Allan Quatermain

Lượt đọc: 31 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 1
Câu Chuyện Của Viên Lãnh Sự

❊ ❊ ❊

Một tuần đã trôi qua kể từ đám tang của cậu con trai tội nghiệp Harry của tôi, và vào một buổi tối nọ, khi tôi đang thẫn thờ đi lại trong phòng và suy ngẫm, thì chuông cửa ngoài reo vang. Tôi tự mình bước xuống các bậc thềm để mở cửa, và hiện ra trước mắt tôi là hai người bạn cũ: Ngài Henry Curtis và Đại úy John Good, thuộc Hải quân Hoàng gia. Họ bước vào tiền sảnh và ngồi xuống trước lò sưởi rộng, nơi tôi còn nhớ lúc ấy đang bập bùng những khúc củi cháy rất đượm.

– Anh thật tốt khi ghé qua, tôi lên tiếng phá vỡ sự im lặng. Đi bộ trong tuyết hẳn là rất vất vả.

Họ không nói gì, chỉ có ngài Henry từ từ nhồi tẩu rồi châm lửa bằng một mẩu than hồng. Khi anh rướn người về phía trước để châm lửa, ngọn lửa bén vào một mảnh gỗ thông nhiều nhựa bùng lên rực rỡ, chiếu rọi rõ mồn một toàn bộ khung cảnh, và tôi thầm nghĩ: Trông anh ấy mới uy nghi làm sao! Khuôn mặt điềm tĩnh, đầy quyền lực, những đường nét thanh tú, đôi mắt xám lớn, mái tóc và bộ râu màu vàng — quả là một mẫu mực tuyệt vời của một con người thuộc tầng lớp cao cả. Vóc dáng của anh cũng không hề thua kém dung mạo. Tôi chưa từng thấy bờ vai nào rộng hơn hay lồng ngực nào vạm vỡ đến thế. Quả thực, vóc dáng của ngài Henry lực lưỡng đến mức dù cao tới sáu foot hai inch, người ta không hề có cảm giác anh là một người cao lênh khênh. Khi nhìn anh, tôi không sao kìm được sự so sánh đầy thú vị giữa thân hình khô đét nhỏ bé của mình với khuôn mặt và vóc dáng hùng vĩ ấy. Thử tưởng tượng một người đàn ông sáu mươi ba tuổi, nhỏ thó, héo hắt, mặt vàng bủng, với đôi bàn tay gầy gò, đôi mắt nâu to, mái tóc điểm bạc cắt ngắn dựng ngược lên trông giống như một chiếc bàn chải cọ nhà đã mòn một nửa — tổng trọng lượng tính cả quần áo chỉ vỏn vẹn chín stone sáu pound — là bạn sẽ hình dung ra khá rõ về Allan Quatermain, người thường được gọi là Thợ săn Quatermain, hay được dân bản xứ gọi là “Macumazahn” — theo tiếng Anh nghĩa là kẻ luôn cẩn trọng canh chừng ban đêm, hoặc hiểu theo cách bình dân là một tay cáo già không dễ bị lừa phỉnh.

Rồi đến Good, một kẻ chẳng giống bất cứ ai trong chúng tôi: thấp người, da ngăm, mập mạp — cực kỳ mập mạp — với đôi mắt đen láy lúc nào cũng lấp láhe, và một tròng kính đơn luôn gắn chặt trên mắt. Tôi gọi là mập, nhưng đó chỉ là một cách nói nhẹ nhàng; tôi rất tiếc phải thông báo rằng trong những năm gần đây, Good đã béo lên một cách vô cùng thảm hại. Ngài Henry bảo rằng điều đó xuất phát từ sự lười biếng và thói ăn uống quá độ, và Good hoàn toàn không thích nghe điều đó chút nào, dù anh chẳng thể chối cãi.

Chúng tôi ngồi lặng lẽ một lúc, rồi tôi với lấy một que diêm để thắp chiếc đèn đang để sẵn trên bàn, bởi ánh sáng lờ mờ bắt đầu trở nên ảm đạm, điều dễ hiểu khi mới cách đây một tuần ngắn ngủi người ta vừa chôn cất niềm hy vọng của cuộc đời mình. Tiếp đó, tôi mở một chiếc tủ áp tường, lấy ra một chai whisky cùng vài chiếc cốc và nước. Tôi luôn thích tự tay làm những việc này; tôi rất bực mình khi có kẻ cứ kè kè bên cạnh mình, làm như tôi là một đứa trẻ mười tám tháng tuổi vậy. Suốt khoảng thời gian đó, Curtis và Good vẫn giữ im lặng, chắc hẳn họ cảm thấy chẳng có lời nào nói ra lúc này có thể đem lại sự khuây khỏa cho tôi, và họ bằng lòng mang đến cho tôi sự an ủi từ sự hiện diện cùng nỗi đồng cảm thầm lặng; bởi đây mới chỉ là chuyến ghé thăm thứ hai của họ kể từ tang lễ. Nhân tiện mà nói, chính sự hiện diện của những người khác mới thực sự đem lại cho chúng ta điểm tựa trong những giờ phút đau thương đen tối, chứ không phải lời nói của họ, thứ đôi khi chỉ tổ làm chúng ta thêm bực bội. Trước một cơn giông bão lớn, bầy thú thường tụm lại bên nhau, nhưng chúng thôi không cất tiếng kêu.

