Con cù quay và quả bóng nằm sát cạnh nhau trong một ngăn kéo cùng nhiều món đồ chơi khác.

Một hôm, con cù nói với quả bóng: "Vì chúng ta sống gần nhau đến vậy, sao em không làm người yêu của anh?"

Nhưng quả bóng vốn làm bằng da thuộc Ma-rốc, tự cho mình là một tiểu thư đài các, nên nhất định không chịu nghe lời cầu hôn ấy. Hôm sau, cậu bé chủ nhân của đám đồ chơi mở ngăn kéo ra; cậu sơn con cù màu đỏ và vàng, rồi đóng một chiếc đinh bằng đồng sáng bóng xuyên qua đỉnh đầu nó; trông nó vô cùng bảnh bao khi quay tít sau đó.

"Hãy nhìn anh đây," nó nói với quả bóng. "Em nghĩ sao về anh bây giờ? Sao chúng ta không nên kết đôi và trở thành vợ chồng nhỉ? Chúng ta rất xứng đôi vừa lứa!—em có thể nhún nhảy còn anh có thể múa quay. Sẽ chẳng có cặp đôi nào hạnh phúc hơn trên đời này đâu!"

"Anh nghĩ vậy ư?" quả bóng đáp. "Có lẽ anh không biết rằng cha mẹ em là đôi giày da Ma-rốc, và trong người em có một nút bần bằng Tây Ban Nha!"

"Đúng thế, nhưng ngặt nỗi anh lại làm bằng gỗ gụ," con cù nói; "chính Ngài Thị trưởng đã tiện ra anh đấy. Ông ấy có một chiếc máy tiện riêng, và ông rất lấy làm thích thú khi tạo ra anh."

"Em có thể tin anh được chứ?" quả bóng hỏi.

"Mong là anh sẽ không bao giờ bị quất roi nữa nếu những điều anh nói không phải là sự thật," con cù đáp lại.

"Anh khéo miệng thật đấy," quả bóng nói; "nhưng em không được tự do nhận lời cầu hôn của anh. Em coi như đã đính ước với một con chim én rồi. Mỗi lần em bay vút lên không trung, nó lại thò đầu ra khỏi tổ và nói: 'Em có đồng ý không?' Trong thâm tâm, em đã nói Vâng với nó, và điều đó gần như một lời đính ước; nhưng em hứa sẽ không bao giờ quên anh."

"Điều đó ích lợi gì cho anh chứ," con cù nói, và chúng thôi không trò chuyện với nhau nữa.

Hôm sau, quả bóng được mang ra ngoài. Con cù nhìn thấy nó bay vút lên không trung như một chú chim—bay cao đến mức khuất hẳn tầm mắt. Rồi nó quay trở lại; nhưng mỗi lần chạm đất, nó lại nảy cao hơn trước. Chắc hẳn là do nó khao khát được bay cao lên nữa, giống như con chim én, hoặc vì trong người nó có nút bần Tây Ban Nha. Đến lần thứ chín thì quả bóng nhỏ không quay về nữa. Cậu bé tìm mãi tìm mãi, nhưng công toi, vì nó đã biến mất.

"Tôi thừa biết cô ấy ở đâu rồi," con cù thở dài. "Cô ấy đang ở trong tổ chim én, tổ chức lễ cưới."

Con cù càng nghĩ về chuyện này, quả bóng lại càng trở nên đáng yêu trong mắt nó; việc quả bóng không thể làm cô dâu của mình hình như càng làm tình yêu nó dành cho cô lớn hơn. Cô ấy đã chọn người khác thay vì nó, nhưng nó không sao quên được cô. Nó cứ quay tít vòng tròn, vừa quay vừa vo ve, lúc nào cũng tơ tưởng đến quả bóng—người mà càng nghĩ đến, nó lại càng thấy đẹp lộng lẫy. Cứ thế, mấy năm trôi qua—đó đã thành một mối tình cũ, và giờ đây con cù không còn trẻ nữa!

Một ngày nọ, nó được dát vàng toàn thân; chưa bao giờ trong đời nó trông đẹp trai đến thế. Bây giờ nó đã là một con cù bằng vàng, và nó hiên ngang quay, vo ve suốt không ngừng. Nhưng có lần nó nảy lên quá cao—và biến mất!

Người ta tìm kiếm nó khắp nơi—cả dưới tầng hầm—nhưng chẳng thấy tăm hơi đâu. Nó ở đâu nhỉ?

Nó đã nhảy tọt vào thùng rác, nằm lẫn giữa những cọng bắp cải, rác quét nhà, bụi bặm và đủ thứ phế thải từ máng nước trên mái nhà rơi xuống.

Thôi chết! Lớp thếp vàng rực rỡ của mình chẳng mấy chốc sẽ bị tàn phá ở đây cho mà xem. Mình lại rơi vào đống ron rốt nào thế này? Rồi nó liếc nhìn một cọng bắp cải dài nằm quá sát bên mình, và một thứ gì đó kỳ lạ, tròn vo, trông giống như quả táo nhưng lại không phải. Đó là một quả bóng cũ chắc đã nằm cả năm trời dưới máng nước, ngấm nước đến rữa cả ra rồi.

Ơn Chúa! Cuối cùng mình cũng thấy một kẻ môn đăng hộ đối; một kẻ cùng hội cùng thuyền để mà trò chuyện, quả bóng nói, đăm đăm nhìn con cù dát vàng. Bản thân tôi làm bằng da Ma-rốc thật, do đôi tay thiếu nữ khâu lại, và trong mình có một chiếc nút bần Tây Ban Nha; dù bây giờ chẳng ai nhận ra điều đó nữa đâu. Tôi suýt nữa thì kết hôn với chim én, thì chẳng may rủi thế nào lại rơi xuống máng nước trên mái nhà. Tôi nằm ở đó đã năm năm trời, và giờ thì ướt sũng từ trong ra ngoài. Anh có thể tưởng tượng tình cảnh của một tiểu thư như tôi tẻ nhạt đến nhường nào rồi đấy.

Con cù chẳng nói gì. Càng nghĩ về mối tình xưa, và càng nghe ngóng, nó càng chắc chắn rằng đây chính là nàng.

Đúng lúc đó, chị giúp việc đến đổ thùng rác. Ơ hay! chị ta kêu lên; kìa con cù bằng vàng đây mà. Thế là con cù lại được mang về phòng đồ chơi, được sử dụng và trân trọng như trước, trong khi chẳng ai còn nghe nhắc gì đến quả bóng nữa.

Và con cù không bao giờ nhắc lại mối tình cũ của mình nữa—cảm xúc ấy chắc đã phai mờ. Và cũng chẳng có gì là lạ, khi đối tượng của nó đã nằm năm năm trời trong cống rác, ướt sũng từ trong ra ngoài, rồi lại gặp lại nhau trong một thùng rác.