Trong lần gặp mặt này, bà của Lưu Xuyên đã nói chuyện với cậu về việc xin chữa bệnh ngoài nhà tù.
Bà nói với Lưu Xuyên, trước chuyến thăm này, bà đã nhờ luật sư Vương tìm hiểu tình hình từ vị luật sư từng bào chữa cho Lưu Xuyên trước đây. Sau khi phân tích, luật sư Vương nói với bà rằng, Lưu Xuyên phạm tội quá thất, tội danh đã thành lập, mức án cũng không tính là quá nặng, nên muốn thông qua kháng cáo để lật lại bản án hoặc giảm án là gần như không thể. Tuy nhiên, vì trước đây Lưu Xuyên từng làm việc trong nhà tù, chắc chắn phải rất rành rẽ về những "quan huyện" và "người quản lý" ở đây, chi bằng hãy cậy nhờ mối quan hệ, để họ cho phép Lưu Xuyên được ra ngoài chữa bệnh. Tất nhiên để làm được việc này, tốt nhất là phải "bôi trơn" cho những người có liên quan một chút. Còn về việc phải bôi trơn bao nhiêu, luật sư Vương nói ông cũng không rõ giá cả, hứa có thể hỏi thăm giúp, nhưng bà nói dù là một vạn hay hai vạn, thì tiền đâu ra chứ? Luật sư Vương bảo việc này thì bà phải tự nghĩ cách thôi.
Bà không nghĩ ra cách nào cả, tiền chữa bệnh, tiền ăn uống của bà đã rơi vào cảnh giật gấu vá vai. Mặc dù mấy ngày trước, Trưởng phòng Cảnh của Cục Công an Đông Chiếu có ghé Bắc Kinh công tác và đến thăm bà một lần, kể cho bà nghe chuyện Lưu Xuyên phối hợp với Cục Công an lập công phá án, đồng thời mang đến ba ngàn tệ tiền trợ cấp khó khăn mà Cục Công an Đông Chiếu đặc cách cho bà, nhưng căn hộ mà luật sư Vương đã giúp bà cho thuê trước đó thì sau này tòa án lại quyết định thu hồi, người thuê nhà rốt cuộc không thể dọn vào ở, lại còn muốn kiện tụng với bà. Vì chuyện sinh hoạt và chữa bệnh, bà đã gọi điện cho người đứng đầu bộ phận nhân sự ở đơn vị cũ, nhưng đơn vị cũ của bà đã sáp nhập với đơn vị khác từ lâu rồi. Cũng may người ta còn khá có trách nhiệm, đã phái người đến nhà thăm hỏi, bày tỏ rằng có thể giúp bà tìm một viện dưỡng lão có điều kiện y tế nhất định để ở. Nếu tiền hưu trí của bà không đủ trả phí viện dưỡng lão, thì xem đó là việc bà tự xoay xở hay đơn vị trợ cấp thêm, tính sau, dù sao thì cũng không trợ cấp được bao nhiêu, tới lúc đó rồi tính tiếp. Khi người của đơn vị bà đến bàn chuyện này, Tiểu Kha cũng có mặt. Tiểu Kha lập tức bày tỏ, nếu bà chuyển vào viện điều dưỡng, cô có thể trả lại số tiền thuê nhà mà Lưu Xuyên đã đóng cho bà để làm phí trợ cấp cho viện dưỡng lão. Dù sao đi nữa, bà chắc chắn không thể lấy đâu ra tiền để chạy chọt cho việc Lưu Xuyên ra ngoài chữa bệnh được nữa. Thế nên khi đến nhà tù thăm gặp, bà bảo Lưu Xuyên tự nghĩ cách. Bà nói, chẳng phải bây giờ Chung khoa trưởng đang quản lý con sao, chẳng phải ông ấy vẫn luôn đối xử tốt với con đó sao, con có thể cầu xin ông ấy giúp đỡ một chút không? Trước đó bà đã hỏi Tiểu Kha, Tiểu Kha nói, việc chữa bệnh ngoài nhà tù đều có quy định văn bản rõ ràng của pháp luật, chỉ những phạm nhân mắc bệnh lâu ngày, mắc bệnh truyền nhiễm hoặc bệnh tật mất khả năng tự chăm sóc bản thân, hơn nữa ra ngoài cũng không gây nguy hại cho xã hội, mới có thể được phê chuẩn cho đi chữa bệnh ngoài nhà tù. Thế là bà bảo Lưu Xuyên đi hỏi Lão Chung xem, rốt cuộc phải bệnh đến mức độ nào mới có thể được ra ngoài chữa bệnh.
Bà đại khái vẫn tưởng rằng Lưu Xuyên và Lão Chung vẫn là mối quan hệ cấp trên cấp dưới thân thiết như trước đây, có thể nói chuyện không kiêng dè, việc gì cũng bàn bạc được.
Lưu Xuyên tất nhiên không thể nào đi tìm Lão Chung để hỏi chuyện này, nhưng việc này rõ ràng là nguyên nhân khiến tâm trạng cậu sa sút.
Trong mấy ngày Lưu Xuyên được điều từ siêu thị về lại trung đội, dù là tự học, lên lớp, hay đi lao động, diễn tập, trên mặt cậu lúc nào cũng lộ vẻ trầm tư, làm việc gì cũng luôn lơ đãng, quên trước quên sau. Có một lần, cậu được cử đi giúp thư viện của Phòng Quản lý nhà tù chuyển nhà, khi đang ôm một chồng sách cao ngang ngực bước xuống bậc thang, cậu vô tình đụng phải Bàng Kiến Đông, người đang bước lên bậc thang của phân giám khu. Có lẽ vì sách quá nặng, Lưu Xuyên lại không dừng bước nhường đường. Sau khi hai người lướt qua nhau, Bàng Kiến Đông do dự một chút, rồi vẫn gọi Lưu Xuyên lại.
Đây là lần đầu tiên Bàng Kiến Đông đối thoại trực diện và riêng biệt với Lưu Xuyên. Anh không phải là cảnh sát phụ trách của Lưu Xuyên, bình thường khi trực ban cũng cố gắng tránh tiếp xúc riêng với cậu, cũng từng nghe cảnh sát của phân giám khu giáo dục nhập trại nói Lưu Xuyên tính cách cô độc, khá khó quản lý, nên anh thường không trực tiếp xung đột với Lưu Xuyên. Anh không phải sợ cậu, có lẽ vẫn là vì chuyện của Quý Văn Trúc mà trong lòng có chút băn khoăn, sợ nói nhẹ thì làm mất đi sự uy nghiêm của cán bộ quản giáo, mà nói nặng thì Lưu Xuyên lại cho rằng anh đang lấy việc công trả thù riêng.
