Kể từ lúc đó, Lưu Xuyên mỗi tháng đều nhận được tiền do "Quý Văn Trúc" gửi tới, khi thì một trăm, khi thì hai trăm. "Quý Văn Trúc" còn gửi cho anh đồ lót, áo len và tất cả. Số tiền và những món đồ này, mỗi tháng một lần, tựa như một ngôi sao chổi, như một tia nắng, luôn có thể lướt qua trái tim đói khát của anh một cách ấm áp vào một thời điểm cố định nào đó.
Ba tháng sau, trong tài khoản của Lưu Xuyên đã tích lũy được năm trăm tệ. Nhưng anh không giống như Lý Kinh hay Trần Hữu Thành trong lớp, tháng nào mua sắm cũng tiêu hết hạn mức. Xà phòng họ dùng, đồ lót họ mặc đều phải là loại tốt, còn đồ ăn vặt trong miệng thì chưa bao giờ dứt. Dù sao Lưu Xuyên cũng không có thói quen ăn vặt, anh vẫn tiết kiệm như trước, không có nhu cầu đặc biệt thì dù chỉ một xu trong tài khoản anh cũng không tiêu. Một ngày nọ sau ba tháng, anh bỏ phiếu vào hòm thư đề nghị gặp cảnh sát, yêu cầu được nói chuyện. Nội dung cuộc nói chuyện tuy cực kỳ đơn giản, nhưng lại khiến cảnh sát quản giáo Bàng Kiến Đông cảm thấy vô cùng bất ngờ, hơn nữa, còn rất khó xử.
Lưu Xuyên yêu cầu gặp mặt chỉ vì một việc, đó là khẩn cầu Bàng Kiến Đông cho phép anh rút toàn bộ năm trăm tệ trong tài khoản, để mua một bó hoa hồng đẹp nhất tại cửa hàng hoa bên ngoài giúp anh. Bởi vì tháng sau nữa là sinh nhật của Quý Văn Trúc rồi, anh muốn nhờ đội trưởng của mình tìm một công ty chuyển phát, vào đúng ngày sinh nhật của Quý Văn Trúc, gửi bó hoa hồng này đến nhà cô ấy. Chuyện này anh không biết Bàng Kiến Đông có đồng ý không, có quyết định được không, có cần phải xin ý kiến cấp trên hay không, và nếu xin ý kiến cấp trên thì mất bao lâu, cho nên yêu cầu này, anh phải đưa ra trước.
Bàng Kiến Đông không đồng ý.
Lý do ông không đồng ý, tuyệt đối không phải vì đố kỵ hay trả thù, bởi vì theo quy tắc thông thường của nhà tù, từ trước đến nay chỉ có người nhà phạm nhân gửi tiền cho phạm nhân, chưa từng xảy ra chuyện phạm nhân gửi tiền cho người thân bên ngoài. Nhờ cán bộ quản giáo mua quà gửi cho người thân lại càng không có tiền lệ, và còn vi phạm quy định "Chín điều không được" của cán bộ quản giáo. Điều thứ bảy trong "Chín điều không được" chính là: Không được vi phạm quy định, tự ý chuyển thư từ hoặc vật phẩm cho phạm nhân. Ông nói với Lưu Xuyên: "Tấm lòng này của cậu, sau này có cơ hội tôi có thể thay cậu chuyển lời đến cô ấy, nhưng số tiền này cậu cứ giữ lấy đi. Chẳng phải cậu đã đăng ký học hàm thụ ngành luật sao, sau này thế nào cũng phải mua sách vở chứ. Học thêm nhiều kiến thức, thi đạt kết quả tốt, tích lũy đủ điểm để tranh thủ giảm án, sớm ngày ra ngoài chẳng tốt hơn mọi thứ sao?"
Đúng vậy, tích cực tích điểm, giảm án ra ngoài, đối với một người đang chấp hành án mà nói, có thể gọi là vạn sự tùy duyên, chỉ có việc này là quan trọng nhất. Kể từ ngày Quý Văn Trúc đến nhà tù thăm Lưu Xuyên, anh đã bắt đầu dốc toàn lực, nỗ lực gấp bội vì điểm số. Điểm số chính là mạng sống của "người trong đại tường"! Trước kia Lưu Xuyên luôn nhìn nhận "điểm số" - từ khóa quan trọng nhất đối với tù nhân - bằng thái độ khinh khỉnh. Bây giờ, kiếm điểm cũng trở thành mục tiêu và cốt lõi trong cuộc sống hàng ngày của anh. Ngoài việc mỗi ngày tích cực lao động, không làm ra phế phẩm, mỗi ngày anh còn cố gắng để số lượng gấp trang sách luôn đứng đầu cả tổ. Trong đợt bình xét sản xuất cuối tháng của toàn phân giám khu, anh cũng cố gắng tranh giành vị trí trong top 3, sau đó là ngồi nhì mong nhất. Dù vào được vị trí đầu của tổ hay đầu phân giám khu, đều được cộng điểm. Phùng Thụy Long, Phân giám khu trưởng, có lần trong đại hội phạm nhân còn tổng kết sự thay đổi của Lưu Xuyên bằng thơ vần, nói rằng Lưu Xuyên trước kia làm việc là bất đắc dĩ, giờ làm việc luôn muốn thi đua. Thứ hạng ưu tú đã gia tăng đáng kể sự tự tin của Lưu Xuyên, khiến anh cảm thấy, chỉ cần là việc anh chuyên tâm muốn làm tốt thì chắc chắn sẽ làm tốt, dù là gấp trang sách hay quét keo, hay đưa lên máy đóng gói, sản phẩm anh làm ra đều nhanh và đẹp.
Về mặt kiếm điểm, ngoài việc đạt thứ hạng khi lao động, anh còn đăng ký học hàm thụ đại học chuyên ngành luật. Chuyên ngành luật có hai mươi lăm môn học, phải thi mười hai môn đơn lẻ, theo quy định của biện pháp tính điểm đánh giá phạm nhân, mỗi môn thi đỗ đều được cộng ba trăm điểm, một năm nếu thi đỗ hai môn thì có thể kiếm được sáu trăm điểm. Nếu không có chuyện trừ điểm hay mất điểm ngoài ý muốn, mỗi năm dù không giành được danh hiệu "Phạm nhân cải tạo tích cực" của nhà tù, ít nhất cũng có thể giành được một bằng khen của nhà tù, còn danh hiệu "biểu dương của nhà tù" mà trước kia ngay cả nghĩ cũng không dám nghĩ tới, giờ anh thậm chí còn chẳng buồn nghĩ đến nữa.
Lưu Xuyên nhập tù vào mùa thu, một năm rưỡi sau, tức là mùa xuân năm thứ ba, Lưu Xuyên nhận ra mình đã quen sống trong cái sân lớn đầy tường cao điện lưới này, đã quen với môi trường sống nơi đây, với việc thức dậy mỗi sáng và nghỉ ngơi mỗi tối tuần hoàn lặp lại. Anh đã bước ra khỏi nỗi sợ hãi và bồn chồn của thời gian đầu mới nhập tù, cảm giác "một ngày như một năm" ấy đã hoàn toàn biến mất.
Điều duy nhất anh không quá quen, vẫn là những phạm nhân cùng buồng, chung sống một năm rưỡi, anh vẫn luôn khinh khỉnh không muốn cùng hội cùng thuyền với họ. Nếu như trước mặt các đội trưởng anh đã đặt đúng vị trí, nhận rõ thân phận, thì trước mặt các phạm nhân, anh vẫn giữ vẻ cô độc kiêu ngạo như cũ. Anh cho rằng mình và họ vốn dĩ không cùng một đường, hơn mười người trong tổ bốn này, hầu như không một ai khiến anh cảm thấy vừa mắt.
Kể cả tổ trưởng của anh là Lương Đống, tuy Lương Đống là người cải tạo nổi tiếng ở Thiên Giám hai năm nay, nhiều lần đạt được các loại giải thưởng bao gồm "Phạm nhân cải tạo tích cực" của cục, cùng với bằng khen và giấy khen của giám, nhưng Lưu Xuyên không hiểu sao, luôn cảm thấy người này khá thâm hiểm, hám danh lợi quá mức, đố kỵ quá mạnh. Nếu có ai giỏi hơn hắn ở phương diện nào đó, bề ngoài hắn vừa chúc mừng vừa khen ngợi, nhưng sau lưng toàn làm những trò phá đám, cái tâm lý âm u này, không ai nói rõ được là căn bệnh này bắt nguồn từ khi nào.
