Đúng hẹn, chúng tôi rời Lamu, và mười ngày sau, chúng tôi đặt chân đến một địa điểm mang tên Charra bên bờ sông Tana, sau khi trải qua bao cuộc phiêu lưu mà chẳng cần phải kể lại chi tiết ở đây. Trong số đó, chúng tôi có ghé thăm một thành phố hoang phế — một trong vô số chốn như thế rải rác dọc theo dải bờ biển này. Nhìn vào quy mô rộng lớn cùng vô vàn dấu tích của những ngôi đền Hồi giáo và nhà đá, nơi đây thuở trước chắc hẳn từng là những chốn đông đúc nhộn nhịp. Những thành phố đổ nát này mang tuổi đời cổ kính vô cùng, mà tôi tin rằng từng là những trung tâm giàu có và quan trọng từ tận thời Cựu Ước, khi chúng còn là đầu mối giao thương với Ấn Độ và nhiều vùng đất khác. Thế nhưng, vinh quang ngày nào nay đã lụi tàn — chính nạn buôn nô lệ đã giáng đòn chí mạng đặt dấu chấm hết cho chúng — và nay, tại những khu chợ đông đúc thuở nào, nơi từng chứng kiến thương gia từ khắp nơi trên thế giới văn minh đứng ngả giá mua bán, thì về đêm, loài sư tử lại ngự trị làm vua. Thay cho tiếng nô lệ xôn xao bàn tán hay giọng hò hét sốt sắng của những kẻ trả giá, tiếng gầm đáng sợ của chúa sơn lâm lại vang lên vọng lại qua những hành lang hoang phế. Tại chính chốn này, ẩn mình dưới gò đất phủ đầy cỏ dại và rác rưởi, chúng tôi đã phát hiện ra hai trong số những khung cửa đá tuyệt mỹ nhất mà trí tưởng tượng có thể vươn tới. Những hoa văn chạm trổ trên đó quả thực tinh xảo đến kỳ lạ, và điều duy nhất tôi tiếc nuối là chúng tôi không có phương tiện nào để mang chúng đi. Chẳng còn nghi ngờ gì nữa, đó từng là lối ra vào của một cung điện; dẫu vậy, chẳng còn chút dấu vết nào sót lại ngoài những đống đổ nát có lẽ vẫn đang nằm vùi sâu dưới gò đất nhô cao.
Đã mất! Mất đi hoàn toàn! Đó là con đường mà mọi vật rồi sẽ phải bước qua. Cũng như những bậc quý ông và phu nhân từng sống sau những cánh cổng ấy, những thành phố này đã trải qua thời hoàng kim của mình, và giờ đây, chúng chẳng khác nào Babylon, Ninive, hay rồi sẽ có ngày trở thành London và Paris. Chẳng có gì là trường tồn. Đó là thứ quy luật vô tình. Con người, các đế chế và thành phố, ngai vàng, vương hầu, quyền lực, núi non, sông ngòi và những đại dương sâu thẳm, thế giới, không gian và vũ trụ, tất cả đều có thời của mình, rồi tất cả đều phải lụi tàn. Giữa chốn hoang tàn và bị lãng quên này, nhà hiền triết có thể nhận ra một biểu tượng cho số phận chung của muôn loài. Bởi trật tự của vũ trụ không chừa chỗ cho sự dừng chân — chẳng có thứ gì được phép la cà trên đường hay kìm hãm tiến trình vươn lên hướng về Sự Sống, cũng như dòng thác lao xuống hướng về Cái Chết. Viên cảnh sát nghiêm khắc mang tên Định Mệnh cứ thúc giục chúng ta cùng vạn vật tiến bước, tiến mãi, lên dốc, xuống dốc rồi đi qua những vùng đất phẳng; chẳng có lấy một chốn nghỉ chân cho đôi chân mỏi mệt, cho đến khi vực thẳm cuối cùng nuốt chửng lấy ta, ném ta từ bờ cõi của Sự Phù Du vào biển khơi của Cõi Vĩnh Hằng.