Nhưng lần này, trên bậc thang chỉ có hai người họ, hai người đụng mặt nhau. Bàng Kiến Đông không nhịn được nữa, sau khi lướt qua nhau liền lên tiếng gọi Lưu Xuyên lại. Lưu Xuyên ở bên dưới, Bàng Kiến Đông ở bên trên, cách nhau bốn năm bậc thang. Anh thấy Lưu Xuyên há miệng ra, có lẽ định gọi anh nhưng lại không nói ra lời, thế là Bàng Kiến Đông lên tiếng gọi cậu trước:
“Lưu Xuyên.”
“Có.” Lúc này Lưu Xuyên mới lên tiếng đáp lại.
Bàng Kiến Đông cố gắng để giọng mình nhẹ nhàng, tận lực tránh để lộ chút dấu hiệu trả thù nào: “Lưu Xuyên, cậu đang chuyển sách à?”
Lưu Xuyên ôm chồng sách cao tới cằm, nghiêng đầu nhìn anh một cách khó nhọc: “Báo cáo, chúng tôi đang giúp Phòng Quản lý nhà tù chuyển sách.”
Bàng Kiến Đông nói: “Quy phạm hành vi cải tạo phạm nhân… lại quên một chút rồi à?”
Lưu Xuyên nghẹn lời.
Bàng Kiến Đông nhắc nhở: “Điều 55 của Quy phạm hành vi nói gì?”
Lưu Xuyên đọc thuộc lòng: “...Điều 55, khi đi cùng hướng với cán bộ quản giáo, không được đi song song hoặc lướt qua vai cán bộ quản giáo. Khi gặp nhau trên đường hẹp, phải tự động dừng bước, nép vào lề nhường đường, đặt công cụ đang cầm trên tay xuống, chờ cán bộ quản giáo đi qua năm mét rồi mới tiếp tục bước đi.”
Bàng Kiến Đông nói: “Vừa rồi cậu có làm vậy không?”
Lưu Xuyên cuối cùng không ôm nổi chồng sách đó nữa, chổng mông đặt nó xuống, khi định để lên bậc thang thì sách đổ ập xuống, loảng xoảng rơi tung tóe dọc theo bậc thang.
Lưu Xuyên không nhặt đống sách đó lên, cậu đứng nghiêm trên bậc thang, thở hổn hển nói: “Báo cáo, lúc nãy tôi không nhìn thấy ngài.”
“Không nhìn thấy?” Bàng Kiến Đông không vui, Lưu Xuyên rõ ràng đã nhìn thấy anh, lúc lướt qua nhau còn chạm ánh mắt với anh. Anh nghiêm nghị, thậm chí là có chút nghiêm khắc nhìn chằm chằm Lưu Xuyên, may mà Lưu Xuyên vội vàng bổ sung thêm một câu:
“Sau đó nhìn thấy rồi lại quên không thực hiện.”
Lúc này Bàng Kiến Đông mới thả lỏng nét mặt đôi chút, cúi người giúp Lưu Xuyên nhặt những cuốn sách rơi xuống dưới bậc thang, rồi nói: “Học quy phạm, quan trọng là phải tuân thủ quy phạm; tuân thủ quy phạm, quan trọng là phải tạo thành thói quen. Hy vọng cậu hãy nỗ lực thật nhiều vào ba chữ ‘tạo thói quen’ này.”
Lưu Xuyên nói: “Rõ.”
Bàng Kiến Đông giúp Lưu Xuyên xếp lại chồng sách, còn giúp cậu đỡ lấy để cậu ôm lại lên. Sau đó, Bàng Kiến Đông phủi phủi tay, rời khỏi Lưu Xuyên đi về phía thư viện của Phòng Quản lý nhà tù. Bản thân anh cảm thấy, mấy câu vừa nói với Lưu Xuyên, nói rất tốt. Vừa là sự giáo dục nghiêm túc, vừa là lấy lý phục người, hơn nữa, còn đặc biệt tránh được giọng điệu bề trên. Anh không quan sát kỹ biểu cảm của Lưu Xuyên xem là tâm phục khẩu phục hay là bất mãn trong lòng, nhưng anh có thể cảm nhận được lần này Lưu Xuyên quả thực đã tuân theo quy định tại Điều 55 của “Quy phạm”, sau khi anh đi được năm mét… thậm chí là gần mười mét rồi, mới chậm rãi bước tiếp, đi xuống bậc thang.
Đêm hôm đó, khoảng tầm hơn hai giờ, cảnh sát trực đêm của phân giám khu ba nhìn thấy trên màn hình tivi trong phòng giám sát, Lưu Xuyên của tổ bốn đột nhiên thức dậy, ấn chuông bên cửa buồng giam để xin đi vệ sinh. Cảnh sát trực ban mở cửa tù điện của tổ bốn từ phòng giám sát, qua màn hình giám sát ở hành lang và nhà vệ sinh, ông thấy Lưu Xuyên cơ thể lắc lư, đi lại chậm chạp, dưới sự giám sát của tạp vụ trực đêm mà vào nhà vệ sinh đi tiểu. Sau khi đi vệ sinh xong vừa bước ra liền dựa vào tường ngồi xổm xuống. Tạp vụ cúi người hỏi cậu cái gì đó, cậu lắc đầu không biết trả lời thế nào. Cảnh sát trực ban vội vàng bước ra khỏi phòng giám sát, mở cửa sắt hành lang, đi vào trong. Khi ông tiến lại gần Lưu Xuyên thì Lưu Xuyên gắng gượng đứng dậy, lúc này cảnh sát mới phát hiện mặt Lưu Xuyên đỏ ửng, mắt to không thần sắc, hơi thở dường như cũng có chút dồn dập. Cảnh sát hỏi: Lưu Xuyên, cậu bị sao vậy? Lưu Xuyên giọng khàn đặc, trả lời: Có chút khó chịu. Cảnh sát tiến lên sờ trán cậu, trán nóng như rang.
Cảnh sát lập tức báo cáo với trực ban tổng của giám khu, trực ban tổng của giám khu ngay lập tức cử một cán bộ dự bị đưa Lưu Xuyên đến bệnh viện nhà tù. Đến bệnh viện nhà tù, Lưu Xuyên được đo thân nhiệt, nhiệt độ lên tới ba mươi chín độ, nhưng lại không có triệu chứng cảm cúm hay tiêu chảy, nhất thời cũng không nhìn ra bị viêm nhiễm ở đâu. Thế là bác sĩ trực ban lập tức mở một giường bệnh cho Lưu Xuyên để ngày mai kiểm tra kỹ lưỡng.
