MADAME PERNELLE và FLIPOTTE, thị tì của bà; ELMIRE, MARIANE, CLÉANTE, DAMIS, DORINE
MADAME PERNELLE
Đi thôi, Flipotte, để ta đi cho rảnh.
ELMIRE
Mẹ vội vàng quá, con chẳng kịp hầu hạ mẹ.
MADAME PERNELLE
Vậy thì khỏi cần, con dâu ạ. Cứ ở yên đó đi.
Ta không cần những cái vẻ lịch sự ấy đâu.
ELMIRE
Chúng con chỉ đang làm tròn bổn phận thôi mà, thưa mẹ.
Sao mẹ phải vội vã ra đi như vậy?
MADAME PERNELLE
Vì ta không chịu nổi cái cách sống của các người,
Chẳng ai buồn làm cho ta vừa lòng cả.
Ta rời khỏi cái nhà này trong sự ghê tởm, ta nói cho mà biết;
Các người làm trái ngược lại mọi lời dạy bảo của ta;
Chẳng ai tôn trọng gì cả; ai cũng đòi lên tiếng;
Thật là một cái ổ loạn lạc.
DORINE
Nếu mà...
MADAME PERNELLE
Cô là con hầu, và cái miệng cô quá dẻo,
Quá hỗn xược và lúc nào cũng chực mở mồm ra dạy đời.
DAMIS
Nhưng mà...
MADAME PERNELLE
Thằng ngu, cháu ạ—n, g, u, ngu.
Đúng là cái tên cháu. Để bà nội nói cho cháu hay:
Bà đã nói cả trăm lần với cha cháu, cha cháu ấy,
Rằng cháu sẽ chẳng bao giờ nên người
Mà chỉ mang lại cho ông ấy toàn phiền toái và khổ sở.
MARIANE
Cháu nghĩ...
MADAME PERNELLE
Ôi chao, em gái nó đây!
Cháu thì vẻ ngoài e lệ, nhìn vào cứ như là không dám mở miệng nói câu nào.
Nhưng người ta vẫn bảo "nước chảy đá mòn"... cháu biết câu tục ngữ đó rồi đấy;
Và ta chẳng thích mấy cái trò lén lút của cháu đâu.
ELMIRE
Nhưng, thưa mẹ...
MADAME PERNELLE
Con dâu, cho phép ta nói thẳng, cách cư xử của con
Trong mọi chuyện đều hoàn toàn sai trái;
Con phải làm gương tốt cho bọn trẻ;
Người mẹ quá cố của chúng làm tốt hơn con nhiều.
Con thì hoang phí; và ta thấy chướng mắt
Khi lúc nào cũng thấy con chưng diện như công chúa.
Người đàn bà nào chỉ muốn làm vui lòng chồng mình,
Thì đâu cần đến bao nhiêu thứ trang sức xa hoa đó.
CLÉANTE
Nhưng, thưa bà, xét cho cùng...
MADAME PERNELLE
Ông, còn về phần ông,
Anh trai của con dâu tôi, tôi rất quý mến và kính trọng ông.
Nhưng, thưa ông, dẫu vậy,
Nếu tôi mà ở địa vị người chồng của nó, tôi sẽ khẩn thiết yêu cầu ông đừng bao giờ bén mảng đến nhà này.
Ông rao giảng một lối sống mà người tử tế không thể nào chấp nhận nổi.
Tôi hơi thẳng thắn với ông đấy; nhưng đó là cách của tôi—
Tôi không bao giờ vòng vo khi tôi đã muốn nói điều gì.
DAMIS
Ông Tartuffe, bạn của bà, thật may mắn quá nhỉ...
MADAME PERNELLE
Ông ấy là một người thánh thiện, và phải được tôn trọng;
Ta không thể chịu nổi khi nghe một kẻ nông nổi như cháu công kích ông ấy.
DAMIS
Gì cơ! Con phải để cho một kẻ đạo đức giả, một gã hay soi mói
Đến đây chiếm quyền làm vua sao?
Và liệu chúng con có bao giờ được phép vui chơi
Cho đến khi gã quý ông này chịu chấp thuận?
DORINE
Nếu chúng con cứ phải nghe theo ông ta, tuân theo những giáo điều của ông ta,
Thì chẳng có việc gì chúng con làm mà không thành tội cả;
Ông ta chê bai tất cả mọi thứ, cái gã bới lông tìm vết đầy nhiệt tình này.
MADAME PERNELLE
Và tất cả những gì ông ấy chê đều đáng bị chê cả.
Ông ấy muốn dẫn đường cho các người đến thiên đàng;
Con trai ta đáng lẽ phải dạy bảo các người yêu mến ông ấy nhiều hơn.
