Tuổi Thơ

Lượt đọc: 494 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Xiii — Natalia Savishna

❊ ❊ ❊

Ngày trước, trong cái sân trang ốc của điền trang Chabarovska, thường có một cô bé hay chạy nhảy tên là Natashka. Cô luôn mặc áo vải bông, đi chân trần, má hồng hào, mũm mĩm và vui vẻ. Chính vì sự nài nỉ và khẩn khoản của cha cô, người thổi kèn Savi, mà ông nội tôi đã “đưa cô lên nhà trên” – nghĩa là nhận cô làm một trong những nữ tì hầu hạ vợ ông. Trong vai trò hầu phòng, Natashka đã tỏ ra vô cùng tháo vát và nhã nhặn, đến nỗi khi mẹ tôi ra đời và cần một vú nuôi, Natashka đã được tin tưởng giao phó trọng trách ấy. Ở cương vị mới này, cô càng giành thêm được nhiều lời ca ngợi và phần thưởng nhờ sự siêng năng, đáng tin cậy cùng lòng tận tụy đối với cô chủ nhỏ. Tuy nhiên, chẳng bao lâu sau, mái tóc điểm phấn và đôi giày khóa cài của gã gia nhân trẻ tuổi đầy xốc nổi Foka — kẻ thường xuyên có cơ hội tán tỉnh cô vì cùng làm việc trong nhà — đã làm rung động trái tim ngây thơ nhưng giàu tình cảm của cô. Cuối cùng, cô liều lĩnh đến xin phép ông nội cho mình được kết hôn với Foka. Thế nhưng, người chủ điền trang lại vô cùng tức giận trước thỉnh cầu đó, nổi cơn lôi đình và trừng phạt tội nghiệp Natashka bằng cách đày cô đến một nông trại thuộc quyền sở hữu của ông ở một vùng thảo nguyên hẻo lánh. Cuối cùng, sau nửa năm vắng bóng mà người ta chẳng thể tìm được ai thay thế, cô được gọi về làm lại công việc cũ. Trở về trong bộ xiêm y rách rưới, cô sụp xuống chân ông nội, thiết tha cầu xin ông rủ lòng thương tha thứ, ban lại ơn huệ và quên đi sự dại dột mà cô đã phạm phải — một sự dại dột mà cô cam đoan sẽ không bao giờ tái diễn. Và cô đã giữ đúng lời hứa ấy.

Kể từ dạo đó, cô không gọi mình là Natashka nữa, mà là Natalia Savishna, đồng thời bắt đầu đội khăn trùm đầu. Giờ đây, toàn bộ tình yêu trong trái tim cô đều dành trọn cho đứa trẻ mà cô chăm sóc. Khi mẹ tôi có gia sư đến dạy học, Natalia được trao chìa khóa làm quản gia, từ đó gánh vác trách nhiệm quản lý kho vải vác và lương thực. Những nhiệm vụ mới này được cô hoàn thành với sự trung thành và lòng nhiệt huyết không gì sánh được. Cô sống hoàn toàn vì lợi ích của chủ nhân. Bất cứ điều gì cô phát hiện ra có sự gian lận, hoang phí hay thất thoát, cô đều tìm cách khắc phục bằng hết khả năng của mình. Khi mẹ tôi kết hôn và muốn tìm cách đền đáp Natalia Savishna vì hai mươi năm chăm sóc và nhọc nhằn, mẹ đã cho gọi cô đến, dùng những lời lẽ dịu dàng nhất để bày tỏ sự gắn bó và yêu thương, rồi trao tận tay cô tờ giấy tự do có đóng dấu mộc [Xin nhắc lại rằng đây là thời kỳ chế độ nông nô còn tồn tại], đồng thời nhắn nhủ rằng dù cô có tiếp tục phục vụ trong gia đình hay không, cô vẫn sẽ mãi nhận được khoản lương hưu hằng năm là ba trăm rúp. Natalia lắng nghe trong lặng lẽ. Sau đó, cô cầm tờ giấy trên tay, cau mày nhìn ngắm, lẩm bẩm điều gì đó trong miệng rồi lao vụt ra khỏi phòng, sập cửa cái rầm phía sau lưng. Không hiểu nổi nguyên nhân của hành động kỳ lạ ấy, mẹ tôi liền đi theo vào phòng cô và thấy cô đang ngồi đẫm lệ trên chiếc rương của mình, hai tay vo nhàu chiếc khăn mùi xoa, thê thiết nhìn những mảnh vụn của tờ giấy đang nằm rải rác dưới sàn nhà.

“Có chuyện gì thế, Natalia Savishna thân mến?” mẹ tôi vừa nói vừa cầm lấy tay cô.

“Thưa không có gì ạ,” cô đáp; “chỉ là… chỉ là chắc tôi đã làm điều gì trái ý phu nhân, nên ngài mới muốn đuổi tôi ra khỏi nhà. Thôi được, tôi xin đi.”

Cô rút tay lại, kìm nén những giọt nước mắt chực trào, đứng dậy toan bước ra khỏi phòng, nhưng mẹ tôi đã giữ cô lại, và hai người ôm lấy nhau khóc nghẹn ngào một hồi.