Sáng ngày hôm sau, bác sĩ lấy máu, kiểm tra tim phổi, cho Lưu Xuyên uống thuốc hạ sốt. Đến trưa thì thân nhiệt hạ xuống, bác sĩ lại cho Lưu Xuyên nằm viện thêm một ngày để quan sát, kết quả là chẳng phát hiện ra gì cả, dù là chụp X-quang ngực, xét nghiệm máu hay kiểm tra hạch đều không thấy bất thường. Nhịp tim cao bất thường khi sốt cũng đã hạ xuống, bác sĩ đành gãi đầu, bảo giám khu một hãy đón Lưu Xuyên về trước rồi tính tiếp.
Chiều ngày Lưu Xuyên quay về giám khu, cậu vẫn đi gấp phong bì. Gấp phong bì tức là làm phong bì hoặc túi giấy cầm tay, là công việc trông thì không nặng nhưng làm thì rất phiền phức. Chiều hôm đó khi làm việc, mặc dù Lưu Xuyên không còn sốt nữa nhưng thể lực rõ ràng là không theo kịp, làm một lúc là mồ hôi nhễ nhại. Phùng Thụy Long, người phụ trách kíp làm việc trong xưởng thấy vậy liền cho cậu về nghỉ sớm, đồng thời thông báo nhà bếp làm cơm bệnh nhân cho Lưu Xuyên vào buổi tối. Không ngờ trước giờ ăn tối, Lưu Xuyên lại lên cơn sốt. Tổ trưởng tổ bốn Lương Đống gọi nhân viên y tế đến, nhân viên y tế xem xong lại mời đội trưởng tuần tra tới. Đội trưởng tuần tra viết giấy xin đi khám bệnh, rồi lại đưa Lưu Xuyên đến bệnh viện.
Bệnh viện lại kiểm tra một lượt, vẫn không tìm ra nguyên nhân.
Ngày hôm sau, Bệnh viện Nhà tù Thiên Tân cử xe, cử cảnh sát áp giải Lưu Xuyên đến Bệnh viện Tân Hà trực thuộc Cục Nhà tù. Tại Bệnh viện Tân Hà, cậu được kiểm tra toàn diện suốt một buổi sáng, sau khi quay lại Thiên Tân thì ở lại khu giam bệnh nhân của Bệnh viện Thiên Tân để tiếp tục quan sát. Trong một tuần quan sát tại khu giam bệnh nhân, Lưu Xuyên lại lên cơn sốt cao không rõ nguyên nhân hai lần, mỗi lần sốt cao kéo dài một ngày, rồi lại tự hạ sốt không rõ lý do.
Sau khi Lưu Xuyên hạ sốt lần cuối, được chuyển từ khu giam bệnh nhân về lại phân giám khu ba, Chung Thiên Thủy bàn bạc với phân giám khu ba, quyết định: Một, tạm thời không sắp xếp cho Lưu Xuyên đi lao động, cố gắng sắp xếp làm một số công việc nhẹ nhàng như dọn dẹp vệ sinh trong khu vực buồng giam. Hai, mỗi ngày sáng, trưa, tối nhân viên y tế phân giám khu đo thân nhiệt cho Lưu Xuyên, quan sát bệnh tình. Ba, yêu cầu cảnh sát trực ban các ca chú ý giám sát.
Chú ý giám sát cái gì, thì không nói rõ.
Mọi người đều hiểu ngầm với nhau.
Liền hai ngày Lưu Xuyên không sao, mỗi ngày quét dọn trong hành lang, đổ rác, lau chùi "bốn cái hộp" gì đó. Bốn cái hộp là do Cục Nhà tù thống nhất yêu cầu treo trong hành lang, bao gồm hộp hòm thư gặp mặt cảnh sát, hộp hòm thư tư vấn tâm lý, hộp hòm thư gặp mặt giám khu trưởng và hộp hòm thư tố cáo. Ngoài việc tố cáo các hiện tượng phạm nhân vi phạm kỷ luật và tố giác tội danh khác, theo các biện pháp cải cách công khai công việc nhà tù mà Cục Nhà tù thúc đẩy, hộp hòm thư tố cáo còn có thể tố cáo hành vi vi phạm kỷ luật của cảnh sát. Trước đây nhà tù luôn áp dụng phương pháp phát phiếu đánh giá cảnh sát định kỳ, để phạm nhân và người nhà phạm nhân điền vào một cách ẩn danh, giám sát tình hình thực thi pháp luật công bằng của cảnh sát. Bây giờ lại thêm chức năng này vào hộp hòm thư tố cáo, việc giám sát cảnh sát đã chuyển từ định kỳ thành bất cứ lúc nào, thành mỗi tháng mỗi ngày, từng giờ từng khắc.
Theo sự quan sát của cảnh sát phân giám khu, từ khi Lưu Xuyên ở khu giam bệnh nhân về, suốt hai ngày liên tiếp không bị bệnh, ăn ngủ bình thường, ngoài việc làm một số công việc nhẹ nhàng ra, cậu còn tự giặt quần áo của mình. Trưa ngày thứ ba, trước khi ăn cơm, tổ trưởng tổ bốn báo cáo với tạp vụ trực hành lang rằng Lưu Xuyên lại không khỏe rồi. Tạp vụ vội vã báo cáo với đội trưởng, đội trưởng cho nhân viên y tế đến tổ bốn đo thân nhiệt, kết quả đo lại là ba mươi chín độ.
Kết quả lại là được đưa đến bệnh viện.
Kết quả sáng hôm sau bệnh viện đo lại, thân nhiệt lại khôi phục bình thường. Sau khi quan sát một ngày tại bệnh viện, phân giám khu ba lại cử người đón cậu về.
Chuyện này, hơi kỳ quặc rồi. Chung Thiên Thủy lại một lần nữa tìm phân giám khu trưởng Phùng Thụy Long bàn bạc, yêu cầu phát huy tác dụng của tổ giám sát lẫn nhau giữa các phạm nhân, vừa chăm sóc tốt cơ thể Lưu Xuyên, vừa giám sát lẫn nhau, phòng ngừa việc tự gây thương tích giả bệnh.
Chung Thiên Thủy lần này nói thẳng thừng như vậy, Phùng Thụy Long đương nhiên không dám lơ là, lần lượt gọi mấy phạm nhân trong tổ giám sát lẫn nhau của Lưu Xuyên lên nói chuyện, nhưng không thu thập được manh mối nào có giá trị. Anh đành chọn một phạm nhân, mỗi ngày ở lại buồng giam trông coi Lưu Xuyên. Nói thẳng ra, cũng là giám sát Lưu Xuyên. Phạm nhân được chọn chính là tổ trưởng của Lưu Xuyên, tên là Lương Đống, vì phạm tội tham ô mà bị kết án mười lăm năm tù giam, đã ngồi tù tám năm. Trong tám năm đó, anh ta nhận được ba lần khen thưởng hàng năm của nhà tù, một lần tuyên dương của nhà tù, một lần danh hiệu phần tử tích cực cải tạo của nhà tù, năm ngoái lại vinh dự nhận danh hiệu phần tử tích cực cải tạo của Cục. Những vinh dự này giúp anh ta có ba lần được giảm án trong tám năm, tổng cộng giảm được hai năm ba tháng tù. Phùng Thụy Long đặc biệt tìm Lương Đống, người có biểu hiện cải tạo tốt nhất, để trông coi Lưu Xuyên, và đích thân nói chuyện giao nhiệm vụ cho anh ta. Lương Đống hơn bốn mươi tuổi, làm người chững chạc, hơn nữa những phạm nhân phạm tội kinh tế thường có chỉ số IQ cao.
