“Ô kìa, Woloda! Thế là tối nay chúng ta sắp được khiêu vũ rồi,” Seriosha vừa nói, vừa bước ra từ phòng khách và lôi từ trong túi ra một đôi găng tay mới tinh. “Chắc là PHẢI mang găng tay chứ nhỉ?”
“Trời ạ! Mình phải làm sao đây? Nhà mình không có găng tay,” tôi thầm nghĩ. “Mình phải lên gác tìm mới được.” Dù lục tung từng ngăn kéo, nhưng tôi chỉ tìm thấy một chiếc găng tay đi đường màu xanh lá ở ngăn này, và một chiếc găng tay màu tím nhạt ở ngăn khác—một vật chẳng thể dùng được vào việc gì, thứ nhất vì nó đã rất cũ và bẩn, thứ hai vì nó quá rộng đối với tôi, và thứ ba (cũng là quan trọng nhất) là vì ngón giữa đã bị thiếu—Karl đã cắt nó đi từ lâu để đeo che một ngón tay bị đau.
Tuy nhiên, tôi vẫn xỏ vào—không phải là không có chút ngượng ngùng khi ngắm nghía khoảng trống do ngón giữa để lại cùng những viền dính đầy mực quanh chiếc lỗ trống hoác ấy.
“Giá mà có Natalia Savishna ở đây,” tôi ngẫm nghĩ, “thì thế nào chúng ta cũng tìm được vài chiếc găng tay. Mình không thể xuống nhà với bộ dạng thế này được. Nhưng nếu họ hỏi tại sao mình không khiêu vũ, mình biết trả lời ra sao đây? Mà mình cũng chẳng thể ở lại đây mãi, kẻo họ lại sai người lên gác gọi bây giờ. Biết tính sao đây trời?” và tôi vò bứt tay chân.
“Cậu đang làm gì ở đây thế?” Woloda vừa xông vào phòng vừa hỏi. “Đi tìm bạn nhảy đi chứ. Sắp bắt đầu khiêu vũ rồi kìa.”
“Woloda,” tôi nói với giọng tuyệt vọng, giơ bàn tay đang nhét hai ngón vào chung một ngón của chiếc găng bẩn ra cho cậu xem, “Woloda, cậu chưa hề nghĩ đến chuyện này đâu.”
“Chuyện gì cơ?” cậu ta cáu kỉnh hỏi. “Ồ, chuyện găng tay ấy à,” cậu nói thêm và liếc qua bàn tay tôi một cách thờ ơ. “Có gì đâu. Lát nữa ta hỏi xem Bà Ngoại nghĩ sao về chuyện đó,” rồi cứ thế cậu đi thẳng xuống nhà chẳng màng bận tâm thêm. Cảm giác nhẹ nhõm đi đôi chút trước sự thản nhiên của cậu đối với một tình huống mà tôi cho là vô cùng nghiêm trọng, tôi vội vã quay lại phòng khách, hoàn toàn quên mất chiếc găng tay bất hạnh vẫn đang ngự trị trên bàn tay trái của mình.
Thận trọng tiến lại gần chiếc bành trướng của Bà Ngoại, tôi thì thầm hỏi:
“Bà ơi, chúng ta phải làm sao đây ạ? Cháu không có găng tay.”
“Hả, cháu yêu của bà?”
“Cháu không có găng tay ạ,” tôi lặp lại, đồng thời cúi người về phía bà và đặt cả hai tay lên thành ghế.
“Thế cái gì kia?” bà kêu lên khi tóm lấy bàn tay trái của tôi. “Nhìn kìa, các mình ạ!” bà tiếp tục nói, quay sang bà Valakhin. “Xem anh chàng này chưng diện lịch sự thế nào để khiêu vũ với con gái chị kìa!”
Vì Bà Ngoại cứ khăng khăng nắm chặt tay tôi và nhìn quanh với vẻ mặt nghiêm nghị pha chút dọ hỏi đầy bông đùa, sự tò mò nhanh chóng dâng lên, và một tràng cười vang dội khắp căn phòng.