Họ ngồi hút thuốc, uống whisky pha nước, còn tôi đứng cạnh lò sưởi, cũng hút thuốc và ngắm nhìn họ.

Cuối cùng tôi cất tiếng. – Những người bạn cũ, chúng ta trở về từ Kukuanaland đã bao lâu rồi nhỉ?

– Ba năm, Good đáp. Sao anh lại hỏi thế?

– Tôi hỏi vì nghĩ rằng quãng thời gian sống đời văn minh thế là đã đủ rồi. Tôi sắp quay lại chốn hoang mạc veldt đây.

Ngài Henry ngả đầu ra thành ghế bành và bật lên một tiếng cười trầm vang. – Thật là kỳ lạ làm sao, anh ấy nói, phải không Good?

Good nhìn tôi mỉm cười đầy bí hiểm qua chiếc kính đơn và lẩm bẩm: – Vàng, kỳ lạ — vô cùng kỳ lạ.

– Tôi không hiểu cho lắm, tôi vừa nói vừa nhìn người nọ sang người kia, vì tôi vốn ghét những điều mập mờ.

– Anh không hiểu thật sao, anh bạn già? Ngài Henry bảo; vậy để tôi giải thích. Trên đường Good và tôi đi lên đây, chúng tôi đã trò chuyện với nhau.

– Nếu có Good ở đó thì chắc chắn là hai người đã nói chuyện rồi, tôi châm chọc, bởi Good là một tay cực kỳ giỏi khoản ba hoa. Và hai người bàn về chuyện gì thế?

– Anh đoán xem? ngài Henry hỏi lại.

Tôi lắc đầu. Chẳng có lý gì để tôi biết được Good đang bàn tán về chuyện gì. Anh ta nói về quá nhiều thứ cơ mà.

– Ồ, chuyện là về một kế hoạch nhỏ mà tôi vừa vạch ra — nghĩa là, nếu anh bằng lòng, chúng ta sẽ thu xếp hành lý và lên đường sang Châu Phi trong một chuyến thám hiểm nữa.

Tôi giật nảy mình trước câu nói của anh. – Anh không đùa đấy chứ! tôi thốt lên.

– Không, tôi nói thật đấy, và Good cũng vậy; đúng thế không, Good?

– Chắc chắn rồi, quý ông đó đáp.

– Lắng nghe này, anh bạn già, ngài Henry tiếp lời với vẻ vô cùng hào hứng. Tôi cũng chán ngấy cái cảnh này lắm rồi, chán ngẳm đến tận cổ cái việc chẳng làm gì ngoài đóng vai một gã địa chủ ở một xứ sở đã phát ngấy mấy gã địa chủ rồi. Cả năm nay hoặc hơn thế, tôi cứ bứt rứt không yên hệt như một con voi già đánh hơi thấy hiểm nguy. Lúc nào tôi cũng mơ về Kukuanaland, về Gagool và những mỏm đá của Vua Solomon. Tôi dám cam đoan với anh rằng mình đã trở thành nạn nhân của một thứ khao khát gần như không thể lý giải nổi. Tôi đã phát ngấy việc đi bắn gà gô và gà lôi rồi, và lại muốn được săn những con thú lớn. Nào, anh thừa biết cảm giác đó mà — một khi người ta đã nếm qua rượu mạnh pha nước, thì sữa trở nên nhạt nhẽo vô vị đối với vị giác. Khoảng thời gian một năm chúng ta cùng sống ở Kukuanaland đối với tôi có giá trị hơn tất cả những năm tháng còn lại trong đời cộng lại. Tôi dám cá là mình thật ngốc nghếch khi tự chuốc lấy cái khổ này, nhưng tôi không thể cưỡng lại được; tôi khao khát được đi, và hơn thế nữa, tôi nhất định sẽ đi. Anh dừng lại một nhịp, rồi nói tiếp. Và xét cho cùng, tại sao tôi lại không đi chứ? Tôi không vợ không con, chẳng vướng bận chút gia đình hay họ hàng nào. Nếu có chuyện gì xảy ra với tôi thì tước hiệu Nam tước sẽ thuộc về em trai tôi là George và con trai nó, dẫu gì thì sớm muộn gì điều đó cũng xảy ra. Tôi chẳng có tầm quan trọng gì với bất kỳ ai cả.

– À! tôi nói, tôi đã nghĩ thế nào anh cũng đi đến kết luận đó sớm muộn gì. Và bây giờ, Good, lý do muốn đi trek của anh là gì; anh có lý do nào không?

– Tôi có chứ, Good đáp một cách nghiêm trang. Tôi không bao giờ làm điều gì mà không có lý do; và đó không phải vì một người phụ nữ — ít nhất, nếu có, thì đó là vài người.

Tôi lại nhìn anh ta. Good lúc nào cũng tỏ ra giỡn cợt một cách quá lố. – Thế lý do là gì? tôi hỏi.

