Chúng tôi buộc phần dây còn lại vào chiếc xuồng thứ hai, rồi ngồi chờ trời sáng và tự chúc mừng nhau vì đã thoát nạn trong gang tấc; thực sự, ơn cứu độ ấy dường như là nhờ sự che chở đặc biệt của ơn trên hơn là do sự cẩn trọng hay tài nghệ của chính chúng tôi. Cuối cùng, trời cũng hừng sáng, và hiếm khi tôi lại cảm thấy biết ơn ánh sáng đến thế, mặc dù đối với chiếc xuồng của tôi, nó lại phơi bày một cảnh tượng vô cùng rùng rợn. Nằm ngay dưới đáy chiếc thuyền nhỏ là viên Askar bất hạnh, ngực găm một thanh kiếm ngắn hay simé, và bàn tay đứt lìa vẫn đang bấu chặt lấy chuôi kiếm. Tôi không thể nào nhìn thấu cảnh tượng ấy hãi hùng biết mấy, liền kéo hòn đá vốn dùng làm neo của chiếc xuồng kia lên, buộc chặt vào người kẻ bị sát hại rồi thả hắn xuống nước. Xác hắn chìm nghỉm xuống tận đáy, chẳng để lại gì ngoài một chuỗi bong bóng sủi tăm phía sau. Hỡi ôi! Khi thời của chúng ta đến, đa phần chúng ta cũng chẳng khác gì hắn, chẳng để lại gì ngoài những tràng bong bóng để minh chứng cho sự tồn tại ngắn ngủi, rồi chúng cũng nhanh chóng vỡ tan. Bàn tay của kẻ sát nhân thì chúng tôi ném xuống dòng sông, nơi nó từ từ chìm xuống. Thanh kiếm với chiếc chuôi bằng ngà voi chạm khảm vàng (rõ ràng là đồ của người Ả Rập), tôi giữ lại và dùng làm dao săn, và quả thực nó rất hữu dụng.
Sau đó, một người được chuyển sang xuồng của tôi, và chúng tôi lại tiếp tục lên đường với tâm trạng vô cùng chán nản, lòng đầy lo âu về tương lai, nhưng vẫn thầm mong sẽ đến được trạm truyền giáo ở "Vùng cao nguyên" trước khi trời tối. Tệ hại hơn nữa, chỉ chưa đầy một tiếng sau khi mặt trời mọc, trời bắt đầu đổ mưa như trút nước, khiến chúng tôi ướt sũng từ đầu đến chân, thậm chí thỉnh thoảng còn phải tát nước khỏi xuồng. Cơn mưa quật ngã ngọn gió khiến chúng tôi chẳng thể giương buồm, đành phải cố gắng chèo chống hết sức có thể.
Lúc mười một giờ, chúng tôi ghé vào một bãi đất trống bên bờ tả ngạn con sông. Khi cơn mưa ngớt đi đôi chút, chúng tôi xoay sở nhóm được một ngọn lửa, bắt và nướng vài con cá. Chúng tôi không dám đi lang thang để tìm thú rừng. Đến hai giờ, chúng tôi tiếp tục lên đường, mang theo ít cá nướng, và chẳng bao lâu sau, trời lại đổ mưa lớn hơn bao giờ hết. Hơn thế nữa, việc chèo thuyền bắt đầu trở nên vô cùng khó khăn bởi những mỏm đá ngầm, các khúc sông cạn và dòng nước xiết ngày càng mạnh. Chẳng mấy chốc, chúng tôi hiểu ra rằng mình sẽ chẳng thể đặt chân đến mái nhà hiếu khách của Mục sư Mackenzie vào tối hôm đó—một triển vọng chẳng hề khiến tinh thần chúng tôi khá lên chút nào. Dù có gắng sức đến đâu, chúng tôi cũng chỉ tiến được chừng một dặm mỗi giờ. Đến năm giờ chiều (lúc mà tất cả chúng tôi đã kiệt sức hoàn toàn), chúng tôi tính toán rằng mình vẫn còn cách trạm truyền giáo ít nhất mười dặm nữa. Nhận ra tình hình đó, chúng tôi bắt đầu chuẩn bị những điều kiện tốt nhất có thể để qua đêm. Sau kinh nghiệm xương máu vừa qua, chúng tôi tuyệt đối không dám lên bờ, nhất là khi