Tại Charra, chúng tôi đã có một trận cãi vã nảy lửa với tên trùm phu phen — những kẻ mà chúng tôi đã thuê để đồng hành đến đây, và giờ đây lại trở mặt đòi gạt hòi thêm một khoản tiền công lớn. Hậu quả là hắn đe dọa sẽ thả tộc Masai — những kẻ mà chúng tôi sẽ nhắc đến nhiều hơn ở phần sau — ra để tấn công chúng tôi. Đêm hôm đó, hắn cùng toàn bộ đám phu phen đã bỏ trốn, mang theo phần lớn số hàng hóa mà chúng tôi đã tin tưởng giao phó cho chúng mang vác. Tuy nhiên, may mắn thay, chúng lại không bén mảng đến súng ống, đạn dược và tư trang cá nhân của chúng tôi; không phải vì chúng có chút lòng tự trọng nào, mà đơn giản vì số đồ đạc ấy tình cờ lại do năm người Wakwafi canh giữ. Sau sự cố đó, chúng tôi hiểu rõ rằng mình đã quá đủ với những đoàn lữ hành và đám phu phen. Thả thật, chúng tôi cũng chẳng còn lại bao nhiêu hành lý để mà cần đến người mang vác nữa. Thế nhưng, làm sao chúng tôi có thể tiếp tục hành trình đây?
Chính Good là người đã tháo gỡ câu hỏi hóc búa ấy. “Nước ở đây này,” anh vừa nói vừa chỉ về phía dòng sông Tana; “và hôm qua tôi có thấy một nhóm thổ dân săn hà mã bằng xuồng. Tôi nghe nói trạm truyền giáo của ông Mackenzie nằm trên sông Tana này. Sao chúng ta không thuê xuồng rồi chèo ngược dòng lên đó nhỉ?”
Khỏi phải nói, ý kiến vô cùng sáng suốt này đã được đón nhận với những tràng pháo tay tán thưởng nhiệt liệt; và tôi lập tức bắt tay vào việc tìm mua những chiếc xuồng phù hợp từ những người thổ dân xung quanh. Sau ba ngày chậm trễ, cuối cùng tôi cũng mua được hai chiếc xuồng lớn, mỗi chiếc được khoét từ một thân cây gỗ nhẹ duy nhất, có đủ sức chứa sáu người cùng toàn bộ hành lý. Để đổi lấy hai chiếc xuồng này, chúng tôi đã phải chi trả gần như toàn bộ số vải vóc còn lại cùng rất nhiều vật dụng khác.
Vào ngày tiếp theo sau khi mua được hai chiếc xuồng, chúng tôi chính thức khởi hành. Trên chiếc xuồng thứ nhất có Good, ngài Henry và ba người hầu Wakwafi; trên chiếc thứ hai là tôi, Umslopogaas và hai người Wakwafi còn lại. Vì hành trình đòi hỏi phải ngược dòng nước, chúng tôi buộc phải duy trì bốn tay chèo trên mỗi chiếc xuồng, đồng nghĩa với việc tất cả chúng tôi, ngoại trừ Good, đều phải cặm cụi khua mái chèo chẳng khác nào những tên nô lệ bị kết án trên thuyền chiến; và đó thực sự là một công việc vắt kiệt sức lực. Tôi nói là “ngoại trừ Good”, bởi dĩ nhiên, ngay khi bước chân lên thuyền, Good như được trở về vùng đất ruột thịt của mình, và anh liền nắm quyền chỉ huy toán đội. Và quả thực, anh bắt chúng tôi làm việc ra ngô ra khoai. Trên bờ, Good vốn là một người hiền lành, ôn hòa và có phần hay đùa cợt; thế nhưng, như chúng tôi đã thấm thía với cái giá đắt đỏ, một khi đã ở trên thuyền, Good hiện nguyên hình là một ác quỷ đích thực. Trước hết, anh rành rẽ mọi thứ về sông nước trong khi chúng tôi thì mù tịt. Về tất cả các vấn đề hàng hải, từ thiết bị ngư lôi của một chiến hạm cho đến cách chèo xuồng châu Á hay châu Phi hiệu quả nhất, anh chính là một kho tàng kiến thức sống, điều mà nói một cách khiêm tốn thì chúng tôi hoàn toàn không thể sánh bằng. Thêm vào đó, những nguyên tắc kỷ luật của anh vô cùng nghiêm khắc; tóm lại, anh bày ra cái oai của một sĩ quan hải quân hoàng gia để áp đảo chúng tôi khá nhiều, đồng thời trả thù sòng phẳng cho mọi trò đùa cợt mà chúng tôi vẫn thường trêu chọc anh trên cạn. Mặc dù vậy, tôi cũng phải công nhận rằng anh đã điều khiển những chiếc xuồng một cách tuyệt vời.
