Nàng cười, nhưng trong lòng cũng mang chút hờn dỗi.

— Anh ấy ngủ gục đấy ư! Hóa ra anh vừa ngủ đấy chứ, — nàng vừa nói với vẻ ngạc nhiên đầy khinh bỉ.

— Thật sự là cô đấy ư? — hoàng tử lẩm bẩm, trí óc vẫn chưa hoàn toàn tỉnh táo, vừa ngạc nhiên nhận ra nàng vừa giật mình thon thót. — Ồ vâng, đương nhiên rồi, — chàng nói thêm, — đây là chốn hẹn hò của chúng ta. Tôi đã thiếp đi ở đây.

— Thì tôi vừa thấy thế.

— Ngoài cô ra, không ai đánh thức tôi dậy sao? Ở đây không còn ai khác nữa à? Tôi cứ ngỡ còn một người phụ nữ nào khác.

— Ở đây có một người phụ nữ khác cơ à?

Cuối cùng chàng đã hoàn toàn tỉnh giấc.

— Chắc chắn đó chỉ là một giấc mơ, — chàng trầm ngâm nói. — Lạ thật, sao tôi lại có thể mơ thấy một giấc mơ như thế vào lúc này cơ chứ. Ngồi xuống đi nào…

Chàng cầm tay nàng, kéo ngồi xuống chiếc ghế băng, rồi ngồi xuống bên cạnh và trầm ngâm suy nghĩ.

Aglaya không bắt chuyện trước, mà chỉ chăm chú quan sát người bạn đồng hành của mình.

Chàng nhìn lại nàng, nhưng có những khoảnh khắc rõ ràng là chàng chẳng hề nhìn thấy nàng cũng như không hề nghĩ gì về nàng cả.

Aglaya bắt đầu đỏ mặt.

— Ồ vâng! — hoàng tử giật mình kêu lên. — Vụ tự sát của Hippolyte…

— Gì cơ? Ở nhà anh á? — nàng hỏi, nhưng không mấy ngạc nhiên. — Tối hôm qua anh ta hãy còn sống cơ mà nhỉ? Sao anh lại có thể ngủ ngon lành ở đây sau chuyện đó cơ chứ? — nàng bỗng trở nên sôi nổi hẳn lên rồi hỏi dồn.

— Ồ, nhưng anh ta có tự sát đâu; súng có nổ đâu nào. Aglaya gặng hỏi cho bằng hết câu chuyện. Nàng giục hoàng tử kể mau, nhưng lại cứ ngắt lời chàng bằng đủ thứ câu hỏi, mà hầu như chẳng câu nào ăn nhập với chuyện chính. Trong số đó, có vẻ như nàng cực kỳ quan tâm đến từng lời mà Evgenie Pavlovitch đã nói, và bắt hoàng tử phải kể đi kể lại đoạn ấy đến mấy lần.

— Thôi, thế đủ rồi; chúng ta phải nhanh lên mới được, — nàng chốt lại sau khi nghe xong toàn bộ câu chuyện. — Chúng ta chỉ có một tiếng ở đây, đến tám giờ thôi; tôi phải về nhà cho kịp giờ bằng mọi giá, để không ai phát hiện ra chuyện tôi đã trốn đến đây ngồi với anh; nhưng tôi đến đây là có việc quan trọng. Tôi có rất nhiều điều muốn nói với anh. Mà những tin tức anh mang đến làm tôi choáng váng quá chừng. Còn về phần Hippolyte, tôi nghĩ khẩu súng của anh ta thể nào cũng không nổ; như thế mới đúng logic với toàn bộ câu chuyện chứ. Anh có chắc là anh ta thực sự muốn tự bắn vào đầu mình, chứ không phải chỉ là trò lừa bịp chứ?

— Hoàn toàn không có chuyện lừa bịp nào cả.

— Rất có thể. Thế ra anh ta viết thư bắt anh mang cho tôi một bản lời thú tội của anh ta thật đấy chứ? Sao anh không mang đến?

— Thì, anh ta có chết đâu! Nếu cô muốn, tôi sẽ sang xin anh ta một bản.

— Nhất định phải mang đến đấy nhé; anh chẳng cần phải xin xỏ gì sất. Chắc chắn anh ta sẽ lấy làm thích thú cho mà xem; vì rất có thể, anh ta tự sát đơn giản chỉ để tôi đọc được bản thú tội đó mà thôi. Xin anh đừng cười vào những điều tôi nói, hỡi Lef Nicolaievitch, bởi vì rất có thể sự thật đúng là như vậy đấy.

— Tôi có cười đâu. Bản thân tôi cũng tin chắc rằng đó có lẽ là một phần nguyên nhân.

— Anh tin thật đấy à? Ý anh không phải là đang nói đùa đấy chứ, anh nghĩ thế thật sao? — Aglaya cực kỳ ngạc nhiên hỏi.

Nàng đặt ra những câu hỏi rất dồn dập và nói rất nhanh, chốc chốc lại quên bẵng mất điều mình định nói và bỏ dở cả câu. Nàng có vẻ đang sốt ruột muốn cảnh báo hoàng tử về một chuyện gì đó. Nàng đang trong trạng thái vô cùng kích động, và mặc dù cố ra vẻ can đảm, thậm chí thách thức, nhưng trông nàng có vẻ khá sợ hãi. Nàng ăn mặc rất giản dị, nhưng điều đó lại vô cùng hợp với nàng. Nàng cứ run lên và đỏ bừng mặt liên tục, ngồi nép ở tận mép ghế.

Việc hoàng tử xác nhận suy nghĩ của nàng, rằng Hippolyte tự sát là để nàng đọc bản thú tội của hắn, khiến nàng hết sức ngạc nhiên.

— Đương nhiên rồi, — hoàng tử nói thêm, — anh ta muốn tất cả chúng ta phải ca ngợi hành động của mình — ngoài cô ra còn có những người khác nữa.

— Ý anh thế nào — ca ngợi á?

— À thì — biết giải thích thế nào nhỉ? Anh ta rất tha thiết muốn tất cả chúng ta tụ tập quanh mình, nói rằng chúng ta vô cùng thương tiếc anh ta, rằng chúng ta yêu quý anh ta rất nhiều, đại loại là thế; và rằng chúng ta mong anh ta đừng tự sát, mà hãy tiếp tục sống. Rất có thể anh ta nghĩ đến cô nhiều hơn là chúng tôi, bởi vì chính vào khoảnh khắc ấy mà anh ta lại nhắc đến cô, dẫu cho có lẽ bản thân anh ta cũng chẳng nhận thức được rằng hình ảnh cô đang hiện lên trong tâm trí mình.

