LITTLE TUK! Một cái tên thật lạ lùng làm sao! Dẫu vậy, đó chẳng phải tên thật của cậu bé. Tên thật của cậu là Carl; nhưng khi còn quá nhỏ chưa biết nói sõi, cậu thường tự gọi mình là Tuk. Thật khó mà hiểu vì sao, bởi cái tên ấy chẳng có điểm nào giống với "Carl"; thế nhưng, miễn là người ta biết đến, thì cái tên nào cũng tốt cả thôi.

Bé Tuk bị bỏ lại nhà để chăm sóc cô em gái Gustava nhỏ hơn cậu rất nhiều; đồng thời cậu còn phải học bài. Có hai việc phải làm cùng một lúc, mà chúng lại chẳng hề hợp nhau chút nào. Cậu bé tội nghiệp vừa bồng em trên đùi, vừa hát cho em nghe tất cả những bài hát cậu biết, thỉnh thoảng lại liếc nhìn cuốn sách địa lý đang mở bên cạnh. Sáng ngày mai, cậu buộc phải thuộc lòng tên của tất cả các thị trấn ở Seeland và có thể kể van vách mọi điều về chúng.

Cuối cùng mẹ cũng về và bồng bé Gustava vào lòng. Tuk chạy vội ra cửa sổ, đọc ngấu nghiến cho đến khi mờ cả mắt — bởi trời đang sẩm tối, và mẹ cậu chẳng có tiền mua nến.

"Kìa bà bán giặt thuê đang đi xuống ngõ," mẹ nói khi nhìn ra ngoài cửa sổ. "Tội nghiệp, bà ấy lê bước còn chẳng nổi; thế mà giờ lại phải xách cái thùng nặng trịch từ dưới giếng lên. Con ngoan của mẹ, hãy chạy sang giúp đỡ người khốn khổ ấy một tay, chịu không nào?" Và bé Tuk liền chạy thật nhanh ra giúp gánh nặng chiếc thùng. Nhưng khi cậu quay trở lại phòng, trời đã tối mịt. Chẳng ai đả động gì đến chuyện cây nến, mà có ước cũng chẳng ích gì; cậu đành phải lên chiếc giường nhỏ của mình vốn được ghép từ một chiếc ghế băng cũ.

Cậu nằm đó, đầu vẫn suy nghĩ về bài địa lý, về Seeland, và tất cả những gì thầy giáo đã giảng. Vì thiếu ánh sáng, cậu không thể đọc lại cuốn sách nhưẽ lẽ ra phải làm. Thế là cậu nhét cuốn sách địa lý xuống dưới gối. Ai đó từng bảo cậu rằng làm vậy sẽ giúp cậu nhớ bài một cách kỳ diệu, nhưng ngặt nỗi cậu chưa bao giờ thấy cách đó linh nghiệm cả.

Cậu cứ nằm đó miên man suy nghĩ, cho đến đột nhiên cậu cảm thấy như có ai đó đang dịu dàng niêm phong đôi môi và đôi mắt mình bằng một nụ hôn. Cậu ngủ thiếp đi mà như thức, bởi cậu tưởng chừng nhìn thấy đôi mắt hiền từ, nhân hậu của bà bán giặt thuê đang nhìn chằm chằm vào mình, và nghe thấy bà nói: "Thật là xấu hổ làm sao nếu ngày mai cháu không thuộc bài, bé Tuk ạ. Cháu đã giúp bà; giờ bà sẽ giúp cháu, và Chúa sẽ phù hộ cho cả hai chúng ta."

Ngay lập tức, những trang sách dưới đầu bé Tuk bắt đầu sột soạt, và cậu nghe thấy tiếng vật gì đó đang bò lổm ngổm dưới gối mình.

"Cục tác, cục tác, cục tác!" một con gà mái kêu lên khi nó bò lại gần cậu. (Nó đến từ thị trấn Kjöge.) "Ta là gà mái Kjöge," nó nói. Và rồi nó kể cho cậu nghe thị trấn nhỏ ấy có bao nhiêu dân cư, kể về trận chiến từng diễn ra nơi đây, và giờ thì nó chẳng đáng bận tâm đến nữa bởi có quá nhiều thứ vĩ đại hơn thế.

Sột soạt! lạch tạch lách cách! và giờ đây một con chim bằng gỗ lớn nhảy phốc xuống giường. Đó là con vẹt gỗ từ trường bắn ở Præstö. Nó đã tính toán số dân ở Præstö, và nhận thấy ở đó có số cư dân bằng đúng số đinh trên người nó. Nó là một con chú chim kiêu hãnh. "Thorwaldsen từng sống ở một góc Præstö, ngay sát cạnh ta. Ta có phải là một con chim xinh xắn, một chú vẹt vui tươi hay không?"