Ngoài tổ trưởng ra, người không thể không phòng là Trần Hữu Thành. Trần Hữu Thành là một tên đặc biệt thích khiêu khích thị phi, chỉ riêng những lời đồn thổi truyền vào tai Lưu Xuyên thôi đã không biết bao nhiêu lần, không ngoài chuyện người này người kia sau lưng nói xấu Lưu Xuyên, hay người này người kia bỏ phiếu vào hòm thư tố giác để vạch trần Lưu Xuyên. Lưu Xuyên lúc đó nghe xong tuy cũng rất tức giận, nhưng anh luôn nhớ kỹ lời dạy mà bà nội từng nhiều lần nhồi nhét: "Người hay mang chuyện thị phi đến, ắt là kẻ thị phi", hôm nay có thể nói xấu người khác trước mặt bạn, ngày mai cũng có thể nói xấu bạn trước mặt người khác. Bạn thù của loại người này thường xuyên thay đổi, thứ duy nhất không thay đổi chính là cái miệng rộng đó, nói xấu người khác chẳng qua là thói quen của hắn. Khi hắn nói xấu bạn, thực ra không nhất định là ghét bạn, chỉ là không nói thì khó chịu, thành thói quen mà thôi, cho nên điều đó mới càng đáng sợ hơn.
Thực ra Trần Hữu Thành bị hủy hoại chính vì cái miệng này, hắn bị kết án nhập tù từ ba năm trước, tội danh là tội phỉ báng và tội vu khống, tội chồng tội bị phạt bảy năm, đã thụ án được bốn năm rồi. Cũng vì cái miệng thối này, một lần giảm án cũng chưa từng được hưởng.
Còn Tôn Bằng, mặc dù anh ta và Lưu Xuyên không còn đánh nhau nữa, nhưng Lưu Xuyên vẫn thấy phiền anh ta không kể xiết. Hình tượng không thể thay đổi trong lòng Lưu Xuyên, đó là một tên lưu manh Bắc Kinh tự cho mình là ngầu, không có văn hóa mà cứ thích làm đại ca, sĩ diện hão. Cách đây không lâu, hắn vi phạm quy định cấm hút thuốc, khi đang làm bếp ở nhà ăn thì nhặt được mẩu thuốc lá do người đưa hàng bên ngoài vứt trên đất, kết quả bị phát hiện, suýt chút nữa lại bị đưa đi tập huấn ở Đội nghiêm quản. Thực ra mẩu thuốc này vốn có thể hút mà người không biết quỷ không hay, nhưng tính cách Tôn Bằng trương dương, chỉ sợ người khác không biết mình dám đối đầu với bất cứ ai. Hút thì đã hút rồi, quay về tổ còn phải tỏ ra hung hăng, bốc phét với người khác rằng mình "chơi hay, không bị lộ", nếu lộ thì cũng có cách "xử lý", "sướng được lúc nào hay lúc đó". Kết quả bị người ta tố giác. Ngoài Tôn Bằng ra, người trong tổ đều biết, người tố giác chính là tổ trưởng Lương Đống. Mà người thì thầm bên tai Lương Đống lại chính là anh em tốt ăn chung uống chung với Tôn Bằng - Trần Hữu Thành.
Cho nên không chỉ Lưu Xuyên, rất nhiều người đều cảm thấy, Tôn Bằng không phải "ngầu", mà là "ngu".
Còn có Lý Kinh, phạm tội lừa đảo, vì trước đây từng làm buôn bán ngoài xã hội vài ngày, nên suốt ngày so bì với người trong tổ xem nhà ai giàu hơn, so xem từng ăn cơm ở đâu đắt hơn. Hắn nói lúc hắn kết hôn từng thuê một chiếc Cadillac, còn thuê cả một chiếc Mercedes 300, dùng Mercedes đi trước mở đường, hắn và vợ ngồi chiếc Cadillac phía sau, oai phong phải biết! Quý phái phải biết! Phạm nhân tổ bốn đa số đều rất nghèo, nhưng không hiểu sao cứ thích vây quanh Lý Kinh để nghe hắn ba hoa. Đến đây Lưu Xuyên hiểu tại sao rất nhiều người thường xem tivi lại thích xem phim hoàng đế, phim thương chiến, phim thần tượng, mọi người sống ở tầng đáy của xã hội, xem sự phô trương của tầng lớp trên, thưởng thức sự xa hoa của người giàu, ít nhiều có thể thỏa mãn chút ảo tưởng, khơi gợi chút ham muốn. Lưu Xuyên dù sao cũng chưa bao giờ vây quanh Lý Kinh, gặp lúc hắn bốc phét không tránh được, thì anh luôn nhắm mắt bịt tai. Chỉ có một lần, Lý Kinh liệt kê những nơi nào ăn đắt nhất Bắc Kinh, trong chuỗi tên các nhà hàng khách sạn đó, đột nhiên nhắc đến Vạn Hòa Thành. Ba chữ Vạn Hòa Thành khiến Lưu Xuyên như phản xạ có điều kiện mà mở mắt, trong lòng còn đập thình thịch một cái. Đập xong lại nhất thời không nhớ ra đó là nơi nào, chỉ thấy cực kỳ quen tai, tựa như một cuộc gặp gỡ ngẫu nhiên thời thơ ấu, một ảo cảnh trong trò chơi. Lý Kinh nói yến sào ở Vạn Hòa Thành đắt nhất, hơn nữa ăn chẳng ngon chút nào, thuần túy là bán cái thương hiệu của nó thôi, bán cái vẻ khí thế của Vạn Hòa Thành thôi. Người đến Vạn Hòa Thành đều là vì thể diện, nên cam tâm bị nó "chém". Hắn cũng vì có một ông chủ lớn mời vợ hắn, nên mới được đi theo một lần. Lý Kinh tổng kết lại, mua quần áo ở trung tâm thương mại dưới lòng đất khách sạn Vương Phủ, ăn hải sản ở Vạn Hòa Thành, ăn xong thì tắm hơi tại chỗ, đều là chuyện của mấy tên ngốc có tiền thừa thãi mới làm.
Lưu Xuyên không tụ tập tán gẫu với họ, các phạm nhân đều coi anh là người có tính cách khác biệt. Hơn nữa, ai cũng biết, nhà Lưu Xuyên nghèo nhất, anh là đứa trẻ khổ, chưa từng thấy sự đời. Nhập tù hơn một năm nay nhà không gửi tiền tới, Lưu Xuyên hơn một năm nay hầu như chưa bao giờ tiêu một xu nào để mua sắm, thật sự đủ thảm. Số tiền Lưu Xuyên tiêu bây giờ, cũng là bạn gái anh gửi. Bởi vì Lưu Xuyên trông cũng được. Trần Hữu Thành từng thì thầm bên tai Lưu Xuyên, hắn nói Lưu Xuyên có biết họ đều nói gì về cậu không, họ đều nói cậu trước kia là kẻ ăn bám, nói cậu lúc đầu chỉ vì một người phụ nữ mà bị người ta lột "áo quan", nói sau này cậu đánh nhau nhập tù cũng là vì một người phụ nữ. Lưu Xuyên rõ ràng biết Trần Hữu Thành lại đang ngồi lê đôi mách, nhưng nghe xong anh vẫn tức đến mức nghẹn họng khó chịu suốt mấy ngày liền.
Nhưng so với các tổ khác, người tổ bốn ở Phân giám khu ba vẫn tính là "dễ bảo". Hiện tượng các tổ khác gây sự, phá phách nhà tù, cãi lại quản giáo, thậm chí chửi bới đánh nhau, thỉnh thoảng vẫn xảy ra. Nửa năm nay, Phân giám khu ba phát hiện tổng cộng năm vụ phạm nhân tàng trữ vật cấm lớn nhỏ, không vụ nào xảy ra ở tổ bốn. Cách đây không lâu, tổ một có tên tội phạm xã hội đen gọi là Miêu Thân còn cầm đầu gây sự, lúc lấy cơm ở đường hầm cứ khăng khăng nói màn thầu ôi thiu, dẫn theo một đám người tổ một và tổ ba kiên quyết không ăn, làm ầm ĩ đến mức đội trưởng phải gọi cả chuyên gia dinh dưỡng của nhà ăn và cán bộ khoa vệ sinh đời sống đến kiểm tra, chứng minh màn thầu không có vấn đề gì. Kết quả bọn chúng không nghe, vẫn chặn ở chỗ thùng cơm la hét, nhất quyết đòi phân giám khu trưởng đích thân ra xử lý, làm cho tổ bốn và các tổ năm, sáu, bảy, tám của bọn họ không thể lấy cơm bình thường. Loại phạm nhân cứ động một tí là muốn nhảy vào chảo dầu lăn bàn chông như Miêu Thân thì ai cũng thấy phiền, may mà tổ bốn chưa đụng phải loại này. Tên Tôn Bằng "dại" nhất tổ bốn cũng là kiểu "người không phạm ta ta không phạm người", có phạm cũng là đơn đả độc đấu, ít nhất không có thói kết bè kết phái.
