Đội cấm túc còn gọi là đội phản tỉnh, đặt ở góc tây bắc nhà tù. Trong số các phạm nhân ở Thiên Giám, đội cấm túc thường được gọi là "góc tây bắc".

Lưu Xuyên khi mới từ Công Đại được phân về làm việc tại Thiên Giám, từng đến "góc tây bắc" này, đó là khi đi tham quan cùng các cán bộ mới của khoa tống giam. Lúc đó anh nào ngờ, loại buồng giam chật hẹp như cái tổ ốc này, thứ khiến anh vô cùng tò mò khi ấy, chỉ một năm sau lại trở thành ngục tù giam giữ chính mình.

Lưu Xuyên thật sự muốn chết.

Nhưng trong buồng cấm túc này, muốn chết cũng không xong.

Bốn bức tường ở đây đều được bọc nhựa mềm, dù có tìm được dây để treo cổ cũng không tìm được chỗ mắc dây. Căn phòng nhỏ này dài không quá hai mét, rộng không quá hơn một mét, nhưng lại rất cao, trông như một cái giếng trời sâu hoắm. Không gian chật hẹp như vậy còn lắp thêm một cái bồn cầu. Phía trên cái giếng trời này còn mở một cái cửa sổ trời, bên ngoài cửa sổ chính là hành lang tầng hai, cán bộ quản giáo và cảnh sát vũ trang trực ban có thể nhìn từ trên cao xuống, bất cứ lúc nào cũng có thể nhìn thấu căn phòng nhỏ này, không sót một chỗ!

Lưu Xuyên đúng là một con ếch ngồi đáy giếng.

Khi học lịch sử, sách từng viết, Bắc Tống bị nhà Kim tiêu diệt, Tống Huy Tông và Tống Khâm Tông bị ném vào giếng sâu để sống những ngày còn lại. Năm xưa làm vua thiên hạ, hôm nay ngồi đáy giếng nhìn trời. Lưu Xuyên nghĩ, thế còn đỡ hơn anh, cái anh nhìn chỉ là đũng quần của cán bộ quản giáo và đế giày của cảnh sát vũ trang, cùng với ánh mắt lạnh lẽo khi họ cúi xuống giám sát.

Lúc mới bị nhốt vào, chết là ý nghĩ duy nhất, ngày đêm anh cứ điên cuồng nghĩ ngợi, một khi bước ra khỏi cái "giếng trời" này, mình sẽ chọn cách chết như thế nào. Nghĩ đến cái chết, anh tất nhiên nhớ đến bà nội và Quý Văn Trúc, nước mắt đầm đìa! Anh khóc lóc từ biệt họ, từ biệt biết bao nhiêu lần!

Anh khóc lóc nói, bà ơi bà tha lỗi cho cháu, cháu không thể tiếp tục ở bên chăm sóc, phụng dưỡng bà nữa rồi, không thể gượng sống để phụng dưỡng bà đến cuối đời nữa rồi! Kiếp sau cháu vẫn là đứa cháu nhỏ của bà, kiếp sau cháu nhất định sẽ nghe lời bà.

Nhắc đến Quý Văn Trúc, nước mắt anh lại trào ra như suối, nghẹn ngào không nói nên lời: Văn Trúc, em còn yêu anh không? Em còn nhớ anh không? Quen biết em là điều tốt đẹp nhất trong đời anh, tiếc là phúc phận của anh ngắn quá... Văn Trúc, anh chết rồi em hãy tìm một người tốt khác đi, tìm một người thật lòng đối tốt với em, tìm một người khiến em hạnh phúc cả đời, chỉ cần em hạnh phúc là anh yên lòng rồi... Em nhất định đừng vì muốn nổi tiếng mà để người ta lừa gạt, bình bình đạm đạm mới là thật... Nghĩ đến Quý Văn Trúc, anh đột nhiên có chút sợ chết, nỗi niềm lưu luyến đó thật khiến anh không buông bỏ được!

Liên tiếp ba ngày anh ngày nào cũng từ biệt họ, nhưng sau ba ngày, anh lại không muốn chết nữa. Sau khi ngọn lửa tâm can cuồng loạn nguội đi, anh lại khao khát cán bộ quản giáo có thể tìm anh nói chuyện, dù là quở trách, mắng mỏ một trận cũng được, chứ không muốn một mình âm thầm lặng lẽ. Thế nhưng suốt năm ngày không một ai đoái hoài đến anh, ngoài việc mỗi ngày có nửa tiếng cửa điện buồng giam tự động mở "bộp" một tiếng, anh có thể lê đôi chân tê dại bước vào khu thả lỏng rộng chưa đầy hai mét vuông ngoài cửa, nhìn màu trời âm u một lúc; ngoài việc mỗi ngày hai lần có người đưa cơm qua ô cửa nhỏ dưới cửa chính, thì không còn một tiếng động nào của nhân gian. Lúc còn ở khoa tống giam, anh từng nghe cán bộ cũ nói, phạm nhân phạm lỗi nhốt vào buồng phản tỉnh thông thường ba năm ngày sẽ không ai để ý đến, qua ba năm ngày, phạm nhân dù bướng bỉnh đến mấy cũng sẽ tự héo hon đi, phạm nhân dù cứng đầu đến mấy cũng sẽ cầu xin phục tùng, phạm nhân dù im lặng đến mấy cũng sẽ khao khát có người đến, để anh ta được cất tiếng.

Ngày thứ sáu, có một đội trưởng đến, cũng không gọi anh nói chuyện, chỉ đưa giấy bút, bảo anh viết bản kiểm điểm. Anh liền viết. Viết một tiếng đồng hồ, viết kín hai mặt giấy, sau đó cố sức gõ cửa, nóng lòng nộp ngay. Nộp xong lại một ngày không ai để ý đến anh, anh lại gõ cửa, một đội trưởng đến hỏi anh muốn làm gì, anh hỏi đội trưởng bản kiểm điểm của tôi được không? Đội trưởng nói, đó mà gọi là kiểm điểm à? Đó gọi là ngụy biện, cậu đánh nhau dù nói thế nào cũng là sai, giải thích nhiều lý do như vậy để làm gì, đẩy hết trách nhiệm lên đầu người khác làm gì, vấn đề của người ta thì để người ta tự nói, cậu cứ nói vấn đề của cậu là xong rồi. Lưu Xuyên nói: Vậy tôi viết lại. Đội trưởng nói, cậu đấy, cậu cứ bình tĩnh lại thêm hai ngày đi. Lưu Xuyên thấy đội trưởng sắp đi, vội vàng gọi qua cửa: Tôi bình tĩnh rồi, đội trưởng, tôi đã bình tĩnh rồi. Đội trưởng không nói thêm câu nào, đóng ô cửa nhỏ trên cửa chính lại, rồi đi mất.

Đội trưởng nói giữ lời, thực sự qua hai ngày sau mới lại đưa giấy bút cho anh. Lưu Xuyên vẫn chỉ dùng một tiếng đồng hồ, vẫn là hai mặt giấy, viết kín mít tờ giấy trắng. Chỉ nói nhận thức, không bàn quá trình, chỉ nói thói hư tật xấu chủ quan, không bàn nguyên nhân khách quan, đào sâu tận gốc rễ tính nguy hại và ảnh hưởng xấu nghiêm trọng do việc đánh nhau gây ra. Bắt đầu từ hành vi anh dùng cháo nóng hất vào mẹ Đơn Quyên và người hàng xóm vô tội kia, tổng kết vấn đề của bản thân, về tư tưởng thì quy kết là quan niệm pháp luật cực kỳ nhạt nhẽo, về hành vi thì quy kết là cậy mạnh hung hăng, thâm độc, nếu không cải tạo triệt để thói xấu này, sau này ra ngoài vẫn sẽ là tai họa lớn cho xã hội, vân vân.