Và giờ đây bé Tuk không còn nằm trên giường nữa. Chớp mắt một cái, cậu đã thấy mình đang cưỡi ngựa phi nước đại, phi nước đại! Một hiệp sĩ hào hoa, đội chiếc mũ trụ sáng ngời với chùm lông vũ phấp phới — một hiệp sĩ thời cổ đại — đang ôm lấy cậu trên chính con ngựa của ngài; và họ cùng nhau phi ngựa qua khu rừng của thành phố cổ Vordingborg, nơi giờ đây lại trở thành một thị trấn lớn và tấp nập một lần nữa. Những ngọn tháp cao của lâu đài nhà vua vươn lên bầu trời, và ánh đèn rực rỡ lấp lánh qua những khung cửa sổ. Bên trong rộn rã tiếng âm nhạc và cuộc vui. Vua Waldemar đang dìu các bậc quý phụ nhân trong triều đình cùng khiêu vũ với mình.

Bỗng nhiên trời hửng sáng, những ngọn đèn nhạt dần, mặt trời mọc lên, đường nét của những tòa nhà phai mờ đi, và cuối cùng chỉ còn lại một ngọn tháp cao đứng đó đánh dấu nơi từng là lâu đài hoàng gia. Thành phố rộng lớn đã thu gọn lại thành một thị trấn nhỏ nghèo nàn, vẻ tầm thường. Những cậu học trò tay cắp sách địa lý bước ra từ trường học, cất giọng: "Hai nghìn dân"; nhưng đó chỉ là một lời khoác lác, bởi thị trấn chẳng có nổi chừng ấy người.

Và bé Tuk đang nằm trên giường. Cậu không biết mình vừa mơ hay thực, nhưng ngay bên cạnh cậu lại có ai đó xuất hiện.

"Bé Tuk! Bé Tuk!" một giọng nói cất lên; đó là giọng của một thủy thủ trẻ tuổi. "Ta đến để mang lời chào gửi tới từ Korsör. Korsör là một thị trấn mới, một thị trấn tràn đầy sức sống, với tàu thủy và xe ngựa chuyển phát thư tín. Xưa kia người ta thường gọi nó là một nơi thấp kém, xấu xí, nhưng giờ thì họ không còn nói thế nữa.

"'Ta ở bên bờ biển,' Korsör cất lời; 'Ta có những con đường cái quan rộng mở và những khu vườn dạo mát; và ta đã sinh ra một nhà thơ, một nhà thơ đầy dí dỏm nữa, điều mà không phải nhà thơ nào cũng đạt được. Đã có lúc ta định phái một con tàu đi vòng quanh thế giới; dù không làm thế, nhưng lẽ ra ta đã có thể làm được. Ta ngự trị thật nên thơ, ngay sát bến cảng; và ta ngát hương thơm, bởi những đóa hồng rực rỡ nhất nở rộ xung quanh ta, ngay bên những cánh cổng của ta.'"

Và bé Tuk có thể ngửi thấy mùi hương hoa hồng, ngắm nhìn chúng cùng những chiếc lá xanh mướt. Nhưng chỉ trong chớp mắt, chúng đã biến mất; những chiếc lá xanh lan rộng và dày lên — một lùm cây tươi tốt đã mọc lên phía trên làn nước trong vắt của vịnh, và nhô lên trên lùm cây là hai ngọn tháp nhọn cao vút của một ngôi nhà thờ cổ kính huy hoàng. Từ sườn ngọn đồi phủ đầy cỏ, một dòng suối phun trào những tia nước màu cầu vồng với giọng ca vui tươi, rộn rã, và ngay bên cạnh là một vị vua đội vương miện vàng trên mái tóc đen dài. Đó chính là Vua Hroar của những dòng suối; và ngay gần đó là thị trấn Roskilde (Suối của Hroar). Trên con đường rộng lớn dẫn lên đồi, tất cả các vị vua và hoàng hậu Đan Mạch đều đội vương miện vàng đi tới; họ tay trong tay bước vào nhà thờ, và tiếng đàn đại phong cầm trầm hùng hòa quyện cùng tiếng suối róc rách trong trẻo. Bởi hầu hết các vị vua và hoàng hậu Đan Mạch đều được chôn cất trong ngôi nhà thờ tuyệt đẹp này. Và bé Tuk đã chứng kiến, lắng nghe tất cả.

"Đừng quên các thị trấn nhé," Vua Hroar dặn dò.

Rồi tất cả biến mất; dẫu chẳng biết chúng đi đâu. Cảm giác giống như việc lật từng trang sách vậy.

Và lúc này, trước mặt cậu là một bà lão nông dân đến từ Sorö, thị trấn nhỏ yên bình nơi cỏ mọc ngay giữa quảng trường chợ. Chiếc tạp dề vải lanh màu xanh của bà vắt ngược lên đầu và lưng, ướt sũng như thể vừa trải qua một trận mưa rào nặng hạt.