Ngoài Tôn Bằng, những người khác trong tổ bốn dù có gây chuyện thị phi, đa số cũng là kiểu "ấm ức gây hấn". Tổ trưởng Lương Đống nhập tù nhiều năm, chưa từng gây sự, Trần Hữu Thành chỉ khích bác, bản thân tuyệt đối không ra mặt gây sự. Lý Kinh miệng lưỡi lợi hại, thực sự gặp chuyện cũng chỉ là "quân tử động khẩu không động thủ". Trước kia Lưu Xuyên từng gây chuyện, nay cũng đã cải tà quy chính, dần dần bình tâm lại rồi, người duy nhất còn có khả năng gây chuyện, cũng chỉ còn lại Tôn Bằng.
Hơn nữa, Tôn Bằng dạo đó đúng là có một lý do để gây chuyện. Lý do đó vẫn là vợ con hắn. Ngoài vợ con ra, Tôn Bằng không còn người nào khác có thể khiến hắn bận tâm dù chỉ một chút.
Tôn Bằng lúc mới nhập tù thì vợ đã muốn ly hôn với hắn. Nhưng không hiểu sao sau đó không ly hôn nữa. Ly hôn có thể chỉ là câu nói trong lúc nóng giận khi thăm gặp, có thể cũng sợ ly hôn rồi tái giá sẽ thiệt thòi cho con. Cứ như vậy yên ổn một năm sau, vợ hắn đột nhiên gửi thư nhắc lại chuyện cũ. Hắn tưởng lại là lời nói giận dỗi, trong lòng khó chịu một hồi, cũng không để tâm lắm. Cho đến hai tuần trước vợ hắn viết thư, và trong lần thăm gặp sau đó đã nói chuyện này một cách cực kỳ nghiêm túc, hắn lúc này mới thực sự lo lắng.
Vợ hắn nói cũng rất thực tế, trước kia nguồn sống của gia đình chủ yếu dựa vào việc Tôn Bằng làm đầu bếp bên ngoài kiếm tiền, dăm ba bữa lại có thể tuồn đầu gà khung vịt từ nhà hàng về nhà. Sau khi Tôn Bằng nhập tù, lương vợ hắn tám trăm tệ một tháng, nuôi mình còn phải nuôi con, tuy bố mẹ Tôn Bằng mỗi tháng cũng có thể gửi cho cháu hai trăm ba trăm, nhưng con ốm mấy lần đợt trước khiến thu không đủ chi. Một năm nay có không ít đàn ông tìm đến vợ Tôn Bằng, bày tỏ chỉ cần cô ly hôn tái giá là có thể cơm no áo ấm. Vợ Tôn Bằng chính mình do dự ba lần bảy lượt, bàn bạc với bố mẹ bốn năm lần, cuối cùng cũng cầm bút viết lá thư đó cho Tôn Bằng, hơn nữa trong lần đến nhà tù thăm gặp, chính thức đề nghị ly hôn với Tôn Bằng.
Lần này thì thật rồi.
Vợ Tôn Bằng nói: "Anh ở trong đó chính phủ lo cơm lo chỗ ở, áo bông quần bông đều do chính phủ cấp, mẹ con chúng tôi tìm ai đòi cơm đòi uống đòi áo bông quần bông đây, chính phủ có lo không? Cho nên giờ chỉ có thể ai lo cho chúng tôi thì chúng tôi theo người đó. Chúng tôi cũng không còn cách nào khác, anh mà ba tháng nửa năm có thể ra ngoài, chúng tôi còn có thể thắt lưng buộc bụng chịu đựng chờ anh, anh bị phán mười năm mà mới có chưa đầy hai năm, đợi anh ra thì tôi sớm đã trở thành "bạch cốt tinh" rồi."
Ngày hôm sau lần thăm gặp người thân đó, Tôn Bằng liên tiếp bỏ ba lá phiếu vào hòm thư đề nghị gặp phân giám khu trưởng, trước là muốn gặp Phân giám khu trưởng Chung Thiên Thủy, sau lại muốn gặp Giám ngục trưởng Đặng Thiết Sơn, ngày thứ ba hắn lại tìm cảnh sát quản giáo Bàng Kiến Đông, sốt sắng thúc giục giám ngục trưởng tiếp kiến, kết quả bị Bàng Kiến Đông sa sầm mặt mày mắng cho một trận: "Giám ngục trưởng không phải chỉ quản một mình cậu, cậu muốn gặp là được gặp sao, cậu cứ từ từ mà đợi đi!" Sáng ngày thứ tư, văn phòng nhà tù truyền đạt xuống, yêu cầu Phân giám khu trưởng Phùng Thụy Long gặp Tôn Bằng trước, thăm dò xem rốt cuộc hắn muốn nói nội dung gì. Buổi trưa, Phùng Thụy Long còn chưa kịp gặp, thì Tôn Bằng đã không kiềm chế được mà làm loạn rồi.
Ngày hôm đó phạm nhân Phân giám khu ba đều đang làm việc ở xưởng ép bảng, trước bữa trưa Phùng Thụy Long ra lệnh tập hợp nhận xét, trong lúc mọi người lần lượt đặt dụng cụ trong tay xuống để tập trung tại cửa xưởng, Tôn Bằng đột nhiên chiếm lấy kho chứa dung môi, dùng bàn chặn cửa không chịu ra. Trong tay hắn không biết lấy đâu ra một chiếc bật lửa dùng một lần, đe dọa nếu không cho hắn gặp giám ngục trưởng ngay lập tức thì sẽ đốt kho. Phùng Thụy Long vừa ra lệnh cho cán bộ đưa toàn bộ phạm nhân về buồng giam, vừa chạy đến cửa kho đứng cách cánh cửa tiến hành thuyết phục đầu hàng. Khi Giám ngục trưởng Đặng Thiết Sơn và Giám khu trưởng một Chung Thiên Thủy nhận được báo cáo chạy đến, yêu cầu của Tôn Bằng đã tăng thêm một bước, giám ngục trưởng hắn không định gặp nữa, đổi ý muốn gặp Cục trưởng Cục nhà tù. Các cán bộ nhìn qua khe cửa thấy Tôn Bằng đổ từng thùng dung môi xuống đất, và vặn ngọn lửa bật lửa lên rất cao. Mùi dung môi sặc sụa lan tỏa trong vòng trăm mét đều ngửi thấy, một khi bén lửa có lẽ có thể làm nổ tung cả kho. Giám ngục trưởng Đặng Thiết Sơn bất chấp nguy hiểm bị nổ chết, cùng với Phùng Thụy Long đứng ngoài cửa kho, Phùng Thụy Long đã nghe rõ, Tôn Bằng nói đi nói lại vẫn là chuyện vợ con hắn, hắn yêu cầu nhà tù phê chuẩn cho hắn được tạm tha về nhà, hắn nói nếu vợ hắn tái giá hắn cũng không muốn sống nữa, chi bằng bây giờ châm lửa tự thiêu cho xong chuyện. Trong lúc Đặng Thiết Sơn kiên nhẫn làm dịu thái độ của Tôn Bằng, Phó giám ngục trưởng Cường Bỉnh Lâm và Giám khu trưởng Chung Thiên Thủy nhanh chóng điều động lực lượng cảnh sát, không chút do dự chuẩn bị tấn công mạnh. Phương án tấn công mạnh sau khi thảo luận ngắn gọn, xác định phải ưu tiên phòng cháy chống nổ. Họ ra lệnh cho cảnh sát kéo toàn bộ vòi rồng phòng cháy của xưởng ra, lại điều một chiếc xe cứu hỏa lặng lẽ lái đến cửa sổ kho dung môi, vòi rồng cao áp trên xe cũng đã nối với nguồn nước gần đó. Khi mọi thứ đã sẵn sàng, thái độ của Tôn Bằng đã mềm mỏng, tiếng khóc tuyệt vọng thay thế cho tiếng gào thét, rồi bắt đầu hạ thấp yêu cầu. Hắn không còn mơ tưởng nhận được tạm tha, mà yêu cầu chính phủ làm chủ cho hắn, khuyên nhủ vợ hắn. Rất nhanh yêu cầu của hắn lại giảm thêm một bước, yêu cầu đó gần như biến thành một lời khẩn cầu, khẩn cầu chính phủ hứa rằng một khi đầu hàng, đảm bảo "khiêm tốn không truy cứu", không đưa đi tập huấn, không xử phạt, cứ coi như chuyện này chưa từng xảy ra. Đặng Thiết Sơn chưa kịp biểu thái, Chung Thiên Thủy đã vội vã đi tới, ghé tai thì thầm vài câu, Đặng Thiết Sơn lập tức quay người rời khỏi cửa kho, đồng thời ra lệnh cho đám cảnh sát phía sau tấn công mạnh. Ba vị cảnh sát thân hình cường tráng đồng loạt dùng sức, tông mở cửa kho, ba tia nước cao áp cùng phun ra, bắn mạnh vào Tôn Bằng, gần như cùng lúc cửa sổ sau của kho cũng bị tông mở, lại một tia nước cao áp từ phía sau tham gia tấn công. Bốn tia nước cao áp bắn mạnh đã đẩy Tôn Bằng ngã xuống đất, phun cho hắn lăn lộn khắp sàn không thể chống đỡ, chiếc bật lửa trong tay cũng không biết bay đi đâu mất. Làn sóng nước bùng nổ trên người hắn đã nuốt chửng thân thể hắn, các cán bộ tay cầm dùi cui điện, còng số tám xông vào cửa, khống chế Tôn Bằng còn dễ dàng hơn dự kiến.