Ngay sau ngày đầu tiên, với sự trợ giúp của một ít vải vóc và dăm cây sào, Good đã dựng thành công một chiếc buồm trên mỗi chiếc xuồng, giúp công việc của chúng tôi đỡ vất vả đi trông thấy. Dù vậy, dòng nước chảy xiết ngược chiều vẫn cản trở chúng tôi rất nhiều, khiến tốc độ di chuyển tối đa cũng chỉ đạt tầm hai mươi dặm một ngày. Kế hoạch của chúng tôi là xuất phát từ lúc rạng đông, chèo thuyền liên tục cho đến khoảng mười rưỡi trưa — thời điểm ánh nắng trở nên quá gay gắt không thể tiếp tục gắng sức. Khi ấy, chúng tôi sẽ neo xuồng sát bờ, thưởng thức bữa ăn đạm bạc; sau đó là khoảng thời gian nghỉ ngơi hoặc giải trí tùy ý cho đến tận ba giờ chiều. Lúc này, chúng tôi lại nhổ neo, tiếp tục chèo cho đến trước khi hoàng hôn buông xuống chừng một tiếng thì dừng lại lập trại qua đêm. Cứ mỗi buổi chiều cập bờ, Good sẽ lập tức bắt tay vào việc, cùng sự hỗ trợ của đám Askari, dựng một chiếc “scherm” nhỏ — một khoảnh sân quây kín bằng hàng rào bụi gai — rồi nhóm lửa. Còn tôi, cùng ngài Henry và Umslopogaas, sẽ đi săn thứ gì đó cho bữa tối. Nhìn chung, đây là một nhiệm vụ khá dễ dàng, bởi muôn thú đủ loại sinh sôi nảy nở vô số dọc hai bên bờ sông Tana. Có đêm ngài Henry bắn được một con hươu cao cổ cái tơ, phần tủy xương ngon tuyệt cú mèo; có hôm tôi hạ liền một lúc hai con linh dương nước; và có lần, với niềm hân hoan tột độ, Umslopogaas (vốn cũng như đa số người Zulu khác, bắn súng cực kỳ tồi) đã may mắn hạ gục được một con linh dương eland béo múp míp bằng khẩu súng trường Martini mà tôi cho anh mượn. Thỉnh thoảng, chúng tôi làm phong phú thêm thực đơn bằng cách dùng súng săn bắn vài con gà sao hoặc gà gô bụi rậm (paau) — cả hai loài đều có rất nhiều — hoặc câu những con cá vàng tuyệt đẹp vốn bơi lội kín đặc dòng Tana, mà tôi tin rằng chúng chính là một trong những nguồn thức ăn chính của loài cá sấu.
Ba ngày sau khi khởi hành, một sự việc điềm gở đã xảy ra. Khi chúng tôi đang chuẩn bị tấp vào bờ để dựng trại qua đêm như thường lệ, chúng tôi chợt bắt gặp bóng dáng một người đang đứng sừng sững trên một gò đất nhỏ cách đó chưa đầy bốn mươi thước, chăm chú dõi theo từng bước tiến của chúng tôi. Chỉ một cái nhìn thoáng qua cũng đủ — dẫu cá nhân tôi chưa từng quen biết gì với bộ tộc ấy — để nhận ra hắn là một chiến binh trẻ tuổi Masai Elmoran, hay còn gọi là Moran. Thật ra, nếu tôi còn chút hoài nghi nào đi chăng nữa, thì chúng cũng nhanh chóng bị dập tắt bởi tiếng kêu hoảng hốt “Masai!” thốt lên đồng thanh từ miệng những người phục vụ thuộc tộc Wakwafi của chúng tôi, mà như tôi đã đề cập, bản thân họ cũng là những kẻ lai giống Masai.
