— Ta sắp kể một câu chuyện đây, — Gió nói.

— Xin lỗi ngài, — Mưa cất lời, — nhưng bây giờ đến lượt tôi chứ. Chẳng phải ngài đã gào thét ngoài góc phố suốt bấy lâu nay, hết sức bình sinh rồi sao?

— Đó là sự biết ơn mà ngươi dành cho ta ư? — Gió bảo; — Chính ta, vì vinh dự của ngươi, đã lộn trái — vâng, thậm chí bẻ gãy — tất cả ô dù, khi mọi người chẳng thèm đếm xỉa gì đến ngươi.

— Để tôi tự nói lấy, — Ánh Dương lên tiếng. — Im lặng nào! — Và Ánh Dương thốt lên với vẻ huy hoàng và uy quyền đến mức Gió kiệt sức đành ngã rạp xuống, còn Mưa, vừa quất vào Gió vừa lắc hắn, tiếp lời:

— Chúng ta sẽ không nhịn nữa! Ả lúc nào cũng chực chen vào — mụ Ánh Dương ấy mà. Đừng nghe ả nói; những gì ả định nói chẳng đáng nghe đâu. — Thế nhưng Ánh Dương vẫn bắt đầu cất lời, và đây là những gì nàng kể:

— Một con thiên nga xinh đẹp bay lượn trên những con sóng đại dương đang cuồn cuộn dâng trào. Từng chiếc lông của nó đều ánh lên sắc vàng rực rỡ; và một chiếc lông đã rớt xuống con tàu buôn lớn đang giương căng buồm lướt đi.

Chiếc lông rơi trên mái tóc xoăn bồng bềnh của một chàng thanh niên có nhiệm vụ quản lý hàng hóa trên tàu — người ta gọi anh ta là sĩ quan quản vận. Chiếc lông của loài chim may mắn chạm vào trán anh, biến thành chiếc bút trong tay anh, và mang lại cho anh vận may lớn đến nỗi chẳng mấy chốc anh đã trở thành một thương gia giàu có, đủ tiền để tự mua cho mình những chiếc cựa bằng vàng — đủ giàu để biến một chiếc đĩa vàng thành chiếc khiên của quý tộc, nơi mà, — Ánh Dương nói, — ta chiếu rọi vào.

Con thiên nga bay xa mãi, xa mãi, qua đồng cỏ xanh ngập tràn ánh nắng, nơi cậu bé chăn cừu nhỏ tuổi, mới bảy tuổi đầu, đang nằm nghỉ trong bóng râm của cội cây già, cái cây duy nhất có thể nhìn thấy được.

Trong chuyến bay, con thiên nga đã hôn một chiếc lá của cây, và khi rơi vào tay cậu bé, nó biến thành ba chiếc — thành mười chiếc — thành cả một cuốn sách; vâng, và trong sách, cậu đọc được về tất cả những điều kỳ diệu của thiên nhiên, về tiếng mẹ đẻ, về niềm tin và sự hiểu biết. Đến đêm, cậu đặt cuốn sách dưới gối để không quên những gì mình vừa đọc.

Cuốn sách kỳ diệu ấy cũng dẫn dắt cậu đến lớp học, và từ đó đi khắp nơi để tìm kiếm tri thức. Ta đã từng đọc tên cậu giữa những bậc học giả, — Ánh Dương nói.

Con thiên nga bay vào khu rừng tĩnh lặng, cô tịch, và nghỉ ngơi một lúc bên hồ nước sâu thẳm, tối sẫm nơi mọc đầy hoa súng, nơi có những trái táo dại ven bờ, nơi chim cu và chim bồ câu rừng làm tổ.

Trong rừng có một người phụ nữ nghèo đang đi nhặt củi — những cành cây và củi khô đã rụng xuống. Bà gác chúng thành bó trên lưng, và trong vòng tay ôm lấy đứa con nhỏ. Bà cũng nhìn thấy con thiên nga vàng, loài chim may mắn, khi nó cất cánh bay lên từ đám sậy bên bờ. Thứ gì mà lấp lánh thế kia? Một quả trứng vàng vẫn còn ấm nguyên. Bà đặt nó vào ngực áo, và hơi ấm vẫn lan tỏa. Chắc chắn có sự sống trong quả trứng! Bà nghe thấy tiếng mổ lách tách khe khẽ bên trong lớp vỏ, nhưng lại tưởng đó là nhịp đập của trái tim mình.

Về đến túp lều nghèo nàn, bà lấy quả trứng ra. „Tích! tích!“ nó kêu lên, cứ như thể đó là một chiếc đồng hồ vàng, nhưng không phải; đó là một quả trứng — một quả trứng thực sự, có sự sống.