Các cán bộ cũng không ngờ uy lực của vòi rồng cao áp lại lớn đến thế, bốn tia nước mục tiêu tập trung, khoảng cách lại gần, trong nháy mắt đã bắn Tôn Bằng đến bất tỉnh nhân sự. Mắt và mũi đều có xuất huyết, sau khi bác sĩ kiểm tra may mắn chỉ là ngoại thương. Chỉ có điều Giám ngục trưởng Đặng Thiết Sơn vì chuyện này suýt nữa lên cơn đau tim, Phùng Thụy Long vì chuyện này suýt bị đình chỉ công tác, Chung Thiên Thủy vì chuyện này viết ba bản kiểm điểm mới được thông qua. Dạo đó các cán bộ ngày nào cũng họp rút kinh nghiệm, phạm nhân ngày nào cũng họp chỉnh đốn tư tưởng, khắp các ngõ ngách trong nhà tù lại tiến hành một đợt hành động kiểm tra vật cấm, vật phẩm cấm như thuốc lá, rượu trắng, đinh sắt, dây thừng... thu được, khai báo ra, tố giác ra tuy không nhiều, nhưng cũng đủ khiến người ta kinh hồn bạt vía. Khoa Quản giáo đặc biệt tổ chức một đợt triển lãm lưu động các vật phẩm cấm thu giữ được, đồng thời xử phạt năm phạm nhân dính líu đến đồ cấm.
Qua kiểm tra, chiếc bật lửa dùng một lần đó của Tôn Bằng là lần trước khi nhặt mẩu thuốc lá ở nhà ăn, đã xin người đưa hàng bên ngoài vào. Châm xong mẩu thuốc hắn không trả, người kia cũng không tiện đòi lại.
Tôn Bằng đương nhiên phải bị đưa đi đội tập huấn rồi, may là hắn không thực sự châm lửa, nếu không còn phải báo lên tòa án để tăng án. Trước khi đưa đi đội tập huấn, Tôn Bằng lại giở trò mới, hắn cũng học chiêu trò dạo trước của Lưu Xuyên, ngay lúc Phân giám khu ba chuẩn bị tuyên bố đưa hắn đến đội tập huấn, hắn đột nhiên sinh bệnh. Mục đích hắn sinh bệnh không chỉ là để trốn tập huấn, mà giống như Lưu Xuyên, cũng là mưu đồ tìm cách chữa bệnh ngoài nhà tù.
So với thủ đoạn giả bệnh của Lưu Xuyên, cách giả bệnh của Tôn Bằng còn tàn nhẫn hơn nhiều. Hắn chơi trò đại tiện tiểu tiện không tự chủ! Lúc Phùng Thụy Long gọi hắn đến văn phòng thông báo về thu dọn hành lý để đi đội tập huấn báo danh, hắn tại chỗ vãi một bãi nước tiểu lớn ra quần, rồi cứ thế nằm liệt xuống đất, tự xưng là chi dưới bị tê liệt, dìu thế nào cũng không đứng dậy nổi. Trên đường khiêng đến bệnh viện lại ị ra đầy quần, khiến mấy phạm nhân khiêng hắn buổi trưa không ăn nổi cơm. Sau mấy lần kiểm tra tại bệnh viện Thiên Giám và bệnh viện Tân Hà của Cục nhà tù, đều không kiểm tra ra bệnh tật gì ở cơ quan nội tạng, nhưng hắn cứ không phân biệt xe cộ, đường đi, trên giường dưới đất, có cứt là ỉa, có đái là vãi, khiến không ai có thể ở chung phòng bệnh với hắn. Phân giám khu bệnh nhân của bệnh viện Thiên Giám đành phải dọn riêng một căn phòng nhỏ vốn để đồ cho hắn ở một mình, và yêu cầu Phân giám khu ba phái người qua, chăm sóc việc vệ sinh và sinh hoạt cho hắn.
Đây vốn là việc của vệ sinh viên, không ngờ vệ sinh viên mới đắc cử của phân giám khu không lâu vì sau một lần đoàn tụ gia đình trở về, dùng chai Sprite mang rượu trắng vào phân giám khu, trong đợt hành động kiểm tra vật cấm này bị vạch trần ra, kết quả chức vụ vệ sinh viên bị bãi bỏ chưa nói, còn bị đưa đi đội tập huấn để quản lý nghiêm ngặt. Nhưng lần này phân giám khu tuyển vệ sinh viên, lại không có ai chủ động xin làm, vì ai nấy đều hiểu rõ, lúc này ai mà nhận chức vụ này, mười phần thì chín phần là bị phái đến bệnh viện hộ tống Tôn Bằng, phải ngày ngày vô số lần lau cứt rửa đái cho hắn.
Phùng Thụy Long lúc đầu không nhận ra chuyện này liên quan gì đến Tôn Bằng, trực tiếp tìm Lưu Xuyên nói chuyện, bày tỏ sự tin tưởng của chính phủ đối với anh, hy vọng anh có thể tiếp tục ứng cử chức vụ đó. Lần trước Lưu Xuyên thất bại khi bầu vệ sinh viên, lão Phùng vẫn canh cánh trong lòng, không ngờ cơ hội bù đắp lại đến nhanh như vậy. Ông ngạc nhiên hỏi Lưu Xuyên sao lần này không đăng ký, có phải vì thất bại lần trước mà có chút nản lòng không. Lưu Xuyên nói không phải. Phùng Thụy Long hỏi vậy vì sao? Lưu Xuyên nói: "Đội để ai làm thì người đó làm thôi, cứ bình bầu qua lại dễ sinh ra nhiều thị phi." Phùng Thụy Long nói: "Nhà tù không giống đơn vị bên ngoài, nếu làm việc gì cũng có thể công khai minh bạch một chút, thì có thể khiến đông đảo phạm nhân cảm thấy công bằng, cậu phải hiểu đạo lý này." Lưu Xuyên nói: "Vâng."
Vì không có ai đăng ký, Phùng Thụy Long liền đem việc chọn vệ sinh viên đưa trực tiếp ra cuộc họp công tác quản giáo phân giám khu để mọi người bàn bạc. Đối với đề nghị để Lưu Xuyên làm vệ sinh viên, đa số cán bộ tán thành, thiểu số cán bộ dị nghị, cảnh sát quản giáo tổ bốn Bàng Kiến Đông vẫn im lặng. Phùng Thụy Long hỏi Bàng Kiến Đông có ý kiến gì, tán thành hay dị nghị, Bàng Kiến Đông lần này không đề xuất kiến nghị dân chủ bình bầu giữa các phạm nhân nữa, mà trầm tư phản hỏi một câu: "Bây giờ làm vệ sinh viên này, bản thân Lưu Xuyên có muốn không?" Phùng Thụy Long nói: "Tôi đã tìm cậu ta nói chuyện rồi, cậu ta muốn." Bàng Kiến Đông lại hỏi: "Cậu ta chủ động muốn hay bị động muốn?" Phùng Thụy Long nhất thời không hiểu ý Bàng Kiến Đông, nói: "Tôi hỏi cậu ta rồi, cậu ta nói chỉ cần phân giám khu quyết định, cậu ta nhất định làm tốt." Bàng Kiến Đông nói: "Vậy là bị động muốn."
Sau khi Lưu Xuyên được tuyên bố đảm nhận chức vệ sinh viên phân giám khu, ngay ngày hôm sau, Phùng Thụy Long liền hiểu "vi ngôn đại nghĩa" của Bàng Kiến Đông, liền hiểu tại sao lần này không ai đăng ký, liền hiểu thế nào là chủ động muốn, bị động muốn. Lưu Xuyên vừa làm vệ sinh viên ngày đầu tiên, đã bị phái đến bệnh viện nhà tù, hộ tống Tôn Bằng. Tối hôm Lưu Xuyên đến bệnh viện, Bàng Kiến Đông cũng đến bệnh viện một chuyến, bề ngoài là xem Tôn Bằng thế nào, thực tế chủ yếu là muốn xem tâm trạng của Lưu Xuyên. Vì ông đột nhiên nhớ lại từ rất lâu trước đây từng nghe nói, Lưu Xuyên và Tôn Bằng ở phân giám khu giáo dục nhập tù từng đánh nhau vì một bát canh trứng, hai bên đánh đến đầu rơi máu chảy.