— Tôi chẳng hiểu anh đang nói gì cả. Làm sao anh ta có thể nghĩ đến tôi mà chính bản thân lại không hề hay biết cơ chứ? Mà thôi, chẳng biết nữa — có lẽ là có đấy chứ. Anh có biết là đã có ít nhất ba mươi lần tôi định tự tử hay không — từ hồi tôi khoảng mười ba tuổi ấy — và định viết thư cho bố mẹ trước khi làm chuyện đó? Hồi ấy tôi cứ hay nghĩ thật tuyệt làm sao khi được nằm trong quan tài, để tất cả mọi người phải khóc lóc thảm thiết bên tôi và dằn vặt rằng tất cả là lỗi tại họ đã quá tàn nhẫn với tôi, và đại loại thế — anh đang cười cái gì thế hả? — nàng nói thêm, nhíu mày lại. — Khi lững thững đi lang thang một mình, anh hay nghĩ vẩn vơ những gì thế? Chắc là anh đang tưởng tượng mình là một vị thống soái và nghĩ rằng mình đã đánh bại Napoleon rồi phỏng?

— Chà, thỉnh thoảng tôi cũng có nghĩ đến chuyện gì đó đại loại như thế thật, nhất là những lúc thiu thiu ngủ, — hoàng tử cười lớn. — Chỉ có điều người bị tôi đánh bại là quân Áo — chứ không phải Napoleon.

— Tôi không muốn đùa giỡn với anh đâu, Lef Nicolaievitch. Chính tôi sẽ đến gặp Hippolyte. Anh cứ nói lại với anh ta như thế nhé. Còn về phần anh, tôi nghĩ anh đang cư xử rất tệ, bởi vì phán xét tâm hồn một con người như cách anh đang phán xét Hippolyte là điều không đúng đắn. Anh chẳng có lòng nhân ái, mà chỉ có sự công minh tuyệt đối mà thôi — thế nên anh lại thành ra bất công.

Hoàng tử trầm ngâm suy nghĩ.

— Tôi nghĩ cô đang đối xử bất công với tôi đấy, — chàng nói. — Những suy nghĩ mà tôi quy cho Hippolyte chẳng có gì là xấu xa cả; chúng chỉ rất tự nhiên mà thôi. Nhưng dĩ nhiên là tôi không thể biết chắc chắn những gì anh ta suy nghĩ. Có lẽ anh ta chẳng nghĩ gì sất, mà chỉ khao khát được nhìn thấy những gương mặt con người thêm một lần nữa, được nghe những lời khen ngợi và cảm nhận tình cảm của con người mà thôi. Ai mà biết được chứ? Chỉ có điều mọi chuyện cứ thế diễn ra theo chiều hướng sai lệch mất rồi. Có những kẻ gặp may, làm gì cũng xuôi chèo mát mái; còn những kẻ khác chẳng may mắn gì, và chẳng bao giờ có nổi dù chỉ một chuyện thành công.

— Chắc là anh cũng từng trải qua cảm giác đó trong cuộc đời mình rồi phỏng, — Aglaya nói.

— Vâng, tôi có chứ, — hoàng tử đáp, hoàn toàn không mảy may nghi ngờ sự châm biếm ẩn chứa trong câu nói đó.

— Hừm — chà, dẫu sao đi nữa, nếu đặt vào vị trí của anh thì tôi đã chẳng ngủ gục ở đây làm gì. Làm thế là không ngoan đâu đấy. Chắc là anh cứ đặt lưng xuống chỗ nào là ngủ thiếp đi ngay ở chỗ đấy phải không?

— Nhưng suốt cả đêm tôi có chợp mắt được tí nào đâu. Tôi cứ đi lang thang hết chỗ này đến chỗ khác, rồi mò đến nơi có tiếng nhạc…

— Âm nhạc nào cơ?

— Nơi người ta biểu diễn tối qua ấy. Rồi tôi tìm thấy chiếc ghế băng này, ngồi xuống, cứ thế nghĩ ngợi miên man — và cuối cùng thì ngủ say lúc nào không biết.

— Ồ, ra thế à? Thế thì lại là chuyện khác rồi đấy. Thế anh mò ra chỗ dàn nhạc làm gì?

— Tôi cũng chẳng biết nữa; tôi…

— Thôi được — chuyện đó tính sau đi. Lúc nào anh cũng ngắt lời tôi thế nhỉ. Người phụ nữ mà anh mơ thấy rốt cuộc là ai?

— Ấy là — về — cô đã nhìn thấy cô ấy rồi đấy…

— Phải rồi; tôi hiểu. Tôi hiểu rõ lắm chứ. Anh thật là… Nào, cô ta hiện ra trước mắt anh như thế nào? Trông cô ta ra sao? Không, tôi chẳng muốn biết gì về cô ta sảu đâu, — Aglaya bực dọc nói; — đừng có ngắt lời tôi nữa…

Nàng khựng lại một lát như để lấy lại hơi thở, hoặc cố nén cơn bực bội đang dâng lên.

— Nghe đây; tôi gọi anh ra đây là vì chuyện này. Tôi muốn ngỏ ý với anh một — muốn nhờ anh làm bạn của tôi. Anh trừng mắt nhìn tôi cái kiểu gì thế hả? — nàng nói thêm, gần như giận dữ.

Quả thực hoàng tử vừa ném về phía nàng một ánh nhìn khá dò xét, và giờ đây chàng nhận ra nàng đang đỏ bừng cả mặt. Vào những khoảnh khắc như thế, Aglaya càng đỏ mặt bao nhiêu thì lại càng giận bản thân bấy nhiêu; và điều đó hiện rõ mồn một trong đôi mắt sáng rực như lửa của nàng. Thông thường, nàng sẽ trút cơn giận dữ lên đầu người bạn đồng hành bất hạnh của mình, bất kể kẻ đó là ai. Nàng rất ý thức được sự rụt rè của mình và vì thế nên không hề nói nhiều như các chị của nàng — thực ra, có những lúc nàng trầm lặng hơn mức cần thiết. Do đó, khi buộc phải cất lời, nhất là trong những thời điểm tế nhị thế này, nàng luôn làm điều đó với một vẻ điệu bộ kiêu kỳ và thách thức. Nàng luôn biết trước từ lâu khi nào mình sắp đỏ mặt, trước cả khi cái vẻ đỏ bừng ấy kịp xuất hiện.

— Có lẽ anh không muốn chấp nhận lời đề nghị của tôi à? — nàng hỏi, đưa đôi mắt kiêu ngạo nhìn hoàng tử.

— Ồ không, tôi có chứ; chỉ là nó có phần không cần thiết lắm thôi. Ý tôi là, tôi không nghĩ cô cần phải đưa ra một lời đề nghị như thế, — hoàng tử bối rối đáp.