Sau khi nộp bản kiểm điểm, sáng sớm hôm sau, cửa buồng giam đột nhiên mở, một đội trưởng đứng trước cửa, bảo anh ra ngoài, không phải đến khu vực thả lỏng, mà là ra khỏi hành lang hình vòng cung, đi vào trong sân của đội phản tỉnh. Hôm đó mặt trời rất ấm, ánh sáng chói mắt, sân tuy chỉ rộng trăm mét vuông, nhưng Lưu Xuyên lại cảm thấy khoáng đạt như quảng trường trung tâm khổng lồ của nhà tù Thiên Giám.

Anh bị còng tay ngay trong sân, sau đó dẫn vào một phòng nói chuyện, vừa vào phòng anh đã vui mừng khôn xiết, vì anh thấy người ngồi trong phòng không phải quản giáo nào của đội phản tỉnh, mà là Chung giám khu trưởng từ bi nhân hậu của giám khu một.

Sự xuất hiện của Chung Thiên Thủy ít nhất chứng tỏ, bản kiểm điểm thứ hai của anh đã được đội phản tỉnh chấp nhận cơ bản, nếu không người của giám khu một sẽ không vội vàng qua tìm anh nói chuyện, huống hồ là đích thân Chung Đại qua tìm anh. Chung Đại vừa lên tiếng, biểu cảm vẫn hiền hòa thân thiện như thế, mở miệng là câu "lại gây chuyện rồi à", khiến vành mắt Lưu Xuyên đỏ hoe ngay lập tức.

Trong tai anh, giọng điệu này của Chung Đại, giống như đang nói chuyện với con trai mình vậy.

Chung Đại bảo anh ngồi xuống, nói: "Hai bản kiểm điểm của cậu tôi đều xem rồi, bản đầu tiên nói rõ quá trình, bản thứ hai nói về nhận thức tư tưởng, viết đều khá ổn. Tôi vốn định sớm tìm cậu nói chuyện, nhưng lần này cậu vào đội phản tỉnh, cấp trên phê duyệt ít nhất mười ngày, mấy ngày đầu nghe nói cảm xúc của cậu vẫn rất kích động, nên tôi không đến, đến cũng không có hiệu quả gì. Những ngày bị cấm túc quả thực rất khó chịu, nhưng đối với cảm xúc hiện tại của cậu, ở đây bình tĩnh lại một chút cũng có lợi."

Chung Đại nói xong, dùng ánh mắt xem xét nhìn lên nhìn xuống Lưu Xuyên. Lưu Xuyên đã bị cấm túc ngày thứ chín, chín ngày không rửa mặt lần nào, khuôn mặt đen sạm thô ráp, cả người dường như nhỏ đi một cỡ so với trước, thật sự có dáng vẻ như được thay da đổi thịt. Chung Đại hỏi: "Cảm giác ở buồng phản tỉnh thế nào, có dễ chịu không?"

Lưu Xuyên nói nhỏ: "Không dễ chịu."

Chung Đại lại hỏi: "Cậu nói cụ thể cho tôi nghe xem, rốt cuộc không dễ chịu chỗ nào?"

Lưu Xuyên cúi đầu, im lặng hồi lâu rồi nói: "Muốn chết."

"Chết?" Chung Đại nói, "Không có tiền đồ, cậu không cần bà nội nữa à."

Chung Đại nhắc đến bà nội, Lưu Xuyên bật khóc, anh vốn định nhịn, nhưng nhịn được tiếng không nhịn được nước mắt, anh đành nức nở thành tiếng. Chung Đại nói: "Được rồi đừng khóc nữa, từ ngày cậu mới phân về từ Đại học Công an, tôi đã không ít lần bảo cậu, đời người ai cũng sẽ phạm sai lầm, bản lĩnh của một người không nằm ở chỗ có phạm sai lầm hay không, mà nằm ở chỗ phạm sai lầm rồi thì đối xử ra sao. Ai cũng sẽ gặp phải những cú vấp ngã hay nốt trầm lớn nhỏ, trước khó khăn, trong nốt trầm, biểu hiện như thế nào mới phản ánh một người có trình độ hay không. Chết quách đi thì tính là trình độ gì!"

Tiếng nức nở của Lưu Xuyên dịu lại, anh nói: "Chung Đại, ông cho cháu về đi, cháu nhất định sẽ cải tạo thật tốt."

Chung Đại nói: "Tôi đến chính là để xem cậu đã thông suốt chưa, thông suốt rồi thì cho cậu về."

Lưu Xuyên nói: "Cháu thông suốt rồi, cháu đều viết hai bản kiểm điểm rồi, đều nhận thức sâu sắc rồi, ông bảo họ cho cháu về đi."

Chung Đại gật đầu, nói: "Lần đánh nhau này, trách nhiệm chính thuộc về Tôn Bằng, là nó khiêu khích trước, nên nó không nhận thức rõ vấn đề này thì một thời gian nữa cũng không cho nó về. Nhưng cậu cũng có trách nhiệm, ban đầu cậu làm đổ canh lên người ta, không sử dụng từ ngữ xin lỗi theo "Quy phạm", gây ra tác dụng kích động mâu thuẫn. Tất nhiên Tôn Bằng ngày đó kích động cũng có vài nguyên nhân khách quan, ngày đó vợ nó đến thăm, đề nghị ly hôn với nó, đứa con mới một tuổi cũng vứt cho mẹ nó, ngày đó cũng không mang đến cho Tôn Bằng xem. Thực ra thói xấu của Tôn Bằng cũng như cậu, cứ gặp chuyện không vui là không thể xử lý bình tĩnh, là phải phát tác, không có chừng mực, không tiếc làm tổn thương người vô tội. Nếu như ban đầu cậu không tự mình đi tìm Đơn Quyên giải quyết vấn đề riêng, mà dựa vào pháp luật, dựa vào cơ quan công an để giải quyết vấn đề, mặc dù chắc chắn sẽ chậm hơn một chút, sẽ bị kéo dài không giải quyết được trong một thời gian, nhưng rồi cũng sẽ tìm được cách giải quyết. Cậu nhịn không được chạy đi lấy ác trị ác, kết quả mọi chuyện lại làm hỏng bét. Mẹ của Đơn Quyên là người không nói lý lẽ, nhưng dù sao cũng không thể thay Đơn Quyên và Phạm Tiểu Khang chịu tội thay. Ngay cả theo lời cậu nói là bà ta dùng cháo tạt cậu trước, nhưng cậu còn trẻ khỏe chứ có phải chạy không nổi đâu, cậu nên tránh trước chứ. Có thể tránh mà không tránh, có thể giải quyết qua con đường pháp luật mà không thông qua con đường pháp luật để tự giải quyết, trong pháp luật thông thường không thể coi là phòng vệ chính đáng. Những kiến thức cơ bản này ở Công Đại cậu đều đã học qua rồi, sao cứ đến lượt mình lại quên mất, lại nhất định quay lại tạt bà ta, còn làm bị thương một người hàng xóm vào can ngăn? Bất kể cậu có bao nhiêu lý do khách quan, hành vi của cậu dù sao cũng là có lỗi, hơn nữa, dù sao cũng gây ra hậu quả nghiêm trọng. Mẹ Đơn Quyên và người hàng xóm vô tội kia đã tàn phế cả đời, cậu có biết không? Mẹ Đơn Quyên từ nay về sau không thể tự lo liệu cuộc sống, còn sống được bao lâu cũng khó nói, cậu dám nói cậu không phạm pháp sao? Đáng lẽ phạm nhân mới vào tù đều phải viết một bản nhận tội hối cải, nhưng hôm nay tôi không ép cậu viết, cũng không khuyên cậu viết. Quan điểm của tôi, viết bản hối cải nhất định phải tự giác tự nguyện. Nhưng hôm nay tôi phải nói cho cậu biết, cái tính nóng nảy đó của cậu, nhất định phải sửa. Tôi lúc mới quen cậu thấy cậu ít nói, không thích phô trương, còn tưởng cậu là thanh niên khá trầm ổn, không ngờ cậu lại bùng nổ không kiểm soát, tính khí nóng nảy như vậy. Cậu viết trong bản kiểm điểm rằng mình tâm độc thủ lạt, cái đó nói hơi quá, nhưng thói nóng nảy này nếu không sửa, sớm muộn gì cậu cũng sẽ hủy hoại vì nó."

