Chung Thiên Thủy, giám khu trưởng của Khu giam số 1, từ khoa tống giam được điều đến Khu giam số 1 không lâu thì bị rút về cục để tham gia công tác biên soạn sổ tay công khai công vụ nhà tù. Sau khi Lưu Xuyên nhập tù hơn hai mươi ngày, ông mới hoàn thành nhiệm vụ trở về Thiên giám. Sau khi trở về, Chung Thiên Thủy cũng nghe thấy những nhận xét của mọi người về Lưu Xuyên, ông tạm thời chưa bày tỏ thái độ, nhưng trong riêng tư, có một lần khi đàm luận việc khác với giám ngục trưởng Đặng Thiết Sơn, ông có nhắc đến Lưu Xuyên, hai người đã trao đổi ý kiến với nhau. Chung Thiên Thủy cho rằng, tuy xét từ sự phân loại tội danh, Lưu Xuyên thuộc loại tội phạm bạo lực, nhưng nếu phân tích từ ngọn ngành quá trình phạm tội của cậu ta, tính ác chủ quan của cậu ta không quá lớn. Tâm lý chống đối cải tạo hiện tại của cậu ta, vừa có lý do là chưa xác lập được ý thức thân phận phạm nhân, có lẽ cũng còn những lý do khác, cứ quan sát một thời gian rồi tính tiếp, làm rõ được mới có thể kê đơn bốc thuốc. Đặng Thiết Sơn bày tỏ sự ủng hộ đối với quan điểm của Chung Thiên Thủy.

Tối hôm Chung Thiên Thủy và Đặng Thiết Sơn đàm luận xong, các phạm nhân của phân khu giáo dục nhập tù vừa tổ chức xem xong chương trình Thời sự của Đài Truyền hình Trung ương, vừa mới xếp hàng từ khu hoạt động trở về hành lang khu giam, bước vào thời gian hoạt động tự do một tiếng trước khi đi ngủ, tạp vụ trực ban của phân khu đi vào khu giam, gọi Lưu Xuyên đến văn phòng cán bộ một chuyến.

Lưu Xuyên đi tới, đến cửa hành lang, gõ hai tiếng lên cửa văn phòng cán bộ, hô một tiếng báo cáo, sau khi được cho phép mới đẩy cửa đi vào. Cậu nhìn thấy trong phòng đang ngồi một người, người đó chính là cấp trên cũ của cậu, Chung Đại, người mà từ khi nhập tù đến nay cậu vẫn chưa từng gặp.

Cậu đứng ở cửa, dù đúng quy củ nhưng lại không chút tinh thần, gọi một tiếng: "Chung Đại."

Chung Đại ngồi trước bàn làm việc, đang xem một tài liệu, nghe tiếng liền ngẩng đầu nhìn cậu, giọng nói vẫn như xưa, vẫn bình thản như vậy. Không biết Lưu Xuyên có nhạy bén nhận ra không, trong sự bình thản đó thực chất đang ẩn chứa một nét nghiêm nghị chưa từng có.

"Lưu Xuyên, vào đi, ngồi đi."

Ông gọi cậu là Lưu Xuyên, cậu gọi ông là Chung Đại, nếu không tinh ý soi xét ngữ khí của đối phương, quả thực không khác quá khứ là bao - ông là trưởng khoa tống giam của Thiên giám, cậu là một cảnh viên dưới quyền ông, họ đối với nhau, từ trước đến nay vẫn xưng hô như vậy.

Lưu Xuyên thẫn thờ đứng ở cửa, có lẽ chính giọng nói quen thuộc, ngữ khí quen thuộc ấy của Chung Đại đã khiến cậu trong khoảnh khắc, không phân biệt được đâu là thực tế, đâu là ảo giác, đâu mới là thật.

"Vào ngồi đi."

Chung Đại lại nói thêm một câu, chỉ tay vào chiếc ghế đẩu cạnh bàn làm việc, đó là chỗ ngồi của phạm nhân khi được quản giáo gọi lên nói chuyện. Vị trí đặc định này lập tức đánh thức Lưu Xuyên, khiến ý thức của cậu nhanh chóng quay về với thực tại.

Cậu nói: "Rõ."

"Quy phạm hành vi cải tạo tội phạm" Điều 53 quy định: "Sau khi tiếp nhận chỉ thị của cán bộ quản giáo, phải đáp ngay là 'Rõ'."

Lưu Xuyên đáp "Rõ", rồi đi đến trước ghế, ngồi xuống.

Chung Đại đánh giá Lưu Xuyên từ trên xuống dưới, ánh mắt và giọng nói của ông cũng như nhau, bình bình đạm đạm. Không biết Lưu Xuyên có nhạy bén cảm nhận được không, sự bình đạm đó so với trước kia cũng đã khác, nó dù sao cũng mang theo sự xét nét từ trên cao xuống, mang theo phong mang ẩn giấu không bộc lộ, chậm rãi di chuyển trên khuôn mặt và thân hình Lưu Xuyên. Không biết là do Lưu Xuyên gầy đi hay bộ quần áo tù quá rộng, chiếc áo khoác màu xanh mặc trên người cậu trông có vẻ lùng thùng rộng rãi. Góc trên bên trái của chiếc áo treo tấm thẻ bài màu trắng dành cho phạm nhân mới, ghi chữ "Quản chế nghiêm ngặt cấp 2", tấm thẻ đó cùng màu sắc bên trên chính là dấu hiệu rõ ràng cho việc phân cấp đối đãi của mỗi phạm nhân. Mấy chữ "Quản chế nghiêm ngặt cấp 2" biểu thị cấp bậc thân phận của Lưu Xuyên ở đây, thuộc hàng thấp nhất.

Lưu Xuyên không nhìn thẳng vào ánh mắt đang phóng đến từ đối diện, cái nhìn trĩu nặng của cậu xuất phát từ tâm trạng sa sút, biểu cảm, tư thế ngồi, vị trí hai tay của cậu đều có thể thấy được tâm trạng hiện tại vô cùng rệu rã, không chút sức sống.