DAMIS
Không, thưa bà, mẹ xem này, không gì cả—kể cả cha con
Hay bất cứ điều gì—có thể bắt con chịu đựng gã đó.
Nếu không nói ra thì con tự lừa dối cảm xúc của mình mất.
Hành động của gã khiến con sôi máu mỗi lần chạm mặt;
Và con đoán trước rằng sớm muộn gì cũng sẽ có một cuộc đổ vỡ công khai với cái gã đê tiện hèn hạ này.
DORINE
Ngoài ra, thật là bê bối khi thấy
Cái gã vô danh tiểu tốt này lên làm chủ ngôi nhà—
Cái gã lang thang, lúc mới đến chẳng có nổi một đôi giày,
Hay một bộ quần áo đáng giá sáu xu,
Mà giờ đây quên mất vị trí của mình đến mức chê bai đủ thứ và lên mặt làm chủ!
MADAME PERNELLE
Ôi! Lạy chúa trên cao! Mọi chuyện sẽ tốt hơn nhiều
Nếu tất cả được cai quản theo những mệnh lệnh đạo đức của ông ấy.
DORINE
Trong mắt bà thì ông ta là thánh sống.
Nhưng thực ra, ông ta chẳng qua chỉ là một kẻ đạo đức giả.
MADAME PERNELLE
Cứ nghe cái miệng của nó kìa!
DORINE
Con sẽ chẳng tin ông ta, hay cả cái gã Lawrence của ông ta nữa, nếu không có giấy tờ bảo đảm đàng hoàng.
MADAME PERNELLE
Ta không biết tính cách của tên hầu ra sao;
Nhưng ta có thể đảm bảo người chủ là một người thánh thiện.
Các người ghét và từ chối ông ấy chỉ vì ông ấy nói lên sự thật thẳng thừng với tất cả các người.
Chỉ có tội lỗi mới làm ông ấy tức giận,
Và mối quan tâm của thiên đàng là động cơ duy nhất của ông ấy.
DORINE
Tất nhiên rồi. Nhưng tại sao, nhất là gần đây, ông ta lại chẳng cho ai bén mảng đến gần nhà?
Phải chăng thiên đàng lại bị xúc phạm bởi một chuyến thăm xã giao mà ông ta phải làm ầm ĩ lên thế?
Nếu bà muốn, con sẽ nói cho bà biết con nghĩ gì;
(Chỉ vào Elmire)
Thề có chúa, ông ta đang ghen tuông với bà chủ của chúng ta đấy.
MADAME PERNELLE
Câm miệng ngay, và hãy suy nghĩ về những gì cô đang nói đi.
Ông ấy không phải người duy nhất chê bai mấy chuyến thăm hỏi này đâu;
Cái cảnh hỗn loạn gắn liền với cái loại người như các cô,
Xe ngựa lúc nào cũng đỗ ngoài cửa,
Rồi lũ gia nhân ồn ào tụ tập lại,
Làm phiền cả khu phố và gây ra điều tiếng đấy.
Ta rất muốn tin là chẳng có gì sai trái thực sự;
Nhưng chuyện đó làm người ta đàm tiếu; và thế là không nên.
CLÉANTE
Ôi, thưa bà, liệu bà có hy vọng ngăn được miệng lưỡi thế gian không?
Thật là đáng buồn nếu vì sợ những lời đồn thổi vớ vẩn mà chúng ta phải hy sinh bạn bè mình.
Không, không; ngay cả khi chúng ta muốn làm thế, bà nghĩ là mọi người sẽ im lặng sao?
Chống lại sự gièm pha thì chẳng có cách nào cả,
Nên hãy cố gắng sống trong sự trong sạch,
Đừng bận tâm đến mấy chuyện tào lao,
Và cứ để cho mấy kẻ buôn chuyện tự do xả nỗi lòng của họ.
DORINE
Cô hàng xóm Daphne, và ông chồng nhỏ bé của cô ta, chắc là những kẻ bêu xấu chúng ta đây.
Những kẻ có cách sống nực cười nhất, lại thường là những người nhanh nhảu nhất trong việc nói xấu người khác;
Họ không bao giờ bỏ lỡ cơ hội chộp lấy dù chỉ một thoáng nghi ngờ về một mối tình,
Rồi tung tin với vẻ khoái chí, và gán cho nó cái bản chất mà họ muốn thế giới tin theo.
Bằng cách tô vẽ hành động của người khác theo màu sắc của chính mình, họ hy vọng biện minh cho bản thân; họ nghĩ,
Trong cái hy vọng hão huyền về sự tương đồng nào đó,
Họ có thể làm cho những chuyện mờ ám của chính mình có vẻ vô tội,
Hoặc làm cho hàng xóm phải chia sẻ cái tội lỗi mà họ đang bị thiên hạ gán cho.