Bàng Kiến Đông vào phân giám khu bệnh nhân, phiền cảnh sát trực ban mở cửa sắt đường hầm, đi vào trong khu bệnh phòng. Tôn Bằng ở gian trong cùng của đường hầm bệnh phòng, cách mười mét đã ngửi thấy mùi hôi thối nồng nặc, Bàng Kiến Đông nhịn không bịt mũi, hướng về phía nguồn gốc của mùi hôi đẩy cánh cửa phòng đó ra. Ông nhìn thấy Tôn Bằng ngồi trên sàn cạnh giường, đôi chân bẩn thỉu để trần, nhìn Lưu Xuyên đang chổng mông thay đệm ga cho hắn, trên đệm ga đó dính đầy cứt đái màu sắc kinh tởm.
Lưu Xuyên thấy Bàng Kiến Đông vào, hai tay ôm cuộn đệm ga dính cứt đái, đứng nghiêm, gọi một tiếng: "Đội trưởng Bàng." Bàng Kiến Đông gật đầu đáp lời, đợi Tôn Bằng cũng ngồi trên đất chào ông, ông nói với Lưu Xuyên: "Cậu mau ôm ra ngoài đi." Lưu Xuyên đáp một tiếng: "Rõ." rồi ôm đệm ga ra khỏi phòng.
Bàng Kiến Đông nói với Tôn Bằng: "Tôi nói này, bệnh tình của cậu rốt cuộc là thế nào đây, bác sĩ nói cậu chẳng bệnh gì cả, cậu mà giả bệnh là tự vác đá đập chân mình đấy. Cậu tự chịu khổ thì cậu tự nguyện, cậu làm vậy chẳng phải hại người ta là Lưu Xuyên sao, ngày nào cũng phải giặt đệm ga cho cậu, cái mùi này ai mà chịu nổi."
Tôn Bằng nói: "Đội trưởng Bàng, tôi thực sự có bệnh, tôi cũng muốn nhịn, nhưng cứ không nhịn được. Có thể là bị vòi rồng cao áp làm cho bị kích thích rồi. Nếu không các anh cứ cho tôi bảo lãnh chữa bệnh ngoài nhà tù đi, để vợ tôi chăm sóc tôi, cũng đỡ làm phiền Lưu Xuyên, cũng đỡ làm phiền chính phủ, tôi cũng không muốn..."
Bàng Kiến Đông ngắt lời Tôn Bằng, giọng ông lạnh nhạt, thái độ kiên quyết, không cho Tôn Bằng một chút ảo tưởng nào: "Chuyện này không thể nào, muốn bảo lãnh chữa bệnh ngoài nhà tù phải có bác sĩ chứng minh cậu thực sự có bệnh, không thể tự lo liệu sinh hoạt, bây giờ bác sĩ chứng minh cậu không có bệnh, cậu bảo lãnh ngoài cái gì, chữa bệnh gì hả. Cậu tự mình suy ngẫm cho kỹ, suy ngẫm thấu đáo sớm thì quay đầu sớm, bây giờ quay đầu vẫn còn kịp, nghe rõ chưa."
Tôn Bằng cúi đầu, không nói gì. Bàng Kiến Đông không nói thêm nữa, quay người bước ra ngoài. Ông đến phòng nước lại đi xem Lưu Xuyên, thấy Lưu Xuyên đang xả nước giặt tấm đệm đó, thấy ông vào, Lưu Xuyên tắt nước đứng nghiêm. Bàng Kiến Đông đột nhiên cảm thấy Lưu Xuyên thật xui xẻo, khó khăn lắm mới có được chức vị vệ sinh viên, kết quả lại là một công việc khổ sai bưng cứt đổ đái thế này.
Theo nhận thức bấy lâu nay của tôi, Bàng Kiến Đông người này có chút ngạo cốt, mặc dù bản thân không có tiền, nhưng cực kỳ coi thường sự ngông cuồng của người giàu; mặc dù bản thân nhỏ bé, nhưng cực kỳ không phục sức mạnh của kẻ cường tráng; mặc dù bản thân có trình độ đại học chuyên nghiệp, nhưng không coi những người đồng lứa có bằng đại học chính quy vào mắt, ông chưa bao giờ chịu khuất phục người khác, chịu thua nhận lỗi. Nhưng đối với những kẻ yếu đáng thương xui xẻo, gặp vận đen, thì lại đặc biệt sẵn lòng trượng nghĩa chấp ngôn, dốc lòng giúp đỡ.
Vào lúc Lưu Xuyên mới được phân công từ Đại học Công an về Thiên Giám, cậu ta và Lưu Xuyên chơi với nhau khá tốt, bởi vì Lưu Xuyên tuy lấy bằng đại học chính quy, nhưng hoàn toàn không có dáng vẻ của người có bằng cấp. Tính cách khiêm tốn, đôn hậu, không tranh giành của Lưu Xuyên rất hợp khẩu vị của Bàng Kiến Đông. Cũng vì lúc đó ông không biết bố Lưu Xuyên là đại gia, cũng vì lúc đó Lưu Xuyên chưa dựa thế đoạt mất người yêu của ông. Sau khi Quý Văn Trúc thay lòng đổi dạ, Bàng Kiến Đông hận Lưu Xuyên đến mức, có chút khí thế không đội trời chung.
Thái độ của Bàng Kiến Đông đối với Lưu Xuyên thường khiến tôi cảm khái trong lòng, cảm khái thời gian nhanh như điện xẹt, cảm khái đạo lý nhân gian, bãi bể nương dâu. Sức mạnh của thời gian không ai địch nổi, thời gian có thể nhấn chìm thù hận, hàn gắn tình cảm... Thời gian khiến Bàng Kiến Đông không còn giận dữ, không còn oán trách. Khi Lưu Xuyên trở thành tù nhân, khi ông và Lưu Xuyên cách biệt một trời một vực, ông thậm chí còn tự răn mình, đối với người cùng đường phải giữ lấy sự đồng cảm, phải xuất phát từ công tâm, trong việc quản giáo Lưu Xuyên, lúc cần tránh thì nên tránh, lúc cần kiên nhẫn thì phải kiên nhẫn. Sau khi ông trở thành cảnh sát phụ trách tổ bốn, ông càng tự răn mình, nhất định phải có trách nhiệm với Lưu Xuyên.
Tâm thái này của Bàng Kiến Đông, lúc trò chuyện ông đã từng tâm sự với tôi. Tôi có thể hiểu được, và tin rằng ông xuất phát từ chân tâm.
Bàng Kiến Đông bước vào phòng nước, thấy Lưu Xuyên một mình giặt tấm đệm, tấm đệm rất lớn, giặt rất vất vả. Bàng Kiến Đông sắc mặt nghiêm nghị, nói một câu: "Để tôi giúp cậu." liền bước về phía Lưu Xuyên. Lưu Xuyên trước tiên theo thói quen nói một câu: "Rõ." sau đó lại vội vàng ngăn bàn tay Bàng Kiến Đông đưa tới: "Không cần không cần, Đội trưởng Bàng, tự tôi giặt được." Bàng Kiến Đông vẫn kiên trì đưa tay vào nước, nói: "Tấm đệm này quá lớn, hai người giặt sẽ tốn sức hơn, cậu một mình không vắt khô được đâu nhỉ." Lưu Xuyên nói: "Vắt được, vắt được." Nhưng lúc này Bàng Kiến Đông đã nhúng tay vào, còn gọi Lưu Xuyên đang sững sờ không biết làm sao bên cạnh: "Lại đây, cậu kéo đầu kia, dùng sức vào!"
Liên tiếp một tuần, Tôn Bằng ngày nào cũng ỉa trên giường, đái trên giường. Lưu Xuyên ngày nào cũng giúp hắn lau, lau trên giường rồi lại lau trên người, sau này Lưu Xuyên nhờ cảnh sát bệnh viện tìm cho một tấm vải nhựa lót dưới người Tôn Bằng, công việc vệ sinh hàng ngày mới coi như đơn giản hơn chút ít. Anh cũng biết ỉa đái dầm dề lâu như vậy tám chín phần là giả bệnh, nhưng anh không hề khuyên Tôn Bằng một câu nào. Anh biết, khuyên cũng vô ích. Tôn Bằng đã có thể chịu đựng được nỗi khổ này, chắc chắn là đã hạ quyết tâm đạt được mục đích, cho nên khuyên cũng vô ích.
Anh không khuyên Tôn Bằng, còn một nguyên nhân nữa, đó là, anh ghét Tôn Bằng. Ngươi giả bệnh thì giả bệnh, sao cứ phải giả loại bệnh này, ngươi chơi ác quá mức, làm cho bố mày phải chịu tội theo! Không chỉ Lưu Xuyên, đường hầm phòng bệnh tổng cộng có hơn hai mươi phạm nhân, không ai là không chửi Tôn Bằng thất đức.
Một buổi chiều sau một tuần, Chung Thiên Thủy đột nhiên xuất hiện ở phân giám khu bệnh nhân, trước tiên đi xem Tôn Bằng một cái, không nói gì, nhưng gọi Lưu Xuyên ra ngoài. Ông gọi Lưu Xuyên vào văn phòng cán bộ, và tiến hành trò chuyện với anh.