Chung Thiên Thủy làm cán bộ quản giáo bao nhiêu năm, quản lý vô số phạm nhân, nhưng chưa từng có phạm nhân nào như Lưu Xuyên, khiến tâm trạng ông khó nói nên lời. Lưu Xuyên làm hại người khác, cấu thành tội phạm, tất nhiên có trách nhiệm chủ quan là do cậu không biết bình tĩnh, quá mức nóng nảy, nhưng khởi nguồn của sự việc gây thương tích này có thể coi là đã có từ lâu, quá trình khách quan này Chung Thiên Thủy đều rõ cả. Lúc ban đầu bảo Lưu Xuyên thay thế tạm thời Bàng Kiến Đông để thực hiện hành động "Ngủ đông", chính là ông đã đề xuất với giám ngục trưởng Đặng Thiết Sơn; sau đó Lưu Xuyên từng muốn rút khỏi nhiệm vụ nằm vùng, cục công an thành phố Đông Chiếu cũng là nhờ ông ra mặt mới làm công tác được; sau đó Lưu Xuyên không muốn đến Tần Thủy, Trưởng phòng Cảnh cũng là kéo cậu ra, thuyết phục động viên, còn rủ ông cùng đi nhà ga phía Tây tiễn Lưu Xuyên. Lưu Xuyên chính là vì tham gia công việc của vụ án này mới quen biết hai mẹ con nhà họ Đơn, mới kết thù với họ, mới bị họ trả thù, mới lỡ tay làm bị thương mẹ của Đơn Quyên, mới lỡ tay làm bị thương người hàng xóm vô tội. Quá trình khách quan này phác họa sự ngẫu nhiên trong số phận của Lưu Xuyên một cách rất rõ ràng, nếu nhìn theo hướng này, Lưu Xuyên quả thực quá xui xẻo, thực sự vô cùng bất hạnh.

Thế nhưng, dù sao cậu cũng đã lỡ tay trong lúc nóng giận, khiến hai người bị thương tật, nên nhất định phải trả giá; cậu dù sao cũng đã trải qua hai phiên xét xử của tòa án, định tội danh, nên nhất định phải thụ hình năm năm ở đây, phải giống như những phạm nhân khác, nhận tội phục án. Nhà tù là cơ quan tư pháp được thiết lập theo pháp luật, bất kỳ ai, chỉ cần phạm tội, bất kể quá trình thế nào, bất kể tội danh nặng nhẹ, bất kể thời hạn tù dài ngắn, bất kể thân phận cao thấp sang hèn ở bên ngoài, bất kể là bị quản chế nghiêm ngặt hay khoan dung ở trong tù, trước sáu chương năm mươi tám điều của "Quy phạm hành vi cải tạo tội phạm", đều phải bình đẳng như nhau, nhất loạt tuân thủ.

Hơn nữa, với tư cách là cảnh sát nhà tù, với tư cách là cán bộ quản giáo, đối với một tội phạm mới nhập tù, điều đầu tiên cần làm chính là đập tan khí thế chống đối cải tạo của phạm nhân, khiến cậu ta xác lập ý thức thân phận phạm nhân, học cách dùng thân phận phạm nhân, tâm thái tẩy tâm cách diện, thói quen hành vi tiêu chuẩn quy phạm để trải qua cuộc đời dài đằng đẵng sau bức tường cao, đây là trách nhiệm pháp định của cảnh sát nhà tù. Nhưng Chung Thiên Thủy về mặt tình cảm, về bản tính lại cảm thấy Lưu Xuyên giống như con cái của mình, một đứa trẻ ngẫu nhiên làm việc sai, làm việc ngốc, một cây thông non sinh ra cành lệch, vốn dĩ nên được đối đãi khác với những cây trúc thối rễ, vốn dĩ nên dành cho cậu nhiều sự yêu thương, nhiều sự khoan dung hơn. Ngày đầu tiên Chung Thiên Thủy trở lại khu giam làm việc, sau khi nghe xong báo cáo của các phân khu trưởng về công việc giai đoạn này, việc đầu tiên ông chủ động hỏi đến chính là Lưu Xuyên - nghe nói Lưu Xuyên, người từng từ chức ở Thiên giám chúng ta, đã quay lại rồi, biểu hiện thế nào? Ông hỏi họ như vậy - mà phản hồi nghe được sau đó gần như nhất trí: không ra sao cả, cái tôi quá lớn, cứ tưởng mình vẫn là cảnh sát ở đây vậy. Không đúng, một người khác nói, cậu ta còn tưởng mình là thiếu đông nhà bố cậu ta nữa. Phân khu trưởng phân khu giáo dục nhập tù Đỗ Kiếm cũng báo cáo chi tiết hơn cho Chung Thiên Thủy, phân khu của họ đã nghiên cứu về biểu hiện của Lưu Xuyên, lập ra phương án quản giáo bước tiếp theo, trong bốn phương châm giáo dục nhập tù là minh xác thân phận, tập luyện quy phạm, học tập dưỡng thành, thổ lộ tội dư, trọng điểm là phải giúp cậu ta minh xác thân phận. Chỉ cần chỉnh đúng thân phận phạm nhân của mình, ba câu sau mới có thể lập tức thấy hiệu quả. Tất nhiên, câu cuối cùng là thổ lộ tội dư thì có lẽ cậu ta chẳng có gì để thổ lộ.

Chung Thiên Thủy nghe xong, không bày tỏ gì nhiều, chỉ nói: Để lúc nào rảnh tôi tìm cậu ta nói chuyện, rồi tính sau. Đỗ Kiếm im lặng một lát, mới gật đầu, nói: Ồ.

Thế là, mới có cuộc nói chuyện lần này.