– Ồ, nếu anh thực sự muốn biết, dù tôi thà không nói đến một vấn đề tế nhị và hoàn toàn mang tính cá nhân, tôi sẽ nói cho anh hay: tôi đang ngày càng béo lên.

– Thôi cái giọng đó đi, Good! ngài Henry ngắt lời. Và giờ thì Quatermain, hãy cho chúng tôi biết, anh dự định sẽ đến đâu?

Tôi châm lại chiếc tẩu đã bị tắt từ lúc nào rồi mới đáp.

– Các anh đã bao giờ nghe nói về núi Kenia chưa? tôi hỏi.

– Không biết nơi đó, Good đáp.

– Thế các anh đã từng nghe đến đảo Lamu bao giờ chưa? tôi lại hỏi.

– Chưa. Mà khoan đã — chẳng phải đó là một nơi nằm cách Zanzibar khoảng 300 dặm về phía bắc đó sao?

– Đúng vậy. Giờ thì nghe đây. Điều tôi muốn đề xuất là thế này. Chúng ta sẽ đến Lamu, từ đó tiến sâu vào trong đất liền khoảng 250 dặm để tới núi Kenia; từ núi Kenia tiếp tục đi sâu vào trong tới núi Lekakisera, thêm khoảng 200 dặm nữa, vượt qua ngọn núi đó là vùng đất mà theo tôi được biết thì chưa từng có người da trắng nào đặt chân tới; và rồi, nếu chúng ta đi được đến đó, sẽ tiến thẳng vào vùng nội địa chưa được khám phá. Các chiến hữu nghĩ sao về điều này?

– Quả là một dự định lớn lao đấy, ngài Henry trầm ngâm nhận xét.

– Anh nói đúng, tôi đáp, đúng là thế; nhưng tôi cho rằng cả ba chúng ta đều đang tìm kiếm một dự định lớn lao. Chúng ta muốn thay đổi không gian sống, và có lẽ chúng ta sẽ đạt được điều đó — một sự thay đổi tận gốc. Suốt cuộc đời mình, tôi vẫn luôn khao khát được ghé thăm những vùng đất ấy, và tôi định sẽ thực hiện nó trước khi nhắm mắt xuôi tay. Cái chết của đứa con trai tội nghiệp đã cắt đứt sợi dây liên lạc cuối cùng giữa tôi với thế giới văn minh, và tôi đang lên đường trở về chốn hoang dã quê hương đây. Giờ thì tôi sẽ nói cho các anh nghe một điều nữa, đó là từ năm này qua năm khác, tôi đã nghe những lời đồn đại về một giống người da trắng vĩ đại được cho là sinh sống ở đâu đó theo hướng này, và tôi nảy ý định muốn xem những lời đồn đó có chút sự thật nào không. Nếu các anh thích đi cùng, thì quá tốt; còn không, tôi sẽ đi một mình.

– Tôi đi cùng anh, dù tôi chẳng tin vào giống người da trắng nào của anh cả, ngài Henry Curtis đứng dậy, đặt tay lên vai tôi rồi nói.

– Tôi cũng vậy, Good lên tiếng. Tôi sẽ bắt đầu tập luyện ngay lập tức. Dù thế nào đi nữa, cứ đến núi Kenia và cái nơi có cái tên khó phát âm kia đi, rồi đi tìm một giống người da trắng vốn không hề tồn tại. Với tôi thế nào cũng được.

– Anh dự định khi nào xuất phát? ngài Henry hỏi.

– Đúng một tháng nữa tính từ hôm nay, tôi đáp, bằng tàu hơi nước của hãng British India; và các anh đừng vội cả quyết rằng mọi thứ không có thật chỉ vì các anh chưa từng nghe nói đến chúng. Hãy nhớ lại những mỏm đá của Vua Solomon xem nào!

Khoảng mười bốn tuần lễ đã trôi qua kể từ cuộc trò chuyện đó, và câu chuyện này tiếp tục diễn ra trong một khung cảnh hoàn toàn khác biệt.

Sau khi cân nhắc và thăm dò kỹ lưỡng, chúng tôi đi đến kết luận rằng điểm xuất phát tốt nhất để tiến đến núi Kenia là khu vực cửa sông Tana, chứ không phải từ Mombasa, một nơi nằm gần Zanzibar hơn 100 dặm. Chúng tôi rút ra kết luận này từ những thông tin do một thương nhân người Đức cung cấp khi chúng tôi gặp ông ta trên chuyến tàu thủy ở Aden. Tôi nghĩ đó là tên người Đức ở bẩn nhất mà tôi từng gặp; nhưng hắn ta là một người tốt và đã cung cấp cho chúng tôi rất nhiều thông tin quý giá. “Lamu,” hắn nói, “các anh đi đến Lamu — ồ, một nơi tuyệt đẹp làm sao!” và hắn ngẩng cái khuôn mặt tròn vo lên, rạng rỡ vẻ ngây ngất dịu dàng. “Tôi đã sống ở đó một năm rưỡi mà chưa từng thay áo — chưa từng thay lần nào cả.”