Sau khi Lương Đống nhận nhiệm vụ trông coi Lưu Xuyên, đã thực hiện nhiệm vụ này một cách tận tâm tận lực, từ sáng đến tối, luôn luôn túc trực bên cạnh Lưu Xuyên, không rời nửa bước. Ngay cả ban đêm Lưu Xuyên trở mình, anh ta cũng ngồi dậy xem, Lưu Xuyên đi vệ sinh anh ta cũng đi theo. Lưu Xuyên ngồi xổm, anh ta liền đứng bên cạnh. Lưu Xuyên nói: Anh đừng nhìn tôi, anh nhìn tôi tôi không đi được. Lương Đống nói: Không sao, cậu cứ từ từ mà đi. Lưu Xuyên cau mày sa sầm mặt, nói: Anh không sao nhưng tôi có sao, tôi không đi được! Lương Đống không nóng không giận: Vậy tôi cũng phải trông chừng cậu, nhỡ đâu cậu đột nhiên phát sốt ngã xuống thì tôi còn giúp cậu được chứ. Lưu Xuyên không đuổi nổi cái bóng dính như kẹo cao su này, đành đi vệ sinh qua loa rồi đứng dậy.
Sau khi Lương Đống "lên ca", suốt năm ngày liền, Lưu Xuyên không còn phát sốt nữa. Có mấy lần cậu tự nhận chóng mặt, lại nói cơ thể không có sức, nhưng thử đo thân nhiệt thì thân nhiệt bình thường. Bất kể Lưu Xuyên có chóng mặt hay không, có sức hay không, phân giám khu vẫn như cũ cho nhân viên y tế đo thân nhiệt cho Lưu Xuyên ba lần mỗi ngày, kết quả lần nào cũng bình thường.
Ngày thứ sáu là chủ nhật, buổi tối, sau khi xem xong chương trình Thời sự, phạm nhân tổ bốn đều xuống phòng nước rửa mặt, nhân viên y tế lại đến đo thân nhiệt cho Lưu Xuyên. Lúc này, một phạm nhân tổ sáu đến gọi Lương Đống, họ đang tập luyện tiết mục cho buổi ngâm thơ chào đón học viên mới, có một bài thơ do Lương Đống viết, phạm nhân kia đến nhờ Lương Đống chỉ giáo xem câu cảm thán nào đó trong bài thơ nên cảm thán đến mức độ nào. Lương Đống thấy có nhân viên y tế ở đó, liền rời khỏi buồng giam đi ra ngoài cửa, cùng phạm nhân tổ sáu thảo luận về nghệ thuật. Nhân viên y tế trong lúc chờ Lưu Xuyên đo thân nhiệt, tiện tay lật xem một tờ báo "Học viên mới" trên bàn. Sau khi đo xong, nhân viên y tế nhìn một cái, thân nhiệt của Lưu Xuyên lại tăng lên ba mươi tám độ tám.
Nhân viên y tế hoảng hốt, vội vàng chạy ra gọi đội trưởng. Lương Đống cũng hoảng hốt, tự biết mình lơ là nhiệm vụ, bước vào phòng lo lắng đến mức cứ sờ trán Lưu Xuyên mãi. Đội trưởng tới, đội trưởng trực hành lang đêm đó tình cờ là Bàng Kiến Đông. Bàng Kiến Đông vừa bước tới cửa, Lương Đống đã đón ra, nơm nớp lo sợ, ghé tai nói nhỏ: Báo cáo đội trưởng, Lưu Xuyên lại sốt rồi, nhưng sờ đầu có vẻ không nóng. Bàng Kiến Đông bước vào buồng giam, đứng trước mặt Lưu Xuyên, hồi lâu không nói gì. Lưu Xuyên cũng đứng dậy. Những phạm nhân vừa rửa mặt xong thấy sắc mặt Bàng Kiến Đông sa sầm, đều cẩn thận nhẹ nhàng đặt chậu rửa mặt xuống, nhìn về phía Lưu Xuyên. Bàng Kiến Đông đột nhiên giơ tay định sờ trán Lưu Xuyên, Lưu Xuyên nghiêng đầu né tránh, khiến cánh tay giơ ra của Bàng Kiến Đông cứng đờ giữa không trung, cứng đờ hồi lâu mới hạ xuống.
Bàng Kiến Đông không nổi giận, anh quay sang hỏi nhân viên y tế lấy nhiệt kế, soi dưới ánh đèn nhìn một chút, nói: “Ba mươi tám độ tám.” Nói xong, nhìn Lưu Xuyên một cái, rồi vung tay, dùng sức vẩy mạnh vạch ba mươi tám độ tám đó, từng cái từng cái một. Anh đưa cái nhiệt kế đã vẩy về số không đến trước mặt Lưu Xuyên, nói: “Đo lại lần nữa, tôi nhìn cậu đo!”
Lưu Xuyên không nhận, cậu trừng mắt nhìn Bàng Kiến Đông đầy thù địch. Những phạm nhân xung quanh đều im phăng phắc.
Bàng Kiến Đông sa sầm mặt, nghiêm giọng nói lại một lần nữa: “Lưu Xuyên, cậu không phải bị sốt sao? Tôi xem cậu bây giờ sốt cao hơn hay thấp hơn.”
Bàng Kiến Đông chưa nói dứt lời đã nhét mạnh nhiệt kế vào tay Lưu Xuyên. Kể cả Bàng Kiến Đông cũng không ngờ Lưu Xuyên lại đột nhiên nổi giận, mặt đỏ bừng, đột nhiên ném mạnh cái nhiệt kế xuống đất. Trong phòng, mỗi người đều nghe thấy tiếng “chát” một cái, âm thanh đó nổ tung trong lòng mỗi người với cường độ lớn gấp bội, thủy tinh và thủy ngân cùng vỡ vụn, nổ tung không còn dấu vết.