Và trông hắn mới uy nghi và dữ dội làm sao khi đứng đó trong bộ trang phục chiến trận hoang dã của mình! Dù đã quen thuộc với những tộc người hoang dã suốt cả cuộc đời, tôi nghĩ rằng mình chưa từng thấy bất cứ thứ gì trông hung ác hay gợi nỗi kinh hoàng đến thế trước đây. Trước hết, gã đàn ông này cao lớn phi thường, tôi đoán là cao ngang ngửa Umslopogaas, với vóc dáng cân đối dẫu có hơi mảnh khảnh; nhưng ẩn dưới thân hình ấy là khuôn mặt của một con quỷ. Tay phải hắn lăm lăm một ngọn giáo dài chừng năm thước rưỡi, với phần lưỡi dài hai thước rưỡi, rộng gần ba inch, và một mũi chông bằng sắt ở đuôi cán dài hơn một thước. Vắt trên cánh tay trái là một chiếc khiên hình bầu dục lớn, chế tác tinh xảo làm bằng da trâu, trên đó vẽ những họa tiết kỳ lạ trông giống như phù hiệu quý tộc. Trên vai hắn khoác một chiếc áo choàng khổng lồ làm bằng lông chim diều hâu, quanh cổ quấn một dải “naibere” — một dải vải bông dài khoảng mười bảy thước, rộng một thước rưỡi, có một sọc màu chạy dọc ở giữa. Tấm áo choàng bằng da dê thuộc, trang phục thông thường của hắn trong thời bình, được buộc hờ quanh eo đóng vai trò như một chiếc thắt lưng; dắt qua đó, lần lượt ở bên phải và bên trái, là chiếc dao găm ngắn hình quả lê hoặc thanh đoản kiếm được đúc từ một khối thép duy nhất nằm trong bao gỗ, cùng một cây chùy lớn tột cùng. Thế nhưng, chi tiết có lẽ nổi bật nhất trong trang phục của hắn lại là chiếc mũ chiến làm bằng lông đà điểu được cố định dưới cằm, chạy qua phía trước tai lên đến tận trán, và với hình dáng bầu dục, nó ôm trọn lấy khuôn mặt khiến cho nét mặt quỷ quyệt ấy trông như nhô ra từ một loại bình phong lông vũ. Quanh cổ chân, hắn mang những chòm rìa tóc màu đen, và nhô ra từ phần trên của bắp chân — nơi chúng được gắn vào — là những chiếc gai dài giống như chông, từ đó buông thõng xuống những búi lông đen nhánh, bồng bềnh tuyệt đẹp của loài khỉ Colobus. Đó chính là bộ trang phục cầu kỳ của tên chiến binh Masai Elmoran đang đứng dõi theo sự tiến lại của hai chiếc xuồng chúng tôi; thứ trang phục mà để thực sự cảm nhận hết vẻ đẹp của nó, bạn buộc phải tận mắt chứng kiến; chỉ có điều, những kẻ may mắn nhìn thấy nó hiếm khi nào còn sống để mà miêu tả lại. Dĩ nhiên, tôi chẳng thể nào thu nạp hết mọi chi tiết của bộ đại lễ phục ấy trong lần chạm trán đầu tiên này, bởi tâm trí tôi khi ấy đã hoàn toàn bị chiếm trọn bởi ấn tượng thị giác choáng ngợp chung, nhưng sau đó tôi đã có rất nhiều cơ hội để làm quen với từng thành phần cấu thành nên nó.
Trong lúc chúng tôi đang chần chừ không biết phải xử trí ra sao, tên chiến binh Masai liền ưỡn ngực ra dáng đường hoàng, khua khoắng ngọn giáo khổng lồ về phía chúng tôi, rồi quay gót biến mất ở sườn bên kia của triền dốc.