Cuộc nói chuyện lần này tiến hành cũng không thuận lợi, hiệu quả cũng không lý tưởng. Chung Thiên Thủy giảng cho Lưu Xuyên nghe những đạo lý, phương pháp về cách đối diện với trắc trở, cách ức chế nóng nảy hiệu quả, hy vọng cậu tận dụng tốt năm năm này, mài giũa tính cách, học tập tri thức, biến thời hạn tù thành học kỳ, nâng cao toàn diện phẩm chất nhân cách và tri thức học vấn của bản thân - cậu có thể chọn học thêm một môn đại học nữa mà, ông gợi ý: Bây giờ trong tù cũng có "lớp học đặc biệt", trong thời gian thụ hình cũng có thể thi đại học, cũng có thể thi hàm thụ, cũng có thể thi văn bằng thạc sĩ tiến sĩ. Cách đây không lâu, phân khu 4 có một phạm nhân bị án hai mươi năm, ngay tại nhà tù chúng ta đã thực hiện bảo vệ luận văn thạc sĩ, mấy vị giáo sư chuyên gia của Đại học Kinh tế Thương mại đều đến, họ đều phản ánh trình độ bảo vệ luận văn khá tốt, tuyệt đối không kém gì trình độ học ra từ các viện nghiên cứu chính quy. Tục ngữ có câu: Nghịch cảnh tôi luyện con người, tôi tin rằng nếu năm năm này thực sự học xong, lúc ra ngoài, tư tưởng phẩm cách, trình độ tri thức, và cả cơ thể của cậu, đều sẽ tốt hơn bây giờ rất nhiều.

Chung Thiên Thủy khuyên bảo hết lời, Lưu Xuyên lại vô cảm, cậu cũng đâu phải chưa từng làm việc trong tù, sớm biết những lời này đều là lời sáo rỗng, chẳng có gì mới mẻ. Thực ra những lời này mặc dù Chung Thiên Thủy cũng đã nói với các phạm nhân khác, nhưng lúc này nói với Lưu Xuyên, tâm trạng hoàn toàn khác biệt, đó thực sự là lời tâm huyết của một người cha, nói đến mức chính trong lòng ông cũng dấy lên những đợt xúc động.

Nhưng Lưu Xuyên dường như không lọt tai câu nào, khi Chung Thiên Thủy nói đến khô cả miệng, cậu đột nhiên từ dáng vẻ làm ngơ của Lưu Xuyên mà phát hiện ra, đoạn lời khuyên bảo dài dằng dặc vừa rồi của mình, có lẽ hoàn toàn vô ích. Những lời tâm huyết này có lẽ trong tai Lưu Xuyên, đã biến thành lời càm ràm tự biên tự diễn của một lão già giáo điều.

Chung Thiên Thủy có chút hiểu được cách nhìn của Đỗ Kiếm, nhưng ông vẫn không có sự nóng giận như họ, vẫn muốn tiếp tục cuộc nói chuyện, dù giọng điệu tiếp theo của ông đã không thể che giấu được sự lo lắng và bất mãn le lói trong lòng.

"Lưu Xuyên, tôi nói nãy giờ cậu có nghe lọt tai không, rốt cuộc trong đầu cậu đang nghĩ cái gì, hả! Lưu Xuyên?"

Lưu Xuyên bị câu hỏi nghiêm giọng này làm cho ngẩng đầu lên, cậu ngẩng đầu ngơ ngác nhìn Chung Thiên Thủy, Chung Thiên Thủy nhíu mày hỏi lại một câu:

"Rốt cuộc cậu đang nghĩ gì?"

Lưu Xuyên ngập ngừng một lát, đột nhiên rệu rã đáp: "Tôi muốn... tôi muốn bao giờ mới được về nhà. Tôi nhớ bà tôi."

Chung Thiên Thủy sững sờ hồi lâu, đè nén cơn giận, kiên nhẫn khuyên bảo: "Cậu muốn về nhà? Đây không phải là chuyện thừa thãi sao, đương nhiên là cậu muốn về nhà rồi! Cậu ở trại tạm giam đã ba tháng rồi, sao vẫn là..." Lưu Xuyên lại cúi đầu xuống, trầm mặc không đáp.

Chung Thiên Thủy nói: "Kiếm được bao nhiêu điểm có thể được một lần khen thưởng của nhà tù, kiếm được bao nhiêu điểm có thể bình chọn là phần tử tích cực cải tạo của nhà tù, cộng thêm bao nhiêu nữa có thể được cục khen thưởng, bao nhiêu điểm có thể bình chọn là phần tử tích cực cải tạo của cục? Bình chọn được những giải thưởng này, đạt được những danh hiệu này có thể giảm bao nhiêu án tù, tự cậu có thể tính được mà. Phương pháp đánh giá đều viết ở đó cả, trước kia cậu cũng không phải là không biết, cậu có thể ra ngoài sớm hay không, quyền chủ động hoàn toàn nằm trong tay cậu!"

Rõ ràng, những lời này của Chung Thiên Thủy, Lưu Xuyên vẫn không nghe lọt tai, tư duy lúc này của cậu dường như chỉ quanh quẩn trong cảm xúc của chính mình, đợi đến khi cậu lại ngẩng đầu lên, ánh mắt cậu dường như bắt đầu chủ động tìm kiếm sự giao lưu.

"Chung Đại, qua hai tuần nữa là được phép cho người nhà thăm viếng rồi, ông có thể để bạn gái tôi đến thăm tôi không, ông có thể để tôi gặp cô ấy không?"

Sắc mặt Chung Thiên Thủy sầm lại, tâm trạng của ông... nói thật là, có chút không tốt. Ông càng hiểu vì sao Đỗ Kiếm và những cảnh sát dưới quyền lại ghét Lưu Xuyên đến thế. Họ nói không sai, thằng nhóc này quả thực không xác lập đúng thân phận, có chút khí chất đập không vỡ, nhúng không mềm.