hai bên bờ sông Tana phủ đầy những bụi cây rậm rạp đủ chỗ ẩn nấp cho năm nghìn chiến binh Masai. Ban đầu, tôi cứ ngỡ chúng tôi lại phải trải qua thêm một đêm lênh đênh trên xuồng nữa. May mắn thay, chúng tôi phát hiện ra một hòn đảo nhỏ toàn đá, rộng chừng mười lăm dặm vuông, nằm gần như giữa lòng sông. Chúng tôi liền bơi chèo hướng về đó, buộc xuồng lại, lên bờ và tự tạo cho mình một chỗ chốn tạm bợ theo hoàn cảnh—thực sự là vô cùng kham khổ. Về thời tiết, trời vẫn cứ tệ hại khôn cùng, mưa xối xả đến mức cái lạnh thấu tận xương tủy, khiến chúng tôi hoàn toàn không thể nhóm lửa. Tuy nhiên, có một điều an ủi duy nhất về cơn mưa này: viên Askar của chúng tôi quả quyết rằng chẳng có thứ gì trên đời có thể xui khiến người Masai tấn công trong thời tiết này, bởi họ vô cùng ghét việc di chuyển dưới trời ướt át; có lẽ, như Good đã nhận xét, vì họ rất sợ cảnh phải tắm giặt. Chúng tôi ăn vài con cá luộc nhạt nhẽo và ướt sũng—ngoại trừ Umslopogaas, giống như phần lớn người Zulu, hắn không tài nào chịu nổi cá—rồi nhấp một ngụm brandy từ vài chai hiếm hoi còn sót lại. Và rồi, ngoại trừ một lần duy nhất—khi cả ba chúng tôi, những kẻ da trắng, suýt chết cóng trên tuyết đỉnh Sheba's Breast trong chuyến hành trình tới Kukuanaland—đó là đêm vất vả nhất mà tôi từng trải qua. Đêm dài dường như vô tận, và có một hai lần tôi đã sợ rằng hai người Askar sẽ không qua khỏi vì ẩm ướt, lạnh buốt và gió sương. Quả thực, nếu không nhờ những liều brandy cứu tế kịp thời, tôi chắc chắn họ đã bỏ mạng, bởi chẳng người châu Phi nào chịu nổi sự phơi sương gió khắc nghiệt ấy; nó làm tê liệt rồi cướp đi sinh mạng họ nhanh chóng. Tôi có thể thấy ngay cả vị chiến binh già cứng cỏi Umslopogaas cũng cảm nhận rõ cái lạnh thấu xương đó; nhưng trái ngược hoàn toàn với những người Wakwafi cứ rên rỉ và than khóc cho số phận không dứt, hắn chẳng hề thốt ra một lời phàn nàn nào. Tệ hơn nữa, vào khoảng một giờ sáng, chúng tôi lại nghe thấy tiếng hú đầy điềm gở của con cú mèo, và lập tức phải chuẩn bị tinh thần đối phó với một cuộc tấn công mới; dẫu rằng, nếu họ thực sự ra tay, tôi nghĩ chúng tôi cũng khó lòng chống cự nổi. Nhưng có lẽ lần này chỉ là tiếng cú thật, hoặc giả bản thân lũ Masai cũng đang khốn khổ quá mức nên chẳng màng đến chuyện tấn công—vốn là điều họ rất hiếm khi, hoặc chưa từng, làm trong những khu rừng rậm bụi thấp. Dù thế nào đi nữa, chúng tôi cũng không phải giáp mặt với chúng.
Cuối cùng, ánh bình minh cũng lướt qua mặt nước, ẩn hiện giữa những lớp sương mù ảo ảnh, và cùng với ánh ban mai, cơn mưa tạt ngớt. Ngay sau đó, vầng thái dương huy hoàng ló rạng, hút cạn làn sương và sưởi ấm bầu không khí lạnh ngắt. Bủn rủn chân tay và kiệt sức hoàn toàn, chúng tôi lết đứng dậy, tiến đến đứng dưới những tia nắng rực rỡ và lòng đầy biết ơn. Tôi hoàn toàn hiểu vì sao những tộc người nguyên thủy lại tôn sùng mặt trời, nhất là khi hoàn cảnh sống của họ luôn phải hứng chịu bao dãi dầu sương gió.