Chung Thiên Thủy đến đây, mục đích giống hệt Bàng Kiến Đông một tuần trước, không phải đến xem Tôn Bằng, mà là đến xem Lưu Xuyên.
Ông hỏi Lưu Xuyên: "Ở đây hộ tống Tôn Bằng được một tuần rồi, có phiền không?"
Lưu Xuyên do dự một chút, nói: "Phiền."
Chung Thiên Thủy nói: "Tôn Bằng chắc chắn là giả bệnh, cậu bây giờ ngày nào cũng ở cùng hắn, nên khuyên nhủ hắn."
Lưu Xuyên nói: "Tôi không nói chuyện với hắn."
Chung Thiên Thủy sững người một chút, nghĩ nghĩ, nói: "À, Phân giám khu ba có không ít phạm nhân phản ánh, nói cậu là người kiêu căng, cực kỳ không hòa đồng, ít khi giao lưu với người khác, tại sao?"
Lưu Xuyên nói: "Không tại sao cả." Ngập ngừng một chút, lại nói: "Tôi tuy giống họ, cũng là phạm nhân, nhưng tôi nhìn họ là thấy ghét."
Chung Thiên Thủy nói: "Có ai cậu nhìn mà không ghét không?"
Lưu Xuyên trầm mặc một lúc, nói: "Cũng có, ít thôi."
Chung Thiên Thủy nói: "Người ta cũng nhìn cậu thấy ghét, cậu có biết không?"
Lưu Xuyên không nói gì.
Chung Thiên Thủy nói: "Lưu Xuyên à, tôi sớm đã bảo với cậu, cậu nên biến năm năm tù này thành học kỳ, cậu ở trong tù, thực ra có thể học được rất nhiều thứ. Đây đã gần hai năm rồi, cậu đã học được những gì?"
Lưu Xuyên nói: "Tôi đang học hàm thụ luật đây."
Chung Thiên Thủy nói: "Tôi không nói cái này. Tôi nói là, cách đối nhân xử thế, tố chất tính cách của cậu, cũng phải học, cũng phải rèn. Cậu đừng cho rằng đi tù toàn là chuyện xấu, chuyện xấu cũng có thể biến thành chuyện tốt. Ngồi tù thực ra cũng là một trải nghiệm nhân sinh quý giá, có thể cho cậu thấy nhiều phong cảnh nhân gian khó gặp, thấy nhiều thái độ nhân tình thế thái khó gặp, có thể ép buộc cậu trong thời gian ngắn nhất học được cách biết đủ và trân trọng. Biết đủ và trân trọng cũng là một năng lực sinh tồn không thể thiếu của con người, một tu dưỡng nhân sinh không thể thiếu. Có được năng lực và tu dưỡng này, khả năng thích ứng với môi trường sẽ tăng cường. Ngay cả trong môi trường tồi tệ nhất, cũng có thể toát ra ham muốn tự cường cầu sinh. Cho nên tôi nói, khổ nạn cũng là một phần quà hậu hĩnh mà nhân sinh dành cho cậu, nó khiến cậu trưởng thành, khiến cậu có được sự bình yên trong tâm hồn, khiến cậu sở hữu tính cách vô úy mà bình hòa, khiến cậu tìm ra những người bạn thực sự."
Lưu Xuyên nói: "Bây giờ tôi, còn đâu bạn bè nữa."
Lão Chung gật đầu: "Đúng vậy, đương nhiên cậu không có. Bạn bè đều là do đối nhân xử thế mà ra, cậu không hòa nhập với môi trường, không cùng người khác chung sống, làm sao có bạn."
Lưu Xuyên nói: "Tôi trước kia cứ nghĩ, tính tình tôi tốt lắm, bây giờ biết rồi, tính tình tôi tệ lắm, không biết cách chung sống với người khác."
Lão Chung nói: "Chung sống với người khác, đơn giản không gì bằng. Cậu kính người một thước, người mới kính cậu một trượng, ngược lại, cậu không nhân, người cũng không nghĩa. Người Trung Quốc chúng ta xử sự, đều như vậy, cậu tặng tôi một túi gạo, tôi trả cậu một bó thịt, chú trọng lễ nghĩa qua lại, hỗ tương trao đổi. Lưu Xuyên, ở ngôi trường nhà tù này, nếu muốn học tốt cách làm người, cậu hãy nhớ kỹ ba câu: Đối đãi chân thành, làm việc quy củ, thái độ khiêm cung. Có ba điều này, coi như đủ rồi."
Lưu Xuyên lặng lẽ nghe, những lời này của Chung đại, dù nghe có vẻ mơ hồ, đều có chút thâm ý, cũng rất thực tế. Giống như những nếp nhăn trên trán Chung đại vậy, vừa sâu sắc, vừa không phải do nhân tạo điêu khắc. Tuy trong lòng Lưu Xuyên vẫn còn hơi rối, nhưng anh gật đầu nói: "Tôi biết, tôi sẽ làm được."
Chung Thiên Thủy cười: "Cậu làm được cái khỉ gì! Tôi còn không hiểu cậu sao, con người cậu, từ thói quen của cậu, chính là nhìn khuyết điểm người khác nhiều, nhìn ưu điểm người khác ít, đối với thói hư tật xấu của người khác đặc biệt nhạy cảm, đối với ưu điểm của người khác lại thờ ơ. Trừ khi là người cậu thích, ví dụ như bạn gái cậu, thì khuyết điểm đó đều nhìn thành ưu điểm được. Đối với cô ấy tốt thế nào cũng không thấy quá. Nếu tất cả mọi người trên thế giới đều thành cái đức hạnh này của cậu, thì ai còn muốn sống trong thế giới như thế này nữa!"
Lưu Xuyên không nói, dường như bị nói trúng chỗ đau.
Chung Thiên Thủy nói: "Cậu cũng không nghĩ xem, bản thân cậu chẳng có khuyết điểm sao? Phân giám khu của các cậu phản ánh cậu rất ít quan tâm đến tập thể, rất ít giúp đỡ người khác, rất ít chủ động quét dọn vệ sinh công cộng, có phải không?" Chung Thiên Thủy cười làm không khí sôi nổi lên: "Có lẽ cậu tin theo Tiểu thừa Phật giáo rồi, chỉ biết lo độc thiện kỳ thân, nhưng tôi thấy Đại thừa Phật giáo vẫn tốt hơn, giảng về phổ độ chúng sinh. Cậu đấy, cậu phải làm nhiều việc tốt cho mọi người, tích chút công đức, sau này ra xã hội, mới có thể trở thành một người được mọi người hoan nghênh, được mọi người yêu quý, cậu làm được không?"
Lưu Xuyên nói: "Làm được ạ." Lại nói: "Nhưng đôi khi không biết nên làm thế nào."
Chung Thiên Thủy nói: "Dễ làm, cậu cứ nhớ lấy ba câu tôi bảo cậu hôm nay, đây cũng là ba pháp bảo để chung sống với người khác, ba câu tôi vừa nói cậu còn nhớ không?"
Lưu Xuyên ngẩng mặt nhìn Chung đại, nhất thời không biết đáp thế nào.
Chung Thiên Thủy nói: "Chân thành, quy củ, khiêm cung. Tôi nói cho cậu biết, chỉ cần làm được ba câu này, bất cứ môi trường nào, đều có thể dung nạp cậu."
Lời dạy bảo của Chung Thiên Thủy, bề ngoài không mới không lạ, đa phần là đạo lý truyền thống, nhưng trong lòng Lưu Xuyên, rõ ràng đã có phản ứng tích cực. Mặc dù, anh vẫn không khuyên Tôn Bằng từ bỏ việc giả bệnh, nhưng thái độ của anh đối với Tôn Bằng, rõ ràng tốt hơn nhiều. Về mặt tình cảm, anh vẫn ghét Tôn Bằng, nhưng về mặt lý trí, quan niệm, anh biết mình bây giờ là vệ sinh viên, là đến hộ tống Tôn Bằng, đối với công việc này, nên giữ lấy sự chân thành, nên đi đúng quy củ, nên mang thái độ khiêm cung đối đãi với người khác.
Thái độ của anh đã cảm động cảnh sát quản giáo tổ phụ trách phân giám khu bệnh nhân, lúc ăn cơm ở nhà ăn đã hết lời khen ngợi Bàng Kiến Đông, ông nói Bàng Kiến Đông Phân giám khu một các cậu thực sự nên bình bầu cậu làm "Cảnh sát tốt được nhân dân hài lòng", Lưu Xuyên mà cậu quản lý kia, trước kia không phải dạng vừa đâu, bây giờ bị cậu uốn nắn, thực sự có chút ra dáng con người rồi. Lần này biểu hiện ở chỗ chúng tôi thật tốt, ngày nào cũng làm cái loại việc bẩn thỉu này vậy mà không một lời oán thán, sau này cậu còn không mau giới thiệu trong đại hội toàn giám, xem cậu đã quản phạm nhân phục tùng như thế nào.