Và thế là, khi đặt chân đến hòn đảo, chúng tôi cùng toàn bộ hành lý vật dụng rời tàu lên bờ, và vì không biết phải đi đâu, chúng tôi hiên ngang tiến thẳng đến dinh thự của ngài Lãnh sự Nữ hoàng, nơi chúng tôi được tiếp đón một cách vô cùng nồng hậu.

Lamu là một nơi vô cùng kỳ lạ, nhưng những điều đọng lại rõ nét nhất trong ký ức của tôi về nó chính là sự bẩn thỉu tột cùng và những thứ mùi của nó. Mùi ở đây kinh khủng thực sự. Ngay bên dưới Tòa lãnh sự là bãi biển, hay đúng hơn là một bãi bùn được gọi là bãi biển. Nó hoàn toàn trơ ra khi thủy triều rút, và đóng vai trò là nơi tập kết mọi thứ rác rưởi, đồ lòng nội tạng bỏ đi và phế thải của thị trấn. Cũng chính tại đây, phụ nữ thường đến để vùi những quả dừa xuống bùn, để mặc chúng ở đó cho đến khi lớp vỏ xơ bên ngoài mục nát hoàn toàn, rồi họ lại đào lên để lấy xơ dệt thảm và dùng cho nhiều mục đích khác nhau. Vì quá trình này đã diễn ra qua nhiều thế hệ, nên tình trạng của bờ biển là điều có thể hình dung ra hơn là miêu tả. Tôi đã từng ngửi thấy rất nhiều thứ mùi khó chịu trong đời, nhưng cái tinh chất nồng nặc của mùi hôi thối bốc lên từ bãi biển ở Lamu trong đêm trăng sáng — không phải ở dưới, mà là ngay trên mái nhà hiếu khách của người bạn Lãnh sự — khi chúng tôi hít thở nó, khiến cho ký ức về những thứ mùi khác trở nên thật mờ nhạt và tầm thường. Chẳng trách gì người ta hay mắc bệnh sốt rét ở Lamu. Dù vậy, nơi đây không phải là không có một nét kỳ thú và quyến rũ riêng của nó, dẫu rằng có lẽ — quả thực là rất có thể — đó sẽ là thứ mau chóng làm người ta thấy ngấy.

– Nào, các vị định lái con thuyền của mình đi đâu thế? người bạn Lãnh sự hiếu khách của chúng tôi hỏi khi chúng tôi đang hút tẩu sau bữa tối.

– Chúng tôi dự định đến núi Kenia rồi sau đó tiến tới núi Lekakisera, ngài Henry đáp. Quatermain nghe được câu chuyện nhảm nhí gì đó về việc có một giống người da trắng sống ở những vùng lãnh thổ chưa ai biết tới xa hơn nữa.

Viên Lãnh sự tỏ ra hứng thú và đáp rằng ông ta cũng từng nghe thoáng qua điều đó.

– Anh đã nghe được những gì? tôi hỏi.

– Ồ, không nhiều lắm. Tất cả những gì tôi biết là khoảng một năm trước, tôi nhận được một bức thư từ Mackenzie, nhà truyền giáo người Xcót-len, người có trạm truyền giáo mang tên “Vùng cao” đặt tại điểm cao nhất có thể đi thuyền được trên sông Tana, trong thư ông ấy có đề cập đôi chút về chuyện đó.

– Anh còn giữ bức thư đó chứ? tôi hỏi.

– Không, tôi đã hủy nó rồi; nhưng tôi nhớ ông ấy nói rằng có một người đàn ông đã đến trạm truyền giáo của ông ta và tuyên bố rằng cách núi Lekakisera — nơi chưa từng có người da trắng nào đặt chân tới, ít ra là theo như tôi biết — hai tháng đường về phía trước, ông ta tìm thấy một hồ nước tên là Laga, rồi sau đó ông ta đi về hướng đông bắc, mất một tháng đường băng qua vùng sa mạc, thảo nguyên cây gai và những dãy núi lớn, cho đến khi đến một vùng đất mà cư dân ở đó có làn da trắng và sống trong những ngôi nhà bằng đá. Tại đây, ông ta được tiếp đãi nồng hậu một thời gian, cho đến khi các thầy tu trong xứ râm ran phao tin rằng ông ta là một con quỷ, thế là dân chúng xua đuổi ông ta đi. Ông ta phải lữ hành suốt tám tháng trời và cuối cùng đến được trạm của Mackenzie trong tình trạng, theo tôi nghe được, là đang hấp hối. Đó là tất cả những gì tôi biết; và nếu anh hỏi ý kiến tôi, thì tôi tin đó là một lời nói dối; nhưng nếu các anh muốn tìm hiểu thêm về chuyện đó, tốt hơn hết là hãy ngược dòng sông Tana đến trạm của Mackenzie để hỏi thông tin từ ông ấy.

Ngài Henry và tôi nhìn nhau. Ở đây đã có một manh mối hữu hình.

– Tôi nghĩ chúng ta sẽ đến chỗ ông Mackenzie, tôi nói.