Nhưng Chung Thiên Thủy vẫn không phát tác, chỉ là thái độ trở nên nghiêm nghị hơn: "Lưu Xuyên, quy định về việc thăm gặp người thân của tội phạm đang bị giam giữ cậu cũng biết rồi đấy, chỉ có vợ và thân nhân trực hệ của phạm nhân mới có thể thăm gặp. Bạn gái thì không được phép thăm gặp. Tôi hy vọng, phàm là những yêu cầu không đúng quy định, sau này cậu đừng nhắc lại nữa. Cậu từng làm việc trong tù, lẽ ra phải hiểu quy củ, giữ kỷ luật hơn các phạm nhân khác, việc làm trái quy định, chúng tôi không thể bật đèn xanh cho cậu."

Lưu Xuyên lại cúi đầu xuống, không nói thêm câu nào nữa.

Cuộc nói chuyện này đến đây tan rã trong không vui.

Sau đó, Chung Thiên Thủy nghe Đỗ Kiếm kể lại, Lưu Xuyên đã viết một lá thư cho bạn gái, sau khi phân khu kiểm tra đã đồng ý cho gửi đi. Lưu Xuyên trong lá thư đó chỉ viết vài lời nhớ nhung, hy vọng cô ấy đến thăm cậu. Ngoài ra là báo cho cô ấy địa chỉ liên lạc của nhà tù, hy vọng cô ấy viết thư cho cậu này nọ, không có ngôn luận nào rõ ràng bất lợi cho việc cải tạo. Lưu Xuyên tất nhiên biết thư từ đều phải chịu sự kiểm tra của cảnh sát, nên những ngôn luận quá khích cũng không thể viết rõ ra được.

Hai ngày sau, một buổi chiều, Chung Thiên Thủy đi ngang qua sân tập, nhìn thấy trung đội giáo dục nhập tù đang tập đội hình. Ông nhìn thấy Lưu Xuyên trong đội hình. Ông thấy khuôn mặt của Lưu Xuyên rất gầy rất gầy, chân tóc trên đầu đã ngắn ngắn mọc ra, cổ thì gầy mảnh, nâng đỡ cái đầu có vẻ hơi to đó. Ông đứng bên sân tập xem rất lâu, trong lòng dù sao vẫn thấy hơi xót cậu.

Tối tăng ca, lúc ăn cơm chiều ở nhà ăn, ông nói với Đỗ Kiếm: "Tôi thấy, có thể cân nhắc đồng ý cho bạn gái của Lưu Xuyên đến thăm cậu ấy một lần. Để bạn gái cậu ấy làm công tác tư tưởng, biết đâu có thể giúp ích cho việc cải tạo của cậu ấy."

Đỗ Kiếm nói: "Bạn gái cậu ta là diễn viên, Lưu Xuyên xảy ra chuyện này, không chia tay với cậu ta rồi sao, còn có thể đến thăm cậu ta à?"

Chung Thiên Thủy nói: "Chắc là được, quan niệm của người trẻ bây giờ khác rồi, bạn trai ngồi tù chưa chắc cô ta đã cảm thấy mất mặt. Hơn nữa tôi thấy tình cảm của Lưu Xuyên với bạn gái rất sâu đậm, cô gái đó chắc là có thể đến. Phân khu các cậu cứ làm một bản báo cáo, trình lên cho lãnh đạo nhà tù phê duyệt xem sao."

Đỗ Kiếm gật đầu, nhưng lại nói: "Nếu lãnh đạo duyệt rồi, làm sao tìm bạn gái cậu ta đây?"

Chung Thiên Thủy trầm ngâm một chút, nói: "Tiểu Kha từng gặp bạn gái cậu ấy, lát nữa để Tiểu Kha đi tìm."

Chủ nhật, Tiểu Kha nghỉ, vừa ăn xong bữa sáng liền bắt xe buýt đến phía Hòa Bình Lý này.

Địa chỉ này là cô nhờ một người thầy ở trường cảnh sát nghe ngóng được, người thầy đó quen một cảnh sát hình sự của phân cục Triều Dương, cảnh sát hình sự đó quen một cảnh sát hình sự khác phụ trách vụ án Đơn Quyên, Phạm Tiểu Khang làm bị thương Quý Văn Trúc, cảnh sát hình sự khác này biết nơi ở hiện tại của Quý Văn Trúc.

Quý Văn Trúc không có nhà, cửa phòng khóa chặt. Hỏi hàng xóm, hàng xóm chỉ cô đến chỗ bạn của chủ nhà, bạn của chủ nhà nói Quý Văn Trúc đi đóng phim rồi, cô gọi điện thoại di động của cô ấy đi. Tiểu Kha nói gọi rồi, tắt máy. Chủ nhà nói, à, vậy thì hết cách rồi.

Trước khi Tiểu Kha đi, đã nhờ Đỗ Kiếm lấy số điện thoại di động của Quý Văn Trúc từ Lưu Xuyên. Thế nhưng dù gọi thế nào, điện thoại đó vẫn luôn tắt máy. Cô gửi hai tin nhắn cho chiếc điện thoại đó, cũng không thấy hồi âm lấy một chữ.

Sau khi phạm nhân mới nhập tù một tháng, là có thể thăm gặp người thân.

Mấy ngày đó thần sắc khí thái trên mặt Lưu Xuyên rõ ràng đã khá lên, hễ có đội trưởng gọi cậu, tiếng đáp "Có" của cậu cũng trở nên sáng sủa hơn nhiều, kết quả kiểm tra học tập mấy ngày đó cũng theo xu hướng đi lên theo đường thẳng, tất cả đều là vì phân khu trưởng Đỗ Kiếm đã nói chuyện với cậu một lần, bảo với cậu rằng, được lãnh đạo nhà tù phê chuẩn, đồng ý cho bạn gái cậu đến nhà tù thăm cậu, đồng thời đòi lấy số điện thoại di động của Quý Văn Trúc từ cậu. Đỗ Kiếm hy vọng cậu có thể thấu hiểu tâm huyết của lãnh đạo nhà tù, thay đổi triệt để hiện trạng cải tạo tiêu cực, bừng bừng tinh thần, để bạn gái mình nhìn thấy tinh thần diện mạo tốt đẹp của mình khi gặp mặt.