— Thế anh đoán xem nào? Tại sao anh nghĩ tôi lại hẹn anh ra đây? Chắc là anh đang coi tôi là một «cô ngốc nhỏ», giống như tất cả mọi người ở nhà vẫn gọi tôi chứ gì?

— Tôi không biết là họ gọi cô như vậy. Và tôi thì chắc chắn không nghĩ cô là ngốc đâu.

— Anh không nghĩ tôi ngốc á! Ồ chao ôi! — anh khéo léo thật đấy; mà cách anh diễn đạt cũng khéo léo không kém.

— Theo ý kiến của tôi, đôi khi cô còn lâu mới ngốc — thực ra, cô rất thông minh là đằng khác. Vừa rồi cô đã nói một câu rất hay về việc tôi là kẻ bất công chỉ vì tôi quá công minh. Tôi sẽ ghi nhớ điều đó và suy ngẫm về nó.

Aglaya đỏ bừng vì vui sướng. Tất cả những đổi thay trên biểu cảm của nàng diễn ra vô cùng tự nhiên và nhanh chóng — chúng làm hoàng tử vô cùng thích thú; chàng ngắm nhìn nàng và mỉm cười.

— Nghe này, — nàng lại bắt đầu; — tôi đã chờ đợi từ lâu để được nói hết những điều này với anh, kể từ cái dạo anh gửi bức thư đó cho tôi — thậm chí còn trước cả lúc ấy cơ. Một nửa những gì tôi định nói thì hôm qua anh đã nghe rồi. Tôi coi anh là người trung thực và chính trực nhất — trung thực và chính trực hơn bất cứ ai trên đời; và nếu có kẻ nào nói rằng tâm trí anh — đôi khi có vấn đề, anh biết đấy — thì đó là điều bất công. Tôi luôn nói thế và bảo vệ quan điểm đó, bởi vì ngay cả khi bề ngoài tâm trí anh có hơi chao đảo một chút (dĩ nhiên là anh sẽ không giận tôi khi nói thế chứ — tôi đang đứng từ một góc nhìn cao cả hơn để nói), thì tâm trí thực sự của anh vẫn tốt đẹp hơn tất cả bọn họ cộng lại gấp nhiều lần. Một tâm trí mà họ chưa từng dẫu chỉ dám mơ tới; bởi vì thực ra, có tới hai loại tâm trí — loại quan trọng và loại chẳng có quái gì là quan trọng cả. Chẳng phải thế sao?

— Có thể lắm! Có thể là thế lắm! — hoàng tử yếu ớt đáp; lồng ngực chàng đang đập thình thịch đầy đau đớn.

— Tôi biết là anh sẽ không hiểu lầm tôi mà, — nàng đắc thắng nói. — Thân vương S., Evgenie Pavlovitch và Alexandra chẳng hiểu gì sất về hai loại tâm trí này cả, nhưng ngạc nhiên chưa, mẹ lại hiểu đấy nhé!

— Cô rất giống Lizabetha Prokofievna.

— Gì cơ! Chắc chắn là không rồi chứ? — Aglaya thốt lên.

— Có chứ, giống lắm ấy chứ.

— Cảm ơn anh; tôi rất vui vì được giống mẹ, — nàng trầm ngâm nói. — Anh rất kính trọng bác ấy phải không? — nàng nói thêm, hoàn toàn vô tư không hề nhận ra sự ngây thơ trong câu hỏi của mình.

— Rất nhiều; và tôi vô cùng mừng vì cô đã nhận ra điều đó.

— Tôi cũng rất vui, bởi vì mẹ thường hay bị thiên hạ chế giễu. Nhưng hãy nghe điều chính yếu đây này. Tôi đã suy nghĩ rất kỹ về chuyện này từ lâu rồi, và cuối cùng tôi đã chọn anh. Tôi không muốn thiên hạ chế giễu mình; tôi không muốn người ta coi mình là một «cô ngốc nhỏ». Tôi không muốn bị đem ra làm trò cười. Bỗng nhiên tôi cảm thấy như vậy đấy, và tôi đã từ chối thẳng thừng Evgenie Pavlovitch, bởi vì tôi không đời nào chịu để người ta cứ mãi đem mình ra gán ghép cho thiên hạ để kết hôn đâu. Tôi muốn — tôi muốn — thôi được, tôi sẽ nói thẳng thế này, tôi muốn trốn khỏi nhà, và tôi đã chọn anh để giúp tôi việc đó.

— Trốn khỏi nhà á? — hoàng tử kêu lên.

— Vâng — vâng — vâng! Trốn khỏi nhà! — nàng lặp lại trong cơn cuồng nộ tột độ. — Tôi không muốn, tôi không muốn bị tất cả bọn họ làm cho đỏ mặt từng phút từng giây nữa! Tôi không muốn phải đỏ mặt trước Thân vương S., hay Evgenie Pavlovitch, hay bất cứ ai hết, và vì thế nên tôi đã chọn anh. Tôi sẽ kể cho anh nghe mọi thứ, mọi thứ, kể cả những chuyện quan trọng nhất bất cứ khi nào tôi muốn, và đổi lại anh cũng không được giấu giếm tôi điều gì. Tôi muốn được trò chuyện với ít nhất một con người, đúng như cách tôi tự nói chuyện với chính mình vậy. Bọn họ bỗng nhiên bắt đầu rêu rao rằng tôi đang đợi anh và đã đem lòng yêu anh. Bọn họ bắt đầu trò này từ trước cả khi anh đặt chân đến đây, thế nên lúc đó tôi đã chẳng thèm đưa bức thư cho họ xem, để rồi bây giờ tất cả bọn họ đều nhao nhao lên bàn tán, ai nấy đều nói thế cả. Tôi muốn được can đảm, và không sợ hãi bất kỳ ai hết. Tôi không muốn đến mấy cái buổi dạ tiệc hay mấy thứ xằng bậy của họ nữa — tôi muốn làm việc thiện. Từ lâu tôi đã khao khát được trốn đi rồi, bởi vì tôi đã bị nhốt trong bốn bức tường suốt hai mươi năm trời, và họ thì cứ lăm lăm gả chồng cho tôi suốt. Tôi đã muốn bỏ trốn từ hồi tôi mới mười bốn tuổi cơ — tôi biết lúc ấy mình chỉ là một con nhóc ngốc nghếch — nhưng giờ thì tôi đã tính toán kỹ càng mọi đường đi nước bước rồi, và tôi chỉ đợi anh sang để kể cho tôi nghe về những xứ sở phương xa thôi. Tôi chưa từng được nhìn thấy dù chỉ một nhà thờ lớn theo kiến trúc Gothic nào cả. Tôi phải đến Rome; tôi phải tận mắt ngắm nhìn tất cả các viện bảo tàng; tôi phải du học ở Paris. Toàn bộ năm vừa qua tôi đã âm thầm chuẩn bị và đọc những cuốn sách bị cấm. Alexandra và Adelaida thì được phép đọc bất cứ thứ gì họ thích, còn tôi thì không. Tôi không muốn cãi nhau với các chị mình, nhưng từ lâu tôi đã nói thẳng với bố mẹ rằng tôi muốn thay đổi địa vị xã hội của mình. Tôi đã quyết định sẽ đi dạy học, và tôi trông cậy vào anh vì anh từng bảo anh rất yêu trẻ con. Chúng ta có thể cùng nhau theo đuổi con đường giáo dục chứ — nếu không thể làm ngay bây giờ thì sau này có được không? Chúng ta có thể cùng nhau làm việc thiện. Tôi không thèm làm con gái của một vị tướng quân nữa đâu! Nói cho tôi nghe xem, anh có phải là một người cực kỳ uy hàn không hả?