Chung Đại nói chuyện xong, cũng không đưa anh đi. Anh lại bị áp giải về buồng cấm túc chật hẹp đến mức nằm ngang cũng không thẳng nổi đó, lại trải qua hơn hai mươi tiếng đồng hồ dài đằng đẵng, hơn hai mươi tiếng sau, thời hạn cấm túc mười ngày mới tính là mãn hạn.

Lại qua năm ngày, Tôn Bằng cũng từ "góc tây bắc" trở về. Hai người gặp mặt, dù đều cố tình tránh đối thoại và ánh mắt, nhưng Lưu Xuyên có thể cảm nhận được, Tôn Bằng ít nhiều có chút kiêng dè anh, biết rằng dùng cứng với anh là không xong.

Lưu Xuyên sau khi về giám khu, cấp độ đối đãi giảm từ mức quản lý nghiêm ngặt cấp hai của phạm nhân mới xuống cấp một, tấm thẻ treo ở đầu giường và trên ngực từ màu trắng đổi thành màu đỏ. Theo cách nói của cảnh sát trách nhiệm lớp bảy báo cáo lên Đỗ Kiếm sau này, biểu hiện của Lưu Xuyên có tiến bộ chút ít, ít nhất là không xảy ra tranh chấp với các phạm nhân khác và hiện tượng chống đối cải tạo rõ rệt, nhưng tâm trạng anh vẫn không cao, bình thường rất ít nói, tính cách so với trước đây dường như hướng nội hơn.

Đỗ Kiếm cũng báo cáo với Chung Thiên Thủy như vậy. Hôm đó Chung Thiên Thủy đi tìm Tiểu Kha.

Chung Thiên Thủy bàn bạc với Tiểu Kha một khả năng thế này - liệu có thể để bà nội Lưu Xuyên đến nhà tù một chuyến, thăm đứa cháu trai của mình không.

Vấn đề họ cần thảo luận là, nếu bà nội Lưu Xuyên biết cháu trai không phải đi nơi khác kiếm tiền, mà là phạm tội ngồi tù, tinh thần của bà liệu có chịu đựng nổi không, bệnh tình của bà liệu có không bị xấu đi hay không.

Dạo đó, thứ Hai tuần thứ hai mỗi tháng, Tiểu Kha đều phải đẩy bà nội Lưu Xuyên đi bệnh viện kiểm tra, vì thế Tiểu Kha chuyên môn đổi ca với các đồng chí khác, đổi thành nghỉ thứ Hai, thứ Ba. Chung Thiên Thủy cũng đúng ngày bà nội Lưu Xuyên đi kiểm tra thì đến bệnh viện. Đi cùng với ông còn có Trưởng phòng Cảnh của Cục Công an Đông Chiếu. Trưởng phòng Cảnh đến Bắc Kinh công tác, sau khi đến Bắc Kinh gọi một cuộc điện thoại cho Lão Chung, vốn chỉ muốn hỏi thăm tình hình Lưu Xuyên, nghe Chung Thiên Thủy nói muốn đi thăm bà nội Lưu Xuyên, liền đi cùng tới.

Bà nội Lưu Xuyên nhìn thấy Lão Chung, vui mừng hớn hở. Nhìn vẻ mặt tươi tắn của bà là biết bệnh tình đã thấy chuyển biến tốt, chỉ là vẫn chưa thể đứng dậy đi lại, cần phải ngồi xe lăn để người khác đẩy đi.

Bà hàn huyên với Lão Chung, lại hỏi Lão Chung Trưởng phòng Cảnh là ai, ông ấy là người nhà tù các anh à? Trưởng phòng Cảnh tự tiếp lời nói không phải, tôi từ Đông Chiếu tới, trước kia từng làm ăn cùng Lưu Xuyên. Bà nội nghi hoặc nói: Đông Chiếu, Lưu Xuyên đi Đông Chiếu hồi nào?

Sau khi cùng bà cụ kiểm tra sức khỏe xong, lại trò chuyện về chuyện nhà cửa một lúc, chủ đề không thể tránh khỏi, rất nhanh đã nói đến Lưu Xuyên. Bà nội hỏi Lão Chung, Lưu Xuyên đi miền Nam kiếm tiền rồi, dạo này nó có điện thoại liên lạc với các anh không? Nơi tôi ở hiện tại không có điện thoại, Lưu Xuyên có lẽ không liên lạc được với tôi. Lão Chung nói, trước khi đi nó có liên lạc với tôi, sau khi đi thì không. Bà nội nói: Lưu Xuyên một mình ở bên ngoài, không biết ai chăm sóc nó, thằng bé này khả năng sống kém lắm. Thể chất nó lại không khỏe, ở bên ngoài đừng để bị người ta bắt nạt. Lão Chung nói: Bà yên tâm, Lưu Xuyên giờ luyện được rồi, biết hai món võ, có thể đánh cho gã tráng hán khỏe hơn nó bầm dập mặt mày, nó cứ cẩn thận đừng bắt nạt người khác là được. Bà nội nói: Hì, nó làm gì biết bắt nạt người khác, đứa bé này nhát gan, hơn nữa tâm địa rất thiện. Lão Chung không tiếp lời nữa.

Tiểu Kha đẩy bà nội Lưu Xuyên đi tiêm, Lão Chung và Trưởng phòng Cảnh cùng tìm bác sĩ nói chuyện một lúc. Ông kể sự thật cho bác sĩ nghe, muốn bác sĩ dựa vào tình trạng sức khỏe của người già giúp mình quyết định xem nên làm thế nào - nếu để người già đi thăm cháu, đối với tâm trạng của cháu trai trong tù chắc chắn sẽ có lợi, nhưng nếu làm vậy gây hại cho sức khỏe của người già thì tuyệt đối không được miễn cưỡng.

Bác sĩ suy nghĩ một hồi rồi nói: Hiện tại vấn đề lớn nhất của bệnh nhân thực ra vẫn là vấn đề tinh thần, nỗi niềm duy nhất bà ấy canh cánh bây giờ chính là đứa cháu trai. Lần nào đến khám cũng nói không dứt về đứa cháu, lo cháu trai ở bên ngoài đánh nhau hay đâm xe hay bơi lội bị chết đuối hay xảy ra chuyện gì. Cứ lo lắng như vậy đối với sự phục hồi hệ thần kinh của bà ấy cũng rất bất lợi. Tôi thấy không bằng cứ nói thẳng sự thật ra, có khi bà ấy lại yên tâm hơn. Để bà cháu gặp nhau nói chuyện, có khi bà ấy lại yên tâm hơn.

Lão Chung vui vẻ nói: Được, vậy tôi biết phải làm sao rồi.