– Vâng, viên Lãnh sự đáp, đó là con đường tốt nhất cho các anh, nhưng tôi phải cảnh báo rằng các anh có nguy cơ gặp một chuyến hành trình gian khổ, vì tôi nghe nói người Masai đang hoành hành ở vùng đó, và như các anh biết đấy, họ không phải là những kẻ dễ chịu gì đâu. Kế hoạch tốt nhất của các anh là chọn ra một vài người ưu tú làm gia nhân và thợ săn riêng, rồi thuê phu khiêng đồ đi từ làng này qua làng khác. Nó sẽ gây cho các anh vô số phiền toái, nhưng có lẽ xét cho cùng thì đó sẽ là phương án rẻ hơn và có lợi hơn so với việc thuê cả một đoàn lữ hành, và các anh cũng sẽ ít bị bỏ trốn hơn.

May mắn thay, tại Lamu vào thời điểm này có một nhóm Wakwafi Askari (lính gác). Người Wakwafi, một tộc người lai giữa người Masai và người Wataveta, là một chủng tộc thượng võ kiên cường, sở hữu nhiều phẩm chất tốt đẹp của người Zulu cùng khả năng thích ứng cao với nền văn minh. Họ cũng là những thợ săn cừ khôi. Tình cờ là nhóm người này gần đây vừa có một chuyến đi dài ngày cùng một người Anh tên là Jutson — người đã khởi hành từ Mombasa, một cảng cách Lamu khoảng 150 dặm về phía nam, và lữ hành vòng quanh Kilimanjaro, một trong những ngọn núi cao nhất được biết đến ở Châu Phi. Tội nghiệp anh ta, đã qua đời vì bệnh sốt rét trên đường trở về, khi chỉ cách Mombasa có một ngày đường. Thật là cay đắng làm sao khi anh ta lại ngã xuống ngay khi chỉ còn cách sự an toàn có vài tiếng đồng hồ, sau khi đã sống sót qua biết bao hiểm nguy, nhưng sự thật là vậy. Những thợ săn đi cùng đã chôn cất anh ta rồi đi thuyền buông dhow đến Lamu. Người bạn Lãnh sự gợi ý rằng chúng tôi nên thử thuê những người này, và thế là vào sáng hôm sau, chúng tôi cùng một thông dịch viên lên đường đi phỏng vấn nhóm người đó.

Đúng hẹn, chúng tôi tìm thấy họ trong một ngôi nhà bằng bùn ở vùng ngoại ô thị trấn. Ba người trong số họ đang ngồi bên ngoài túp lều, trông họ là những gã đàn ông bộc trực, tuấn tú, mang vẻ ngoài ít nhiều đã được văn minh hóa. Chúng tôi thận trọng hé lộ mục đích chuyến ghé thăm với họ, ban đầu kết quả thu được rất ư èo uột. Họ tuyên bố rằng họ không thể mảy may suy nghĩ đến chuyện đó, rằng họ đã kiệt sức vì những chuyến đi dài ngày và lòng dạ đang đau buồn vì cái chết của người chủ. Họ dự định quay về quê nhà để nghỉ ngơi một thời gian. Nghe không mấy triển vọng cho lắm, thế là để đánh lạc hướng, tôi hỏi những người còn lại đâu. Tôi được bảo là có sáu người, mà tôi chỉ thấy có ba. Một người trong bọn họ nói rằng họ đang ngủ trong lều và vẫn đang nghỉ ngơi sau những chặng đường nhọc nhằn — “giấc ngủ đang trĩu nặng đôi mi họ, và nỗi buồn khiến tâm can họ nặng trĩu như chì: tốt nhất là hãy ngủ, bởi giấc ngủ mang lại sự quên lãng. Nhưng những người đó sẽ được đánh thức.”

Chẳng mấy chốc họ bước ra từ túp lều, ngáp ngắn ngáp dài — hai người đầu tiên rõ ràng cùng chủng tộc và phong thái với những người đang đứng trước mặt chúng tôi từ trước; nhưng sự xuất hiện của người thứ ba, cũng là người cuối cùng, suýt làm tôi giật bắn cả người. Đó là một người đàn ông rất cao lớn, vạm vỡ, phải cao tới sáu foot ba inch ấy chứ, nhưng gân guốc với những thớ thịt săn chắc, dẻo dai. Ngay cái nhìn đầu tiên đã cho tôi biết anh ta không phải người Wakwafi: anh ta là một người Zulu thuần chủng. Anh bước ra với bàn tay gầy gò, quý phái đặt trước mặt để che một cái ngáp, thế nên tôi chỉ kịp nhận ra anh ta là một “Keshla” hoặc một người đàn ông mang vòng đầu,[1] và trên trán có một vết sẹo hình tam giác lớn. Chỉ một giây sau, anh bỏ tay ra, để lộ khuôn mặt đậm chất Zulu đầy uy lực với khóe miệng hài hước, bộ râu ngắn xoăn tít điểm bạc, và đôi mắt nâu sắc bén như mắt diều hâu. Tôi nhận ra ngay người quen cũ dù đã mười hai năm không gặp. – Anh khỏe chứ, Umslopogaas? tôi điềm đạm cất tiếng bằng tiếng Zulu.