— Ồ không; hoàn toàn không đâu.

— Ồ-h-h! Tiếc thật đấy. Tôi cứ tưởng anh là thế chứ. Không hiểu sao lúc nào tôi cũng nghĩ vậy — nhưng dẫu sao thì anh cũng sẽ giúp tôi chứ? Vì tôi đã chọn anh rồi mà, anh biết đấy.

— Aglaya Ivanovna, thật là nhảm nhí.

— Nhưng tôi sẽ làm, tôi nhất định sẽ trốn đi cho mà xem! — nàng thốt lên — và đôi mắt lại lóe lên vẻ giận dữ — và nếu anh không đồng ý thì tôi sẽ đi lấy Gavrila Ardalionovitch cho mà xem! Tôi không đời nào chịu mang tiếng là một đứa con gái hư hỏng, rồi bị quy chụp cho cái tội quái quỷ gì không biết nữa.

— Cô điên mất rồi sao? — hoàng tử kêu lên, suýt chồm dậy khỏi ghế băng. — Họ quy chụp cho cô cái gì cơ chứ? Ai quy chụp cô?

— Ở nhà ấy, tất cả mọi người, mẹ, các chị tôi, Thân vương S., thậm chí cả cái thằng Colia đáng ghét đó nữa! Dù họ không nói ra miệng thì họ cũng đang nghĩ trong đầu đấy thôi. Tôi đã nói thẳng vào mặt tất cả bọn họ rồi. Tôi đã nói với bố, với mẹ và tất cả mọi người. Mẹ đã ngã bệnh suốt cả ngày hôm sau đó, và hôm sau nữa thì bố với Alexandra bảo rằng tôi chẳng hiểu mình đang nói cái quái gì mà cứ luyên tha luyên thuyên. Tôi liền tuyên bố thẳng thừng rằng họ chẳng hiểu gì về tôi sất — tôi không phải là trẻ con — tôi hiểu từng từ trong thứ ngôn ngữ này — rằng từ hai năm trước tôi đã chủ đích đọc ngấu nghiến vài cuốn tiểu thuyết của Paul de Kok, chỉ để biết tuốt mọi ngóc ngách trên đời này. Mẹ vừa nghe tôi nói câu đó xong là suýt ngất lịm đi luôn!

Một ý nghĩ kỳ lạ lướt qua tâm trí hoàng tử; chàng đăm đăm nhìn Aglaya và mỉm cười.

Chàng không thể nào tin nổi đây lại chính là tiểu thư kiêu kỳ từng có lần ngạo nghễ đưa cho mình xem bức thư của Gania. Chàng không thể hiểu nổi làm thế nào mà một giai nhân kiêu sa và lạnh lùng nhường ấy lại có thể tỏ ra trẻ con đến thế — một đứa trẻ có lẽ ngay đến tận bây giờ vẫn chưa hiểu hết ý nghĩa của một vài từ ngữ.

— Từ trước đến nay cô vẫn sống ở nhà suốt phải không, Aglaya Ivanovna? — chàng hỏi. — Ý tôi là, cô chưa từng đến trường học, hay cao đẳng, hay bất cứ nơi nào khác sao?

— Không — chưa từng — chẳng ở đâu cả! Cả đời tôi chỉ quanh quẩn ở nhà, bị nhét vào cái chai đậy kín nắp; và họ cứ thế trông đợi tôi cưới chồng ngay từ cái vỏ chai đó bước ra. Anh lại cười cái gì đấy hả? Tôi nhận ra là anh cũng đâm ra cười cợt tôi rồi đấy, và đứng về phía bọn họ để chống lại tôi chứ gì, — nàng nói thêm, cau mày bực bội. — Đừng có chọc tức tôi — bản thân tôi đã đủ tồi tệ lắm rồi đây — đôi khi chính tôi cũng chẳng biết mình đang làm gì nữa. Tôi đoan chắc là ngày hôm nay anh đến đây với một niềm tin đinh ninh rằng tôi đã đem lòng yêu anh, và tôi đã sắp xếp buổi hẹn hò này vì chuyện đó chứ gì, — nàng bực dọc thốt lên.

— Tôi thừa nhận là hôm qua tôi có sợ rằng sự việc đúng là như thế, — hoàng tử lỡ lời (chàng có phần bối rối), — nhưng hôm nay thì tôi hoàn toàn tin chắc rằng…

— Sao cơ? — Aglaya kêu lên — và đôi môi dưới của nàng run lẩy bẩy. — Anh đã sợ rằng tôi — anh dám nghĩ rằng tôi — lạy Chúa! Có lẽ anh còn nghi ngờ rằng tôi cho gọi anh ra đây là để giăng bẫy anh, cốt để bọn họ bắt quả tang chúng ta ở đây với nhau, rồi bắt anh phải cưới tôi chứ gì…

— Aglaya Ivanovna, cô không thấy xấu hổ khi thốt ra những lời như thế hay sao? Làm sao một ý nghĩ kinh khủng như vậy lại có thể len lỏi vào trái tim ngọt ngào và ngây thơ của cô được cơ chứ? Tôi chắc chắn rằng chính cô cũng chẳng tin vào một chữ mình đang nói, và có lẽ cô còn chẳng hiểu mình đang luyên thuyên cái gì nữa là.

Aglaya cúi gằm mặt nhìn xuống đất; có vẻ như chính những lời vừa thốt ra cũng làm nàng hoảng sợ.

— Không, tôi chẳng thấy xấu hổ gì sất! Chẳng thẹn tí nào hết! — nàng thì thầm. — Mà làm sao anh biết trái tim tôi ngây thơ cơ chứ? Thế sao hồi đó anh lại dám gửi cho tôi một bức thư tình?