Quả trứng nứt ra và hé mở, và một chú thiên nga con đáng yêu, toàn thân phủ lớp lông tơ tựa vàng ròng tinh khiết nhất, thò chiếc đầu nhỏ xíu ra ngoài. Quanh cổ nó có bốn chiếc vòng, và vì người phụ nữ này có bốn đứa con — ba đứa ở nhà, và đứa nhỏ này đang đi cùng bà trong khu rừng cô tịch — bà liền hiểu ngay rằng mỗi đứa con sẽ có một chiếc. Vừa lúc bà cầm lấy chúng thì chú chim vàng nhỏ bé cất cánh bay đi.

Bà hôn từng chiếc vòng, rồi bắt mỗi đứa trẻ hôn một chiếc vòng, áp nó vào tim đứa trẻ một lúc, đoạn đeo vào ngón tay chúng. Ta đã chứng kiến tất cả, — Ánh Dương nói, — và ta cũng thấy những chuyện xảy ra sau đó.

Một trong những đứa trẻ, khi đang chơi đùa bên bờ mương, liền bốc một nắm đất sét rồi nhào nặn cho đến khi nó thành hình, trông giống như Jason — người đã đi tìm bộ lông cừu vàng và tìm thấy nó.

Đứa con thứ hai chạy ra đồng cỏ, nơi mọc đầy hoa — đủ mọi loài hoa với muôn vàn màu sắc tưởng tượng được. Cậu hái một nắm và bóp thật mạnh đến mức nhựa hoa văng vào mắt, và một ít dính lên chiếc vòng trên tay cậu. Nó cựa quậy và bò ngấm vào trí óc lẫn đôi bàn tay cậu, để rồi sau bao ngày tháng, người ta ở thành phố lớn đã bàn tán về tài năng họa sĩ lừng danh của cậu.

Đứa con thứ ba ngậm chiếc vòng trong răng, cắn chặt đến mức nó phát ra âm thanh — âm vang của một khúc ca từ sâu thẳm trái tim. Rồi những tư tưởng và cảm xúc trào dâng thành giai điệu tuyệt diệu,— trào dâng như những cánh thiên nga cất tiếng hát,— đồng thời cũng lao vút, như những cánh thiên nga, vào lòng đại dương sâu thẳm. Cậu trở thành một nhà soạn nhạc vĩ đại, một bậc thầy mà bất cứ quốc gia nào cũng có quyền tự hào tuyên bố: „Cậu ấy thuộc về ta, bởi vì cậu ấy thuộc về nhân loại.“

Và đứa con thứ tư — vâng, nó chính là „con vịt xấu xí“ trong gia đình. Người ta bảo nó bị bệnh cúm gà và phải ăn hạt tiêu với bơ như một con gà ốm, và đó là những gì người ta cho nó; nhưng từ ta, nó nhận được một nụ hôn ấm áp, đẫm ánh nắng, — Ánh Dương nói. — Nó nhận được mười nụ hôn bù cho một. Nó là một nhà thơ, suốt cả cuộc đời vừa được ban những nụ hôn, lại vừa phải chịu đựng bao đòn roi dập vùi.

Nhưng nó giữ được thứ không ai có thể cướp mất — chiếc vòng may mắn từ con thiên nga vàng của Nữ thần May mắn. Tư tưởng của nó chắp cánh bay vút lên cao như những cánh bướm đang ca hát — biểu tượng của một sự sống bất tử.

— Đó là một câu chuyện dài dằng dặc kinh khủng, — Gió nói.

— Lại vừa ngốc nghếch vừa tẻ nhạt nữa, — Mưa phụ họa. — Xin ngài hãy thổi vào tôi đi, để tôi có thể hồi sức lại đôi chút.

Và trong khi Gió thổi, Ánh Dương cất lời: — Con thiên nga may mắn bay qua vịnh nhỏ xinh đẹp nơi những người đánh cá đã giăng lưới. Người nghèo khổ nhất trong số họ đang ước ao được kết hôn — và quả nhiên anh đã cưới vợ.

Đến với anh, con thiên nga mang theo một mảnh hổ phách. Hổ phách có sức hút vạn vật, và mảnh hổ phách này đã thu hút những trái tim hướng về ngôi nhà nơi người đánh cá sống cùng người vợ mới cưới. Hổ phách là loại trầm hương tuyệt vời nhất, tỏa ra một làn hương dịu ngọt như từ chốn linh thiêng, một hơi thở dịu êm từ thiên nhiên tươi đẹp mà Thượng đế đã dựng nên. Và người đánh cá cùng vợ đã sống hạnh phúc, biết ơn trong mái ấm bình yên của họ, mãn nguyện ngay cả trong nghèo khó. Cứ thế, cuộc đời họ đã trở thành một Câu Chuyện Ánh Dương thực sự.

— Ta nghĩ chúng ta nên dừng lại ở đây thì hơn, — Gió nói. — Ta buồn ngủ khủng khiếp rồi. Ánh Dương nói chuyện đủ lâu lắm rồi đấy.

— Tôi cũng nghĩ vậy, — Mưa đồng tình.

Còn chúng ta, những kẻ đã lắng nghe câu chuyện, thì nói gì nào?

Chúng ta nói: „Thế là câu chuyện đã kết thúc.“