"Và quả thực là vậy rồi," bà nói. Rồi bà kể rất nhiều điều thú vị trích từ các vở kịch của Holberg, ngâm những khúc ballad về Waldemar và Absalon; bởi Holberg chính là người đã lập nên một học viện tại quê hương bà.

Đột nhiên bà cụ co rúm người lại và lắc lư cái đầu như thể một con ếch chuẩn bị nhảy. "Koax!" bà kêu lên; "trời ướt át, lúc nào cũng ướt át, và ở Sorö thì tĩnh mịch như nấm mồ vậy." Bà đã biến thành một con ếch. "Koax!" và rồi bà lại trở thành một bà lão. "Người ta phải ăn mặc tùy theo thời tiết chứ," bà nói.

"Trời ướt! trời ướt! Quê hương ta giống như một cái chai; người ta đi vào bằng nút chai, và cũng phải đi ra bằng đường nút chai. Thời xưa chúng ta có những loài cá ngon nhất; còn giờ đây chúng ta có những cậu bé má hồng hào tươi tắn nằm dưới đáy chai. Ở đó chúng học sự khôn ngoan — tiếng Hy Lạp, tiếng Hy Lạp, và tiếng Do Thái! Koax!"

Âm thanh phát ra y hệt như tiếng ếch nhái kêu ổ ộp, hay như có ai đó đang đi những đôi bốt nặng nề bước qua vùng đầm lầy rộng lớn. Giọng điệu của bà cứ đều đều một giọng mới chán ngắt làm sao, khiến bé Tuk chìm ngay vào giấc ngủ say; và đó quả là một điều tuyệt vời cho cậu.

Nhưng ngay cả trong giấc ngủ, một giấc mơ vẫn hiện về, hoặc gọi là gì đi nữa cũng mặc. Em gái nhỏ Gustava của cậu, với đôi mắt xanh và những lọn tóc xoăn màu lanh, đã lớn thành một thiếu nữ cao ráo, xinh đẹp, dù chẳng có đôi cánh nào nhưng lại biết bay; và thế là họ bay vút đi — bay qua Seeland — qua những khu rừng xanh thẳm và làn nước biếc.

"Nghe kìa! Em có nghe thấy tiếng gà gáy không, bé Tuk? 'Ò ó o!' Đang có những chú gà bay tới từ Kjöge đấy, và em sẽ có một cái sân vườn, một cái sân nuôi gia cầm thật là to lớn của riêng mình! Em sẽ chẳng bao giờ phải chịu cảnh đói khát hay thiếu thốn. Con ngỗng vàng, loài chim mang điềm lành, sẽ thuộc về em; em sẽ trở thành một người giàu có và hạnh phúc. Ngôi nhà của em sẽ sừng sững vươn lên như những ngọn tháp của Vua Waldemar và được trang hoàng lộng lẫy bằng những bức tượng giống như tác phẩm của Thorwaldsen tại Præstö.

"Hãy hiểu cho tường tận nhé; tiếng thơm của em sẽ được vang danh khắp thế giới, giống như con tàu từng dự định giương buồm từ Korsör, và tại Roskilde em sẽ cất lời bàn bạc, đưa ra những mưu lược thật khôn ngoan và chuẩn xác, bé Tuk ạ, giống như Vua Hroar; và khi cuối cùng em nằm xuống trong ngôi mộ yên bình của mình, em sẽ ngủ thật an giấc —"

"Như thể tôi đang ngủ ở Sorö vậy," Tuk nói, và cậu bừng tỉnh. Đó là một buổi sáng rực rỡ, cậu chẳng thể tài nào nhớ nổi giấc mơ của mình, nhưng điều đó cũng chẳng có gì là cần thiết. Người ta chẳng việc gì phải biết trước những gì mình sẽ sống để chứng kiến.

Và bây giờ cậu bật dậy thật nhanh khỏi giường, tìm cuốn sách đã nằm dưới gối từ tối hôm qua. Cậu đọc bài và nhận ra mình đã thuộc làu làu tất cả các thị trấn.

Bà cụ bán giặt thuê thò đầu qua cửa và nói với một cái gật đầu thân thiện: "Cảm ơn đứa trẻ ngoan vì sự giúp đỡ ngày hôm qua của cháu nhé. Mong rằng Chúa sẽ biến những giấc mơ đẹp đẽ và rực rỡ nhất của cháu thành hiện thực! Ta biết Ngài sẽ làm vậy."

Bé Tuk đã quên mất mình mơ những gì, nhưng điều đó chẳng hề gì. Đã có Đấng Tối Cao ở trên trời biết rõ tất cả.