— Bức thư tình? Thư của tôi là thư tình á? Bức thư đó là bức thư bày tỏ sự kính trọng nhất mực; nó xuất phát từ tận đáy lòng tôi, vào cái thời điểm có lẽ là đau đớn nhất trong cuộc đời tôi! Khi ấy tôi coi cô như một thứ ánh sáng rọi chiếu. Tôi…

— Thôi được rồi, thôi được rồi! — nàng nói, nhưng với một giọng điệu hoàn toàn khác hẳn. Giờ thì nàng đang hối hận, và rướn người về phía trước để chạm nhẹ vào vai chàng, dù vẫn cố tránh nhìn thẳng vào mặt chàng, ra điều tha thiết nài nỉ chàng đừng giận mình. — Thôi được rồi, — nàng tiếp tục, trông có vẻ vô cùng hổ thẹn với bản thân, — tôi cảm thấy mình vừa nói một điều hết sức ngớ ngẩn. Tôi chỉ nói thế để thử lòng anh thôi. Cứ coi như tôi chưa nói gì đi, và nếu tôi có làm gì mạo phạm đến anh, xin anh hãy tha lỗi cho tôi. Làm ơn đừng nhìn thẳng vào mặt tôi như thế; quay mặt đi chỗ khác đi. Anh vừa gọi đó là một «ý nghĩ kinh khủng»; tôi chỉ nói thế để làm anh hoảng chơi thôi. Rất nhiều khi chính tôi cũng sợ những điều mình sắp nói ra, thế mà nó cứ trót lọt tuột ra ngoài đấy thôi. Anh vừa bảo với tôi rằng anh viết bức thư ấy vào thời điểm đau đớn nhất trong cuộc đời. Tôi biết đó là khoảnh khắc nào rồi! — nàng dịu dàng nói thêm, lại cúi đầu nhìn xuống đất.

— Ồ, ước gì cô có thể biết được tất cả mọi chuyện!

— Tôi biết hết rồi! — nàng thốt lên, lại bùng lên một cơn phẫn nộ. — Anh đã sống cùng một nhà với cái ả đàn bà kinh hãi mà anh đã bỏ trốn cùng đó chứ gì. Nàng không hề đỏ mặt khi thốt ra câu này; trái lại, nàng tái mặt đi, chồm dậy khỏi ghế băng, dường như hoàn toàn quên mất mình đang làm gì và ngay lập tức lại ngồi phịch xuống. Đôi môi nàng cứ run bần bật suốt một hồi lâu.

Cả hai chìm vào im lặng trong giây lát. Hoàng tử hoàn toàn sững sờ trước sự đường đột của câu nói vừa rồi và chẳng biết nên gán nó cho nguyên nhân gì.

— Tôi chẳng thèm yêu anh tí nào đâu! — nàng bỗng nhiên nói, hệt như thể những từ đó vừa bật tung ra khỏi miệng.

Hoàng tử không đáp lại, và không gian lại chìm vào im lặng. — Tôi yêu Gavrila Ardalionovitch, — nàng nói nhanh, nhưng gần như không thành tiếng và cái đầu cúi gằm xuống thấp hơn bao giờ hết.

— Không đời nào có chuyện đó, — hoàng tử đáp với một giọng điệu trầm buồn không kém.

— Gì cơ! Ý anh là tôi đang bịa chuyện chứ gì? Thật đấy! Mới cách đây mấy hôm chính tay tôi đã hứa gả cho anh ấy ngay trên chiếc ghế băng này đây.

Hoàng tử giật nảy mình, trầm ngâm suy nghĩ trong giây lát.

— Không đúng sự thật đâu, — chàng quả quyết lặp lại; — chính cô vừa tự bịa ra đấy chứ!

— Anh lịch sự gớm nhỉ. Anh thừa biết là anh ấy đã tiến bộ lên rất nhiều rồi cơ mà. Anh ấy yêu tôi hơn cả sinh mạng của mình. Anh ấy đã để mặc tay mình bị thiêu đốt ngay trước mắt tôi để chứng minh cho tôi thấy rằng anh ấy yêu tôi hơn cả sinh mạng của mình cơ đấy!

— Anh ta tự thiêu tay mình á!

— Vâng, tin hay không tùy anh! Thế nào cũng được đối với tôi!

Hoàng tử lại ngồi im lặng. Aglaya không có vẻ gì là đang nói đùa; nàng quá giận dữ để làm trò đó.

— Gì cơ! Anh ta mang theo cả nến ra tận chốn này á? Ý tôi là, nếu tình tiết đó xảy ra ở đây; chứ không thì tôi chịu.

— Vâng, nến đấy! Có gì mà vô lý nào?

— Cả một cây nến luôn, lại còn cắm vào chân nến nữa phỏng?

— Vâng — không — nửa cây nến — một mẩu nến thôi, anh biết đấy — không, đúng là cả một cây nến; thế nào mà chẳng thế. Im đi, không được à! Anh ta còn mang theo cả một hộp diêm nữa đấy, nếu anh thích thế, rồi sau đó châm nến lên và nhúng ngón tay mình vào ngọn lửa suốt nửa tiếng đồng hồ trở lên ấy chứ! — Thế nào! Chuyện đó không thể xảy ra chắc?

— Hôm qua tôi vừa gặp anh ta, và các ngón tay của anh ta vẫn nguyên vẹn chẳng hề hấn gì cả!

Aglaya bỗng nhiên phì cười, hồn nhiên hệt như một đứa trẻ.

— Anh có biết tại sao vừa rồi tôi lại bịa ra mấy chuyện nhảm nhí đó không? — Nàng đột ngột hướng về phía hoàng tử với vẻ chân thành thơ ngây nhất, nụ cười vẫn còn vương trên khóe môi. — Bởi vì khi người ta nói dối, nếu cứ khăng khăng bấu víu vào một chuyện gì đó khác thường và kỳ quặc — một chuyện quá mức «xa rời thực tế», anh biết đấy — thì sự việc càng hoang đường bao nhiêu, lời nói dối lại càng nghe có vẻ xuôi tai bấy nhiêu. Tôi đã rút ra được kinh nghiệm này đấy. Chỉ có điều tôi xoay sở kém quá; chẳng biết cách phao tin cho trót lọt gì cả. — Đến đây nàng lại đột ngột cau mày hệt như sực nhớ ra một ký ức khó chịu nào đó.

