những khát khao của tình yêu. Một số phận quá tràn đầy hạnh phúc, vẫn cứ dường như đáng ngờ; ta phải tận hưởng nó trước khi có thể tin vào nó. Còn tôi, kẻ biết mình ít xứng đáng với lòng tốt của bà đến mức nào, lại nghi ngờ vận may từ sự táo bạo của chính mình; vì vậy, thưa bà, tôi sẽ chẳng tin vào điều gì cho đến khi bà thuyết phục được tình yêu của tôi bằng một điều gì đó hiện thực.
ELMIRE
À! Tình yêu của ông đóng vai bạo chúa làm sao, và ném tâm trí tôi vào một sự hỗn loạn kỳ lạ! Nó cai trị một trái tim đã bị chinh phục bằng quyền lực dữ dội thế nào, và cưỡng ép đòi hỏi những mong muốn của nó phải được đáp ứng! Cái gì! Không có đường nào thoát khỏi sự đeo bám của ông ư? Không có lấy một sự nghỉ ngơi ư?—không có lấy một khoảng thở? Này, liệu có phải phép không khi đòi hỏi quá đáng như vậy, và lạm dụng sự khẩn thiết để lợi dụng điểm yếu mà ông có thể phát hiện ra trong trái tim một người phụ nữ?
TARTUFFE
Nhưng nếu sự sùng bái của tôi giành được ân huệ của bà, thì tại sao lại từ chối cho tôi một bằng chứng chắc chắn về điều đó?
ELMIRE
Nhưng làm sao tôi có thể đồng ý với điều ông muốn, mà không xúc phạm đến Thiên đường mà ông vẫn hay nhắc đến?
TARTUFFE
Nếu Thiên đường là tất cả những gì đang cản đường tôi, tôi sẽ dễ dàng loại bỏ chướng ngại nhỏ bé đó; trái tim bà không cần phải e dè vì một chuyện vụn vặt như vậy.
ELMIRE
Nhưng người ta làm chúng tôi khiếp sợ biết bao với những mệnh lệnh của Thiên đường!
TARTUFFE
Tôi có thể xua tan những nỗi sợ hãi ngớ ngẩn đó, thưa bà; tôi biết nghệ thuật xoa dịu những nỗi băn khoăn. Thiên đường cấm đoán, đúng là có cấm đoán một số thỏa mãn; nhưng chúng ta có thể tìm cách để hòa giải với Thiên đường. ('Đó là lời của một kẻ khốn nạn nói.') [5]
[5]: Lời chú của Molière trong bản in gốc.
Có một khoa học, thưa bà, dạy cho chúng ta cách mở rộng giới hạn lương tâm tùy theo những dịp khác nhau, và sửa chữa cái ác của hành động tùy theo sự thuần khiết của động cơ. Tôi sẽ dạy bà chu đáo tất cả những bí mật đó, thưa bà; bà chỉ cần để cho tôi dẫn dắt. Hãy làm thỏa mãn mong muốn của tôi, đừng sợ hãi gì cả; tôi xin chịu trách nhiệm, và gánh lấy tội lỗi đó cho bà.
(Elmire ho to hơn nữa.)
Bà ho nặng quá.
ELMIRE
Phải, tôi đang đau khổ đây.
TARTUFFE
Bà có muốn dùng miếng cam thảo này không?
ELMIRE
Tôi thấy trường hợp này cứng đầu lắm; và tất cả cam thảo trên đời này cũng chẳng ích gì.
TARTUFFE
Thật là khổ sở.
ELMIRE
Hơn cả lời nói có thể diễn tả.
TARTUFFE
Dù sao đi nữa, nỗi băn khoăn của bà cũng dễ dàng loại bỏ thôi. Ở bên tôi, bà cứ yên tâm về sự kín đáo, và sẽ chẳng có hại gì trừ khi sự việc bị lộ ra. Sự tai tiếng trước công chúng mới là điều gây tội lỗi, còn tội lỗi kín đáo thì chẳng phải là tội lỗi gì cả.
ELMIRE (sau khi ho thêm lần nữa)
Vậy thì, tôi thấy mình phải quyết định đầu hàng; tôi phải đồng ý ban cho ông mọi thứ, và không thể hy vọng làm thỏa mãn hoàn toàn hay giành được niềm tin trọn vẹn với cái giá thấp hơn. Chắc chắn là rất khó để đi đến bước này; tôi làm thế này là hoàn toàn trái với ý muốn của mình; nhưng vì tôi bị buộc phải làm vậy, vì không lời nào nói ra là đủ để tin tưởng, vì cần phải có bằng chứng thuyết phục hơn nữa, tôi phải quyết định chiều lòng người vậy. Nếu sự đồng ý của tôi gây ra điều tai tiếng, thì đó là chuyện của kẻ đã ép buộc tôi phải làm vậy; lỗi lầm chắc chắn không thể tính cho tôi được.
TARTUFFE
Không cần đâu, thưa bà; và bản thân việc đó…
ELMIRE
Làm ơn mở cửa ra giúp tôi, xem thử chồng tôi có ở ngoài sảnh không.
TARTUFFE
Sao lại phải cẩn thận với ông ta thế? Giữa chúng ta mà nói, ông ta là loại người dắt mũi được. Ông ta còn có khả năng tự hào về những lần gặp gỡ của chúng ta ấy chứ; tôi đã lừa ông ta đến mức mà ông ta có nhìn thấy tất cả, ông ta cũng sẽ phủ nhận thôi.
ELMIRE
Không sao; hãy đi đi, tôi cầu xin ông, hãy nhìn quanh, và kiểm tra kỹ mọi ngóc ngách.