Sáng hôm đó, giám khu giáo dục nhập trại sắp xếp học lớp lớn, do giáo quan khoa quản giáo nhà tù giảng dạy chi tiết thực thi phương pháp đánh giá tính điểm phạm nhân. Chưa vào lớp, một đội trưởng đi đến trước mặt các phạm nhân đã ngồi ngay ngắn, gọi một tiếng:

"Lưu Xuyên lớp bảy!"

Lưu Xuyên đáp: "Có!" rồi đứng dậy.

Đội trưởng nói: "Ra ngoài một chút."

Lưu Xuyên lại đáp: "Rõ!" liền bước ra khỏi hàng.

Lưu Xuyên bị dẫn vào văn phòng quản giáo, giám khu trưởng Đỗ Kiếm đang ngồi trong đó. Đỗ Kiếm không bảo Lưu Xuyên ngồi, liền mở lời: "Lưu Xuyên, hôm nay chúng tôi đón bà nội cậu đến, để bà thăm cậu."

Lưu Xuyên có chút không tin, nhìn trân trân vào Đỗ Kiếm. Đỗ Kiếm không để ý biểu cảm của Lưu Xuyên, tiếp tục nói xuống: "Lát nữa gặp bà nội cậu, tinh thần phải phấn chấn một chút, phải để người thân thấy được thành quả cải tạo của cậu trong hai tháng nay, đừng để người thân vì cậu mà lo lắng. Những lời bất lợi cho cải tạo không được nói, những lời khiến người nhà nghe xong không yên tâm cũng đừng nói, nghe rõ chưa?"

Đỗ Kiếm còn tưởng Lưu Xuyên nhất định vui mừng khôn xiết, nhất định cảm kích rơi nước mắt, nhất định sẽ lớn tiếng và đầy xúc động trả lời "Nghe rõ ạ!". Nào ngờ Lưu Xuyên lại run rẩy phát ra sự nghi vấn: "Bà nội tôi không biết tôi gặp chuyện, sao bà lại đến đây được?"

Đỗ Kiếm nói: "Chúng tôi nói với bà ấy rồi, cậu không phải nhớ người nhà sao? Bà nội cậu không phải là người thân duy nhất của cậu sao? Cậu không muốn gặp bà sao?"

Lưu Xuyên đột nhiên tức giận hét lên: "Ai cho các ông nói với bà ấy! Bà ấy có bệnh không chịu nổi kích thích, các ông sao cứ nhất định phải đưa bà ấy đến đây! Bà ấy mà tức chết thì các ông có chịu trách nhiệm không!"

Đỗ Kiếm sững người, một đội trưởng vừa lúc đẩy cửa vào phòng cũng sững người. Đỗ Kiếm quát lớn: "Lưu Xuyên, cậu bị sao thế, cậu là chó điên à, người ta đối tốt với cậu mà cậu cũng cắn à! Giám khu chúng ta quan tâm đến cậu như thế, giám khu trưởng Chung của chúng ta đích thân đến nhà xem bà nội cậu, đích thân đưa bà đi bệnh viện khám bệnh là vì cái gì, hả! Chúng ta không phải vì cậu cải tạo thật tốt, vì cậu tranh thủ thành tích tốt sớm ngày ra ngoài đoàn tụ với người thân thì vì cái gì, hả! Chúng tôi bao nhiêu đội trưởng ở đây làm việc không kể ngày đêm là vì cái gì! Để chơi đùa với cậu à! Cậu lớn ngần này rồi sao không biết tốt xấu thế! Cậu cứ như vậy thì hôm nay đừng gặp nữa. Đây là bà nội cậu, chứ không phải bà nội tôi, cũng không phải bà nội nuôi tôi lớn từ nhỏ, cậu cứ không muốn gặp thì chúng tôi cũng không ép cậu. Tề đội trưởng, cậu đưa nó về buồng giam đi, thái độ này thì hôm nay khỏi nghe giảng bài luôn, quay về kiểm tra không đạt là chuyện của nó!"

Đội trưởng Tề đưa Lưu Xuyên ra ngoài, dẫn anh về lại buồng giam, bảo anh ngồi xuống ghế đẩu, nói một câu: "Cậu ngồi đây, suy nghĩ cho kỹ." rồi đi ra.

Lúc anh đi ra thấy Lưu Xuyên mắt đờ đẫn, không biết đang nghĩ gì. Anh quay về văn phòng quản giáo, thấy Đỗ Kiếm vẫn còn đang tức giận, liền rót cốc nước muốn an ủi vài câu:

"Thằng nhóc này cũng thật hồ đồ, không phải vì tốt cho nó sao, sao lại phát hỏa lớn như vậy!"

Đỗ Kiếm uống ngụm nước, nói: "Mấu chốt vẫn là chưa đặt đúng thân phận, phạm nhân bình thường nào dám chống đối thẳng thừng như vậy, huống hồ người ta lại vì tốt cho nó."

Đội trưởng Tề hỏi: "Hồi nó ở khoa tống giam, tính tình đã như thế này rồi à?"

Đỗ Kiếm nói: "Nó làm ở khoa tống giam chưa được mấy ngày, ai biết có phải thế không. Dù sao thì con nhà có tiền, tính tình đều chả ra làm sao cả."

Đội trưởng Tề nói: "Vậy chuyện hôm nay xử lý thế nào, cãi vã ầm ĩ chống đối tận mặt thế này, theo quy định lại phải cấm túc mười ngày rồi."

Đỗ Kiếm dùng tay gạt gạt cốc nước, suy nghĩ một hồi, bất đắc dĩ thở dài, nói: "Thôi bỏ đi, bà nội nó khó khăn lắm mới đón đến đây, vẫn phải thuyết phục nó đi gặp mặt, cậu gọi nó đến, làm công tác tư tưởng thêm lần nữa đi."

Đội trưởng Tề lắc đầu cười khổ, lại đi ra.

Năm phút sau, Lưu Xuyên bị Đội trưởng Tề áp giải, bước ra khỏi buồng giam, một lần nữa vào văn phòng cán bộ quản giáo. Mười phút sau, lại chuyển thành Đỗ Kiếm đích thân áp giải, hai người một trước một sau, bước ra khỏi cửa tòa nhà giám khu một, đi về phía sân tập vắng vẻ trống trải đằng xa.

Đây là lần đầu tiên Lưu Xuyên một mình băng qua toàn bộ sân tập nhà tù kể từ khi nhập trại hai tháng nay. Nếu tính cả thời gian bị giam giữ ở trại tạm giam, anh đã rất lâu không được một mình ở trong không gian rộng lớn như hôm nay, nếu bỏ qua tiếng bước chân của Đỗ Kiếm phía sau, cả trời đất dường như chỉ còn mình anh cô độc, tự do bước đi trong gió mát và ánh nắng.

Bà nội Lưu Xuyên được Chung Thiên Thủy và Tiểu Kha cùng đón ra. Sáng hôm đó, Tiểu Kha tự tay đưa bữa sáng mẹ cô làm đến căn nhà thuê cho Lưu Xuyên này, để bà cụ ăn, sau đó lại tự tay chải chuốt trang điểm cho bà cụ. Lúc Lão Chung đến, đầu tóc bà cụ vẫn chưa chải xong hẳn, Lão Chung còn đợi trong phòng khách hồi lâu.

Sau khi chải chuốt xong xuôi, họ khiêng cả người cả xe lăn của bà cụ xuống lầu, khiêng lên chiếc ô tô do Chung Thiên Thủy lái đến. Hôm nay bà cụ ăn mặc rất chỉnh tề, từng sợi tóc bạc không một chút rối loạn, trên mặt treo vẻ nghiêm túc trang trọng. Nếu không vì vẻ mặt này, những người hàng xóm nhìn thấy bà cụ lên xe, chắc chắn sẽ tưởng hôm nay con cháu đón bà đi chơi lễ.