“Này!” Ngài Henry cất giọng hô từ chiếc thuyền bên kia; “bạn hiền của chúng ta — tên trưởng đoàn lữ hành — đã giữ đúng lời hứa khi thả đám Masai bám theo chúng ta rồi đấy. Cậu nghĩ chúng ta có an toàn để lên bờ không?”
Tôi không nghĩ là an toàn chút nào; nhưng ngặt nỗi, chúng tôi chẳng có phương tiện nào để nấu nướng trên xuồng, lại chẳng có món gì ăn sống được, thế nên thật khó để quyết định phải làm sao. Cuối cùng, Umslopogaas đã đơn giản hóa vấn đề bằng cách xung phong đi thám thính. Anh lẻn đi, trườn vào bụi rậm uyển chuyển như một con rắn, trong khi chúng tôi neo thuyền bồng bềnh giữa dòng chờ đợi. Nửa tiếng sau, anh quay lại và báo cáo rằng chẳng bóng dáng tên Masai nào quanh đây cả, nhưng anh đã phát hiện ra một bãi đất trống nơi chúng vừa mới cắm trại, và dựa trên nhiều dấu hiệu khác nhau, anh phán đoán chúng đã rời đi trước đó tầm một tiếng đồng hồ; còn gã mà chúng ta vừa thấy chắc chắn là kẻ được cắt cử ở lại để theo dõi động tĩnh của chúng tôi.
Thế là chúng tôi quyết định lên bờ; và sau khi cắt cử một lính canh gác, chúng tôi tiến hành nấu nướng và thưởng thức bữa tối. Ăn uống xong xuôi, chúng tôi nghiêm túc mổ xẻ tình hình hiện tại. Dĩ nhiên, vẫn có khả năng sự xuất hiện của tên chiến binh Masai chẳng dính líu gì đến chúng tôi, rằng hắn chỉ là một tên đi lạc thuộc băng nhóm nào đó đang trên đường thực hiện một cuộc thảm sát cướp bóc nhắm vào bộ tộc khác. Thế nhưng, khi nhớ lại lời đe dọa của tên trùm lữ hành, và ngẫm nghĩ về cái cách đầy điềm gở mà tên chiến binh đã khua ngọn giáo về phía chúng tôi, giả thiết đó xem chừng không mấy khả thi. Ngược lại, điều có vẻ hợp lý hơn là nhóm người này đang săn đuổi chúng tôi và chỉ chực chờ cơ hội thuận lợi để ra tay. Nếu sự tình là như vậy, chúng tôi chỉ có hai con đường để lựa chọn — một là tiến lên phía trước, hai là quay đầu rút lui. Ý định thứ hai nhanh chóng bị gạt bỏ ngay lập tức, bởi ai cũng thấy rõ rằng việc lùi bước sẽ đưa chúng tôi đối mặt với vô vàn hiểm nguy chẳng kém gì việc tiến bước; hơn nữa, chúng tôi đã hạ quyết tâm tiếp tục hành trình bằng mọi giá. Dù vậy, trong hoàn cảnh này, chúng tôi không cho rằng việc ngủ lại trên bờ là an toàn, thế nên cả bọn lại lục đục leo lên xuồng, chèo ra giữa dòng sông vốn không quá rộng ở khúc này, rồi tìm cách neo đậu chúng lại bằng những hòn đá lớn buộc vào sợi thừng làm từ xơ dừa — thứ mà mỗi xuồng đều mang theo vài sải dài.