Bàng Kiến Đông mặt xanh mét bước ra ngoài. Năm phút sau, bao gồm cả Bàng Kiến Đông, ba cán bộ quản giáo cùng bước vào buồng giam, không nói lời nào, còng tay Lưu Xuyên áp giải ra khỏi hành lang, đưa đến văn phòng cán bộ quản giáo. Nửa tiếng sau, Lưu Xuyên bị áp giải ra khỏi cửa tòa nhà giám khu, một lần nữa bị áp giải tới “Góc Tây Bắc”, tống giam vào buồng biệt giam.
Sau khi Lưu Xuyên bị còng trong văn phòng quản giáo của phân giám khu ba, trước khi chưa áp giải tới đội phản tỉnh, Bàng Kiến Đông đã tiến hành điều tra tại chỗ về sự kiện phát sốt lần này, kết quả xác nhận, Lưu Xuyên là nhân lúc Lương Đống rời khỏi buồng giam, còn nhân viên y tế thì tranh thủ lúc nhàn rỗi đọc báo, đã cắm nhiệt kế vào cốc nước nóng, cố ý tạo ra cơn “sốt cao” ba mươi tám độ tám.
Từ đó, cơ bản có thể xác nhận rằng, mặc dù trước đây mỗi lần Lưu Xuyên nhập viện đều do bác sĩ trực tiếp đo thân nhiệt, thậm chí đích thân dùng tay kiểm tra, thân nhiệt quả thực đã đạt trên ba mươi chín độ, nhưng triệu chứng này, chắc chắn cũng xuất phát từ việc cố ý làm giả. Điều tạm thời chưa thể xác nhận là, rốt cuộc cậu đã dùng thủ đoạn gì trước đây, mà có thể tạo ra những cơn sốt “chân thực” đến mức không một kẽ hở lần này qua lần khác như vậy.
Thực ra, từ khi Lưu Xuyên lên cơn sốt cao không rõ nguyên nhân lần đầu tiên, không lâu sau lại tự hạ sốt không rõ lý do, Chung Thiên Thủy đã có chút nghi ngờ rồi. Đặc biệt là hiện tượng kỳ lạ này sau đó lại lặp đi lặp lại nhiều lần, mà đều xảy ra sau khi bà cháu Lưu Xuyên gặp mặt nói chuyện về vấn đề xin chữa bệnh ngoài nhà tù, nguyên nhân kết quả của sự việc, thực ra đã đủ rõ ràng rồi.
Với những loại phạm nhân cố ý tự gây thương tích hoặc giả bệnh để trốn tránh cải tạo này, Chung Thiên Thủy đã gặp quá nhiều. Vài năm trước có một phạm nhân chơi còn tàn nhẫn hơn Lưu Xuyên, một lúc nuốt mấy cây kim khâu vào bụng, trong đó có một cây xuyên từ thực quản ra, đi vào trung thất, từng giây từng phút đều có khả năng đâm thủng tim gây tử vong. Sau đó được đưa đến Bệnh viện Tân Hà phẫu thuật mở ngực, lấy những cây kim đó ra, mới giữ được mạng sống của gã đó.
Ngoài những kẻ quyết tâm liều mạng đấu dũng ra, còn có những kẻ vắt óc suy nghĩ đấu trí một cách xảo quyệt. Năm năm trước khi Chung Thiên Thủy còn làm khoa trưởng Phòng Quản lý nhà tù, giám khu ba từng có một phạm nhân, lấy một mảnh giấy bạc nhỏ trong bao thuốc lá buộc vào một sợi chỉ mảnh, một đầu sợi chỉ buộc vào răng, nuốt miếng giấy bạc buộc ở đầu kia vào bụng, rồi la hét đau dạ dày. Đến bệnh viện chụp X-quang dạ dày, phát hiện bên trong có một điểm sáng, làm vài lần lần nào cũng có, lúc đầu tưởng bên trong bị thương hoặc có khối u, sau này so sánh hình ảnh mỗi lần, phát hiện “vết thương” hoặc “khối u” này cứ di chuyển, điều này mới gây nghi ngờ, khiến gã lộ tẩy. So ra, việc Lưu Xuyên tìm cách làm cho mình phát sốt vài lần, có lẽ chỉ được coi là chuyện nhỏ.
Lưu Xuyên cố ý giả bệnh, ném nhiệt kế, không phục tùng quản giáo, phạm nhiều lỗi cùng bị phạt, bị quyết định thi hành biệt giam mười lăm ngày. Mười lăm ngày liên tiếp sống một mình trong buồng giam chỉ rộng ba mét vuông, không có người trò chuyện, không được vệ sinh cá nhân, cơm canh đơn giản khô khan, đại tiểu tiện đều ở trong phòng, tự nhiên là cực kỳ khó chịu. Mười lăm ngày! Cái tội này cũng là do Lưu Xuyên tự chuốc lấy.
Lúc đó chúng tôi đều nghe nói, Lưu Xuyên vừa đến “Góc Tây Bắc” đã bắt đầu tuyệt thực, mặc cho cán bộ cảnh sát thuyết phục giáo dục thế nào, cũng không nhấp một giọt nước, một hạt cơm, có lẽ lúc đó cậu đã quyết tâm chết rồi. Tuyệt thực kéo dài đến sáng ngày thứ ba, đội phản tỉnh quyết định thực hiện xông mũi cưỡng bức đối với Lưu Xuyên. Mấy cán bộ cảnh sát khênh Lưu Xuyên ra khỏi buồng biệt giam, khênh đến văn phòng, còng tay cậu ra sau ghế, cắm ống mềm vào mũi, rót sữa và nước cháo vào, còn rót thêm chút nước canh rau. Nghe nói Lưu Xuyên liều chết giãy giụa gào thét, nhưng bị mấy cảnh sát đè chặt, khiến toàn thân và đầu cậu không thể cử động được chút nào. Cứ như vậy một ngày hai lần, sau khi ép ăn hai ngày, Lưu Xuyên mềm nhũn ra. Thà sống dở chết dở thế này, chi bằng cứ ngoan ngoãn tự ăn cho xong. Thế là, cậu ăn cơm. Cảnh sát khu biệt giam không ai là không giáo huấn cậu: Biết thế này thì lúc trước đã chẳng làm thế!
Mười lăm ngày sau, Lưu Xuyên mặt mày tái nhợt, mắt to như cái đèn, loạng choạng bước ra khỏi “Góc Tây Bắc”. Cậu trông như bệnh nặng sắp chết, da dẻ thô ráp, môi miệng mọc mụn, đến cả bộ phận sinh dục cũng tróc da mọc ghẻ, ngứa ngáy khó chịu. Cậu không quay lại giám khu một, mà bị đưa đến đội tập trung huấn luyện của nhà tù để giam giữ. Đội tập trung huấn luyện còn gọi là đội quản lý nghiêm ngặt, chuyên tập trung giam giữ những phạm nhân ngoan cố chống đối cải tạo. Phạm nhân vào đội quản lý nghiêm ngặt, đều được quản lý theo mức đãi ngộ cấp năm. Mức đãi ngộ cấp năm còn gọi là quản lý nghiêm ngặt cấp một, là mức quản thúc nghiêm khắc nhất đối với phạm nhân đang chấp hành án.