Xe chạy thẳng đến Thiên Giám, bà nội cả đời nhìn rộng hiểu nhiều, nhưng nhà tù thì đây là lần đầu đến thăm. Tiểu Kha chạy đi làm thủ tục thăm gặp, lấy giấy phép thăm gặp, hôm nay không phải ngày thăm gặp người thân, trong sảnh thăm gặp yên tĩnh lạ thường. Nếu thăm gặp ở sảnh thăm gặp, phạm nhân và người thân còn phải cách một lớp vách ngăn kính, thông qua điện thoại được giám sát, mới có thể trò chuyện chuyện nhà cửa. Chung Đại và Tiểu Kha đẩy bà nội Lưu Xuyên, không dừng lại trước cửa sảnh thăm gặp, mà đi thẳng vào một căn phòng lớn bên trong. Căn phòng lớn đó như phòng họp của cơ quan, ở giữa đặt một chiếc bàn dài sơn bóng, ghế hai bên cũng xếp ngay ngắn chỉnh tề, lúc bà nội Lưu Xuyên được đẩy vào phòng, Lưu Xuyên đã ngồi ngay ngắn bên bàn rồi.

Bà được Tiểu Kha đẩy, chậm rãi đi về phía Lưu Xuyên. Bà thấy Lưu Xuyên đứng dậy, nghe anh vừa gọi một tiếng "Bà ơi", khuôn mặt đã méo mó vì cố nhịn khóc.

Giống như bà nội Lưu Xuyên, đây cũng là lần đầu Tiểu Kha nhìn thấy Lưu Xuyên, Lưu Xuyên đen gầy hơn cô tưởng tượng, sắc mặt hoang vu ảm đạm không chút ánh sáng. Khi Lưu Xuyên khóc không có tiếng, có thể thấy anh nhiều lần cố gắng không để mình khóc, anh nhiều lần muốn làm ra nụ cười nhẹ nhàng với bà nội, nhưng nụ cười lúc này chẳng khác nào khổ hình.

Bà nội Lưu Xuyên cũng không cười, vẻ mặt của bà vô cùng nghiêm túc, giọng điệu kiên cường của bà có chút giống báo cáo chính trị tại đại hội của đơn vị, nhưng nội dung nói ra lại khiến Tiểu Kha thấy chua xót, thấy cảm động.

Bà nội nói: "Lưu Xuyên, cháu không được khóc! Bà muốn nhìn thấy cháu cười!"

Thế là Lưu Xuyên liền cười, cái miệng toe toét, hoàn thành tiếng nức nở không thể kìm nén bằng biểu cảm cười.

Bà nội nói: "Lưu Xuyên, cháu là người lớn rồi, ngã thì phải có bản lĩnh bò dậy, phải có bản lĩnh cười, có bản lĩnh cười thật vui vẻ! Phải để mọi người đều nhìn thấy, nhìn thấy cháu đang cười!"

Lần thăm gặp người thân này, hiệu quả rất tốt. Sau khi thăm gặp, tâm trạng Lưu Xuyên cải thiện rõ rệt, kết quả học tập và huấn luyện cũng đều trở lại bình thường. Chung Thiên Thủy nghe được từ miệng Đỗ Kiếm và các cảnh sát đội nhập trại khác phần lớn là khẳng định, ít có phê bình, đều nói thằng nhóc này cứ thế này là được rồi, nếu không, ngay cả phạm nhân có căn cơ không tồi như Lưu Xuyên mà cũng không cải tạo nổi, nói ra chẳng phải là vinh dự của giám khu.

Phản ứng của các phạm nhân đối với Lưu Xuyên cũng tạm ổn, theo tìm hiểu gián tiếp của các đội trưởng, đa số phạm nhân cảm thấy Lưu Xuyên tuy không thích giao lưu với người khác, nhưng chưa bao giờ gây chuyện, sau lưng chưa bao giờ càu nhàu, không xoi mói thị phi, nói theo cách bình dân là: không có nhiều chuyện, anh không trêu nó nó không trêu anh, với người bình thường đều có thể chung sống hòa bình.

Chỉ có Tôn Bằng từng đánh nhau với Lưu Xuyên là còn chút canh cánh trong lòng, công khai phê bình Lưu Xuyên tại buổi họp lớp là không bỏ cái thái độ cũ, chưa đặt đúng vị trí phạm nhân. Ví dụ cụ thể đều rất nhỏ, ví dụ như chưa bao giờ nhìn thẳng người khác, đối với phạm nhân cùng buồng thì lạnh nhạt, vân vân, không có nội dung gì thực chất.

Chung Thiên Thủy lại tìm Lưu Xuyên nói chuyện một lần, bảo anh nói về cảm nhận khi gặp người thân. Lưu Xuyên liền nghiêm chỉnh nói mấy lời cảm kích lãnh đạo giám khu, cảm kích chính phủ, nhưng Chung Thiên Thủy xua tay không thèm nghe: Đừng nói những lời này, cứ nói xem cậu gặp bà nội thì nghĩ gì. Lưu Xuyên nói: Trong lòng rất khó chịu. Chung Thiên Thủy hỏi khó chịu thế nào? Lưu Xuyên nói: Bà nội từ nhỏ đã đặt nhiều kỳ vọng vào cháu, quản cháu đặc biệt nghiêm khắc, mỗi bước đều phải đi theo lộ trình bà định ra, nhưng cháu đi đến bước này, cháu không còn mặt mũi nào gặp bà nữa. Cháu không phải Lưu Xuyên mà bà thích nhất nữa, cháu rất thất bại, bà cũng rất thất bại. Cháu có lỗi với bà, cũng có lỗi với bố mẹ cháu, bố mẹ cháu nếu biết bộ dạng cháu bây giờ, họ ở dưới suối vàng chắc chắn sẽ ôm đầu khóc lớn, chắc chắn sẽ ôm đầu khóc lớn...

Hốc mắt Lưu Xuyên lại trào ra chút nước mắt, anh ngẩng mặt lên, không để chúng chảy xuống. Chung Thiên Thủy im lặng hồi lâu, không hề an ủi bằng những lời tốt đẹp như thông lệ. Giờ khắc này, bất kỳ lời an ủi tốt đẹp nào có lẽ đều không có hiệu quả. Nỗi đau của một người, hoàn cảnh của một người, người khác vĩnh viễn không thể thay thế. Điều duy nhất có thể làm cho nó tiêu tan bình ổn, có lẽ chỉ có thời gian.

Chung Thiên Thủy bèn kết thúc cuộc nói chuyện này, nhưng trước khi kết thúc vẫn đưa ra vài yêu cầu. Ông nói Lưu Xuyên, tâm trạng của cậu tôi đều hiểu, mới vào nơi như nhà tù này, hầu như ai cũng sẽ cảm thấy áp lực, cảm thấy sợ hãi, cảm thấy căng thẳng, cảm thấy ảo tưởng về tương lai, đó đều là bình thường. Lưu Xuyên, những điều khác tôi không nói nhiều, tôi chỉ yêu cầu cậu làm ba việc, thứ nhất, cậu phải chấp nhận thực tế, thích nghi với thực tế, thực tế này sớm muộn gì cậu cũng phải chấp nhận, phải thích nghi, sớm tốt hơn muộn. Thứ hai, cậu phải mở lòng với tôi, với các cảnh sát giám khu của các cậu, cảnh sát sẽ không hại cậu, chỉ giúp cậu, cậu tự đóng kín mình, cậu sẽ sống khổ hơn. Thứ ba, một người dù đi đâu, cũng phải xử lý tốt các mối quan hệ, đều phải lễ phép đối đãi người khác, đều phải biết nhẫn nhịn, huống chi là ở nơi như nhà tù. Người đến đây đều đã quen ngang ngược ngoài xã hội, nội tâm đều rất vị kỷ. Cho nên nơi nhà tù này, nhất định phải yêu cầu mỗi người đều nói lễ phép, giữ quy củ, hình thành thói quen này không có hại gì cho cậu. Ba điểm tôi nói cậu có làm được không?