Chỉ nửa tiếng sau, nhờ ngọn gió thuận lợi, chúng tôi lại tiếp tục tiến bước với tốc độ khá nhanh. Tinh thần của chúng tôi đã hồi phục cùng ánh nắng mặt trời, và chúng tôi sẵn sàng cười trừ trước những khó khăn, hiểm nguy vừa mới hôm qua còn đè nặng tưởng như không thể vượt qua nổi.
Và cứ thế, chúng tôi tiến đi trong tâm trạng vui vẻ cho đến khoảng mười một giờ. Đúng lúc chúng tôi đang bàn tính chuyện dừng chân như thường lệ để nghỉ ngơi và kiếm thứ gì đó bỏ bụng, một khúc cua đột ngột trên sông đã đưa chúng tôi vào tầm nhìn của một ngôi nhà kiểu châu Âu kiên cố có hiên bao quanh, tọa lạc ở vị trí tuyệt đẹp trên ngọn đồi, xung quanh được bao bọc bởi bức tường đá cao với một con hào ở phía ngoài. Sừng sững ngay cạnh và che bóng cho ngôi nhà là một cây thông khổng lồ, ngọn của nó đã lọt vào tầm quan sát qua ống nhòm của chúng tôi suốt hai ngày qua, nhưng tất nhiên chúng tôi nào biết rằng nó chính là cột mốc đánh dấu trạm truyền giáo. Tôi là người đầu tiên nhìn thấy ngôi nhà và không kìm được mà cất tiếng hoan hô thật lớn, lập tức những người khác, kể cả đám thổ dân, cũng hân hoan hưởng ứng. Lúc này chẳng còn ai nghĩ đến chuyện dừng chân nữa. Chúng tôi cố gắng chèo bơi thật nhanh, bởi dù ngôi nhà trông có vẻ rất gần, nhưng tính theo đường sông thì vẫn còn khá xa, cho đến tận một giờ chiều, chúng tôi mới đặt chân tới chân triền dốc nơi tòa nhà tọa lạc. Cho xuồng tấp sát vào bờ, chúng tôi bước lên và đang định kéo chúng lên bãi thì chợt nhận ra ba bóng người đang mặc trang phục bình thường kiểu Anh, vội vã rảo bước qua một lùm cây để ra đón chúng tôi.
"Một quý ông, một quý bà và một bé gái," Good thốt lên sau khi quan sát bộ ba qua chiếc kính một mắt của mình, "lại đang đi dạo theo phong cách văn minh, qua một khu vườn văn minh, để ra đón chúng ta giữa chốn này. Cho tôi xuống âm phủ nếu đây không phải là điều kỳ lạ nhất mà chúng ta từng thấy!"
Good nói rất đúng; cảnh tượng ấy quả thực vô cùng lạ lùng và lạc lõng—giống như một phân cảnh trong giấc mơ hoặc một vở opera Ý hơn là hiện thực sờ sờ trước mắt. Cảm giác phi thực tế ấy càng thêm phần rõ nét khi chúng tôi nghe thấy họ cất lời chào bằng chất giọng Scotland đặc sệt, thứ mà tôi thật không sao mô tả lại được.
"Chào các ngài," ông Mackenzie cất tiếng; ông là một người đàn ông gầy guộc, tóc điểm bạc, với gương mặt đôn hậu và đôi má đỏ hây hây. "Tôi hy vọng các ngài đều khỏe mạnh. Mấy người thổ dân của tôi đã bảo với tôi từ một tiếng trước rằng họ trông thấy hai chiếc xuồng có người da trắng đang ngược dòng nước lên đây; thế nên chúng tôi liền xuống đây để đón các ngài."
"Và phải nói rằng chúng tôi vô cùng mừng rỡ khi được nhìn thấy một gương mặt da trắng một lần nữa đấy," người phụ nữ—một nhân vật kiều diễm và mang phong thái tao nhã—tiếp lời.
Chúng tôi ngả mũ đáp lễ và bắt đầu tự giới thiệu về bản thân.
"Và giờ thì," ông Mackenzie nói, "chắc chắn tất cả các ngài đều đang mệt mỏi và đóu lả; thế nên xin mời các quý ông, mời các ngài bước vào, chúng tôi vô cùng hân hạnh được đón tiếp các ngài. Vị khách da trắng ghé thăm chúng tôi lần trước là Alphonse—lát nữa các ngài sẽ gặp Alphonse—và điều đó đã xảy ra từ một năm về trước rồi."