Trước khi biệt giam, Lưu Xuyên đã được nâng lên mức quản lý nới lỏng cấp một, lần này bị hạ liền năm cấp, tấm thẻ xanh trên ngực và đầu giường lại đổi thành tấm thẻ màu đỏ. Giấy phép tính điểm đạt được vài tháng trước cũng theo quy định mà bị hủy bỏ. Quản lý nghiêm ngặt cấp một ngoài việc hạ tiêu chuẩn ăn uống ra, còn bị hủy bỏ tất cả các hoạt động văn thể như chơi cờ, chơi bóng. Hoạt động tự do cũng bị hạn chế tối đa, ngoài chương trình Thời sự ra, không được xem các chương trình tivi khác, không được người nhà thăm gặp, tăng cường hạn chế liên lạc, không được gọi điện thoại tình thân. Ngoài ra, trừ những vật dụng sinh hoạt cấp thiết, không được mua sắm. Tuy nhiên, dù sao trong tài khoản của Lưu Xuyên cũng chẳng còn tiền nữa, có cho phép cũng không thể như những người khác mua cái này cái nọ.
Từ lúc Lưu Xuyên bị đưa đi biệt giam, đến khi hết biệt giam bị đưa đến đội tập trung huấn luyện quản lý nghiêm ngặt, Chung Thiên Thủy và Phùng Thụy Long đều không tìm Lưu Xuyên nói chuyện, cũng không phái cảnh sát giám khu khác tìm Lưu Xuyên nói chuyện. Chung Thiên Thủy nói với Phùng Thụy Long, hãy để cậu ấy tự bình tĩnh lại một thời gian đi. Đừng chiều cậu ta, cậu ta lớn thế này rồi, đi con đường nào trước hết phải tự mình suy nghĩ, người khác không thể kéo mạnh được.
Vẫn là Chung đại hiểu rõ Lưu Xuyên hơn, Lưu Xuyên bề ngoài ôn hòa thuần phục, nội tâm thực chất lại bạo liệt nông nổi, nhưng sự nông nổi thường không giữ được lâu. Giống như trước đây cãi nhau với Quý Văn Trúc, lúc cãi nhau thì khuyên cũng vô ích, cãi xong lại lập tức hối hận, lập tức nhận lỗi, lập tức phục tùng nhận thua.
Theo phân tích của Chung Thiên Thủy, nền tảng tư tưởng phẩm chất của Lưu Xuyên là không tệ, chỉ là khuyết điểm về nhân cách tính cách hơi lớn, khuyết điểm này vừa là nguyên nhân dẫn đến việc cậu phạm tội, cũng là nguyên nhân gây ra việc cậu kiên quyết không nhận tội, tư tưởng cố chấp, chống đối quản giáo. Trong trạng thái tâm trạng cực kỳ kích động, thái độ cực kỳ đối lập, nên tránh mũi nhọn của cậu, đợi sau khi cậu nguội lại, bình tĩnh lại, rồi làm công tác sau là tốt nhất.
Không tìm Lưu Xuyên, Chung Thiên Thủy lại đi tìm bà của Lưu Xuyên. Ông và Phùng Thụy Long cùng đi đến một viện dưỡng lão nằm ở ngoại ô Xương Bình, gặp được bà của Lưu Xuyên vừa mới chuyển tới. Họ vốn muốn nói chuyện tử tế với bà của Lưu Xuyên về vấn đề chữa bệnh ngoài nhà tù, giảng giải đạo lý cho người già, chỉ cần tư tưởng của người già thông suốt, tự nhiên sẽ phối hợp làm công tác tư tưởng cho Lưu Xuyên. Lấy tình thân dẫn đường, lấy sự cảm hóa mà đối đãi, có hiệu quả hơn là đối đầu trực diện với Lưu Xuyên bằng đạo lý lớn và quy định chết cứng. Nhưng họ không ngờ bà của Lưu Xuyên vừa tới đã mắc bệnh cảm nặng, tâm trạng cũng rất tệ. Y tá viện dưỡng lão không cho họ ở lại lâu, đứng bên giường nhìn một chút, hỏi thăm vài câu, hộ lý đã khiến họ phải ra ngoài, kết quả là chẳng bàn bạc được gì cả.
Chung Thiên Thủy để lại một ngàn tệ cho bà của Lưu Xuyên, gửi cho viện dưỡng lão. Phùng Thụy Long thấy Lão Chung đưa tiền, cũng lấy hết sạch cả tiền chẵn tiền lẻ trên người mình, cộng lại được hơn ba trăm tệ, để lại cho viện dưỡng lão.
Điều kiện của viện dưỡng lão đó không tốt lắm, sáu người già ở chung một phòng. Chung Thiên Thủy và Phùng Thụy Long đi một vòng trong sân, cảm thấy cơ sở vật chất đơn sơ, cây xanh không nhiều, đại khái là loại có phí dịch vụ thấp nhất trong các viện dưỡng lão.
Lưu Xuyên tập trung huấn luyện trong đội quản lý nghiêm ngặt suốt ba tháng ròng, mặc dù trong ba tháng này biểu hiện của cậu rất trầm mặc, nhưng dù sao cũng không phạm sai lầm mới. Khi mùa thu sắp đến, Lưu Xuyên kết thúc tập trung huấn luyện, ôm chăn màn quay trở lại phân giám khu ba.
Lưu Xuyên quay lại tổ bốn, sau khi về theo yêu cầu của phân giám khu, đã làm bài phát biểu tự thuật với tiêu đề “Bưng đá đập chân mình” tại đại hội phạm nhân toàn phân giám khu, lấy hành vi tự tạo bệnh giả hòng đạt được mục đích chữa bệnh ngoài nhà tù, cuối cùng phải trả giá đắt của chính mình, để giáo dục cảnh tỉnh những phạm nhân khác. Bản thảo này do Lưu Xuyên viết trong đội quản lý nghiêm ngặt, đã đọc ở đội quản lý nghiêm ngặt một lần rồi, lần này đọc lại, đã đọc rất trôi chảy, tất nhiên cũng rất nhạt nhẽo. Chung Thiên Thủy dự thính đại hội lần này của phân giám khu ba, từ bài phát biểu kiểu học thuộc lòng của Lưu Xuyên, không khó để nghe ra cậu đã lòng tĩnh như nước, nhưng khó mà nghe ra bất kỳ sự chân thành hối cải nào.