Thái độ của Lưu Xuyên cũng cảm động những bệnh nhân ở phân giám khu bệnh nhân, họ khi thấy Lưu Xuyên ở phòng nước, luôn lặng lẽ nói một câu: "Đệt, đừng có giặt cho nó sạch quá, ngâm cho nó ra lở loét thì nó mới ngoan, cái thứ gì thế này!" Đôi khi họ còn thở dài một tiếng: "Haizz, giá mà cậu là vệ sinh viên của giám khu chúng tôi thì tốt, trước kia ở ngoài cậu có từng hầu hạ ai chưa vậy, sao luyện được sự kiên nhẫn thế này."
Lưu Xuyên thầm nghĩ: "Mẹ kiếp, bố mày từng hầu hạ ai chứ. Trước kia nếu tu luyện được như bây giờ, rồi đi hầu hạ bà nội hoặc hầu hạ Quý Văn Trúc, thì tốt biết mấy."
Thái độ của Lưu Xuyên, cũng cảm động cả bản thân Tôn Bằng, hắn trước kia không mấy khi nói chuyện với Lưu Xuyên, nhưng Lưu Xuyên bây giờ rõ ràng nhìn ra, Tôn Bằng bắt đầu cố ý lấy lòng mình, thường xuyên chủ động cười với anh, giọng điệu nhờ vả làm việc, cũng mềm mỏng chưa từng có. Thậm chí hắn từ một ngày nào đó trở đi, đột nhiên chỉ đái dầm không ỉa trên giường nữa. Lưu Xuyên thu dọn tấm vải nhựa bị ướt, hắn nói với Lưu Xuyên: "Người anh em, cậu cũng không dễ dàng gì, đại ca sau này không ỉa nữa, chỉ đái chút nước tiểu thôi thì cũng dễ giặt hơn một chút." Thấy Lưu Xuyên không đáp lời, không cảm ơn hắn, hắn có chút ngượng ngùng, tiếp tục nói: "Người anh em, cái ân đức lớn này của cậu đối với tôi, tôi ghi nhớ cả đời, có ngày cậu dùng đến anh trai, anh trai sẵn sàng vào dầu sôi lửa bỏng vì cậu. Cậu không tin thì lần sau cũng bị bệnh thử xem, anh trai cũng đến chăm sóc cậu, anh trai để cậu muốn thoải mái thế nào thì thoải mái."
Lưu Xuyên nói: "Anh mà thực sự muốn tôi thoải mái, thì anh đừng đái luôn đi."
Tôn Bằng sững người một chút, nói: "Khụ, tôi đây không phải không nhịn được sao."
Lưu Xuyên ôm tấm vải nhựa đi ra ngoài, không ngoảnh đầu lại nói: "Tôi lại không phải đội trưởng, anh lừa tôi làm gì."
Tiếng của Tôn Bằng đuổi theo Lưu Xuyên, đuổi theo bóng lưng của anh giải thích một câu: "Cậu còn không tin, thật đấy, tôi không lừa cậu..." Nhưng trong giọng điệu âm thanh, đã nghe ra không còn đủ tự tin.
Cách nhìn của Bàng Kiến Đông đối với Lưu Xuyên, ở cấp độ tình cảm, cũng bước vào một giai đoạn mà ngay cả ông cũng khó lòng dò xét được.
Về mặt lý trí, Bàng Kiến Đông từ lâu đã hiểu rõ, ông là đội trưởng của cậu ta, cậu ta là phạm nhân của ông. Ông đối với Lưu Xuyên cần quản lý nghiêm khắc, quan tâm tư tưởng, chấp pháp công bằng, mọi việc không lấy tư tâm đối đãi, không lấy tình cảm hành sự. Những nguyên tắc này, Bàng Kiến Đông tự tin đều làm được, nhưng về mặt tình cảm... Cậu nói tình cảm cái thứ này trong công việc vốn dĩ không nên tồn tại, cũng không thực tế. Nói người như lão Chung làm việc gì cũng theo nguyên tắc, tôi tin. Lão Chung tuổi này rồi, chịu sự giáo dục của Đảng nhiều năm, từ cái tuổi hình thành tính cách đó, đã bị nhồi nhét đủ loại nguyên tắc tổ chức, những nguyên tắc đó trong bản năng của lão Chung, đều đã ăn sâu bén rễ. Nhưng Bàng Kiến Đông còn trẻ, người trẻ dễ hành động theo cảm tính, còn xa mới đạt được đạo hạnh của lão Chung.
Cho nên tôi thấy, người cảnh sát mới như Bàng Kiến Đông này, sự yêu ghét về tình cảm, thường chi phối sự biến động của cảm xúc, thậm chí ảnh hưởng đến phán đoán tư tưởng, mặc dù không nhất định treo trên mặt, nhưng trong lòng khó tránh khỏi lấn cấn. Ví dụ như thái độ của ông đối với Lưu Xuyên bây giờ, chính là vừa yêu vừa hận, không nói rõ ai là chủ đạo, không nói rõ đúng hay sai.
Kể từ khi ông làm đội trưởng phụ trách tổ bốn, biểu hiện của Lưu Xuyên quả thực không tệ. Đặc biệt lần này làm vệ sinh viên đi hộ tống Tôn Bằng, càng khiến Bàng Kiến Đông có chút cảm động. Nhưng Lưu Xuyên lại cứ đòi ông đi gửi quà sinh nhật cho Quý Văn Trúc, mà lại là gửi hoa hồng tượng trưng cho tình yêu, thực sự là quá không hiểu "mày cao mắt thấp". Quan hệ giữa Bàng Kiến Đông và Quý Văn Trúc trước kia như thế nào Lưu Xuyên cũng đâu phải không hiểu, mặc dù mọi chuyện đã qua, nhưng trong lòng mỗi người luôn có nỗi đau thầm kín, Lưu Xuyên lại chủ động đi chạm vào vết sẹo này, thực sự ngốc đến mức khó tin. Bàng Kiến Đông tại chỗ từ chối, không tư vị riêng, cũng không xả giận riêng, phù hợp quy định, không thể trách cứ.
Hai tuần sau – Bàng Kiến Đông thực sự tức giận hai tuần – nhưng sau khi nhìn thấy biểu hiện của Lưu Xuyên ở phân giám khu bệnh nhân, ông vẫn đi tìm cấp trên của mình là Phùng Thụy Long, nói ra chuyện Lưu Xuyên muốn tặng hoa cho bạn gái nhân ngày sinh nhật. Phùng Thụy Long lại nói với Chung Thiên Thủy. Thái độ của Chung Thiên Thủy là, cho Lưu Xuyên làm việc này không có văn bản cho phép, nhưng cũng không có văn bản cấm, thôi thì cứ làm cho cậu ta, chỉ lần này thôi, lần sau không làm nữa. Vì chuyện này Chung Thiên Thủy còn đi hỏi ý kiến của Khoa Quản giáo và Khoa Vệ sinh đời sống, cuối cùng ý kiến của ba phía cùng xin ý kiến Phó giám ngục trưởng Cường Bỉnh Lâm và Giám ngục trưởng Đặng Thiết Sơn, thực ra Bàng Kiến Đông sớm đã đoán được, chuyện này chỉ cần trình lên trên xin ý kiến thì đại đa số đều chuẩn, việc có lợi cho cải tạo phạm nhân, cấp trên mười phần thì chín phần là phê duyệt.
Chuyện này phê duyệt xuống rồi, việc cụ thể thực hiện vẫn rơi vào đầu Bàng Kiến Đông, ông trong lòng khó chịu, lại không biết nói cùng ai, chỉ oán mình tự làm tự chịu. Vì liên quan đến tiền mặt ra vào, lại liên quan đến người thân nữ giới của phạm nhân, nên ý kiến của lãnh đạo nhà tù, đi tặng hoa cho bạn gái của Lưu Xuyên, tốt nhất nên phái hai người đi, ngoài Bàng Kiến Đông ra, tốt nhất nên tìm thêm một đồng chí nữ, cùng đi với ông.
Vừa hay, Bàng Kiến Đông gọi Tiểu Kha, Tiểu Kha ở Khoa Vệ sinh đời sống, chuyên quản lý sổ sách tiền bạc của phạm nhân.
Về giá cả và chất lượng hoa hồng, Bàng Kiến Đông và Tiểu Kha không rành lắm, điều kiện gia đình và thói quen sinh hoạt của họ, chưa lãng mạn đến mức độ này. Lần này thay Lưu Xuyên mua hoa, mới biết hoa hồng nhiều nhất giữ tươi được hai ngày, vậy mà phải mười lăm tệ một cành. Sinh nhật hai mươi ba tuổi của Quý Văn Trúc, phải mua hai mươi ba cành hồng, phải tốn ba trăm bốn mươi lăm tệ chẵn. Bó hoa hồng thực sự rất đẹp, mỗi cành dài ngắn hoàn toàn giống nhau, cành lá cánh hoa tươi mới không tổn hại, màu sắc cũng đỏ thắm rực rỡ, nhìn thôi đã thấy rung động.