Ba tháng giáo dục nhập trại sắp kết thúc, phạm nhân sắp sửa mỗi người một ngả, phân đến giám khu khác hoặc nhà tù khác. Nơi đến của Lưu Xuyên, dự định ban đầu là phân đến nhà tù Thanh Hà, nhà tù Thanh Hà giam giữ phạm nhân phần lớn có án tù ngắn. Vì chuyện này Chung Thiên Thủy từng nói chuyện với Giám ngục trưởng Đặng Thiết Sơn và Phó giám ngục trưởng phụ trách Cường Bỉnh Lâm, ý kiến của ông là, giữ Lưu Xuyên lại Thiên Giám, tốt nhất là ở lại giám khu một, hoàn thành cải tạo thi hành án năm năm.

Đặng Thiết Sơn biểu thị có thể cân nhắc, Lưu Xuyên trong giai đoạn giáo dục nhập trại tuy từng vào đội phản tỉnh một lần, nhưng biểu hiện giai đoạn sau vẫn tạm ổn. Đối với phạm nhân như Lưu Xuyên, nên "dạy" nhiều hơn "quản", giám khu một hiểu khá thấu đáo về cậu ta, có lợi cho việc áp dụng phương pháp giáo dục có tính mục tiêu mạnh trong tương lai. Nhưng Phó giám ngục trưởng Cường Bỉnh Lâm có chút dị nghị về việc giữ Lưu Xuyên lại: vì Lưu Xuyên trước kia từng làm việc tại Thiên Giám, quen biết với nhiều cảnh sát, theo nguyên tắc tị (tự tránh), dường như không thích hợp ở lại Thiên Giám thi hành án. Nhưng Chung Thiên Thủy thuyết phục rằng, theo quy định điều 7 văn bản số 136 của Cục Quản lý Nhà tù, chỉ có thân nhân, bạn học cùng trường, hàng xóm có hộ khẩu do cùng một đồn cảnh sát quản lý khu phố, mới thuộc diện tị (tự tránh) theo quy định. Lưu Xuyên tốt nghiệp Công Đại, với cảnh sát của chúng ta vừa không phải bạn học, lại không phải hàng xóm, không thân không thích, nên không nằm trong diện tị (tự tránh) được văn bản hóa. Hơn nữa trong cuộc sống cải tạo ba tháng tại đội giáo dục nhập trại, cũng không phát hiện hiện tượng cảnh sát thiên vị thậm chí tuần tư uổng pháp (lạm quyền vì tư lợi). Vì vậy ở lại giám khu một cải tạo nên không vi phạm nguyên tắc. Cuối cùng Đặng Thiết Sơn chốt lại: Vậy thì giữ lại đi, chỉ cần có lợi cho việc cải tạo phạm nhân, đây không tính là vấn đề nguyên tắc gì.

Thực ra, Đặng Thiết Sơn đồng ý cho Lưu Xuyên ở lại Thiên Giám còn một lý do không tiện nói rõ, đó là: Lúc trước việc để Lưu Xuyên thay thế Bàng Kiến Đông thực hiện hành động "ngủ" (để Đơn Thành Công trốn thoát) chính là quyết định do ông đưa ra. Tất nhiên, lần "ngủ" đó với cơn ác mộng hiện tại của Lưu Xuyên, không có quan hệ nhân quả tất yếu nào, quan niệm pháp luật chủ quan của cậu ta không mạnh, tính cách quá kích động, mới là nguyên nhân nội tại chính dẫn đến việc cậu ta sau này "một bước sa chân thành hận nghìn đời". Đặng Thiết Sơn đồng ý cho Lưu Xuyên ở lại Thiên Giám, cũng chẳng phải muốn gánh vác một phần trách nhiệm tâm lý nào, mà là hy vọng Lưu Xuyên có thể trong vòng năm năm thi hành án, có một môi trường cải tạo tốt, có lợi cho đứa bé này thuận lợi vượt qua nốt trầm cuộc đời, sau này trở lại xã hội vẫn là một người tốt có tâm lý lành mạnh.

Đặng Thiết Sơn biết, Chung Thiên Thủy sao lại không phải là suy nghĩ này, người cùng ý này, lòng cùng lý này, chỉ là "lý" này không tiện nói với người ngoài mà thôi.

Giáo dục nhập trại kết thúc, Lưu Xuyên được giữ lại ở giám khu một.

Mặc dù, các kết quả thi tốt nghiệp giáo dục nhập trại của anh đều ở mức trung bình, không lên không xuống, một số hạng mục còn không bằng Tôn Bằng. Kết quả huấn luyện đội ngũ của Tôn Bằng còn được đánh giá 85 điểm, cao hơn Lưu Xuyên chỉ được 70 điểm một khoảng lớn. Nhưng Lưu Xuyên vẫn giống các phạm nhân khác, sau khi giáo dục nhập trại kết thúc, đã lấy được Giấy phép tính điểm phạm nhân. Nghĩa là có thể dựa theo quy định của phương pháp đánh giá phạm nhân, dựa theo biểu hiện cải tạo mỗi ngày để tích lũy điểm số của mình. Mọi đãi ngộ cuộc sống sau này của phạm nhân trong tù, hưởng thụ cấp độ đối đãi thế nào, có thể được giảm án tha tù trước thời hạn hay không, đều phải quyết định dựa theo thứ hạng cao thấp của điểm số một cách công khai công bằng. Cho nên, điểm số đối với một người đang thi hành án mà nói, còn quan trọng, còn liên quan đến vận mệnh hơn cả sinh viên thi đại học!

Từ đội phản tỉnh trở về đội giáo dục nhập trại, cấp độ đối đãi của Lưu Xuyên bị hạ xuống mức thấp nhất, khi giáo dục nhập trại sắp kết thúc, lại khôi phục về mức quản lý nghiêm ngặt cấp hai ban đầu. Sau khi lấy được giấy phép tính điểm, lại từ quản lý nghiêm ngặt cấp hai nâng lên quản lý phổ thông. Tấm thẻ cũng từ màu đỏ đổi thành màu trắng, rồi từ màu trắng đổi thành màu vàng. Những phạm nhân thi hành án từ giám khu giáo dục nhập trại ra, phần lớn đều đổi sang thẻ đeo ngực màu vàng.

Tôn Bằng cũng ở lại giám khu một, cùng Lưu Xuyên phân về phân giám khu ba của giám khu một. Lý do bề nổi mà Tôn Bằng có thể ở lại là do án tù của nó hơi dài, thực tế là vì nó từng thể hiện một tay trong trận bóng rổ nhà tù. Lúc học trung học nó là tiền đạo đội bóng rổ thiếu niên Bắc Kinh, kỹ năng cơ bản rất vững chắc. Thực ra Lưu Xuyên chơi bóng rổ cũng khá, trung học đại học đều là cầu thủ ném bóng của đội trường, dạo nhà tù tổ chức thi đấu bóng, tâm trạng anh đang lúc thấp điểm nên không đăng ký, những ngày nghỉ cũng chưa bao giờ đến sân bóng. Anh không giống Tôn Bằng, chính mình ngồi tù vợ đòi ly hôn con không ai trông, mà vẫn cứ chơi như thường ăn như thường, hơn nữa chơi gì thành nấy ăn gì ngon nấy.

