Tartuffe Hay Kẻ Đạo Đức Giả

Lượt đọc: 367 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Cảnh I

❊ ❊ ❊

CLEANTE: Anh vội đi đâu mà hối hả thế?

ORGON: Sao tôi biết được!

CLEANTE: Tôi nghĩ chúng ta nên ngồi lại bàn bạc để xem cần phải làm gì trước tình thế này.

ORGON: Tôi đang phát điên lên vì cái hộp chết tiệt đó. Nó là thứ khiến tôi tuyệt vọng hơn cả.

CLEANTE: Cái hộp đó chắc phải chứa đựng điều gì ghê gớm lắm?

ORGON: Argas, người bạn đang gặp nạn của tôi, đã đích thân mang nó đến đây, thật bí mật, và gửi lại cho tôi. Giữa cơn lưu đày, ông ấy đã chọn tôi để gửi gắm niềm tin; và dựa vào những gì ông ấy nói, tôi đoán rằng cả mạng sống lẫn gia sản của ông ấy đều phụ thuộc vào những tài liệu trong đó.

CLEANTE: Sao anh lại có thể đem chúng giao cho người khác được?

ORGON: Vì tôi thấy lương tâm cắn rứt. Tôi đã tìm thẳng đến kẻ phản bội đó để giãi bày; những lời ngụy biện của hắn khiến tôi tin rằng mình phải trao cái hộp cho hắn giữ, để nếu có cuộc lục soát nào, tôi có thể chối bay chối biến rằng mình không hề giữ nó. Nhờ mánh khóe lách luật ấy, tôi vẫn giữ được lương tâm trong sạch ngay cả khi phải thề thốt điều sai trái.

CLEANTE: Tình hình của anh tệ lắm, theo những gì tôi thấy. Việc anh trao tặng tài sản, rồi lại tin tưởng giao bí mật đó cho hắn—nói thẳng ra là—đều là những nước cờ anh đã đi quá vội vàng. Giờ hắn có thể dắt mũi anh đi bất cứ đâu với những thứ đó làm con tin; và vì hắn đang nắm thóp anh, nên nếu anh khiêu khích hắn bây giờ thì chỉ càng thiếu khôn ngoan hơn thôi. Anh cần phải hành xử mềm mỏng hơn.

ORGON: Cái gì! Một tâm hồn đê tiện, một trái tim giả dối như vậy, lại có thể ẩn giấu dưới vỏ bọc của lòng nhiệt thành cảm động đến thế sao? Tôi đã cưu mang hắn, một kẻ lang thang, một gã ăn mày!... Quá đủ rồi! Tôi sẽ không tin bất cứ kẻ mộ đạo nào nữa! Tôi sẽ căm ghét chúng đến tận xương tủy, và từ nay về sau, tôi sẽ đối xử với chúng còn tệ hơn cả quỷ dữ.

CLEANTE: Thôi nào! Anh lại bắt đầu quá khích rồi! Anh chẳng bao giờ giữ được sự bình tĩnh. Anh không bao giờ biết đến lý trí, mà chỉ luôn nhảy từ thái cực này sang thái cực khác.

Anh đã thấy sai lầm của mình, anh nhận ra mình đã bị đánh lừa bởi lòng nhiệt thành giả tạo; nhưng để bù đắp cho điều đó, nhân danh lý trí mà nói, tại sao anh lại phải lao vào một sai lầm tồi tệ hơn, rồi đánh đồng bản chất giữa một kẻ vô lại với tất cả những người lương thiện khác?

Cái gì! Chỉ vì một tên lưu manh trơ trẽn lừa gạt anh bằng vẻ ngoài đạo mạo giả tạo, mà anh cho rằng ai cũng giống hắn, và chẳng còn ai thực sự mộ đạo ngày nay sao?

Hãy để những kết luận kiểu đó cho lũ vô thần; anh cần phải phân biệt đức hạnh với thứ giả mạo, đừng vội vàng trao niềm tin quá dễ dãi, mà hãy cố gắng giữ lấy chừng mực. Nếu có thể, đừng bao che cho sự lừa bịp; nhưng cũng đừng thóa mạ lòng mộ đạo chân thành. Còn nếu buộc phải rơi vào một thái cực, thì thà sai lầm theo hướng ngược lại còn hơn.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Molière

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.