Lần nói chuyện với Lưu Xuyên này, Đỗ Kiếm cuối cùng đã nhìn thấy một nụ cười như ngày lễ trên khuôn mặt trẻ con của Lưu Xuyên, cuối cùng cũng nghe thấy Lưu Xuyên dùng giọng điệu phấn chấn không kìm nén được để đưa ra câu đáp ứng đúng tiêu chuẩn:

"Rõ!"

Ngày thăm gặp người thân cuối cùng cũng đến, trước đó suốt ba ngày liền, Lưu Xuyên đêm không thể ngủ.

Cậu và bà, và Quý Văn Trúc, đã bốn tháng không gặp nhau. Nếu nói trong trái tim sắp khô héo kia của cậu còn giữ lại chút niệm tưởng gì, thì đó chính là muốn nhìn thấy Quý Văn Trúc và bà của cậu.

Nhưng cậu không thể để bà đến thăm mình, có thể hình dung được, nếu bà ở nơi như thế này, nhìn thấy bộ dạng này của cậu, nhìn thấy cái đầu trọc khuôn mặt gầy gò này của cậu, biết đâu bà sẽ thực sự không bao giờ đứng dậy nổi nữa.

Cậu chỉ có thể mong Quý Văn Trúc đến, cậu cần cô đến, cậu nằm mơ cũng nghĩ đến việc cô có thể đến thăm cậu một lần. Chỉ cần cô đến thăm cậu, dù có tăng thêm án tù cho cậu cũng tình nguyện. Chỉ cần cô còn chân thành yêu cậu, dù có tăng thêm ba năm năm năm, cậu cũng cam tâm tình nguyện!

Ngày thăm gặp, cuối cùng đã đến.

Buổi sáng, đây là lần đầu tiên kể từ khi bị bắt Lưu Xuyên chăm chú rửa mặt, vào ngày đội trưởng thông báo với cậu là lãnh đạo nhà tù đã đồng ý cho Quý Văn Trúc đến nhà tù thăm cậu, cậu đã dùng số tiền còn lại trong tài khoản của mình mua một bánh xà phòng. Trong tài khoản của cậu tổng cộng còn lại năm tệ bốn hào, lúc nhập tù kem đánh răng của cậu dùng hết rồi, cậu đã tiêu một tệ tám hào mua một tuýp kem đánh răng, bây giờ cậu lại tiêu hai tệ mua một bánh xà phòng. Cậu dùng xà phòng rửa mặt cẩn thận, còn gội cả đầu. Tóc vừa mới nhú chân, sau khi gội xong lập tức trông nhẹ nhàng sạch sẽ.

Sáng điểm danh xong, liền ăn sáng. Ăn sáng xong, không học lớp lớn, các phạm nhân đều tự học "Quy phạm" trong số giam của mình, đợi lát nữa đội trưởng hô tên.

Khoảng chín giờ, việc hô tên bắt đầu. Những phạm nhân đợt thăm gặp người thân đầu tiên sau khi nghe thấy tên mình, thần sắc u sầu hoặc hoảng loạn, ôm những túi lớn túi nhỏ chuẩn bị giao cho người nhà mang về, vội vã rời khỏi khu giam. Sau khi đợt người đầu tiên đi rồi, khu giam có vẻ rất yên tĩnh, hầu như tiếng tim đập của mỗi người đều có thể nghe rõ, ánh mắt mọi người tuy vẫn dán chặt vào cuốn "Quy phạm" kia, nhưng ai cũng không có tâm trạng thực sự đọc thầm, ngay cả Tôn Bằng bình thường đối với cái gì cũng không quan tâm, lúc này cũng cúi đầu không nói, mất hồn mất vía đợi đợt hô tên thứ hai.

Nửa tiếng sau, đợt hô tên thứ hai bắt đầu. Một vị đội trưởng đứng ở hành lang bên ngoài cửa, gọi từng tên phạm nhân một, phạm nhân được gọi tên nhanh chóng bước ra khỏi khu giam, đứng trước cửa của mỗi người. Đợt tên thứ hai gọi xong, Lưu Xuyên hầu như nín thở, nghe đội trưởng bên ngoài ra lệnh cho các phạm nhân vừa được gọi ra hành lang: "Xếp hàng ngay ngắn, đi theo tôi!" Ngay sau đó, một loạt tiếng bước chân lạch bạch vang lên từ trước cửa khu giam của Lưu Xuyên, vụt biến mất ở đầu hành lang, khu giam và hành lang lại yên tĩnh trở lại. Lưu Xuyên lúc này mới xác nhận, đợt người thứ hai tham gia thăm gặp, vẫn không có cậu.

Người còn lại trong khu giam không còn nhiều, so với lúc nãy lại càng yên tĩnh hơn, yên tĩnh đến mức khiến người ta hoảng loạn! Lưu Xuyên có thể cảm nhận được, hai bả vai, đôi tay của chính mình, đều đang run rẩy. Cậu muốn kiểm soát bản thân, cậu muốn tự nhủ rằng, Quý Văn Trúc ở xa, dậy muộn, hơn nữa cô ấy thích ngủ nướng, đến cũng sẽ đến muộn hơn. Trong lòng cậu thầm tính toán, nếu cô chín giờ dậy, rửa mặt chải đầu trang điểm xong, ăn chút gì đó rồi mới ra cửa, đi taxi ít nhất cũng phải mất bốn mươi phút, nếu không tắc đường thì khoảng mười giờ bốn mươi phút là nên đến rồi. Tất nhiên, cũng có thể đến muộn hơn.