Bản thảo này sau đó tôi cũng xem qua, toàn là những lời sáo rỗng nâng cao quan điểm, không nhìn ra bao nhiêu tư tưởng chân thực và quá trình hối ngộ, chỉ có thủ đoạn giả bệnh mà cậu khai báo, khiến người nghe cảm thấy “mới lạ”. Lưu Xuyên khai, trước đây cậu nghe người ta nói ăn bột giặt có thể dẫn đến phát sốt, thế là cậu lợi dụng cơ hội giặt quần áo, lấy bột giặt nhãn hiệu Bích Lãng từ trong kho chứa ra, sau đó dùng một mảnh giấy gói một gói giấu trên người, quả nhiên ăn vào là sốt, sốt vừa hạ lại ăn tiếp. Cậu cũng liều mình rồi, lần này đến lần khác cũng chẳng sợ mình ăn chết.
Sau này tôi biết, chiêu thức ăn bột giặt đó, vẫn là lúc cậu ở bên Tần Thủy, học được từ Đơn Quyên.
Ngày hôm đó tại đại hội phân giám khu, sau khi Lưu Xuyên phát biểu xong, Phùng Thụy Long phát biểu, cuối cùng mời giám khu trưởng Chung Thiên Thủy phát biểu, Chung Thiên Thủy không phát biểu.
Một tuần sau, Chung Thiên Thủy cuối cùng đã tìm Lưu Xuyên, hai người nói chuyện riêng.
Địa điểm nói chuyện, không sắp xếp trong văn phòng cán bộ quản giáo, mà chọn ở phòng tư vấn tâm lý của phân giám khu. So với văn phòng, phòng tư vấn tâm lý đầy đủ ánh nắng, dưới nắng còn đặt hai chiếc ghế sofa đơn. Giữa ghế sofa có một chiếc bàn trà bằng gỗ, trên bàn trà đặt một chậu lan đơn giản. Đây là lần đầu tiên Chung Thiên Thủy tìm Lưu Xuyên nói chuyện kể từ bốn tháng nay, vốn dĩ ông muốn tìm cậu nói chuyện ngay giai đoạn đầu Lưu Xuyên giả bệnh, chỉ sợ lúc đó nói chuyện cũng vô ích.
Chung Thiên Thủy bảo một cảnh sát tìm chút trà, pha cho mình và Lưu Xuyên mỗi người một tách trà thanh. Ông uống một ngụm trước, rồi nói với Lưu Xuyên: “Uống đi, trà này cũng được đấy.”
Cán bộ quản giáo tìm phạm nhân nói chuyện, chưa bao giờ mời trà, sự “khách khí” của Chung Thiên Thủy khiến Lưu Xuyên hơi căng thẳng, không biết làm thế nào, liên tục nói hai câu: “Không, tôi không khát, tôi không khát.” Nhưng Chung Thiên Thủy vẫn không ngừng khuyên uống: “Uống đi uống đi, cậu trước đây chẳng thích uống trà sao?”
Lưu Xuyên bưng tách lên, nhấp một ngụm, đã hơn một năm nay, cậu lần đầu tiên sử dụng loại tách trà bằng sứ trắng có chất liệu mịn màng này, lần đầu tiên uống loại trà nóng thơm ngát như vậy, lần đầu tiên ngồi ngang hàng với Chung Thiên Thủy trên ghế sofa, lần đầu tiên cảm nhận được ánh nắng rực rỡ ôn hòa như vậy.
Giọng nói của Chung Thiên Thủy, trong bầu không khí như vậy, trong cảm nhận của Lưu Xuyên, cũng trở nên giống hệt như quá khứ. Quá khứ, ông là Đại đội trưởng đại đội áp giải, cậu là một đội viên dưới quyền ông, họ thường xuyên sau khi kết thúc nhiệm vụ áp giải đường dài, mệt mỏi mà thư thái ngồi dưới ánh nắng, vừa tán gẫu vừa uống một tách trà nóng mới pha. Lúc đó, Chung đại chính là giọng nói này, giọng điệu này, dáng vẻ này, thân thiết, gần gũi như gia đình, nhưng hơi cằn nhằn.
Bây giờ, ông lại dùng giọng điệu cằn nhằn như vậy, hỏi cậu: “Thế nào rồi, mấy tháng tập trung huấn luyện này, có cảm tưởng gì không?”
Lưu Xuyên cúi đầu, nói: “Nhận thức đã được nâng cao.”
“Đều nhận thức được gì rồi?”
“Chống đối cải tạo, tuyệt đối không có kết cục tốt đẹp.”
Chung Thiên Thủy đưa ánh mắt lại gần Lưu Xuyên, nói: “Này, hôm nay, hai chúng ta là đối thoại tư vấn tâm lý, cậu cứ coi ta như Lão Chung ngày xưa, Lão Chung có thể nói lời thật lòng. Hôm nay ta muốn nghe lời thật lòng của cậu.”
Lưu Xuyên không ngẩng đầu, không đáp lại.
Chung Thiên Thủy hỏi lại: “Mười lăm ngày biệt giam đó, có cảm tưởng gì?”
Lưu Xuyên vẫn giọng trầm trầm. Chung Thiên Thủy nói: “Có phải lại muốn chết không?”
Trong bụng Lưu Xuyên, cuối cùng phát ra tiếng đáp lại: “Dạ.”
Chung Thiên Thủy gật đầu, lại hỏi: “Sao không chết đi?”
Lưu Xuyên nói: “Đội phản tỉnh cũng không để tôi chết.”
Chung Thiên Thủy hỏi: “Vậy đội tập trung huấn luyện thì sao, ở đội tập trung huấn luyện có tìm được cơ hội chết không?”
Lưu Xuyên không hiểu Lão Chung có ý gì, không tiếp lời nữa.
Chung Thiên Thủy nói: “Cậu đấy, cậu là sống thì không có niềm tin, chết thì không có quyết tâm, đúng không?”
Lưu Xuyên im lặng một hồi, nói: “Bây giờ không muốn chết nữa.”
Chung Thiên Thủy cười một cái, nói: “Thà sống tạm còn hơn chết tốt, đúng không?”
Lưu Xuyên nói: “Sống cũng chẳng có ý nghĩa gì, đời này của tôi, thế là xong rồi.”
Chung Thiên Thủy nói: “Thế là xong thế nào? Cậu còn trẻ như vậy, có phải bây giờ định đặt cái tông này cho vài chục năm tới không?” Thấy Lưu Xuyên không đáp, Lão Chung thản nhiên nói: “Cậu đặt cũng chẳng ích gì, chẳng ai biết tương lai sẽ ra sao, lúc đầu khi cậu mới từ Đại học Công an phân về, cậu có nghĩ tới hôm nay rơi vào cảnh này không, không có nhỉ. Thế nên cậu cũng không thể dự đoán tương lai, biết đâu ngày mai của cậu, tốt đẹp lắm đấy. Biết đâu sau khi cậu ra ngoài, đến nơi nào đó làm việc, lại giống như cậu từng tìm lại mười hai triệu đó cho quốc gia, lại trở thành anh hùng. Hành hành xuất trạng nguyên mà!”