Trong lúc đó, chúng tôi đã rảo bước lên sườn đồi. Phía dưới của triền đồi được rào chắn bằng những hàng rào cây mộc qua hoặc những bức tường đá thô sơ để làm thành các khu vườn kiểu Kaffir, lúc này đang ngập tràn những rẫy ngô, bí ngô, khoai tây, v.v. Ở các góc vườn là những cụm lúp xúp những mái lều hình nấm gọn gàng, là nơi ở của những thổ dân thuộc phái đoàn truyền giáo của ông Mackenzie; phụ nữ và trẻ em từ trong lều tò mò đổ xô ra đón chúng tôi khi đoàn đi qua. Chạy xuyên qua trung tâm các khu vườn là lối mòn mà chúng tôi đang đi. Hai bên đường được viền bởi hai hàng cây cam, mặc dù mới chỉ được trồng mười năm, nhưng dưới khí hậu tuyệt vời của vùng cao nguyên bên dưới đỉnh Kenia—nơi có chân núi nằm ở độ cao khoảng 5.000 feet so với mực nước biển—chúng đã vươn lên thành những tán cây đồ sộ và trĩu nặng những trái vàng óng. Sau một quãng leo dốc khá mệt nhọc chừng một phần tư dặm—vì sườn đồi rất dốc—chúng tôi đến một hàng rào cây mộc qua lộng lẫy, cũng sai trĩu quả, bao bọc quanh một khu đất rộng chừng bốn mẫu Anh mà ông Mackenzie cho biết là nơi tọa lạc của khu vườn riêng, nhà ở, nhà thờ, các công trình phụ và toàn bộ đỉnh đồi. Và đó quả là một khu vườn tuyệt diệu làm sao! Từ trước đến nay tôi vẫn luôn yêu thích một khu vườn đẹp, và tôi suýt vỗ tay vì vui sướng khi nhìn thấy khu vườn của ông Mackenzie. Đầu tiên là những hàng cây ăn quả tiêu chuẩn châu Âu được ghép cành ngay ngắn; bởi vì trên đỉnh ngọn đồi này, khí hậu ôn hòa đến mức hầu như tất cả các loại rau củ, cây cối và hoa màu của nước Anh đều sinh trưởng tươi tốt, thậm chí bao gồm cả một số giống táo—loại thường chỉ phát triển cành lá ở vùng khí hậu ấm áp và kiên quyết từ chối ra quả. Kế đến là dâu tây, cà chua (những trái cà chua thật tuyệt làm sao!), dưa hấu, dưa chuột, và quả thực là đủ mọi loại rau củ quả trên đời.
"Chà, các ngài đúng là có một khu vườn đáng mơ ước!" tôi thốt lên, ngập tràn sự thán phục xen lẫn chút ganh tị.
"Đúng vậy," vị mục sư đáp lời, "đó là một khu vườn rất tuyệt, đã đền đáp xứng đáng công sức lao động của tôi; nhưng điều tôi phải cảm tạ chính là khí hậu nơi đây. Nếu anh cắm một hạt đào xuống đất, nó sẽ ra quả vào năm thứ tư, và một cành giâm hoa hồng sẽ nở hoa chỉ sau một năm. Nơi đây có một khí hậu thật tuyệt vời."
Ngay lúc đó, chúng tôi đi tới một con hào rộng chừng mười feet, đầy ắp nước, bên kia hào là một bức tường đá cao tám feet được trổ lỗ châu mai và cắm đầy những mảnh đá thạch anh sắc nhọn trên gờ tường.
"Kia," ông Mackenzie vừa nói vừa chỉ tay về phía con hào và bức tường, "đó là kiệt tác của tôi; ít nhất là công trình này cùng với nhà thờ nằm ở phía bên kia ngôi nhà. Tôi và hai mươi thổ dân đã mất tận hai năm để đào con hào và xây bức tường đó, nhưng tôi chưa bao giờ cảm thấy an tâm cho đến khi nó hoàn thành; và giờ đây tôi có thể thách thức mọi kẻ dã man ở châu Phi, bởi mạch nước ngầm đổ đầy hào nằm ngay bên trong tường, phun trào ở đỉnh đồi quanh năm suốt tháng, và tôi lúc nào cũng dự trữ sẵn lương thực đủ dùng trong bốn tháng trong nhà."