Ở hành lang, mãi vẫn không ai gọi nữa, nhưng đột nhiên từ xa đến gần, lại có tiếng bước chân lộn xộn truyền tới. Thần kinh của Lưu Xuyên căng thẳng tột độ, tập trung cao độ lắng tai nghe, cho đến khi có người đi vào khu giam, cậu mới biết là đợt phạm nhân thăm gặp đầu tiên đã kết thúc thăm gặp, trở về. Người trở về để đồ người nhà gửi vào xong, lại quay về ngồi trên ghế đẩu nhỏ, cầm "Quy phạm" mỗi người một nỗi niềm. Lưu Xuyên thẫn thờ nhìn trộm sắc mặt của họ, sắc mặt của mỗi người đều không giống nhau, khác ở chỗ nào thì khó mà nói rõ.

Sau khi đợt người đầu tiên trở về, không lâu sau, ở hành lang lại bắt đầu hô tên. Tính theo thời gian, rõ ràng là đợt cuối cùng. Người được gọi tên đầu tiên, chính là Tôn Bằng. Tôn Bằng là loại động vật máu lạnh đến mức nóng giận là dám giết cả cha lẫn mẹ, nhưng đối với vợ và cô con gái chưa đầy một tuổi của mình, thì luôn miệng lầm bầm. Đặc biệt là đối với con gái, lại càng cưng như cưng trứng. Năm ngoái cậu ta cầm gậy đánh toác đầu một bác sĩ nhi khoa, chính là vì bác sĩ đó dùng sai thuốc cho con gái mới chào đời của cậu ta.

Tôn Bằng nghe thấy hô tên, động tác khoa trương nhảy dựng lên, ôm chăn màn quần áo chuẩn bị cho vợ mang về, nhanh chóng bước ra khỏi khu giam. Sáng nay vừa ăn cơm xong cậu ta đã bảo đội trưởng lấy hành lý quần áo cậu ta dùng ở trại tạm giam ra khỏi kho lưu trữ rồi. Đội trưởng còn hỏi Lưu Xuyên hôm nay có muốn để bạn gái mang hành lý của cậu ấy về không, Lưu Xuyên lắc đầu nói không cần nữa, cậu không thể để Quý Văn Trúc mang bộ chăn màn đã nằm hôi hám ở trại tạm giam của mình đi được.

Tiếng hô tên của đội trưởng đi dọc theo hành lang từ đầu này đến đầu kia: "Tôn Bằng, Đoàn Văn Kỳ, Lư Hoán Thanh, Lương Hảo Võ, Lý Bình, Lý Nguyên Đức, Vương Chí Vinh..." tiếng hô đi qua trước cửa khu giam của Lưu Xuyên, không dừng lại nửa bước, như gió thoảng qua.

"...Hoa Ngạn Bân, Lưu Vĩ Cường, Ngô Kiếm, Lý Ngọc Chương, đã ra hết chưa, được, ôm đồ bằng hai tay, ôm bằng hai tay, đi theo tôi."

Lại là những tiếng bước chân lạch bạch, vang từ đầu này đến đầu kia hành lang. Lưu Xuyên không thể kiểm soát bản thân được nữa, cậu nhảy bật khỏi chiếc ghế đẩu nhỏ, chạy ra cửa khu giam, hướng ra ngoài hô một tiếng:

"Báo cáo!"

Các phạm nhân trong phòng đều sững sờ, bên ngoài hành lang, không ai đáp lại.

Lưu Xuyên với giọng khàn đặc đầy tuyệt vọng, lại hô thêm một tiếng: "Báo cáo."

Người phản ứng đầu tiên, là lớp trưởng cùng phòng, lớp trưởng đứng dậy hỏi cậu: "Làm gì đấy Lưu Xuyên, cậu hô cái gì?"

Lưu Xuyên quay đầu lại, lòng cậu hoảng đến mức gần như nói lắp: "Không, không, không gọi tôi."

Lớp trưởng có chút buồn cười, cũng có chút bực mình, "Gọi cậu thì cậu đi, không gọi cậu thì cậu cứ ngồi yên đó, không gọi cậu nghĩa là nhà cậu không có ai đến, cậu ngốc à!"

Một đội trưởng trực hành lang nghe tiếng đi đến trước cửa khu giam, hỏi: "Có việc gì?"

Lớp trưởng lập tức trả lời: "Báo cáo Đội trưởng Tề, phạm nhân Lưu Xuyên muốn hỏi tại sao vừa nãy không gọi cậu ấy, hình như hôm nay người nhà cậu ấy nên có người đến thăm."

Đội trưởng Tề hỏi Lưu Xuyên: "Nhà cậu hôm nay có người đến phải không, cậu cứ tiếp tục học tập đi, tôi đi hỏi giúp cậu."

Đội trưởng Tề đi rồi. Lưu Xuyên đành phải lùi về ngồi trên ghế đẩu nhỏ, trong tay cầm cuốn "Quy phạm" đó, tâm trí không biết đặt vào đâu.

Đợt phạm nhân thăm gặp thứ hai cũng về rồi. Gần trưa sắp đến giờ ăn cơm, Tôn Bằng cũng về rồi. Rất lạ là cậu ta ôm gói chăn màn đó về, cũng không giống các phạm nhân khác, trước khi ăn cơm hàn huyên tình hình gia đình với nhau, mà ngồi trên ghế đẩu của mình, sắc mặt sầm sì không nói một lời. Lớp trưởng cẩn thận nhìn cậu ta, dáng vẻ đó là muốn hỏi xem tại sao cậu ta lại ôm đồ về, nhưng biết thằng nhóc này quá gấu, sắc mặt cũng đang cau có, nên do dự một chút không hỏi.

Lưu Xuyên giống như Tôn Bằng, cũng ngồi trên ghế đẩu nhỏ bất động, vì Đội trưởng Tề nói đi hỏi giúp cậu, nên cậu vẫn cứ khăng khăng đợi Đội trưởng Tề đến gọi cậu, nên cũng không chú ý đến sự bất thường của Tôn Bằng.