[1] Trong số người Zulu, một người sẽ mang vòng đầu — được làm từ một loài keo đen bện lẫn với tóc và đánh bóng đen nhánh — khi người đó đạt đến một độ tuổi và phẩm giá nhất định, hoặc là chồng của một số lượng vợ đủ tiêu chuẩn. Cho đến khi đủ điều kiện mang vòng đầu, anh ta vẫn bị coi là một thiếu niên, dù có thể đã ba mươi lăm tuổi hoặc hơn thế nữa. — A. Q.

Gã đàn ông cao lớn (người mà trong bộ tộc của mình thường được gọi là “Chim gõ kiến”, và cũng được gọi là “Kẻ tàn sát”) giật mình, suýt đánh rơi chiếc rìu chiến cán dài đang cầm trên tay vì quá kinh ngạc. Giây tiếp theo, anh ta đã nhận ra tôi và chào tôi bằng một tràng ngôn từ vang dội khiến những người đồng hành Wakwafi phải trợn tròn mắt nhìn.

– Koos (thủ lĩnh), anh ta bắt đầu, Koos-y-Pagete! Koos-y-umcool! (Thủ lĩnh từ ngàn xưa — vị thủ lĩnh hùng mạnh!) Koos! Baba! (cha!) Macumazahn, thợ săn già, kẻ hạ sát voi, kẻ nuốt chửng những con sư tử, kẻ thông thái! Kẻ luôn cảnh giác! Người dũng cảm! Người nhanh nhẹn! Kẻ có phát súng không bao giờ trượt, kẻ giáng đòn nào là trúng đích ngay, kẻ nắm lấy một bàn tay và giữ chặt nó đến tận cùng cái chết (tức là một người bạn chân chính). Koos! Baba! Lời của dân tộc chúng ta thật khôn ngoan khi nói rằng: “Núi không bao giờ gặp núi, nhưng khi bình minh hay lúc chạng vạng, con người thế nào cũng gặp lại con người.” Kìa! một sứ giả từ Natal lên tới nơi, “Macumazahn đã chết rồi!” hắn ta kêu lên. “Xứ sở không còn biết đến Macumazahn nữa.” Đó là chuyện của nhiều năm về trước. Và giờ đây, kìa, giữa chốn hôi hám lạ lẫm này, ta lại tìm thấy Macumazahn, người bạn của ta. Không còn nghi ngờ gì nữa. Bộ lông của con chó sói già đã điểm chút bạc; nhưng chẳng phải đôi mắt của hắn vẫn tinh anh, và răng của hắn vẫn sắc bén đó sao? Hả! Hả! Macumazahn, ngươi có nhớ cách ngươi cắm viên đạn vào tròng mắt con trâu mộng đang lao tới — ngươi có nhớ —

Tôi để mặc anh ta tuôn một mạch vì thấy sự nhiệt huyết của anh ta đang tạo ra tác động rõ rệt lên tâm trí của năm người Wakwafi, những kẻ có vẻ hiểu được phần nào câu chuyện của anh; nhưng giờ tôi nghĩ đã đến lúc phải chặn anh ta lại, bởi chẳng có gì tôi ghét cho bằng cái hệ thống ca ngợi phóng đại của người Zulu này — cái mà họ gọi là “bongering”. – Im lặng! tôi nói. Có phải tất cả những lời lẽ ồn ào của ngươi đã bị nén chặt lại từ lần cuối ta gặp ngươi để giờ bùng phát ra thế này và cuốn phăng chúng ta đi không? Ngươi đang làm gì ở đây với những con người này — ngươi, kẻ mà ta từng để lại làm tù trưởng ở xứ Zulu? Cớ sao ngươi lại rời xa quê hương xứ sở của mình và tụ tập cùng những kẻ lạ mặt thế này?

Umslopogaas tì người lên cán chiếc rìu chiến dài (vốn chẳng khác nào một chiếc rìu bổ củi với phần cán bằng sừng tê giác vô cùng đẹp mắt), và khuôn mặt gằn dữ của anh trở nên đượm buồn.