Ở lại Thiên Giám, ở lại giám khu một, Lưu Xuyên không hề coi đó là chuyện tốt. Cảnh sát Thiên Giám đều là người quen mặt, vừa nhìn thấy họ Lưu Xuyên liền đặc biệt khó chịu, liền khó mà quên đi quá khứ, khó mà quên đi mình quá khứ làm nghề gì, khó mà quên đi mọi lý tưởng và vinh quang trong quá khứ.

Lưu Xuyên không muốn nhất là bị phân về trung đội ba, vì Bàng Kiến Đông chính là người của trung đội ba.

Người Lưu Xuyên không muốn gặp nhất, đầu tiên là Tiểu Kha, thứ hai chính là Bàng Kiến Đông. May mà Bàng Kiến Đông không phải là cảnh sát trách nhiệm của Lưu Xuyên. Theo đề nghị riêng của Chung Thiên Thủy, cảnh sát trách nhiệm của Lưu Xuyên do đích thân giám khu trưởng phân khu Phùng Thụy Long đảm nhiệm. Phùng Thụy Long gần bốn mươi tuổi, lúc làm đồng nghiệp với Lưu Xuyên trước kia thì không phải cùng thế hệ, điều này khiến Lưu Xuyên trong lòng đỡ khó chịu hơn đôi chút.

Lưu Xuyên sau khi phân về phân giám khu ba, Phùng Thụy Long cũng luôn đối xử khá tốt với anh. Sau này nhà tù mở một siêu thị nhu yếu phẩm cho phạm nhân, cần rút người đến siêu thị làm việc. Loại công việc này các phạm nhân đều tranh nhau đi, hầu như ai cũng đăng ký, sau này qua sự đề cử của Phùng Thụy Long, phân giám khu nghiên cứu quyết định chọn Lưu Xuyên. Cũng vì cấp độ đối đãi của Lưu Xuyên lúc đó đã nâng lên quản lý nới lỏng cấp hai, tấm thẻ trên ngực và đầu giường cũng đổi thành thẻ xanh, phân anh đến làm việc ở nơi như siêu thị, về tư cách đã không còn gây tranh cãi.

Lưu Xuyên cũng khá vui, vì làm việc ở siêu thị, cảm giác đó giống như quay về xã hội, giống như tìm được một công việc tự do ngoài xã hội, cảm giác đó khiến người ta vui vẻ nhẹ nhõm. Nhưng Lưu Xuyên vừa đến siêu thị mới biết, cơ quan chủ quản của siêu thị chính là khoa vệ sinh đời sống nhà tù, người phụ trách cụ thể công việc này chính là cán bộ Trịnh Tiểu Kha của khoa vệ sinh đời sống.

Nếu nói, Lưu Xuyên không muốn gặp Bàng Kiến Đông là vì anh biết Bàng Kiến Đông luôn ghét mình, thì anh không muốn gặp Trịnh Tiểu Kha là vì anh biết Trịnh Tiểu Kha luôn thích mình.

Lúc làm việc ở đại đội tống giam anh đã nhìn ra Tiểu Kha thích mình, lời nói chuyện, hành vi cử chỉ đều nhìn ra được. Việc được cô gái thích luôn được Lưu Xuyên coi là một kiểu hưởng thụ, là một phần hư vinh của anh, nên Lưu Xuyên trước mặt Tiểu Kha luôn khá giữ kẽ, khá chú ý hình tượng, cử chỉ hành động hơi tỏ ra ngầu. Anh tất nhiên không muốn để Tiểu Kha nhìn thấy bộ dạng xui xẻo hiện tại của mình suốt ngày.

Siêu thị được đặt trong một căn phòng lớn bên cạnh nhà bếp phạm nhân, Lưu Xuyên nhìn thấy bóng mình trên vách ngăn kính trong căn phòng đó, chính mình còn dọa chính mình một phen - cái đầu trọc lốc, cái cằm nhọn hoắt, hai mắt như hai cái đèn, đã chẳng còn là hình tượng khiến các cô gái theo đuổi được nữa. Hơn nữa, bà nội hiện đang ở căn nhà của nhà Tiểu Kha, anh ở trong đó dù phạm phải chuyện vi phạm kỷ luật gì, Tiểu Kha đều có thể về mách lẻo với bà nội.

Mấy ngày đầu đến siêu thị làm việc, chủ yếu là giúp dỡ hàng kéo hàng, giúp thiết lập sổ sách, rồi đem hàng hóa đã vào sổ bày lên kệ hàng theo chủng loại. Ngày siêu thị khai trương chính thức lãnh đạo nhà tù đều đến, các giám khu còn cử một số đại biểu phạm nhân tham dự lễ khai trương và trở thành những khách hàng đầu tiên của siêu thị. Giám ngục trưởng Đặng còn phát biểu trước mọi người, đặt tên cho siêu thị là "Siêu thị Ánh Dương", lúc tham quan siêu thị nhìn thấy Lưu Xuyên còn hỏi Lưu Xuyên sức khỏe thế nào, có thích nghi không vân vân. Lưu Xuyên trước kia lúc làm cảnh sát vừa nhìn thấy Giám ngục trưởng Đặng tâm hồn đã hoảng loạn, huống hồ bây giờ, anh hoảng đến mức chỉ gọi một tiếng Giám ngục Đặng, còn lại cái gì cũng quên trả lời.

Phó giám ngục trưởng Cường Bỉnh Lâm cũng nói chuyện với Lưu Xuyên, tuy chỉ là dặn dò công việc thông thường, nhưng giọng điệu vô cùng thân thiết: "Cậu thu chi sổ sách đấy, thu chi phải tỉ mỉ, tính xong sổ sách phải đối chiếu lại mấy lần." Lưu Xuyên gật đầu đồng ý, trong lúc căng thẳng anh cũng không quên gọi đầy đủ chức vụ của Phó giám ngục trưởng Cường. Lúc anh mới phân về đại đội tống giam các đồng chí lớn tuổi đã nhắc nhở anh, đối với Lão Chung có thể gọi tắt là Chung Đại, đối với trung đội trưởng Phùng Thụy Long có thể gọi tắt là Phùng đội, ngay cả Giám ngục trưởng Đặng cũng có thể gọi tắt là Giám ngục Đặng, duy nhất Phó giám ngục trưởng Cường không thể gọi tắt là Giám ngục Cường - nghe không hay lắm!

Đúng, sau khi siêu thị khai trương Lưu Xuyên liền phụ trách thu chi sổ sách, thu chi không thực sự thu tiền mặt, chỉ là quẹt thẻ ghi sổ mà thôi. Trong tay phạm nhân đều phát một chiếc thẻ, đem số tiền trong tài khoản của mình gửi vào trong thẻ, mua đồ quẹt một cái là được. Cấp độ đối đãi của phạm nhân khác nhau, số tiền được phép tiêu cũng khác nhau. Thấp nhất mỗi tháng có thể tiêu bốn mươi đồng, cao nhất mỗi tháng có thể tiêu hai trăm sáu mươi đồng. Hai trăm sáu mươi đồng, đó có thể mua không ít vật dụng và đồ ăn vặt.