Bước qua một chiếc cầu ván và lách qua một khe hở rất nhỏ trên tường, chúng tôi bước vào nơi mà bà Mackenzie gọi là lãnh địa của mình—chính là khu vườn hoa mà vẻ đẹp của nó thực sự vượt quá khả năng miêu tả của tôi. Tôi không nghĩ mình từng thấy những đóa hồng, hoa dành dành hay hoa trà nào đẹp nhường ấy (tất cả đều được nuôi dưỡng từ hạt giống hoặc cành giâm gửi từ nước Anh tới); và cũng có một khoảng đất dành riêng cho bộ sưu tập các loài hoa củ, phần lớn do cô tiểu thư Flossie, cô con gái nhỏ của ông Mackenzie, sưu tầm từ vùng đất xung quanh, trong số đó có những loài đẹp đến ngỡ ngàng. Giữa khu vườn này, ngay trước hiên nhà, một đài phun nước trong vắt sủi bọt từ lòng đất, đổ vào một cái hồ bằng đá được xây cất cẩn thận để hứng nước; phần nước tràn ra sẽ chảy theo hệ thống cống rãnh dẫn thẳng đến con hào bao quanh bức tường ngoài, và con hào này lại đóng vai trò như một hồ chứa nước, cung cấp nguồn nước dồi dào quanh năm để tưới tiêu cho toàn bộ các khu vườn phía dưới. Bản thân ngôi nhà, một kiến trúc một tầng được xây dựng vô cùng kiên cố, lợp những tấm đá phiến và có một khoảng hiên rộng rãi ở mặt tiền. Nó được xây theo ba mặt của một hình vuông, mặt thứ tư là khu nhà bếp tách biệt với nhà chính—một thiết kế rất hợp lý ở xứ nóng. Ngay trung tâm khoảng sân vuông vức ấy là thứ có lẽ kỳ lạ nhất mà chúng tôi từng thấy ở chốn thần tiên này: một thân cây đơn độc thuộc họ thông, loài cây vốn mọc rất nhiều trên các vùng cao nguyên ở khu vực này của châu Phi. Cây cổ thụ tráng lệ này, theo lời ông Mackenzie, là một cột mốc định vị trong vòng bán kính năm mươi dặm mà chính chúng tôi đã nhìn thấy trong suốt bốn mươi dặm cuối của hành trình, có chiều cao suýt soát ba trăm feet, đường kính thân cây đo được khoảng mười sáu feet tính từ mặt đất lên một thước. Chừng bảy mươi feet đầu tiên, nó vươn lên thành một cột nâu thuôn dài tuyệt đẹp không một cành lá; nhưng từ độ cao đó trở lên, những nhánh cây xanh thẫm tráng lệ—nhìn từ dưới lên trông giống như những chiếc lá dương xỉ khổng lồ—tỏa ngang từ thân cây, vươn thẳng ra che bóng mát vừa đủ cho cả ngôi nhà lẫn khu vườn hoa, mà không hề gây cản trở chút nào cho ánh sáng và luồng không khí nhờ ở độ cao vời vợi.
"Thật là một cái cây đẹp tuyệt trần!" Ngài Henry thốt lên.
"Đúng vậy, anh nói rất chuẩn; đó là một cái cây tuyệt mỹ. Khắp cả vùng này, tôi dám chắc không còn cây thứ hai nào như vậy," ông Mackenzie đáp. "Tôi gọi nó là đài quan sát của mình. Như các ngài thấy đấy, tôi có treo một chiếc thang dây vắt lên cành thấp nhất; và nếu muốn quan sát bất cứ chuyện gì đang diễn ra trong khoảng mười lăm dặm quanh đây, tất cả những gì tôi phải làm là leo vút lên đó với một chiếc ống nhòm. Nhưng chắc là các ngài đang đóu lả rồi, và tôi tin là bữa tối đã được dọn xong. Xin mời các bạn của tôi bước vào; đây chỉ là một chốn hoang sơ mộc mạc, nhưng cũng đủ ấm cúng cho những vùng đất man rợ này; và tôi có thể bật mí với các ngài điều này, chúng ta có hẳn một đầu bếp người Pháp." Nói đoạn, ông dẫn đường bước lên hiên nhà.
