Buổi sáng, trong thành Trương Điếm, Phục Bích, người qua kẻ lại, đâu đâu cũng là tiệm đồ sứ. Dù là tiết xuân tháng Hai, nhưng vẫn thấm đượm hơi lạnh. Trang phục của mọi người cũng đủ loại muôn màu muôn vẻ, đám phu khuân vác khiêng vại khiêng chum đã bắt đầu cởi trần làm việc, những nhân vật như phòng kế toán thì mặc áo kẹp, còn áo bông của người già thì vẫn chưa cởi ra.
Một cái cổng vòm cao, phía sau là dinh cơ kiểu hai tiến. Cổng vòm ấy có phần hiên cửa, nền sơn đen khảm các thanh đỏ ở lòng cửa. Bức hoành phi trên cửa đề bốn chữ vàng viết ngang từ phải sang trái "Thế đại thư hương" (Đời đời nề nếp văn chương).
Câu đối trên hiên cửa từng chữ bay bổng: "Nương ánh dương môn đìa xuân thường có, tích thiện gia đình khánh hữu dư". Lệ thư chính tông, trong nét mềm có phần góc cạnh, giữa sự bình hòa lại lộ ra vẻ hiểm kỳ.
Khu dinh cơ ấy gạch xanh ngói xanh, trong sân có hai cây hải đường lớn, cành vươn cao, già cỗi mà mạnh mẽ, hoa trên đầu cành hàm tiếu sắp nở. Dưới gốc cây là một cái bàn đá, một bà mụ đang lau chùi, nước vấy lên đá, màu sắc sẫm lại. Ở giữa bàn đá là một bàn cờ, nhưng tại chốn "Sở hà Hán giới" lại là một dãy chữ khác: "Lưu Hạng tranh phong, giang sơn thùy thuộc" (Lưu Bang và Hạng Vũ tranh hùng, giang sơn này thuộc về ai). Dù không có dấu chấm hỏi, nhưng người ta vẫn có thể cảm nhận được sự tồn tại của dấu chấm hỏi ấy. Ở hai đầu bàn cờ mỗi bên có sáu chữ, đầu phía Nam là "Vô lự vô cầu vô kỵ" (Không lo không cầu không kiêng kỵ), đầu phía Bắc là "Hữu hoa hữu phong hữu kỳ" (Có hoa có gió có cờ). Bà mụ quấn giẻ lau vào ngón tay, cạy để lau những chữ đó.
Ở chính đường, Lão gia họ Lô đang uống trà. Ông hơn năm mươi tuổi, tinh thần hoắc thước, gầy mà không trơ xương. Tóc hoa râm chải ngược về phía sau, dưới cằm có chòm râu ngắn thưa và dài. Ngồi ngay ngắn trên ghế, sống lưng rất thẳng.
Đồ đạc trong căn phòng này tuy không xa hoa, nhưng lại toát lên gia cảnh sung túc và gu thẩm mỹ của chủ nhân. Đối diện cửa là bộ bàn ghế Bát tiên sơn mài lớn của Bác Sơn, "Kê Lã Động Binh qua hải" (Bàn nhỏ Lã Động Binh qua biển) vểnh cao ở hai đầu. Góc bàn và tay vịn ghế dù lớp sơn đỏ sẫm đã bị năm tháng mài phai, lộ ra thớ gỗ, nhưng lại mang vẻ thâm trầm truyền đời lâu năm. Phía trên chiếc kệ nhỏ, bức trung đường treo một khóm cúc vàng đã rất cũ, câu đối hai bên là bút tích của nhà thư pháp lớn cận đại Hoa Thế Khuy: "Nhân đạm tự cúc cúc bất lạc, thất tiểu như thuyền thuyền vĩnh hành" (Người nhạt tựa cúc cúc chẳng rụng, nhà nhỏ tựa thuyền thuyền mãi trôi). Dựa vào bức tường ở gian trong phía Đông là một chiếc án thư dài bằng gỗ tử đàn, giản dị tinh tế, toát lên phong thái thời Minh Vạn Lịch, Thiên Khải. Bức tranh chữ hoành phi phía trên bàn làm việc là chữ Khải biến thể theo phong cách Nhan Chân Khanh do Hà Thiệu Cơ viết: "Đọc sách quét nhà đốt hương".
Lão thái thái họ Lô từ gian trong bước ra, phúc hậu, nét mặt hiền từ, tóc hoa râm. Bà bước tới châm trà cho Lão gia. Thấy mặt chồng trầm sì như nước, bà bèn hỏi: "Đại gia vẫn chưa dậy à?" Vừa nói vừa dùng giẻ lau theo thói quen lau nhẹ đáy ấm.
Lão gia hừ lạnh một tiếng: "Hừ, còn đại gia gì chứ! Vợ chồng chú hai cũng có đến thỉnh an đâu!"
Lão thái thái ngồi xuống chiếc ghế bên dưới: "Đừng suốt ngày thấy một trăm chỗ đều chướng mắt như thế, đây đã là thời Trung Hoa Dân Quốc rồi. Gia Trượng đi du học mấy năm, mới vừa về nước, làm sao nhớ hết mấy cái quy củ ấy." Vừa nói vừa quay tay lấy quả quýt bóc cho chồng.