— Nếu — nàng bắt đầu, nhìn chàng bằng ánh mắt nghiêm nghị và thậm chí đượm buồn — nếu như khi tôi đọc cho anh nghe tất cả những vần thơ về «hiệp sĩ nghèo», mà tôi muốn — muốn ca ngợi anh về một điều gì đó — thì đồng thời tôi cũng muốn cho anh thấy rằng tôi biết tuốt mọi chuyện — và không hề đồng tình với cách hành xử của anh.

— Cô đã đối xử quá bất công với tôi, và với cả người phụ nữ bất hạnh mà cô vừa dùng những từ ngữ khủng khiếp như thế để nhắc đến, Aglaya.

— Bởi vì tôi biết hết, biết tất tần tật mọi chuyện — và đó là lý do tại sao tôi mới nói năng như thế. Tôi thừa biết cách anh — hồi nửa năm về trước — đã ngỏ lời cầu hôn cô ta trước mặt tất cả mọi người. Đừng có ngắt lời tôi. Anh thấy đấy, tôi chỉ đang trần thuật lại các sự kiện mà không hề đưa ra bất kỳ lời bình phẩm nào về chúng cả. Sau đó cô ta bỏ trốn theo Rogojin. Rồi anh sống chung với cô ta ở một ngôi làng hay một thị trấn nào đó, và rồi cô ta lại bỏ trốn khỏi anh. (Aglaya đỏ bừng cả mặt giận dữ.) — Rồi cô ta lại quay về với Rogojin, kẻ đang yêu cô ta đến phát cuồng. Còn anh — một kẻ khôn ngoan như anh — lại lật đật quay lại đây tìm cô ta ngay khi vừa nghe tin cô ta đã về đến Petersburg. Tối hôm qua anh đã lao xồng xộc ra để bảo vệ cô ta, và vừa nãy thôi anh lại mơ về cô ta. Anh thấy đấy, tôi biết tuốt. Chẳng phải anh quay lại đây vì cô ta, chính là vì cô ta đấy sao — thừa nhận đi nào?

— Vâng — vì cô ta! — hoàng tử khẽ khàng và buồn bã thốt lên, cúi gằm đầu xuống, hoàn toàn không mảy may hay biết rằng Aglaya đang đăm đăm nhìn mình bằng đôi mắt rực cháy như những hòn than hồng. — Tôi đến để tìm hiểu cho raẽ — tôi không tin vào tương lai hạnh phúc của cô ấy với tư cách là vợ của Rogojin, dẫu cho — nói tóm lại, tôi chẳng biết phải giúp cô ấy thế nào hay phải làm gì cho cô ấy nữa — nhưng tôi vẫn đến, cầu may được đến đâu hay đến đó thôi.

Chàng liếc nhìn Aglaya, người đang lắng nghe với vẻ mặt hằn học đầy căm ghét.

— Nếu anh đến mà chẳng biết vì lý do gì, thì chắc là anh yêu cô ta lắm cơ đấy nhỉ! — cuối cùng nàng cất lời.

— Không, — hoàng tử đáp, — không, tôi không hề yêu cô ấy. Ồ! Ước gì cô biết được tôi nhớ lại khoảng thời gian sống bên cô ấy với cảm giác kinh hoàng nhường nào!

Một cơn rùng mình dường như quét qua toàn bộ cơ thể chàng khi nhớ lại ký ức đó.

— Kể cho tôi nghe đi, — Aglaya nói.

— Chẳng có chuyện gì là cô không thể nghe cả. Tại sao tôi lại muốn kể trải nghiệm này của mình cho cô, và chỉ riêng mình cô nghe thôi, thì thực sự tôi cũng không rõ nữa; có lẽ quả thực là vì tôi yêu cô rất nhiều. Người phụ nữ bất hạnh này đinh ninh rằng bản thân mình là sinh vật sa ngã và vô vọng nhất trên đời này. Ồ, xin đừng kết án cô ấy! Đừng ném đá vào cô ấy! Bản thân cô ấy đã phải gánh chịu quá nhiều đau khổ khi ý thức được sự nhục nhã không đáng có của mình rồi.

— Và cô ấy hoàn toàn vô tội — lạy Chúa! — Từng khoảnh khắc trôi qua, cô ấy đều rên rỉ, khóc lóc thảm thiết và kêu lên rằng mình chẳng hề có tội tình gì sất, rằng bản thân chỉ là nạn nhân của hoàn cảnh — là nạn nhân của một kẻ ăn chơi trác táng độc ác mà thôi.

— Nhưng mặc cho cô ấy có nói gì đi nữa, hãy nhớ rằng chính bản thân cô ấy cũng chẳng mảy may tin vào điều đó đâu — hãy nhớ rằng cô ấy sẽ chẳng tin vào bất cứ điều gì ngoài sự thật rằng mình là một kẻ có tội.

— Khi tôi cố gắng gột rửa khỏi tâm hồn cô ấy thứ định kiến u tối này, cô ấy đã phải đau đớn đến mức lồng ngực tôi sẽ chẳng bao giờ có được sự bình yên trọn vẹn chừng nào tôi còn nhớ về quãng thời gian khủng khiếp ấy! — Cô có biết tại sao cô ấy lại rời bỏ tôi không? Chỉ để chứng minh cho tôi thấy một điều không hề có thật — rằng bản thân cô ấy là một kẻ hèn hạ. Nhưng điều tồi tệ nhất là, chính bản thân cô ấy còn chẳng nhận thức được rằng đó tất cả là những gì cô ấy muốn chứng minh qua hành động bỏ đi của mình! Cô ấy ra đi để đáp lại một thúc giục thầm kín nào đó muốn làm một điều gì đó nhục nhã, cốt để có thể tự nhủ với bản thân rằng — «Nào — mày vừa thực hiện thêm một hành động đáng hổ thẹn nữa rồi đấy — cái giống đê tiện ạ!»

— Ồ, Aglaya — có lẽ cô không thể hiểu hết được những điều này đâu. Hãy cố gắng nhận thức rằng trong sự thừa nhận tội lỗi kéo dài vĩnh viễn đó, có lẽ cô ấy tìm thấy một thứ thỏa mãn bệnh hoạn và kỳ quái nào đó — tựa hồ như cô ấy đang trả thù một ai vậy.