Trong lúc tôi bước theo ông và tự hỏi không hiểu ông đang ngầm nhắc đến điều gì, thì đột nhiên xuất hiện từ cánh cửa mở thông từ nhà ra hiên một người đàn ông lùn lịch sự, mặc bộ đồ cotton màu xanh gọn gàng, mang giày làm bằng da thuộc thuộc, nổi bật với dáng vẻ nhanh nhẹn cùng bộ ria mép đen dày đến khó tin được uốn cong vút lên trên, nhọn hoắt chẳng khác gì một cặp sừng bò mộng.
"Bà chủ bảo tôi nhắn lại rằng bữa tối đã được dọn xong. Thưa các ngài, xin kính chào;" đoạn, bất chợt nhìn thấy Umslopogaas đang thong thả đi theo sau chúng tôi và cầm chiếc rìu chiến nghịch ngợm, hắn liền buông thõng hai tay vì kinh ngạc. "Chao ôi, thật là một gã đàn ông!" hắn thốt lên bằng tiếng Pháp, "một tên hoang dã ghê tởm làm sao! Hãy nhìn cái lưỡi rìu khổng lồ của hắn kìa và cái vết lõm trên đầu hắn nữa chứ."
"Này," ông Mackenzie cất lời, "anh đang lầm bầm cái gì thế, Alphonse?"
"Lầm bầm cái gì chứ!" gã người Pháp nhỏ thó đáp, đôi mắt vẫn dán chặt vào Umslopogaas—người mà vẻ ngoài tổng thể dường như có sức hút kỳ lạ với hắn; "thì tôi đang nói về hắn đây chứ ai"—hắn vô phép chỉ trỏ—"về cái gã da đen ce monsieur này."
Nghe vậy, tất cả mọi người đều bật cười sảng khoái, còn Umslopogaas nhận thức được mình đang là tâm điểm chú ý liền cau mày dữ tợn, bởi hắn có một lòng kiêu hãnh cực kỳ lớn đối với bất kỳ hành động xâm phạm tự do cá nhân nào.
"Parbleu!" Alphonse kêu lên, "hắn đang nổi giận—hắn đang làm mặt quạu kìa. Tôi không thích cái bộ dạng đó chút nào. Tôi biến đây." Và hắn chuồn đi với một tốc độ vô cùng chóng mặt.
Ông Mackenzie hòa mình vào tràng cười rôm rả của chúng tôi. "Hắn là một nhân vật kỳ quặc—Alphonse," ông bảo. "Lát nữa tôi sẽ kể cho các ngài nghe lịch sử của hắn; còn bây giờ, hãy thưởng thức tài nghệ nấu nướng của hắn cái đã."
"Tôi có thể mạo muội hỏi," ngài Henry lên tiếng sau khi chúng tôi đã thưởng thức một bữa tối vô cùng thịnh soạn, "làm thế nào mà ông lại có một đầu bếp người Pháp ở tận chốn thâm sơn cùng cốc này thế?"
"Ồ," bà Mackenzie đáp lời, "ông ta tự tìm đường đến đây vào khoảng một năm trước và xin được nhận vào làm việc. Ông ta vướng vào chút rắc rối ở Pháp rồi trốn sang Zanzibar, nơi ông phát hiện ra chính phủ Pháp đã gửi yêu cầu dẫn độ. Thế là ông ta hoảng hốt trốn lên vùng nội địa, và khi gần như đã chết đói thì bắt gặp đoàn l caravan của chúng tôi—đội đang mang nguồn cung cấp hàng hóa thường niên đến cho chúng tôi—rồi được đưa đến tận đây. Các ngài nên bảo ông ta kể lại câu chuyện đó cho nghe."
Khi bữa tối kết thúc, chúng tôi châm tẩu thuốc, và ngài Henry bắt đầu kể cho gia chủ nghe về cuộc hành trình gian khổ của chúng tôi để lên tới đây, khiến gương mặt ông trở nên vô cùng nghiêm trọng.