Tiểu Kha trước đó đã liên lạc với Quý Văn Trúc, Quý Văn Trúc lúc đó đang đóng phim ở Mộ Điền Dục, cô đối với việc Lưu Xuyên vẫn nhớ sinh nhật mình, vô cùng ngạc nhiên, vô cùng cảm kích. Nhưng cô đồng thời bày tỏ với Tiểu Kha rằng, Mộ Điền Dục đường xá quá xa, các bạn đừng đến nữa, thực sự đừng đến nữa, các bạn nói với Lưu Xuyên, tâm ý của anh ấy tôi nhận, tôi cũng chúc anh ấy mọi điều tốt đẹp. Nhưng Tiểu Kha nói: "Lưu Xuyên nhất định muốn chúng tôi mang lời chúc này đến tận tay cô, anh ấy là người thế nào cô cũng biết, nếu chúng tôi không mang đến, anh ấy sẽ rất thất vọng, điều này không có lợi cho tâm trạng cải tạo của anh ấy." Quý Văn Trúc lúc này mới nói, vậy các bạn đến đi, ngày mai chúng tôi quay phim ở bên này xong, sẽ đi thẳng từ đây đến Bắc Đới Hà, chúng tôi quay phim thần tượng, nên phải đến bờ biển quay. Tiểu Kha nói, ngày mai mấy giờ các bạn đi? Ngày mai chúng tôi sáng sớm sẽ qua.
Sáng ngày hôm sau, Tiểu Kha và Bàng Kiến Đông cùng nhau đi xe khách đường dài đến Hoài Nhu. Suốt dọc đường hai người không nói gì mấy, họ luân phiên ôm bó hoa hồng đó, đắm mình trong vô số ánh mắt ngưỡng mộ - những hành khách cùng xe đó, rõ ràng coi họ là một cặp đôi hạnh phúc - không ai nhìn ra đôi mày họ nhíu chặt, sắc mặt nặng nề, đều đang nghĩ chuyện riêng của mình.
Bàng Kiến Đông tâm trạng u uất, Tiểu Kha lại không phải vậy sao. Ba trăm bốn mươi lăm tệ đó đều là tiền cô và bố mẹ cô tích góp từng chút một đầy vất vả, là để cho Lưu Xuyên dùng, ai ngờ lại rơi vào tay Quý Văn Trúc. Quý Văn Trúc so với Lưu Xuyên, so với Tiểu Kha, cuộc sống chắc chắn giàu có hơn nhiều, nhưng họ vẫn cứ phải đem bó hoa đắt đỏ như thế, vượt đường xá xa xôi mang đến tận tay cô ấy. Chưa nói đến bó hoa này, riêng tiền đi lại cũng mất mấy chục tệ rồi, còn không biết quay về nhà tù có được thanh toán không.
Tiểu Kha lúc còn ở trường cảnh sát, tham gia hoạt động giáo dục lòng yêu nước do Tổng đoàn tổ chức đã từng đến Mộ Điền Dục một lần. Ấn tượng về Mộ Điền Dục, không hề gắn liền với bầu trời xanh mây trắng của hôm nay. Họ ở một đoạn trường thành cổ tàn phá chưa tu sửa cách xa khu du lịch chính một chút, đã tìm thấy đoàn phim thần tượng xanh đỏ đó, và trong một đám "thần tượng" nam nữ áo quần thời thượng, tìm thấy nữ chính Quý Văn Trúc mặt mày diễm lệ.
Quý Văn Trúc đã đóng qua không ít phim, về kỹ năng diễn xuất có vẻ khá lão luyện rồi, đang đứng trước ống kính cười nói rôm rả với nhóm chàng trai cô gái ăn mặc thời trang kia. Tiểu Kha và Bàng Kiến Đông trình bày thân phận và mục đích với nhân viên đoàn phim, liền được cho phép đứng bên cạnh thùng quần áo kiên nhẫn đợi. Trong mắt Tiểu Kha, cảnh quay đó thực sự rất rườm rà, quay mấy lần đạo diễn mới hét lên một tiếng: "Được!" Quý Văn Trúc đã sớm nhìn thấy bó hoa đó, vừa tan cảnh liền cười chạy tới, đón lấy hoa tươi đồng thời cảm ơn rối rít, cũng không biết là cảm ơn Lưu Xuyên hay cảm ơn cặp cảnh sát nam nữ đến tặng hoa. Nhưng Tiểu Kha nhìn ra, Quý Văn Trúc đối mặt với Bàng Kiến Đông ít nhiều có chút lúng túng, ánh mắt né tránh, nụ cười không tự nhiên. Bàng Kiến Đông thì lạnh lùng sa sầm mặt mày, không nói một lời, lặng lẽ nghe Tiểu Kha thay Lưu Xuyên chuyển lời chúc sinh nhật đến Quý Văn Trúc. Quý Văn Trúc cũng nhờ Tiểu Kha chuyển lời hỏi thăm của cô đến Lưu Xuyên, chúc anh sức khỏe, tâm trạng vui vẻ, đừng nhớ đến cô ấy mãi nữa. Những lời chúc này nghe qua chẳng qua chỉ là lời hỏi thăm bình thường, giống như tin nhắn điện thoại gửi đồng thời cho N người quen. Chỉ có câu cuối cùng "Bạn bảo với anh ấy, sau này không cần phải nhớ đến tôi nữa", thì nghe không ra rốt cuộc là khách sáo, là sợ Lưu Xuyên quá phân tâm, hay thực sự không hy vọng anh lại nhớ đến cô ấy như vậy nữa.
Quý Văn Trúc nói xong về Lưu Xuyên, ánh mắt cuối cùng, cũng đành phải, chuyển sang Bàng Kiến Đông. Cô mỉm cười nói một câu: "Kiến Đông, anh vẫn khỏe chứ, cũng cảm ơn anh."
Bàng Kiến Đông vẫn nghiêm nghị, cái gì cũng chịu đựng được, rất đàn ông nói một câu: "Không có gì."
Mấy thiếu nữ khác trong đoàn làm phim cũng vây lại, vừa đùa giỡn Quý Văn Trúc, vừa hết lời khen ngợi chất lượng của bó hoa hồng này: "Quý Văn Trúc, cậu sinh nhật à? Là hôm nay sao? Không sinh nhật thì người ta tặng cậu cái này làm gì? Có phải người hâm mộ tặng không? Người hâm mộ của cậu cũng có cảnh sát à?"
Tiểu Kha nhìn bó hoa hồng bị các diễn viên tháo rời, chuyển từ tay người này sang tay người kia, từ mũi người này ngửi sang mũi người kia, mãi đến khi phó đạo diễn ở đằng xa hét lớn: "Diễn viên! Diễn viên! Đến đoạn quay cảnh ôm nhau rồi...", các diễn viên mới đặt hoa xuống, chạy bước nhỏ về phía máy quay.
Quý Văn Trúc áy náy nói với Tiểu Kha và Bàng Kiến Đông: "Tớ phải đi quay phim rồi, hai người có muốn xem quay phim không? Nếu muốn xem thì cứ đứng đây xem nhé, xem chúng tớ đóng phim thế nào."
Quý Văn Trúc cũng chạy về phía máy quay. Bàng Kiến Đông trầm giọng nói với Tiểu Kha một câu: "Chúng ta đi thôi." Sau đó quay đầu đi trước về hướng đường xuống núi. Gió trên núi rất lớn, thổi phồng chiếc áo sau lưng Bàng Kiến Đông lên, khiến giây phút đó trông anh ta đặc biệt vạm vỡ. Tiểu Kha xoay người, bước theo anh ta hai bước, lại không kìm lòng được quay đầu nhìn lại - trên một lỗ châu mai của Vạn Lý Trường Thành, một đoạn phim hay đã bắt đầu quay, Quý Văn Trúc đang say đắm ôm hôn một người đàn ông phong độ, máy quay đặt trên xe nâng từ từ lướt qua trước mặt họ, chậm rãi nâng lên...
Ánh mắt Tiểu Kha ngoảnh nhìn lại, không hề hướng về phía đôi nam nữ đang "tình thâm" trên lỗ châu mai theo ống kính đang nâng cao, mà chỉ liếc nhanh về phía những bông hồng rơi vãi trên rương đựng phục trang không ai đoái hoài tới. Dưới cái nắng thiêu đốt, những bông hồng đó dường như đã tàn, màu hoa khô héo. Gió núi thổi qua, lá và cánh hoa bay lả tả, vài đốm đỏ tàn xanh vụn lặng lẽ bay theo gió hướng về phía thành quách loang lổ gạch vụn đá tàn, bay về phía núi rừng mênh mông vô tận, dần dần tan biến vào hư không...