Từ khi tôi còn tấm bé, tôi đã luôn ghi nhớ hình ảnh Natalia Savishna cùng tình yêu thương và sự dịu dàng của bà; thế nhưng mãi đến tận bây giờ tôi mới thấu hiểu hết giá trị đích thực của những điều đó. Ngày trước, chưa bao giờ tôi nghĩ rằng người hầu già này lại là một con người hiếm có và tuyệt vời đến nhường nào. Không những bà chẳng bao giờ nói về bản thân, mà dường như bà còn chẳng mảy nghĩ ngợi gì cho chính mình. Cả cuộc đời bà là sự hòa quyện của tình yêu thương và lòng hy sinh quên mình. Thế nhưng, tôi đã quá quen thuộc với tình cảm và sự thuần hậu trong tâm hồn bà đến mức tôi không thể mường tượng ra bất kỳ điều gì khác đi. Tôi chưa từng nghĩ đến việc cảm ơn bà, hay tự hỏi bản thân rằng: “Bà ấy có hạnh phúc không? Bà ấy có mãn nguyện không?” Thường thì với lý do này hay lý do khác, tôi hay bỏ dở bài vở để chạy sang phòng bà, rồi ngồi xuống và bắt đầu luyên thuyên độc thoại cứ như thể không có bà ở đó vậy. Bà lúc nào cũng bận rộn vá víu thứ gì đó, hoặc dọn dẹp ngăn nắp những chiếc kệ áp tường trong phòng, hoặc đánh dấu lên từng tấm vải vóc, đến nỗi bà chẳng mảy may để tâm đến những lời nhảm nhí của tôi — nào là tôi sau này sẽ làm đại tướng, sẽ cưới một người vợ tuyệt đẹp, sẽ tậu một con ngựa tía, sẽ tự xây cho mình một ngôi nhà bằng thủy tinh, sẽ mời họ hàng của Karl Ivanitch từ xứ Sachsen sang thăm, vân vân và vân vân; để rồi tất cả những điều ấy, bà chỉ đáp lại bằng câu: “Vâng, thưa cục cưng của tôi, vâng.” Sau đó, khi tôi đứng dậy chuẩn bị ra về, bà sẽ mở một chiếc rương màu xanh dương — nơi bên trong nắp rương có dán một bức tranh màu hình người lính hussar từng được gỡ ra từ một lọ nước hoa cùng bức ký họa do Woloda vẽ — rồi lấy từ đó ra một viên trầm xông phòng, châm lửa đốt và quạt qua quạt lại cho tôi hưởng hương thơm, vừa nói:

“Những viên này, con ạ, là do ông ngoại con (hiện đã ở trên Thiên đường) mang về từ Otchakov sau chiến dịch đánh quân Thổ đấy.” Rồi bà lại thở dài nói thêm: “Nhưng đây gần như là viên cuối cùng mất rồi.”

Những chiếc rương chật kín căn phòng của bà dường như chứa đựng tất cả mọi thứ trên đời. Hễ ai cần thứ gì, mọi người lại bảo: “À, ra chỗ Natalia Savishna mà hỏi,” và quả nhiên, hiếm khi nào bà không tìm ra món đồ được yêu cầu rồi mài giọt thốt lên: “Các người thấy chưa, đây là cái công giữ gìn mọi thứ đấy!” Trong những chiếc rương của bà có hàng ngàn món đồ mà chẳng một ai trong nhà ngoài bà nghĩ đến chuyện cất giữ.

Có một lần tôi đã nổi giận với bà. Câu chuyện diễn ra thế này.

Một hôm sau bữa trưa, tôi tự rót cho mình một ly kvass, rồi sơ ý làm rơi chiếc bình thủy tinh, khiến khăn trải bàn bị vấy bẩn.

“Hãy gọi Natalia ra đây để bà ấy tận mắt thấy cục cưng của bà ấy vừa gây ra điều gì kìa,” mẹ tôi nói.

Natalia bước vào, lắc đầu nhìn tôi khi thấy bãi chiến trường tôi vừa tạo ra; nhưng mẹ tôi thì thầm gì đó vào tai bà, liếc nhìn tôi một cái rồi bước ra khỏi phòng.

Tôi đang lanh chanh định chuồn đi với tâm trạng phơi phới nhất có thể, thì Natalia từ sau cánh cửa lao vụt ra tay cầm mảnh khăn trải bàn, chộp lấy tôi và dùng chính chỗ bị vấy bẩn chà mạnh lên mặt tôi, miệng lặp đi lặp lại: “Từ nay mi còn dám phá phách khăn trải bàn nữa không!”

Tôi vùng vẫy kịch liệt và gào lên vì tức tối.

“Cái gì chứ?” Tôi tự nhủ khi chạy trốn vào phòng khách trong làn nước mắt nhòe nhoẹt, “Nghĩ sao mà Natalia Savishna — chỉ là một con mụ Natalia bình thường — lại dám xưng ‘mi’ với mình và lấy cái khăn bàn ướt nhẹp chà lên mặt mình cứ như thể mình chỉ là một tên đầy tớ mọn! Thật là quá quắt!”

Thấy cơn thịnh nộ của tôi, Natalia lùi ra ngoài, còn tôi thì cứ bước đi nghênh ngang và lên kế hoạch trừng phạt người đàn bà cả gan dám xúc phạm mình. Thế nhưng, chỉ chưa đầy vài phút trôi qua, Natalia đã quay trở lại. Bà rón rén đến bên tôi, bắt đầu dỗ dành:

“Thôi nào, cục cưng của tôi. Đừng khóc nữa. Hãy tha thứ cho sự lỗ mãng của ta nhé. Ta đã sai rồi. Con SẼ tha lỗi cho ta chứ, người đẹp của ta? Nào, ngoan nào, ngoan nào,” rồi bà lấy từ trong chiếc khăn mùi xoa ra một gói giấy hồng đựng hai chiếc bánh ngọt nhỏ cùng một quả nho, đưa ra mời tôi bằng bàn phu tay run rẩy. Tôi không dám nhìn thẳng vào khuôn mặt của người phụ nữ già tốt bụng ấy, mà quay mặt đi, nhận lấy gói bánh trong khi nước mắt càng tuôn rơi xối xả hơn — dẫu lúc này là vì tình yêu thương và sự hổ thẹn, chứ không còn vì giận hờn nữa.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.