Đến đây thì đám muỗi đói khát suýt nuốt sống chúng tôi sống tươi, và điều đó, kết hợp với nỗi lo âu canh cánh về tình cảnh hiểm nghèo, đã tước đi hoàn toàn giấc ngủ của tôi trong khi những người khác thì đã chìm vào giấc nồng, mặc cho sự tấn công vũ bão của binh đoàn muỗi Tana vừa nhắc tới. Thế là tôi cứ nằm thao thức, vừa hút thuốc vừa suy ngẫm miên man đủ mọi chuyện; nhưng vốn mang bản tính thực tế, tôi trằn trọc nhiều nhất là làm sao để qua mặt được lũ ác ôn Masai đó. Đó là một đêm trăng thanh gió mát, và mặc cho muỗi mòng bu bến, mặc cho hiểm họa sốt rét rình rập khi ngủ lại giữa chốn chướng khí này, mặc cho cái chứng chuột rút hành hạ tê tái ở chân phải do phải ngồi bó gối trong không gian chật chội của chiếc xuồng, và dẫu gã Wakwafi đang ngáy khò khò bên cạnh bốc ra thứ mùi hôi thối nồng nặc đến khổ sở, tôi thực sự bắt đầu cảm nhận được sự thi vị của cảnh sắc xung quanh. Ánh trăng vằng vặc chiếu rọi xuống mặt nước cuồn cuộn chảy trôi không mệt mỏi về phía biển xa — tựa như sinh mệnh con người đang lao về nấm mồ — khiến dòng nước lấp lánh như một tấm lụa bạc trải rộng, ấy là ở những khúc sông quang đãng nơi bóng cây không thể che khuất. Tuy nhiên, sát hai bên bờ thì tối như bực mực, và cơn gió đêm thì thào buồn bã qua những khóm sậy. Phía bên trái chúng tôi, ở bờ sông bên kia, có một vũng cát nhỏ quang bóng cây, và tại đó tôi có thể lờ mờ nhận ra hình dáng của vô số con linh dương đang tiến sát mép nước, cho đến khi một tiếng gầm gừ vang lên đầy đe dọa khiến chúng hoảng hốt cắm cổ tháo chạy. Đoạn, sau một khoảng lặng, tôi bắt gặp bóng dáng vạm vỡ của Đức Vua Sư Tử đang bước xuống thung dung uống nước thỏa thuê sau bữa săn. Chẳng bao lâu sau hắn rời đi; tiếp đó là tiếng rào rạt của lau sậy bị dẫm đạp ở phía thượng nguồn cách chúng tôi chừng năm mươi thước, rồi vài phút sau, một khối đen khổng lồ nhô lên từ mặt nước cách chỗ tôi ngồi chừng hai chục thước và khò khè thở mạnh. Đó là cái đầu của một con hà mã. Nó lặn hụp xuống nước chẳng một tiếng động, để rồi lại trồi lên ngay cách chỗ tôi ngồi vỏn vẹn năm thước. Quả thực khoảng cách này quá gần để có thể cảm thấy dễ chịu, nhất là khi con hà mã rõ ràng đang bị kích thích bởi sự tò mò tột độ muốn biết rốt cuộc những chiếc xuồng của chúng tôi là thứ quái quỷ gì. Nó ngoác cái miệng rộng hoác ra, đoán chừng là để ngáp, trưng ra cho tôi chiêm ngưỡng trọn hàm răng ngà trắng hếu; và tôi không tài nào kìm được suy nghĩ rằng nó có thể dễ dàng nghiền nát chiếc xuồng mỏng manh của chúng tôi chỉ bằng một cú cắn duy nhất. Thật tình, tôi đã có ý định tọng cho nó một viên đạn từ khẩu tám ly, nhưng rồi suy đi tính lại, tôi quyết định cứ để mặc nó trừ phi nó thực sự lao vào tấn công thuyền. Chẳng mấy chốc nó lại lặn xuống không một tiếng động, và tôi không còn thấy nó nữa. Đúng lúc ấy, khi đưa mắt nhìn về phía bờ bên phải, tôi thoáng có cảm giác như mình vừa bắt gặp một bóng đen vụt qua giữa những thân cây. Thị lực của tôi vốn rất tinh tường, và tôi gần như chắc chắn mình đã nhìn thấy một thứ gì đó, nhưng đó là chim, thú hay người thì tôi chịu không tài nào phân định nổi. Thế nhưng đúng vào khoảnh khắc đó, một đám mây đen lững thững trôi qua che khuất vầng trăng, khiến tôi chẳng thể thấy thêm gì nữa. Cùng lúc ấy, dường như mọi âm thanh của khu rừng đã hoàn toàn lắng xuống, bỗng có một loài cú sừng mà tôi vô cùng quen thuộc cất lên tiếng kêu rúc từng hồi đầy dai dẳng. Sau đó, ngoại trừ tiếng xào xạc của cây lá và lau sậy mỗi khi cơn gió thổi qua, không gian chìm nghỉm trong sự tĩnh mịch tuyệt đối.