– Thưa Cha, anh đáp, con có một lời muốn thưa với Người, nhưng con không thể nói trước mặt những kẻ hạ tiện này (umfagozana), và anh liếc nhìn về phía những tên Wakwafi Askari; đó là điều chỉ dành riêng cho tai của Người. Thưa Cha, con xin nói thế này, và đến đây khuôn mặt anh lại trở nên nghiêm nghị, một người đàn bà đã phản bội con cho đến chết, và bôi nhọ danh dự của con — phải, chính người vợ của con, một con nhỏ mặt tròn, đã phản bội con; nhưng con đã trốn thoát được cái chết; phải, con đã vùng vẫy thoát khỏi chính tay những kẻ đến để kết liễu con. Con chỉ giáng đúng ba nhát bằng cây rìu này hỡi Inkosikaas — chắc chắn Cha vẫn còn nhớ — một nhát sang phải, một nhát sang trái, và một nhát ở chính diện, vậy mà con đã để lại ba thây ma. Rồi con bỏ chạy, và như Cha đã biết, dẫu bây giờ con đã già nhưng đôi chân của con vẫn tựa như chân loài linh dương Sassaby,[2] và trên đời không sinh ra kẻ nào, dẫu có bạt mạng chạy theo, có thể bắt kịp con một khi con đã bứt phá khỏi tầm với của hắn. Con lao đi, và bám theo sau con là những sứ giả của cái chết, tiếng gầm của chúng tựa như tiếng của bầy chó săn mồi. Con bay vút qua ngôi làng của chính mình, và khi con lướt qua, ả phản bội đang múc nước ở bờ suื่อ. Con sướt qua ả như cái bóng của Thần Chết, và trong lúc lao đi, con vung rìu chém một nhát, và kìa! cái đầu của ả rơi xuống: nó rơiỏtỏm vào cái chậu nước. Rồi con chạy trốn về phương bắc. Ngày qua ngày con lữ hành; suốt ba vầng trăng con lữ hành, không nghỉ ngơi, không dừng bước, cứ thế lao đi tìm sự quên lãng, cho đến khi con gặp nhóm của người thợ săn da trắng nay đã qua đời, và theo chân những người hầu của ông ta đến đây. Và con chẳng mang theo thứ gì bên mình cả. Con, kẻ mang dòng dõi cao sang, phải chăng là dòng máu của vua Chaka vĩ đại — một thủ trưởng, một đại úy của trung đoàn Nkomabakosi — nay lại là một kẻ lang thang nơi đất khách quê người, một kẻ không nhà không cửa. Con chẳng mang theo gì ngoài cây rìu này; trong tất cả những vật dụng của con, chỉ còn lại duy nhất món này. Bọn chúng đã chia chác đàn gia súc của con; chúng đã cướp đi những người vợ của con; và các con con nay chẳng còn nhận ra mặt con nữa. Thế nhưng với cây rìu này — và anh vung thứ vũ khí gớm ghiếc ấy vòng qua đầu, tạo ra tiếng gió rít réo rắt khi nó xé toạc không gian — con sẽ chém một con đường khác dẫn đến vận mệnh. Con đã nói xong.

[2] Một trong những loài linh dương chạy nhanh nhất ở Châu Phi. — A. Q.

Tôi lắc đầu nhìn anh ta. – Umslopogaas, tôi nói, ta thừa hiểu con từ lâu. Vẫn luôn tham vọng, vẫn luôn mưu toan làm lớn, ta chỉ sợ cuối cùng con lại tự gậy ông đập lưng ông. Nhiều năm trước, khi con định mưu phản chống lại Cetywayo, con trai của Panda, ta đã cảnh báo con, và con đã nghe theo. Nhưng giờ đây, khi ta không ở bên để kiềm chế tay con, con lại tự đào một cái hố để rồi ngã xuống đó. Chẳng phải thế sao? Nhưng chuyện gì đã qua thì cũng qua rồi. Ai có thể làm cho cội cây khô xanh tươi trở lại, hay ngắm nhìn lại ánh sáng của năm ngoái? Ai có thể rút lại lời nói đã thốt ra, hay gọi linh hồn của kẻ ngã xuống quay về? Những gì thời gian đã nuốt chửng thì không bao giờ trồi lên nữa. Hãy quên nó đi!

Và giờ đây, kìa Umslopogaas, ta thừa nhận con là một chiến binh vĩ đại và một dũng sĩ kiên cường, trung thành đến chết. Ngay cả ở xứ Zulu, nơi mọi người đàn ông đều dũng cảm, người ta vẫn gọi con là “Kẻ tàn sát”, và ban đêm thường kể cho nhau nghe bên ánh lửa những câu chuyện về sức mạnh và chiến công của con. Giờ hãy nghe ta nói đây. Con nhìn thấy người đàn ông vĩ đại này, bạn của ta chứ — và tôi chỉ tay về phía ngài Henry; anh ấy cũng là một chiến binh vĩ đại không kém gì con, và dẫu con có mạnh đến đâu, anh ấy vẫn có thể nhấc bổng con quăng qua vai. Incubu là tên của anh ấy. Và con cũng thấy người này nữa chứ; kẻ có cái bụng tròn xoe, ánh mắt ngời sáng và khuôn mặt dễ mến kia. Bougwan (mắt kính) là tên của anh ấy, và anh ấy là một người tốt, một người chân chính, xuất thân từ một bộ tộc kỳ lạ dành trọn cuộc đời trên mặt nước và sống trong những ngôi nhà nổi.

Giờ đây, ba chúng ta mà con đang thấy đây muốn du hành sâu vào trong nội địa, vượt qua Dongo Egere, ngọn núi trắng vĩ đại (núi Kenia), và tiến sâu vào vùng đất chưa biết ở tận phía xa kia. Chúng ta không biết mình sẽ tìm thấy gì ở đó; chúng ta lên đường để săn bắn, tìm kiếm những cuộc phiêu lưu và những vùng đất mới, vì đã chán ngấy việc ngồi một chỗ với những cảnh tượng cũ kỹ nhàm chán xung quanh. Con có muốn đi cùng chúng tôi không? Con sẽ được trao quyền chỉ huy toàn bộ gia nhân của chúng tôi; nhưng điều gì sẽ chờ đón con, điều đó thì ta không biết được. Đã có lần ba chúng ta từng lữ hành như thế này để tìm kiếm phiêu lưu, và chúng ta đã mang theo một người giống như con — một tên Umbopa; và kìa, chúng ta đã để lại hắn làm vua của một đất nước vĩ đại, với hai mươi đoàn quân (regiment), mỗi đoàn gồm 3.000 chiến binh đội mũ lông, tuân lệnh hắn. Mọi chuyện sẽ ra sao với con, ta không biết được; biết đâu cái chết đang chờ đợi cả con và chúng ta. Con có dám phó mặc bản thân cho Vận Mệnh và đi cùng, hay con đang sợ hãi, hỡi Umslopogaas?