MADAME PERNELLE
Những lý lẽ này chẳng đi đến đâu cả.
Orante, ai cũng biết, sống một cuộc đời hoàn hảo; tâm trí cô ấy chỉ hướng về thiên đàng;
Và tôi nghe nói cô ấy lên án những mối quan hệ mà các người đang giữ đấy.
DORINE
Ồ, một tấm gương đáng ngưỡng mộ! Một bà mệnh phụ đức hạnh!
Cô ta sống như một hình mẫu của sự khắc kỷ;
Nhưng chính tuổi tác đã mang đến đức tin này cho cô ta,
Và giờ cô ta trở thành một bà cô khó tính khi chẳng còn làm gì khác được nữa.
Khi còn có thể thu hút sự chú ý của đàn ông, cô ta đã tận dụng mọi lợi thế của mình;
Nhưng giờ khi thấy nhan sắc phai tàn, cô ta muốn rời bỏ thế giới, hay đúng hơn là thế giới đang rời bỏ cô ta,
Và dưới tấm màn che mỹ miều của sự đức hạnh kiêu kỳ, cô ta muốn che giấu đi sự yếu đuối của những nét xuân đã tàn.
Đó là cách hành xử của mấy bà cô đỏm dáng hết thời;
Họ thấy khó khăn khi phải nhìn người tình rời bỏ mình;
Và thế là bị bỏ rơi, trong tình cảnh cô quạnh, họ chẳng tìm được việc gì làm ngoài việc đóng vai một kẻ đạo mạo.
Những quý bà sùng đạo này, trong sự khổ hạnh của mình, phải chê bai mọi thứ và chẳng tha thứ cho ai.
Họ lớn tiếng đổ lỗi cho cách sống của hàng xóm, không phải vì tôn giáo, mà vì lòng ghen tị,
Bởi họ không thể chịu nổi khi nhìn người khác tận hưởng những thú vui mà tuổi già đã tước đoạt mất của họ.
MADAME PERNELLE (với Elmire)
Đấy! Đó là cái kiểu ba hoa làm con hài lòng đấy, con dâu ạ.
Chẳng bao giờ có cơ hội để người khác chen được một lời vào trong nhà này, vì cô nàng này cứ giữ lấy diễn đàn cả ngày;
Nhưng dẫu sao, ta cũng phải nói hết ý của ta.
Ta bảo con rằng con trai ta chẳng làm gì khôn ngoan hơn trong đời bằng việc đưa người đàn ông thánh thiện này vào nhà;
Thiên đàng đã gửi ông ấy đến đây, trong lúc các người đang rất cần, để làm cho tất cả phải ăn năn;
Vì sự cứu rỗi của các người, các người phải nghe theo ông ấy;
Ông ấy không chê bai điều gì mà không đáng bị chê.
Những chuyến thăm viếng, những buổi tụ họp, và những vũ hội này, tất cả đều là phát minh của quỷ dữ.
Các người chẳng bao giờ nghe được một lời đạo lý nào ở đó cả—chỉ toàn là tiếng tán gẫu vô bổ, sự vô nghĩa, chuyện tầm phào.
Người hàng xóm của chúng ta thường bị lôi vào cuộc, những câu chuyện bay nhanh, và điều tiếng đầy khắp cả không khí;
Điều đó làm cho đầu óc một người tỉnh táo phải quay cuồng, tại những buổi tụ họp này, chỉ để nghe thấy những âm thanh
Của biết bao lời tán gẫu, mà chẳng có lấy một lời nào đáng nói;
Và như một nhà thông thái đã nhận xét một ngày nọ, thật chí lý, đó là Tháp Babylon,
Nơi mà ai nấy đều huyên thuyên không giới hạn.
Và để nói cho các người biết làm thế nào mà điểm này được đưa ra...
(Với Cléante)
À! Giờ thì quý ông đây lại đang khúc khích cười, phải không?
Đi tìm mấy kẻ ngốc giống ông mà làm cho chúng cười ấy
Và đừng có...
(Với Elmire)
Con dâu, chào con; không nói thêm một lời nào nữa.
Còn về cái nhà này, ta không muốn nói hết những gì ta nghĩ;
Nhưng ta sẽ chẳng sớm bén mảng đến đây lần nữa đâu,
(Tát Flipotte)
Đi mau, đồ kia! Sao còn đứng mơ màng hả họng ra thế, con ranh!
Ta sẽ cho đôi tai ngươi nóng lên một trận cho chừa!
Đi, đồ lăng loàn, đi mau!