Lẽ ra tôi đã tức điên lên khi nghĩ đến cảnh Seriosha có mặt ở đó để chứng kiến chuyện này, trong khi tôi đang cau mày vì xấu hổ và chật vật giật lại tay mình, nếu như tiếng cười của Sonetchka (và cô bé cười tươi đến mức khóe mắt rưng rưng lệ cùng những lọn tóc bay nhảy quanh gương mặt xinh đẹp) không làm vơi đi cảm giác nhục nhã trong tôi. Tôi cảm thấy tiếng cười của cô bé không mang ý chế giễu, mà rất đỗi tự nhiên và vô tư; đến nỗi khi chúng tôi cùng cười và nhìn nhau, dường như có một thứ sự đồng cảm nào đó bắt đầu nảy nở giữa hai người. Do đó, thay vì kết thúc trong tồi tệ, rắc rối về chiếc găng tay lại chỉ cốt để tôi cảm thấy thoải mái hơn giữa vòng vây đáng sợ của các vị khách, và giúp tôi trút bỏ được cảm giác ngượng ngùng đè nặng. Nỗi thống khổ của những kẻ rụt rè vốn chỉ xuất phát từ những mối hoài nghi của họ về suy nghĩ của người khác. Ngay khi những suy nghĩ đó được bộc lộ (dù là khen ngợi hay trái lại) thì sự dằn vặt ấy liền biến mất.
Sonetchka trông đáng yêu làm sao khi cô bé khiêu vũ điệu quadrille đối diện với tôi, cùng người bạn nhảy là Hoàng tử Etienne thô kệch! Cô bé mỉm cười duyên dáng biết bao khi trao tay tôi trong vòng xích chéo en chaîne! Những lọn tóc quanh đầu cô nhún nhảy theo nhịp điệu một cách uyển chuyển biết bao, và đôi chân nhỏ nhắn mới ngây thơ làm sao khi thực hiện động tác jeté assemblé!
Đến khúc múa thứ năm, khi bạn nhảy phải rời sang phía bên kia còn tôi thì đếm nhịp để chuẩn bị nhảy phần solo của mình, cô bé liền mím chặt môi với vẻ nghiêm nghị và quay mặt nhìn đi hướng khác; nhưng nỗi lo của cô dành cho tôi là thừa thãi. Tôi mạnh mẽ thực hiện bước chassé en avant và chassé en arrière glissade, cho đến khi tới lượt tôi tiến về phía cô và tôi, với một cử động hài hước, giơ chiếc găng tay tội nghiệp với những ngón tay nhăn nhúm ra cho cô xem, cô bé liền cười rộ lên, và có vẻ như đôi chân bé xíu của cô lướt trên sàn lát ván còn mê hoặc hơn bao giờ hết.
Tôi nhớ rõ làm sao khi chúng tôi cùng tạo thành vòng tròn, và làm sao mà chẳng thèm rút tay ra khỏi tay tôi, cô bé lại lấy chiếc găng tay gãi nhẹ cái mũi xinh xắn của mình! Tất cả những điều ấy vẫn hiện nguyên trước mắt tôi đây. Tôi vẫn còn nghe văng vẳng điệu quadrille trích từ vở “Những thiếu nữ sông Danube” mà chúng tôi đã nhảy trong đêm hôm đó.
Điệu quadrille thứ hai, tôi khiêu vũ với chính Sonetchka; thế nhưng khi chúng tôi ngồi xuống cạnh nhau trong lúc nghỉ giải lao, tôi lại thấy ngượng ngùng đến nghẹt thở và có cảm giác như chẳng biết nói gì. Cuối cùng, khi sự im lặng kéo dài đến mức tôi bắt đầu sợ cô bé sẽ nghĩ mình là một thằng bé đần độn, tôi bèn quyết định bằng mọi giá phải đập tan ấn tượng đó.