Gã khổng lồ mỉm cười. – Người nói không hoàn toàn đúng đâu, Macumazahn, anh ta nói; trong đời quả thực con đã từng mưu toan, nhưng không phải tham vọng đã dẫn con đến bước đường cùng này, mà là — thật xấu hổ khi phải thốt lên điều đó — gương mặt xinh đẹp của một người phụ nữ. Thôi bỏ qua đi. Vậy là chúng ta sắp được chứng kiến lại những ngày tháng huy hoàng xưa cũ phải không Macumazahn, những ngày chúng ta cùng chiến đấu và săn bắn ở xứ Zulu? Vâng, con sẽ đi. Sống hay chết, con nào có xá gì, miễn là những nhát rìu vung lên tấp nập và máu chảy đỏ tươi? Con đã già, con đã già, và con chưa được chiến đấu cho thỏa chí! Thế nhưng con vẫn là một chiến binh giữa muôn vàn chiến binh; hãy nhìn những vết sẹo của con đây — và anh chỉ vào vô số vết sẹo chằng chịt, những vết đâm và chém hằn trên da thịt ngực, chân và tay mình. Hãy nhìn cái lỗ trên đầu con đây; óc đã từng phun ra từ đó, vậy mà con vẫn hạ sát kẻ ra tay và sống sót. Con có biết mình đã tước đoạt mạng sống của bao nhiêu kẻ trong những trận chiến tay đôi sòng phẳng chưa, Macumazahn? Nhìn đi, đây là chiến tích của chúng — và anh chỉ vào những vạch dài được khắc trên cán sừng tê giác của chiếc rìu. Hãy đếm xem, Macumazahn — một trăm lẻ ba — và con chưa bao giờ tính những kẻ không bị con mổ bụng,[3] cũng như không tính những kẻ mà người khác đã ra tay đánh gục.

[3] Ám chỉ phong tục của người Zulu là mổ bụng kẻ thù đã chết. Họ có một mê tín rằng nếu không làm như vậy, thì khi thi thể kẻ thù sưng phồng lên, thi thể của những kẻ đã giết hắn cũng sẽ sưng phồng lên theo. — A. Q.

– Im lặng, tôi bảo, vì thấy anh ta bắt đầu nổi cơn sốt máu; im lặng; người ta gọi con là “Kẻ tàn sát” quả không sai. Chúng ta không muốn nghe về những chiến tích đẫm máu của con đâu. Hãy nhớ rằng, nếu con đi cùng chúng ta, chúng ta không chiến đấu trừ khi để tự vệ. Lắng nghe đây, chúng ta cần gia nhân. Những người này, và tôi chỉ tay về phía nhóm Wakwafi, những kẻ đã lùi ra xa một chút trong lúc chúng tôi “indaba” (trò chuyện), nói rằng họ không muốn đi.

– Không muốn đi ư! Umslopogaas gầm lên; đâu rồi cái giống chó dám bảo rằng chúng không muốn đi khi Cha ra lệnh? Lại đây, đồ khốn — và chỉ bằng một cú nhún người, hắn lao thẳng vào gã Wakwafi mà tôi đã nói chuyện ban đầu, túm lấy cánh tay gã và kéo sền sệt về phía chúng tôi. Đồ chó má! hắn nói, vừa lắc mạnh gã đàn ông đang hoảng sợ, mày vừa bảo là mày không đi cùng Cha tao phải không? Nói lại lần nữa xem tao có bóp cổ mày không — và những ngón tay dài của hắn siết chặt lấy cổ gã trong khi nói — mày, và cả những kẻ đi cùng mày nữa. Mày quên mất tao đã đối xử với anh trai mày thế nào rồi sao?

– Không, tụi tao sẽ đi cùng người da trắng, gã kia lắp bắp.

– Người da trắng! Umslopogaas tiếp lời với vẻ giận dữ giả vờ, thứ mà chỉ cần một kích động nhỏ thôi cũng đủ biến thành thật; mày đang nói đến ai thế, đồ chó hỗn láo?

– Không, tụi tao sẽ đi cùng vị đại thủ lĩnh.

– Thế mới phải chứ! Umslopogaas cất giọng bình thản khi đột ngột buông tay ra khiến gã đàn ông ngã ngửa ra phía sau. Tao biết tụi mày sẽ đồng ý mà.

– Gã Umslopogaas đó có vẻ sở hữu một uy quyền đạo đức khá kỳ lạ đối với những kẻ đồng hành, Good sau đó trầm ngâm nhận xét.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của H. Rider Haggard

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.