Thế nhưng, chẳng hiểu vì lý do kỳ lạ nào, tôi bỗng trở nên nôn nao bất an. Chẳng có lý do đặc biệt nào để tôi phải sợ hãi, ngoài những mối hiểm họa rình rập quen thuộc đối với bất kỳ kẻ lữ hành nào đặt chân đến vùng Trung Phi, thế mà tôi lại chắc chắn bị bao trùm và chiếm hữu bởi một điềm báo rõ mồn một về tai họa đang đến gần. Dù vậy, tôi kiên quyết không chịu khuất phục trước cảm giác ấy, dẫu cảm nhận rõ từng giọt mồ hôi lạnh toát đang túa ra trên trán. Tôi tự nhủ không được đánh thức những người khác. Cảm giác tồi tệ ấy cứ thế lớn dần lên, nhịp tim tôi đập lất phất như của một kẻ sắp chết, các dây thần kinh căng cứng lên với nỗi kinh hoàng bất lực quen thuộc mà bất cứ ai từng trải qua cơn ác mộng cũng đều rõ, dẫu vậy ý chí của tôi vẫn chiến thắng nỗi sợ, và tôi nằm im bất động (bởi tư thế của tôi lúc ấy là nửa ngồi nửa nằm ở mũi xuồng), chỉ xoay đầu sao cho có thể bao quát được tầm nhìn về phía Umslopogaas cùng hai người Wakwafi đang say giấc bên cạnh và phía sau mình.
Từ đằng xa, tôi nghe tiếng hà mã khỏa nước ì oạp nhè nhẹ, rồi tiếng cú kêu lại vang lên với một âm điệu réo rắt chẳng tự nhiên chút nào, và cơn gió bắt đầu rên rỉ thảm thiết qua những tán cây, tấu lên thứ âm nhạc làm lạnh buốt tâm can. Phía trên là bầu trời mây đen kịt, bên dưới là dòng nước lũ cuồn cuộn một màu đen thẫm, và tôi có cảm giác như chỉ có tôi và Thần Chết đang cô độc trơ trọi giữa chốn không gian ấy. Cảnh tượng thật tiêu điều hoang vắng.
Bỗng nhiên, dòng máu trong huyết quản tôi như đông đặc lại, và trái tim tưởng chừng như ngừng đập. Đó là do tôi tưởng tượng, hay chúng ta thực sự đang chuyển động? Tôi đảo mắt tìm kiếm chiếc xuồng thứ hai lẽ ra phải nằm sóng đôi cùng chiếc của chúng tôi. Tôi chẳng thể thấy nó đâu, thay vào đó, tôi nhìn thấy một bàn tay đen gầy guộc, cong quặp đang nhô lên khỏi mạn thuyền của chiếc xuồng nhỏ. Chắc chắn đây chỉ là một cơn ác mộng! Cùng khoảnh khắc ấy, một gương mặt mờ ảo nhưng mang vẻ mặt quỷ quỷ như nhô lên từ mặt nước, rồi chiếc xuồng tròng trành chao đảo, một tia chớp lóe lên từ lưỡi dao cùng tiếng thét xé lòng phát ra từ người Wakwafi đang nằm ngủ bên cạnh tôi (cũng chính là tội nghiệp gã có mùi hôi làm tôi khó chịu nãy giờ), và thứ gì đó ấm nóng bỗng bắn xối xả vào mặt tôi. Trong chớp mắt, câu thần chú bủa vây bị phá vỡ; tôi hiểu rằng đây không phải ác mộng, mà chúng ta đang bị tấn công bởi những tên Masai bơi lội dưới nước. Chộp lấy bất cứ thứ gì với được trước tiên, tình cờ lại chính là chiếc rìu chiến của Umslopogaas, tôi vung lên chém hết sức bình sinh về hướng vừa lóe lên tia sáng của lưỡi dao. Cú đánh giáng thẳng vào cánh tay của một gã nào đó, và khi nó va phải phần mạn gỗ dày của chiếc xuồng, lực chém đã đứt lìa cánh tay đó ra khỏi cơ thể ngay phía trên cổ tay. Về phần chủ nhân của nó, hắn chẳng hề phát ra dù chỉ một tiếng động hay tiếng rên rỉ nào. Đến như một bóng ma, và đi cũng như một bóng ma, hắn bỏ lại phía sau một bàn tay đẫm máu vẫn đang bấu chặt lấy một con dao lớn — hay đúng hơn là một thanh đoản kiếm — đang cắm phập vào lồng ngực của người đầy tảng tội nghiệp của chúng tôi.