“Vous êtes une habitante de Moscou?” tôi mở đầu, và khi nhận được một câu trả lời khẳng định, tôi tiếp tục. “Et moi, je n’ai encore jamais fréquenté la capitale” (với sự nhấn mạnh đặc biệt vào từ “fréquenté”). Dù vậy, tôi cảm thấy dẫu màn mở đầu này có rực rỡ đến đâu để chứng minh cho vốn tiếng Pháp uyên thâm của mình đi chăng nữa, tôi cũng chẳng thể kéo dài cuộc trò chuyện theo cách ấy lâu hơn được. Lượt khiêu vũ của chúng tôi vẫn chưa tới, và sự im lặng lại bao trùm giữa hai chúng tôi. Tôi cứ bồn chồn nhìn cô bé với hy vọng vừa có thể đoán xem mình đã tạo được ấn tượng gì, vừa mong cô sẽ ra tay cứu nguy.
“Cậu kiếm đâu ra chiếc găng tay kỳ cục thế?” cô đột ngột hỏi tôi, và câu hỏi ấy mang lại cho tôi sự thỏa mãn và nhẹ nhõm vô bờ. Tôi đáp rằng đó là găng tay của Karl Ivanitch, rồi bắt đầu nhạo báng vẻ bề ngoài của ông, kể lể trông ông hài hước thế nào với chiếc mũ đỏ ra sao, và chuyện ông cùng chiếc áo khoác xanh lá từng có lần ngã nhào từ trên lưng ngựa xuống ao.
Điệu quadrille nhanh chóng kết thúc. Nhưng sao lúc đó tôi lại đi châm chọc tội nghiệp Karl Ivanitch làm gì cơ chứ? Chẳng lẽ, nhẽ ra tôi sẽ mất điểm trong mắt Sonetchka hay sao nếu trái lại, tôi nói về ông bằng tất cả tình yêu thương và lòng kính trọng mà tôi hằng dành cho ông?
Điệu quadrille vừa dứt, Sonetchka liền nói “Cảm ơn bạn,” với một biểu cảm đáng yêu trên khuôn mặt cứ như thể tôi vừa ban cho cô một đặc ân lớn lao vậy. Tôi mừng khôn xiết. Thật tình, tôi suýt chẳng nhận ra nổi chính mình vì niềm vui sướng ngập tràn, và chẳng hiểu sao mình lại có được sự tự nhiên, tự tin thậm chí là cả sự táo bạo nhường ấy.
“Chẳng có gì trên đời này có thể làm tôi bối rối lúc này nữa,” tôi thầm nghĩ khi thong thả dạo bước quanh phòng khách. “Tôi sẵn sàng cho mọi thứ rồi đây.”
Đúng lúc ấy, Seriosha tiến đến và đề nghị tôi làm bạn nhảy đối ứng với cậu ấy.
“Được thôi,” tôi đáp. “Tớ chưa có bạn nhảy, nhưng tớ sẽ tìm được ngay ấy mà.”
Đảo mắt nhìn quanh phòng khách với một ánh nhìn đầy tự tin, tôi thấy tất cả các tiểu thư đều đã có đôi, ngoại trừ một người—một cô thiếu nữ cao ráo đang đứng cạnh cửa phòng khách. Thế nhưng một thanh niên trưởng thành đang tiến về phía cô bé—có lẽ cũng với mục đích giống như tôi! Anh ta chỉ còn cách cô có hai bước chân, trong khi tôi đang đứng ở tận đầu bên kia phòng khách. Thực hiện một bước trượt glissade trên sàn nhà đánh bóng loáng, tôi vượt qua khoảng cách giữa hai người, và bằng một giọng đầy dũng khí, quả quyết, tôi ngỏ lời xin được múa cùng cô trong điệu quadrille này. Mỉm cười với vẻ mặt đầy che chở, vị tiểu thư gật đầu đưa tay ra cho tôi, và anh chàng cao kều kia đành ngậm ngùi ở lại mà không có bạn nhảy. Tôi cảm thấy sức mạnh của bản thân trào dâng đến mức chẳng thèm bồi hồi trước sự bực bội của anh ta, dẫu cho mãi sau này tôi mới biết được rằng anh ta từng đi hỏi dò xem cái thằng bé vụng về, lôi thôi nào dám cả gan cướp mất bạn nhảy của mình.