— Thỉnh thoảng tôi cũng đã có thể thuyết phục cô ấy nhìn thấy ánh sáng le lói xung quanh mình một lần nữa; nhưng chẳng mấy chốc cô ấy lại rơi tõm trở lại vào những ảo tưởng dằn vặt cũ kỹ, thậm chí còn đi xa đến mức trách mắng tôi vì đã tự đặt mình lên một bệ phóng cao hơn cô ấy (chưa bao giờ tôi có lấy một ý nghĩ như thế trong đầu!), và đáp lại lời cầu hôn của tôi bằng tuyên bố rằng cô ấy «không cần sự đồng cảm hay giúp đỡ ban ơn từ bất cứ ai hết». Tối qua cô chắc đã nhìn thấy cô ấy rồi đấy. Chắc cô không đời nào cho rằng cô ấy có thể sống hạnh phúc giữa những con người như thế chứ — chắc cô không thể nghĩ rằng một xã hội như vậy lại phù hợp với cô ấy chứ? Cô chẳng thể tưởng tượng nổi cô ấy là người có học thức đến nhường nào, và trí tuệ của cô ấy uyên bác ra sao đâu! Có những lúc cô ấy đã làm tôi phải kinh ngạc đấy.

— Thế rồi anh đứng giảng đạo cho cô ta ở trỏng chứ gì?

— Ồ không, — hoàng tử trầm ngâm tiếp lời, chẳng màng để ý đến giọng điệu mỉa mai của Aglaya, — hầu như lúc nào tôi cũng im lặng ở trỏng. Rất nhiều lần tôi muốn cất lời, nhưng thực sự tôi chẳng biết phải nói gì cho phải. Trong một vài trường hợp, tốt nhất là chẳng nên nói gì cả, tôi nghĩ thế. Tôi yêu cô ấy, vâng, quả thực tôi rất yêu cô ấy; nhưng sau đó — sau đó cô ấy đã đoán ra tất cả.

— Cô ta đoán ra cái gì cơ?

— Rằng tôi chỉ thương hại cô ấy thôi — và — và không còn yêu cô ấy nữa!

— Làm sao anh biết được điều đó? Làm sao anh biết chắc là cô ta không thực sự đem lòng yêu cái gã đó — cái tên nhà giàu đểu cá — kẻ mà cô ta đã cùng bỏ trốn cơ chứ?

— Ồ không! Tôi thừa biết là cô ta chỉ cười trừ gã đó thôi; cô ta đã dắt mũi gã như con rối suốt từ đầu chí cuối.

— Thế cô ta chưa từng cười cợt anh bao giờ chắc?

— Không — có lẽ là trong cơn giận dữ thì có. Ồ vâng! Cô ta đã trách mắng tôi thậm tệ trong lúc nổi giận; và bản thân cô ta cũng đau đớn vô cùng! Nhưng sau đó — ồ! Đừng nhắc lại chuyện đó nữa — xin đừng nhắc lại chuyện đó nữa!

Chàng lấy hai tay ôm mặt che kín.

— Anh có biết rằng hầu như ngày nào cô ta cũng viết thư cho tôi không?

— Thế ra chuyện đó là thật á? — hoàng tử kinh hãi kêu lên. — Tôi từng nghe người ta đồn đại về chuyện đó, nhưng nhất quyết không chịu tin.

— Anh nghe ai đồn thế? — Aglaya hoảng hốt hỏi. — Hôm qua Rogojin có hé lộ đôi chút về chuyện đó, nhưng chẳng có gì là cụ thể cả.

— Hôm qua á? Sáng hay tối? Trước hay sau buổi biểu diễn âm nhạc?

— Sau đó — tầm khoảng mười hai giờ đêm.

— À! Chà, nếu là do Rogojin nói — thế cô có biết cô ta viết cho tôi những gì không?

— Tôi chẳng còn thấy ngạc nhiên về bất cứ chuyện gì nữa đâu. Cô ta điên mất rồi!

— Đây này, thư đây. (Aglaya rút từ trong túi ra ba bức thư rồi ném phịch xuống trước mặt hoàng tử.) — Suốt cả một tuần nay, cô ta cứ tha thiết nài nỉ, quấy rầy và thuyết phục tôi lấy anh cho bằng được. Cô ta — ừ thì, cô ta rất thông minh, dù có thể cô ta đã điên đi chăng nữa — thông minh hơn tôi nhiều, đúng như anh vừa nói đấy. Thế đấy, cô ta viết rằng bản thân cô ta yêu tôi, và tìm cách gặp tôi mỗi ngày, dẫu chỉ là từ đằng xa. Cô ta viết rằng anh yêu tôi, và rằng cô ta đã sớm nhận ra điều đó từ lâu, rằng anh và cô ta đã từng trò chuyện về tôi — ở ngoài đó. Cô ta muốn nhìn thấy anh hạnh phúc, và cô ta nói rằng cô ta tin chắc chỉ có tôi mới mang lại cho anh thứ hạnh phúc mà anh xứng đáng được hưởng. Cô ta viết những bức thư kỳ lạ và điên rồ làm sao — tôi chẳng thèm đưa cho ai xem cả. Nào, anh có biết tất cả những chuyện này có ý nghĩa là gì không? Anh có đoán ra được điều gì không?

— Đó là sự điên rồ — đó chỉ là một minh chứng nữa cho tâm thần bất ổn của cô ấy mà thôi! — hoàng tử nói, đôi môi run rẩy.

— Anh đang khóc đấy phỏng?

— Không, Aglaya. Không, tôi không khóc đâu. — Hoàng tử ngước lên nhìn nàng.

— Thế bây giờ tôi phải làm gì đây? Anh cho tôi lời khuyên xem nào? Dù sao thì tôi cũng không thể tiếp tục nhận những bức thư này hoài được, anh biết đấy.

— Ồ, xin cô hãy buông tha cho cô ấy đi, tôi nài nỉ cô đấy! — hoàng tử kêu lên. — Cô làm sao chen chân nổi vào cái mớ hỗn độn đen tối và u ám này chứ? Hãy để cô ấy yên, và tôi sẽ dùng tất cả khả năng của mình để ngăn cản cô ấy không bao giờ gửi thư cho cô nữa.

— Nếu thế thì anh là một kẻ nhẫn tâm! — Aglaya thét lên. — Hệt như thể anh không nhìn ra được rằng người cô ta yêu không phải là tôi, mà chính là anh, là anh, và chỉ một mình anh mà thôi! Chẳng lẽ anh đã nhận ra mọi ngóc ngách khác ở cô ta, duy chỉ có điều này là anh không nhận ra hay sao? Anh có biết những bức thư này có ý nghĩa gì không? Chúng có nghĩa là sự ghen tuông, thưa anh — chẳng là gì ngoài sự ghen tuông nguyên chất cả! Cô ta — anh tưởng cô ta sẽ thực sự kết hôn với cái tên Rogojin này, như những gì cô ta viết trong đây chắc? Cô ta sẽ tự vẫn ngay vào ngày hôm sau khi anh và tôi chính thức kết hôn cho mà xem.

Hoàng tử rùng mình; lồng ngực chàng như đông cứng lại. Chàng đăm đăm nhìn Aglaya đầy kinh ngạc; thật khó để chàng có thể nhận thức được rằng đứa trẻ này hóa ra cũng là một người phụ nữ.