"Rõ ràng là mấy tên Masai khốn kiếp đó đang bám theo các ngài, và tôi thực sự tạ ơn trời đất vì các ngài đã đến được ngôi nhà này bình an vô sự," ông nói. "Tôi không nghĩ chúng dám tấn công các ngài ở ngay đây đâu. Chỉ có điều đáng tiếc là hầu hết những người của tôi đều đã xuống vùng ven biển để chở ngà voi và hàng hóa rồi. Có tới hai trăm người trong đoàn караван đó, kết quả là tôi chỉ còn vỏn vẹn chừng hai mươi người có thể huy động để phòng thủ nếu chúng tấn công. Dù sao đi nữa, tôi sẽ cho ban hành vài mệnh lệnh ngay;" và gọi với theo một người da đen đang lẩn thẩn bên ngoài khu vườn, ông tiến đến khung cửa sổ và cất tiếng nói bằng một thứ thổ ngữ Swahili. Người đó lắng nghe, sau đó giơ tay chào và rời đi.
"Tôi thực lòng hy vọng chúng tôi sẽ không mang lại tai họa lớn nhường này cho ông," tôi lo lắng lên tiếng khi ông trở lại ghế ngồi. "Thà rằng chúng tôi tiếp tục lên đường và phó mặc cho số phận còn hơn là kéo theo đám sát nhân máu lạnh đó vây hãm các ngài."
"Các ngài sẽ chẳng làm thế đâu. Nếu lũ Masai đến thì chúng cứ việc đến, và thế là hết chuyện; tôi nghĩ chúng ta hoàn toàn có thể dành cho chúng một sự đón tiếp nồng hậu đấy. Tôi không bao giờ đóng cửa đuổi khách vì bất kỳ kẻ Masai nào trên đời này cả."
"Điều đó làm tôi nhớ tới," tôi nói tiếp, "viên Lãnh sự ở Lamu từng bảo với tôi rằng ông ta nhận được một bức thư từ ông, trong đó ông viết rằng có một người đàn ông đã đến đây và thuật lại việc hắn tình cờ bắt gặp một tộc người da trắng ở sâu trong nội địa. Ông có nghĩ câu chuyện đó có chút sự thật nào không? Tôi hỏi vậy bởi vì trong đời, tôi đã vài lần nghe những lời đồn đại từ những thổ dân từ vùng cực bắc đổ xuống về sự tồn tại của một chủng tộc như thế."
Để đáp lại, ông Mackenzie đứng dậy bước ra khỏi phòng và trở lại, mang theo một thanh kiếm vô cùng kỳ lạ. Nó khá dài, toàn bộ phần lưỡi vốn dĩ rất dày và nặng lại được trổ hoa văn tinh xảo cách mép bén chưa đầy một phần tư inch, hệt như cách chúng ta chạm trổ trên gỗ mềm bằng cưa lọng; tuy nhiên, phần thép lại được khoét rỗng một cách khéo léo sao cho không làm ảnh hưởng đến độ bền chắc của thanh kiếm. Bản thân chi tiết này đã đủ lạ lùng rồi, nhưng điều kỳ diệu hơn nữa là tất cả các cạnh của những khoảng trống được khoét xuyên qua thân lưỡi kiếm lại được khảm vàng vô cùng tinh xảo, bằng một phương pháp nào đó mà tôi không tài nào hiểu nổi được hàn liền vào lớp thép.[5]
[5]
Kể từ khi chứng kiến thanh kiếm trên, tôi đã tận mắt kiểm tra hàng trăm thanh kiếm tương tự, nhưng chưa bao giờ tìm ra cách người ta khảm những phiến vàng vào các đường chạm lộng ấy như thế nào. Những thợ rèn tạo ra chúng ở Zu-vendis đều phải thề độc không bao giờ tiết lộ bí mật này.—A. Q.
"Kia," ông Mackenzie nói, "các ngài đã từng thấy thanh kiếm nào như thế này bao giờ chưa?"
Tất cả chúng tôi cùng xem xét kỹ lưỡng và lắc đầu.