Đến giờ ăn cơm, Lưu Xuyên nghe thấy tiếng tạp vụ trực hành lang gọi tổ một đi lấy cơm, nhưng cậu vẫn đợi, cậu rõ ràng biết đội trưởng sẽ không đến gọi cậu ra ngoài thăm gặp nữa, cậu rõ ràng biết Quý Văn Trúc sẽ không đến nữa, nhưng cậu vẫn cứ như bị rút mất xương cốt không đổi được tư thế, cứng đờ ngồi trên ghế đẩu đợi.

Khi bên ngoài gọi đến tổ sáu, lớp trưởng gọi mọi người cầm bát cơm đứng dậy xếp hàng, tay chân Lưu Xuyên đều không nghe sai khiến nữa, cũng không biết mình đứng dậy thế nào, đi đến cửa xếp hàng thế nào. Bên ngoài đang gọi đến tổ bảy của họ rồi, mọi người lần lượt bước ra khỏi khu giam, thành một hàng dọc đi về phía đầu hành lang. Hôm nay ăn canh trứng và bánh cuộn thịt. Canh trứng do tạp vụ phụ trách múc cho mọi người, mỗi người một vá lớn, bánh cuộn thịt tự lấy, ăn mấy cái lấy mấy cái. Lưu Xuyên ngây người múc xong canh, cầm một cái bánh cuộn thịt, Đội trưởng Tề đang đứng bên cạnh như vừa mới nhớ ra, gọi cậu lại nói: "Lưu Xuyên, vừa nãy tôi hỏi giúp cậu rồi, hôm nay người nhà cậu không đến."

Lưu Xuyên một tay bưng canh, một tay cầm bánh cuộn thịt, ngẩn người trước thùng đựng bánh cuộn thịt, có vẻ như bị đần ra. Lúc này, phân khu trưởng Đỗ Kiếm đi tới, nói: "Lưu Xuyên, tôi đã nói với Đội trưởng Vương rồi, bạn gái cậu chúng tôi tìm rồi, không tìm thấy. Hôm qua Đội trưởng Vương không báo với cậu à?" Lưu Xuyên ngẩn người, không đáp lời. Đội trưởng Tề nói với Đỗ Kiếm: "Con của Đội trưởng Vương bị bệnh nặng, hôm qua xin nghỉ không đến." Đỗ Kiếm gật đầu nói: "À, con bị bệnh gì?" Lại thấy Lưu Xuyên vẫn đứng im không động đậy, liền nói: "Cậu về ăn cơm đi."

Lưu Xuyên máy móc quay người, "bịch" một cái, đâm sầm vào Tôn Bằng đang đi ngang qua người cậu, chậu canh trứng trong tay cậu, quá nửa hất vào vạt áo trước của Tôn Bằng. Lưu Xuyên đến cả câu xin lỗi cũng quên nói, não bộ cậu trống rỗng, bước chân bước đi lảo đảo, thẫn thờ tiếp tục đi về phía khu giam, trong tai như thực như ảo, nghe thấy Đội trưởng Tề gọi mình ở phía sau:

"Lưu Xuyên, cậu hất đổ lên người ta mà sao ngay cả câu xin lỗi cũng không nói?"

Lưu Xuyên dừng lại, nhìn Đội trưởng Tề, miệng há ra, nhưng không thể thốt nên lời.

Đỗ Kiếm đi tới, đứng giữa Lưu Xuyên và Tôn Bằng, nghiêm nghị nói: "Lưu Xuyên, bây giờ cậu đọc thuộc lòng toàn văn Điều 49 của 'Quy phạm hành vi cải tạo tội phạm'!"

Các phạm nhân đang lấy cơm đều dừng động tác, ánh mắt nhanh chóng tập trung về phía Lưu Xuyên, Lưu Xuyên hơi cúi đầu xuống, động tác này có lẽ biểu thị, cậu đã bị giọng điệu nghiêm nghị của Đỗ Kiếm uy hiếp và đánh thức, mặc dù vẫn còn mất hồn mất vía, nhưng cuối cùng cũng có thể mở miệng phát ra tiếng:

"Điều 49, khi... khi có việc nhờ vả người khác, dùng những từ kính ngữ như 'xin', 'ông/bà'...; khi có lỗi với người khác, dùng những từ xin lỗi như... 'xin lỗi', 'xin hãy tha lỗi'...; khi giúp đỡ người khác, dùng những từ khiêm tốn như 'không có gì', 'đừng khách sáo'...; khi được người khác giúp đỡ... dùng những từ cảm ơn như 'cảm ơn ông/bà', 'làm phiền ông/bà rồi'."

Đỗ Kiếm nói: "Đối chiếu với Điều 49 của 'Quy phạm', cậu làm thế nào?"

Lưu Xuyên cúi thấp đầu hoàn toàn, nói: "Không đủ."

"Là không đủ, hay là căn bản không làm?"

"...Không làm."

"Không làm thì làm sao?"

"...Lần sau sửa đổi."

Đỗ Kiếm thấy Lưu Xuyên mỗi câu trả lời đều chậm nửa nhịp, như thể miễn cưỡng, không kìm được nghiêm giọng quát hỏi: "Thế lần này làm sao?"

Lưu Xuyên không biết nói gì.

"Bảo cậu nói một câu xin lỗi, nói một câu xin tha lỗi, khó vậy sao? Cậu đặc biệt hơn Tôn Bằng, đặc biệt hơn mọi người sao? Cậu cảm thấy mình đặc biệt hơn mọi người à?"

Lưu Xuyên lúc này mới ngẩng đầu lên, nhìn Tôn Bằng một cái, nói một câu: "Xin lỗi." Tiếp đó, lại nói một câu: "Xin hãy tha lỗi."