Lưu Xuyên ủ rũ nói: “Ở đất nước chúng ta, người từng vào tù, vĩnh viễn không thể trở thành anh hùng.”
Chung Thiên Thủy nói: “Anh hùng có ba loại, một loại là anh hùng trên địa vị, một loại là anh hùng trên năng lực, một loại là anh hùng trên đạo đức. Chỉ có anh hùng trên đạo đức, mới đáng tôn kính nhất. Bất kỳ xã hội lành mạnh nào, cũng không nên quá đề cao sự thành công trên địa vị, quá tôn sùng sự xuất chúng trên năng lực, mà nên tôn kính hơn sự hoàn thiện về đạo đức. Cậu nói xem đúng không?”
Lưu Xuyên nói nhỏ một câu: “Hoàn thiện rồi thì đã làm sao.”
Chung Thiên Thủy cười cười: “Phải đó, hoàn thiện rồi rất có thể cũng chẳng làm sao, cũng không chắc đã có tiền, cũng không chắc đã có địa vị, cũng không chắc đã cải thiện được hoàn cảnh của mình. Nhưng ta vẫn cảm thấy, một người, nếu muốn ta coi họ là anh hùng, họ không nhất định phải là một người thành công có tiền có địa vị có bản lĩnh, nhưng họ bắt buộc phải là một người có nhân cách hoàn thiện, một người có tu dưỡng, một người trước vinh dự và thành công, trước thất bại và tai nạn, đều giữ được bản chất, đều bình thản như thường, đều làm gì làm nấy. Loại người này, mới thực sự gọi là người!”
Lưu Xuyên cúi đầu nghe, không nói gì.
Chung Thiên Thủy nói: “Như cậu, thì không giống người chút nào. Cậu lúc có tiền, quá ngông cuồng, dẫn một đám người đến khu giải trí nhà cậu vừa ăn vừa uống vừa nhảy múa, tiêu tiền không bao giờ chớp mắt, bạn gái của người khác cậu nói cướp là cướp lấy…”
Lưu Xuyên đột nhiên ngẩng đầu, mạnh dạn ngắt lời Lão Chung: “Tôi không có!”
“Cậu nghe ta nói hết đã.” Chung Thiên Thủy rõ ràng không muốn dây dưa chuyện này, ông nói tiếp, “Thế nhưng cậu một khi gặp vận rủi thì thế nào, cảm xúc cũng quá thất thường nhỉ, cậu còn chẳng bằng những phạm nhân không có văn hóa kia, cậu treo hết cảm giác thất bại lên mặt, suốt ngày mặt ủ mày chau sống qua ngày, làm ra vẻ hoàn toàn sụp đổ! Bà cậu bảo cậu cười! Bảo cậu có bản lĩnh thì cười vui vẻ lên! Cậu có bản lĩnh này không? Cậu vào đây mới một năm đã vào phòng phản tỉnh hai lần, lại vào đội tập trung huấn luyện một lần, cậu một năm rồi đến bây giờ vẫn chưa nhận được giấy phép tính điểm, cậu thực sự là… cậu thực sự còn không bằng cả những phạm nhân không có văn hóa kia…”
Lưu Xuyên lại ngẩng đầu, lại mạnh dạn ngắt lời Lão Chung: “Chỉ vì họ không có văn hóa, họ mới không coi là gì cả, đến giờ ăn thì ăn, đến giờ ngủ thì ngủ, vô tư vô lo…”
“Cậu có tâm có phổi, có tâm có phổi là cái đức hạnh đó của cậu à?” Chung Thiên Thủy "giận quá hóa thương" chặn ngang lời Lưu Xuyên, cau mày hỏi lại, “Cậu có văn hóa, có văn hóa là cái đức hạnh đó của cậu à? Cậu nói cho ta nghe xem, văn hóa rốt cuộc là gì?”
Lưu Xuyên im bặt, không đáp.
Lão Chung nâng giọng điệu: “Văn hóa chính là văn minh, chính là giáo hóa, chính là lao động và trí tuệ, chính là tinh thần, chính là sự khác biệt giữa người và động vật! Người và động vật không giống nhau chính là vì người có tinh thần! Cậu có không?”
Lưu Xuyên cứng họng không nói được lời nào.
Chung Thiên Thủy hôm nay vốn dĩ vẫn dùng giọng điệu tán gẫu để đàm thoại với Lưu Xuyên, nói đến sau này không biết sao mình lại kích động lên được. Có lẽ là sự im lặng không tiếng động của Lưu Xuyên khiến ông nhận ra mình quá nghiêm khắc, không tự chủ được mà hạ tâm khí điều chỉnh lại.
“Lưu Xuyên, chúng ta không nói chuyện này nữa, hôm nay ta cũng không muốn giáo huấn cậu, hôm nay hai ta bàn chuyện vui vẻ đi. Cậu nói cho ta nghe xem, lúc đầu óc cậu rảnh rỗi đều nghĩ gì?”
Lưu Xuyên vẫn im lặng hồi lâu, sự thư thái mà tách trà nóng và ánh nắng lúc nãy mang lại, có lẽ thật sự đã bị sự tra hỏi lúc nãy của Chung Thiên Thủy chặn ngược lại rồi. Cậu phải mất một lúc lâu mới qua loa hạ thấp giọng nói: “Không nghĩ gì cả.”
“Điều đó không thể nào, con người luôn có tư tưởng, luôn có tâm tư, cậu nói không nghĩ, vậy ta coi như cậu không muốn nói chuyện với ta. Cậu không muốn nói chuyện, đúng không?”
Lưu Xuyên đành phải nói: “Nghĩ đến tự do.”
Chung Thiên Thủy cười cười: “Cái đó xa quá, con người đến nơi này, ai mà không nghĩ đến tự do. Không tính cái đó, cậu còn nghĩ gì, nghĩ đến bà cậu?”
Lưu Xuyên im lặng một lát, đột nhiên nói: “Tôi nhớ bạn gái tôi rồi.”
Chung Thiên Thủy cũng im lặng một lát, chậm rãi hỏi: “Nhớ cô ấy chuyện gì?”
Vành mắt Lưu Xuyên đột nhiên đỏ lên, không biết mình nhớ cô ấy chuyện gì, cậu nói: “Tôi muốn biết… cô ấy, cô ấy còn yêu tôi không…”