— Chúa biết rõ lòng tôi, Aglaya, rằng để vãn hồi sự bình yên trong tâm hồn cô ấy và mang lại hạnh phúc cho cô ấy, tôi sẵn sàng hiến dâng cả sinh mạng mình. Nhưng tôi không thể yêu cô ấy, và bản thân cô ấy thừa biết điều đó.

— Ồ, vậy thì hãy tự hy sinh bản thân đi chứ! Cái trò hi sinh đó hợp với anh lắm cơ đấy, anh biết đấy. Sao không làm luôn đi? Mà đừng có gọi tôi là «Aglaya» nữa nhé; dạo này anh cứ gọi tên tôi suốt mấy lần liền rồi đấy. Anh bị ràng buộc rồi, «gột rửa» cô ta là bổn phận của anh cơ mà; anh phải dạt đi đâu đó một chuyến nữa để xoa dịu và vỗ về cô ta chứ. Kìa, thực ra là anh yêu cô ta còn gì!

— Tôi không thể hy sinh bản thân theo cách đó được, dẫu tôi thừa nhận là có lúc tôi từng muốn làm như thế. Ai mà biết được, có lẽ thâm tâm tôi vẫn còn muốn ấy chứ! Nhưng tôi biết chắc một điều rằng, nếu cô ấy kết hôn với tôi thì đó sẽ là sự hủy hoại cuộc đời cô ấy; tôi thừa biết điều đó và thế nên tôi mới để mặc cô ấy tự chịu đựng một mình. Lẽ ra hôm nay tôi phải đến thăm cô ấy; còn bây giờ thì có lẽ tôi sẽ không đi nữa đâu. Cô ấy kiêu hãnh lắm, cô ấy sẽ không bao giờ tha thứ cho bản thân cái bản chất của tình yêu mà tôi dành cho cô ấy đâu, và rồi cả hai chúng tôi sẽ cùng chuốc lấy sự hủy hoại. Chuyện này nghe có vẻ phi tự nhiên, tôi cũng chẳng rõ nữa; nhưng có vẻ như mọi thứ trên đời này đều phi tự nhiên cả rồi. Cô bảo cô ta yêu tôi, hệt như thể đây là tình yêu vậy! Làm sao cô ta có thể yêu tôi được cơ chứ, sau tất cả những gì mà tôi đã trải qua? Không, không, đó không phải là tình yêu.

— Sao mặt anh tái mét đi thế kia! — Aglaya hoảng hốt kêu lên.

— Ồ, có gì đâu. Tôi chưa được ngủ giấc nào, thế thôi, với lại tôi cũng hơi mệt nữa. Tôi — quả thực chúng tôi đã trò chuyện về cô đấy, Aglaya.

— Ồ, ra thế, hóa ra là chuyện có thật đấy nhỉ! Thế mà anh thực sự có thể ngồi bàn tán về tôi với ả ta cơ đấy; và — và làm sao anh có thể đem lòng quý mến tôi khi mà anh mới chỉ gặp tôi có đúng một lần cơ chứ?

— Tôi không biết nữa. Có lẽ là vì tôi có cảm giác mình vừa chạm trán với ánh sáng giữa chốn ngục tù u tối. Tôi đã nói sự thật khi thưa rằng tôi chẳng hiểu vì sao mình cứ luôn nghĩ về cô trước tất cả mọi người. Dĩ nhiên tất cả chỉ giống như một giấc mơ, một giấc mơ giữa chốn kinh hoàng của thực tại. Sau đó tôi bắt đầu lao vào công việc. Tôi vốn chẳng có ý định quay trở lại đây trong vòng hai hay ba năm trời…

— Thế ra anh quay về là vì ả ta à? — Giọng Aglaya run lên bần bật.

— Vâng, tôi về vì cô ấy.

Cả hai chìm vào sự im lặng u ám trong khoảng một hai phút. Aglaya đứng phắt dậy khỏi ghế băng.

— Nếu anh bảo, — nàng bắt đầu với giọng điệu run rẩy, — nếu anh bảo rằng người phụ nữ của anh đã phát điên — thì dẫu sao đi nữa tôi cũng chẳng thèm dính líu gì đến những hoang tưởng tâm thần của ả ta hết. Làm ơn cầm lấy ba bức thư này đi, Lef Nicolaievitch, và ném trả lại chúng cho ả ta hộ tôi. Và nếu ả ta dám, — Aglaya bất chợt thét lên, âm lượng lớn hơn hẳn lúc nãy, — nếu ả ta còn dám viết cho tôi dù chỉ một chữ nữa thôi, hãy nhắn lại rằng tôi sẽ mách bố tôi, và ả ta sẽ được tống thẳng vào nhà thương điên cho mà biết mặt.

Hoàng tử giật nảy mình hốt hoảng trước cơn thịnh nộ bộc phát của Aglaya, và một lớp sương mù dường như kéo sập xuống trước mắt chàng.

— Thực lòng không thể nào có chuyện cô lại cảm thấy như thế được! Cô không hề có ý đó đâu. Không phải sự thật thế đâu, — chàng thì thầm.

— Thật đấy, là sự thật trăm phần trăm đấy, — Aglaya thét lên, giận dữ đến mức gần như mất hết cả lý trí.

— Cái gì là thật? Chuyện quái gì thế này? Cái gì thật cơ? — một giọng nói hoảng hốt vang lên ngay sát bên cạnh họ.

Ngay trước mặt họ lúc này chính là Lizabetha Prokofievna.

— Chứ sao nữa, sự thật là tôi sắp sửa kết hôn với Gavrila Ardalionovitch, rằng tôi yêu anh ấy và dự định sẽ trốn theo anh ấy vào ngày mai đấy, — Aglaya quay phắt sang trút giận vào mặt mẹ mình rồi thét lên. — Mẹ nghe thấy chưa? Sự tò mò của mẹ đã được thỏa mãn chưa đấy? Mẹ có hài lòng với những gì vừa được nghe không hả?

Nói dứt câu, Aglaya liền cắm cổ chạy vụt về hướng nhà.

— Hừm! — chà, dẫu sao thì ngài cũng chưa được phép chuồn đi ngay đâu nhé, bạn tôi ạ, — Lizabetha vừa nói vừa giữ chặt lấy hoàng tử. — Làm ơn bước theo tôi về nhà đi, và giải thích cho tôi nghe đầu đuôi câu chuyện huyền bí này xem nào. Toàn những trò mèo mửa gì không biết nữa! Bản thân tôi suốt cả đêm qua có chợp mắt được tí nào đâu cơ chứ.

Hoàng tử lủi thủi bước theo bà.