"Chà, tôi đem nó ra cho các ngài xem là vì đây chính là thứ mà kẻ từng tuyên bố đã nhìn thấy người da trắng mang theo, và cũng vì nó phần nào mang lại sự chân thực cho một câu chuyện mà nếu không có nó, tôi đã sớm cho là dối trá. Nghe đây, tôi sẽ kể cho các ngài tất cả những gì tôi biết về câu chuyện này, cũng không có gì nhiều lắm. Một buổi chiều nọ, ngay trước lúc hoàng hôn, tôi đang ngồi ngoài hiên nhà thì một kẻ khốn khổ, tiều tụy vì đói khát bước vào với dáng đi khập khiễng rồi ngồi thụp xuống trước mặt tôi. Tôi hỏi hắn đến từ đâu và muốn gì, thế là hắn bắt đầu tuôn ra một tràng dài luyên thuyên về việc hắn thuộc về một bộ tộc ở tận phương bắc xa xôi, rồi bộ tộc của hắn bị một bộ tộc khác tàn phá, và hắn cùng vài kẻ sống sót khác bị dồn ép chạy tít lên phía bắc vượt qua một hồ nước tên là Laga. Từ đó, hình như hắn tiếp tục tìm đường đến một hồ nước khác nằm tít trên vùng núi—'một hồ nước không đáy' như cách hắn gọi—và ở đó vợ cùng anh trai hắn đã qua đời vì một căn bệnh truyền nhiễm—có lẽ là bệnh đậu mùa—khiến hắn bị dân làng đuổi cổ ra khỏi bản làng vào chốn hoang vu. Hắn đã lang thang khốn khổ qua những dãy núi suốt mười ngày, rồi lạc vào một khu rừng gai rậm rạp, và rồi vào một ngày nọ được tìm thấy bởi vài người da trắng đang đi săn. Họ đưa hắn đến một nơi mà tất cả mọi người đều da trắng và sống trong những ngôi nhà bằng đá. Tại đây, hắn bị giam lỏng trong một ngôi nhà suốt một tuần, cho đến một đêm nọ, một người đàn ông có bộ râu trắng—mà hắn hiểu là một 'thầy thuốc'—đã đến xem xét hắn, sau đó hắn được dẫn đi băng qua khu rừng gai ra tới rìa vùng hoang vu, được cho thức ăn cùng thanh kiếm này (ít nhất là hắn kể thế) rồi được thả tự do."
"Ồ," ngài Henry, người đã lắng nghe với sự tò mò đến nghẹt thở, lên tiếng, "và rồi hắn đã làm gì tiếp theo?"
"À! Theo lời hắn kể thì hắn đã trải qua vô vàn đau khổ và nghịch cảnh, phải sống bằng rễ cây, quả mọng và những thứ thú vật hắn có thể bẫy hoặc giết được trong nhiều tuần liền. Nhưng dù thế nào hắn vẫn sống sót, và cuối cùng qua từng chặng đường chậm chạp đã mò mến về phía nam để tới được nơi này. Chi tiết về cuộc hành trình của hắn ra sao thì tôi chưa bao giờ có dịp tường tận, bởi tôi đã bảo hắn quay lại vào ngày hôm sau, và dặn một trong số các trưởng thôn của tôi lo chỗ nghỉ ngơi cho hắn qua đêm. Viên trưởng thôn đưa hắn đi, ngặt nỗi gã khốn khổ ấy lại bị ghẻ lở nặng đến mức vợ viên trưởng thôn kiên quyết không cho hắn vào lều vì sợ lây bệnh, thế nên hắn được phát cho một tấm chăn và bảo ngủ ở bên ngoài. Xui xẻo thay, lúc bấy giờ chúng ta lại có một con sư tử hay lảng vảng quanh đây, và cực kỳ bất hạnh là nó đã đánh hơi được kẻ lang thang bất vận này. Nó chồm tới, ngoạm đứt gần như toàn bộ đầu hắn mà những người trong lều không hề hay biết gì. Và thế là chấm dứt cuộc đời hắn cùng câu chuyện về người da trắng; còn liệu trong đó có chút sự thật nào hay không thì quả thực là vượt quá tầm hiểu biết của tôi rồi. Cậu Quatermain nghĩ sao?"
Tôi lắc đầu và đáp: "Tôi không rõ. Có quá nhiều điều kỳ lạ bị che giấu ở sâu trong lòng lục địa vĩ đại này nên tôi không dám chắc rằng nó hoàn toàn bịa đặt. Dù thế nào đi nữa, chúng tôi vẫn có ý định tìm hiểu cho raẽ. Chúng tôi dự định hành trình đến Lekakisera, rồi từ đó, nếu còn sống để đi tới nơi, sẽ tiến đến hồ Laga này; và nếu thực sự có bất kỳ tộc người da trắng nào ở bên kia, chúng tôi sẽ làm hết sức mình để tìm cho ra họ."
"Các ngài quả là những kẻ ưa mạo hiểm," ông Mackenzie mỉm cười nói, và câu chuyện đành khép lại tại đó.