Siêu thị Ánh Dương do một siêu thị lớn ngoài xã hội cung cấp hàng thống nhất, quyết toán thống nhất, không cần phía nhà tù tự mình liên hệ nguồn hàng. Nhưng mấy ngày đầu siêu thị Ánh Dương mới mở, Tiểu Kha và một phó khoa trưởng khoa vệ sinh đời sống vẫn không yên tâm ngày nào cũngđinh trứ (chăm chú nhìn/theo dõi), lúc thì nhãn giá xảy ra sai sót, lúc thì máy quẹt thẻ lại không linh, các vấn đề không ngờ tới trong thời kỳ đầu vận hành xuất hiện liên miên. Sau đó mấy ngày tương đối trôi chảy, Tiểu Kha cũng không cần phải canh chừng tại hiện trường, chỉ cần sáng tối qua xem một chút, tổ chức kiểm kê hàng ngày, kiểm tra sổ sách bán hàng. Cô thường khen ngợi Lưu Xuyên, nói anh ghi chép sổ sách rõ ràng, chữ viết cũng đẹp. Về tình hình bà nội anh, thì một câu cũng không nhắc. Thái độ của Lưu Xuyên đối với Tiểu Kha cũng quy củ như vậy, Tiểu Kha có việc gọi anh, anh chắc chắn sẽ trả lời "Có" một cách quy củ, Tiểu Kha dặn dò xong việc, dù chỉ là một câu "Cậu xem hộ đồng hồ xem mấy giờ rồi", anh cũng chắc chắn sẽ trả lời "Rõ" một cách quy củ, sau đó mới nhìn đồng hồ treo tường, rồi báo cáo với Tiểu Kha mấy giờ rồi.

Hôm đó Phùng Thụy Long dẫn phạm nhân trung đội ba qua mua đồ, chính ông cũng mua ở đây một bánh xà phòng, một chiếc khăn mặt, một bộ bàn chải kem đánh răng và một gói bột giặt nhãn hiệu Bích Lãng, tổng cộng mười hai đồng bốn hào, mua xong phải nộp tiền mặt. Tiểu Kha tình cờ có mặt, Lưu Xuyên liền xin ý kiến Tiểu Kha xem có cho phép thu tiền mặt không. Tiểu Kha nói cậu đăng ký lại, nộp tiền mặt cho Đội trưởng Lý là được. Đội trưởng Lý là đội trưởng trực ban dẫn phạm nhân ở siêu thị ngày hôm đó. Lưu Xuyên bèn thu tiền, bỏ bộ dụng cụ vệ sinh đó vào một chiếc túi nhựa nhỏ, đưa cho Phùng Thụy Long. Phùng Thụy Long sau khi nhận chiếc túi đó, đặt trước mặt Lưu Xuyên, nói một câu: "Mua cho cậu đấy."

Lưu Xuyên nhìn túi đồ đó, ngẩn người ra.

Phùng Thụy Long nói: "Cậu đổi cái bàn chải đánh răng tốt hơn chút đi, khăn mặt cũng nên đổi rồi. Chàng trai trẻ tinh thần như vậy, bình thường ăn mặc sạch sẽ chút thì tốt biết bao."

Tiểu Kha đi lại xen vào: "Để anh ta tự mua, sau này răng không đánh sạch sẽ thì trừ điểm thôi."

Phùng Thụy Long nói: "Lưu Xuyên là phạm nhân khó khăn nhất về kinh tế ở phân giám khu chúng ta, từ lúc nhập tù đến giờ nhà không gửi một đồng nào vào, vật dụng sinh hoạt thiết yếu toàn bộ là dùng số tiền dư thừa của phân giám khu chúng ta mua cho cậu ấy." Ông lại hỏi Lưu Xuyên: "Trong tài khoản của cậu còn bao nhiêu tiền, chưa đến một đồng nhỉ." Lưu Xuyên nói: "Còn một đồng hai." Phùng Thụy Long nói: "Để dành đi, cậu cũng đừng tiêu nữa." Tiểu Kha nói: "Sau này Lưu Xuyên có tiền rồi, làm việc ở siêu thị là có thù lao lao động." Phùng Thụy Long hỏi: "Ở chỗ các cô một tháng trả bao nhiêu?" Tiểu Kha nói: "Nhà tù quy định cao nhất mỗi tháng có thể phát ba mươi." Phùng Thụy Long nói: "À, cũng được. Lưu Xuyên tuần này đã đổi thành quản lý nới lỏng cấp một rồi, mỗi tháng có thể tiêu hai trăm sáu. Mỗi tháng người nhà đều có thể đến thăm rồi." Tiểu Kha nói: "Thế à." Quay sang lại nói với Lưu Xuyên một câu: "Lưu Xuyên, chúc mừng anh nhé."

Cuối tháng, Lão Chung lái xe đến căn nhà của nhà Tiểu Kha đó, lại đón bà nội Lưu Xuyên tới. Lần này là đúng dịp thăm gặp người thân, Lưu Xuyên cũng theo các phạm nhân tham gia thăm gặp, chỉnh đội bước vào sảnh thăm gặp, cách một vách ngăn kính, dùng điện thoại đối mặt trò chuyện với bà nội.

Nhưng vượt ngoài dự liệu của tất cả mọi người, tâm trạng Lưu Xuyên sau lần thăm gặp này lại trầm mặc bất thường, mấy ngày đó đội trưởng trực ban ở siêu thị phản ánh với phân giám khu ba, Lưu Xuyên không những đột nhiên trở nên ít nói, mà còn thần sắc bần thần, đã có hai lần tính nhầm sổ sách dẫn đến phạm nhân mua hàng khiếu nại. Dựa vào tình hình này, phân giám khu ba quyết định điều Lưu Xuyên từ siêu thị về, đổi phạm nhân biểu hiện tốt khác thay thế.

Sau khi Lưu Xuyên trở về, cảnh sát phân giám khu ba đều có chút tức giận, vì Lưu Xuyên là trong trường hợp thứ hạng tính điểm cá nhân rất thấp, cân nhắc cậu ta tội nhẹ, trình độ văn hóa cao, vì khuyến khích và tin tưởng mới cử cậu ta đến làm việc ở siêu thị, đối với cậu ta vốn là một sự quan tâm, là một vinh dự, nhưng không ngờ thằng nhóc này không tranh khí, không nỗ lực, không những cá nhân chịu sự phê bình của cán bộ quản giáo siêu thị, mà đối với vinh dự tập thể của phân giám khu cũng là một tổn hại. Cảnh sát trách nhiệm Phùng Thụy Long tìm Lưu Xuyên nói chuyện nghiêm túc một lần, yêu cầu cậu ta đào sâu nguồn gốc tư tưởng, tìm nguyên nhân khiến tâm trạng cải tạo lúc lên lúc xuống.

Giám khu trưởng Chung Thiên Thủy sau khi nghe tình hình, đã nhắc nhở Phùng Thụy Long: Đã là Lưu Xuyên xảy ra vấn đề sau khi thăm gặp người thân, vậy các cậu mau chóng đi điều đoạn ghi âm thăm gặp người thân ra, nghe từ đầu đến cuối xem có phải nhà cậu ta xảy ra chuyện gì không.

Trong sảnh thăm gặp người nhà có ba mươi chiếc điện thoại đối thoại, đều có thiết bị kỹ thuật số ghi âm riêng biệt. Khi thăm gặp ngoài việc thực hiện giám sát tại chỗ đối với phạm nhân trọng điểm ra, thông thường đều là sau sự việc mới do các giám khu quyết định có nghe lại ghi âm hay không. Phân giám khu ba dựa theo ý kiến của giám khu trưởng, đã điều đoạn ghi âm thăm gặp của Lưu Xuyên và bà nội ra, phát hiện vấn đề quả nhiên nằm ở đây.

Sự nghiêm trọng của vấn đề nằm ở chỗ, nhà Lưu Xuyên, bà nội Lưu Xuyên, đều không xảy ra chuyện gì lớn, mà là trong cuộc đối thoại giữa bà cháu, liên quan đến chủ đề bất lợi cho việc cải tạo của Lưu Xuyên.