Đỗ Kiếm quay đầu, nhìn Tôn Bằng, sắc mặt Tôn Bằng xanh mét, ngoài mấy nốt mụn mới nổi lên trên má, từ trán đến cằm, không có lấy một chút huyết sắc.

"Tôn Bằng, cậu có phải cũng muốn đọc thuộc Điều 49 một lần không?"

Tôn Bằng trừng Lưu Xuyên, nghiến răng nghiến lợi thốt ra mấy chữ:

"Không có gì! Đừng khách sáo!"

Hai câu từ khiêm tốn này, bị cậu ta nói ra một cách nghiến răng nghiến lợi.

Đỗ Kiếm nhìn hai người, lại nhìn các phạm nhân đang im lặng xung quanh, nói: "Học 'Quy phạm', là để áp dụng! Về phòng đi."

Lưu Xuyên nói một tiếng: "Rõ."

Tôn Bằng cũng nói một tiếng: "Rõ." Nói xong đi đầu về phía khu giam.

Lưu Xuyên theo sau Tôn Bằng, bước vào khu giam, vừa ngồi xuống ghế đẩu nhỏ, Tôn Bằng đi tới, mặt đầy sát khí, bưng chậu canh trứng trong tay đến trước mặt Lưu Xuyên, nhổ một bãi nước bọt vào trong, rồi đổ vào bát của Lưu Xuyên.

"Mày đại công vô tư, canh đều cho tao rồi, tao học tập mày, cũng đều cho mày cả. Còn cho mày thêm một ngụm nữa, đủ nghĩa khí chưa!"

Tôn Bằng đổ xong, nhìn trong chậu vẫn còn chút canh thừa, lại nhổ thêm một bãi nữa, rồi đổ sạch lên đầu Lưu Xuyên.

Tóc Lưu Xuyên ngắn, nước canh và nước bọt không lưu lại được, nhanh chóng chảy xuống dọc theo mặt và cổ. Lớp trưởng nhìn thấy, kinh ngạc hỏi Tôn Bằng: "Này, Tôn Bằng, mày làm gì thế!"

Tôn Bằng không thèm để ý lớp trưởng, hướng về phía Lưu Xuyên quát dữ dằn: "Xin lỗi! Xin hãy tha lỗi!"

Lớp trưởng nhìn Lưu Xuyên, Lưu Xuyên ngồi đó, cúi đầu, không động đậy.

Mọi người đều không động đậy.

Mọi người đều biết, Lưu Xuyên trước kia là cảnh sát, nhưng Tôn Bằng cũng không phải hạng dễ đụng vào, chọc điên lên thì đến bố đẻ cũng dám đánh. Lúc này vẫn chưa ai biết, vợ Tôn Bằng vừa nãy không phải đến thăm cậu ta, mà là đến đàm phán ly hôn với cậu ta.

Tình huống dự đoán rất nhanh xảy ra, và không để lại quá nhiều hồi hộp. Ngay khoảnh khắc Tôn Bằng quay lưng đi, Lưu Xuyên nhanh chóng bật dậy, tốc độ và lực xung kích khiến Tôn Bằng đập mạnh vào giường, khung giường lập tức phát ra tiếng nứt gãy, đầu Tôn Bằng cũng đập mạnh vào thành giường, nhưng sự điên cuồng của cậu ta ngay lập tức vượt qua Lưu Xuyên trong vòng một giây. Cậu ta dùng cả tay chân, động tác biến dạng, miệng gào thét, mặt đỏ gay, gân xanh trên đầu nổi lên cuồn cuộn, những nốt mụn trên mặt cũng ứa máu. Trận đánh nhau mà cả hai bên đều liều mạng này khiến các phạm nhân lần lượt né ra, có mấy chậu canh trứng bị đá văng tứ tung, giá sách đứng dựa tường không chịu nổi cú va chạm mạnh của hai người đang xoắn lấy nhau, đổ ầm xuống, sách vở và tạp vật trên giá sách văng tung tóe khắp sàn. Các phạm nhân không ai có thể ngờ được, Tôn Bằng người cao to vạm vỡ tướng mạo hung ác, vậy mà trong trận đánh sống chết này lại dần rơi vào thế hạ phong, dần lộ ra thế yếu, dần lộ ra dấu hiệu bại trận. Họ dần nhìn ra, Lưu Xuyên tuy người mỏng thân gầy, nhưng thằng nhóc này chắc chắn từng tập luyện, từng chiêu từng thức đều rất thực dụng, rất chiếm ưu thế, hơn nữa, họ cũng nhìn ra được, thằng nhóc này ra tay cũng đủ hiểm ác.

Ít nhất có hai đội trưởng xông vào, tiếp đó, phân khu trưởng Đỗ Kiếm cũng xông vào, lúc này lớp trưởng mới xông lên ôm lấy Lưu Xuyên, hai phạm nhân khác cũng giữ Tôn Bằng lại, trận đánh nhau này cuối cùng mới bị ngăn chặn. Tôn Bằng và Lưu Xuyên, cả hai đều mắt sưng miệng rách, nhìn từ hiện trường thì Lưu Xuyên chiếm ưu thế, nhìn từ vết thương thì kẻ tám lạng người nửa cân.

Nhiều cảnh sát hơn từ khu dự bị xông vào hành lang, tay cầm còng thép và dùi cui điện chạy đến chi viện. Lưu Xuyên và Tôn Bằng đều bị còng tay ra sau lưng, người trước người sau cúi khom lưng bị đông đảo cảnh sát áp giải ra khỏi khu giam. Họ lần lượt bị áp giải vào hai phòng văn phòng cán bộ quản giáo, nửa tiếng sau, bác sĩ đến, kiểm tra vết thương trên mặt và đầu cho họ, bôi thuốc. Lại qua hơn mười phút, họ bị áp giải ra khỏi cửa lầu của nhất giám khu, đi qua sân tập, áp giải đến trung đội cấm túc, lần lượt bị giam vào những căn phòng cấm túc diện tích không quá ba mét vuông.