Ngay lập tức, sự hỗn loạn và náo động bùng lên, và tôi có cảm giác — chẳng biết đúng hay sai — rằng mình lờ mờ nhận ra vài bóng đen đang lẩn khuất trôi dạt về phía bờ bên phải, nơi chúng tôi đang bị dòng nước cuốn đến rất nhanh, bởi sợi thừng neo đậu đã bị cắt đứt bằng dao. Ngay khi nhận ra thực tế phũ phàng ấy, tôi cũng vỡ lẽ ra rằng mưu đồ của chúng là cắt đứt dây buộc để chiếc thuyền trôi dạt vào bờ phải (như quy luật tự nhiên của dòng chảy), nơi chắc chắn có một nhúm chiến binh Masai đang hăm hở chờ sẵn để phóng những ngọn giáo đầu xẻng vào người chúng tôi. Tự mình vớ lấy một mái chèo, tôi giục Umslopogaas chộp lấy chiếc thứ hai (bởi gã Askari còn lại đã quá hoảng loạn và mất phương hướng đến mức chẳng còn tích sự gì), và cả hai cùng hợp sức chèo thật lực hướng ra giữa dòng sông; và hành động ấy nhanh hơn một phút thôi cũng đủ nguy ngót, bởi chỉ chậm một phút nữa thôi là chúng tôi đã mắc cạn, và khi ấy thì mọi chuyện coi như chấm hết đối với cả bọn.
Ngay khi đã ra đến vùng nước thoáng đãng ngoài khơi, chúng tôi lại cặm cụi chèo ngược dòng trở lại vị trí chiếc xuồng kia đang neo đậu; đó thực sự là một công việc vô cùng khó khăn và hiểm nguy giữa màn đêm đen kịt, chẳng có gì để định hướng ngoài những tiếng hô vang như sấm của Good — kẻ cứ dăm ba phút lại gào lên như còi báo sương mù. Thế nhưng cuối cùng chúng tôi cũng bắt kịp, và vô cùng nhẹ nhõm khi thấy họ vẫn bình an vô sự, chưa hề bị quấy rầy. Chắc chắn là kẻ sở hữu cái bàn tay đã cắt đứt sợi thừng của chúng tôi lẽ ra cũng phải cắt đứt cả dây của họ nữa, nhưng hắn lại bị tha hóa bởi bản tính sát nhân trỗi dậy không thể kìm nã khi có cơ hội. Hành động ấy, dẫu tước đi của chúng tôi một mạng người và mất đi một bàn tay của hắn, nhưng không còn nghi ngờ gì nữa, lại chính là thứ đã cứu toàn bộ những người còn lại khỏi một vụ thảm sát. Nếu không có bóng ma kinh hoàng lú đầu bên mạn thuyền ấy — một hình ảnh mà tôi sẽ chẳng bao giờ quên cho đến hơi thở cuối cùng — chiếc xuồng chắc chắn đã trôi dạt vào bờ trước khi tôi kịp nhận ra chuyện gì đang xảy ra, và cuốn hồi ký này sẽ chẳng bao giờ được viết nên bởi ngòi bút của tôi.