Lão gia nghiêng mặt sang: "Thời Dân Quốc thì không cần lễ nghĩa nữa chắc? Tôi đọc những cuốn sách do Lâm Cầm Nam dịch, biết người Tây rất coi trọng lễ nghĩa." Lão thái thái muốn phản bác, Lão gia giơ tay ấn xuống: "Cho dù thằng cả quên, vợ thằng cả chẳng lẽ không nên nhớ? Vợ chồng chú hai chẳng lẽ không nên quên sao? Đến mụ Vương nhà người ta còn chê cười kìa."
Lão thái thái đưa quả quýt tới, Lão gia nhìn rồi nhận lấy, cơn bất mãn dường như vơi đi đôi chút.
Lão thái thái nói: "Vợ chồng thằng cả và chú hai để tôi nói chúng nó, ông thì cứ châm chước cho thằng cả đi! Nam đến Bác Sơn, bắc đến Hoàn Đài, cái vùng bán kính hai trăm dặm này, người đỗ tiến sĩ tây học như Gia Trượng nhà mình có mấy ai?"
Lão gia càng thêm khinh miệt: "Hừ, còn tiến sĩ tây học cái nỗi gì, viết một bức thư nhà cũng không thông. Cô nhìn chữ nó viết kìa! Ngoằn ngoèo méo mó, sợ tôi nói nó, lại còn cố tình thêm chữ Tây vào trong chữ Hán, thật lẳng lơ!"
Lão thái thái bênh vực con trai cả: "Lời này thì tôi không muốn nghe rồi. Ông không biết chữ Tây, liền bảo chữ bút lông của Gia Trượng viết không đẹp. Chuyện xuất ngoại niệm sách này ban đầu tôi đã không tán thành, là ông chết sống chèo kéo, ông nói học vấn Trung Quốc sắp đứt hơi rồi. Hay thật đấy, học về rồi, ông lại thấy chướng mắt. Thật là! Không biết ông phải thế nào mới thấy dễ chịu đây!" Vừa nói, lão thái thái vừa liếc chồng một cái không mấy ác ý.
Lão gia đầy miệng quýt, tạm thời không thể phản kích.
Ở gian nhà phía Đông, vợ chồng Lô Gia Tuấn đang nói chuyện riêng. Gia Tuấn đang chỉnh trang y phục, chuẩn bị cùng vợ sang bên kia thỉnh an. Anh ta chừng hai mươi mốt, hai mươi hai tuổi, tháo vát lanh lợi, da ngăm đen bóng rlóe sáng, mặc quần và áo ngắn kiểu Trung Quốc, chân đi giày đế cao su "ngày đi tám trăm dặm" (giày cao su phương Tây du nhập vào Trung Quốc sớm nhất). Vợ anh ta người thấp nhỏ, hai mắt tròn xoe, mập mạp, toát lên vẻ tính toán chi li kiểu phụ nữ. Cô ta mặc chiếc áo kẹp hoa phượng đùa mẫu đơn đỏ rực, đang đối diện với chiếc gương giắt trâm lên đầu, giắt lên rồi lại thấy không hợp, bèn giắt lại từ đầu. Gia Tuấn giục cô ta: "Em mau lên, tía chúng ta sắp nổi giận đến nơi rồi."
"Gian nhà phía Tây đại gia còn chưa dậy kìa. Tía có quy củ lớn như thế, em thấy ông ấy cũng chẳng làm gì được."
Gia Tuấn không vui: "Đại gia vừa mới về, em đừng lúc nào cũng so bì với đại gia. Mau lên!"
"Hừ! Vạn đồng đại dương mua xưởng nhuộm ở Thanh Đảo, anh nhìn đại gia nhà người ta xem, đây là cái số gì chứ, tâm sức gì cũng chẳng cần nhọc. Lấy vợ, có cô em họ xinh đẹp như thế, lấy được vợ tốt là đi du học, chơi chán rồi về, có sẵn cơ nghiệp ở đó chờ sẵn. Anh nhìn lại chúng ta xem! Anh suốt ngày giao du với mấy bác nông dân tá điền, vì ba năm cân lúa tô mà kỳ kèo trả giá tới lui. Em thấy tía chính là thiên vị. Một vạn đồng đại dương có thể mua bao nhiêu ruộng? Ông ấy vì đại gia mà tiền gì cũng nỡ chi. Còn với chúng ta thì sao? Hấp ổ bánh mì chay còn phải xem pha bao nhiêu bột ngô, đến cái bánh màn thầu cũng chẳng nỡ ăn. Đại gia nhà ta cũng keo kiệt thật, cái chậu mặt tráng men tốt thế, mà cũng không thèm mang dư một cái từ phương Tây về cho chúng ta."
Gia Tuấn có chút phiền muộn: "Em thôi đi, đâu ra lắm điều bất mãn thế! Tía là người có tầm nhìn, năm xưa vào kinh từng gặp Lạng Khải Siêu, Đàm Tự Đồng, biết đầu nào nhẹ, đầu nào nặng. Ruộng đất nhiều thì có ích gì? Nếu trời mưa thuận gió hòa thì còn thu được chút tô thuế, nếu gặp hạn hán lụt lội thì tính sao? Đất đai không có thu hoạch, em chẳng lẽ còn ép những người tá điền biến ra lương thực cho em chắc? Nhà xưởng này thì khác, chỉ cần máy móc quay là có thể kiếm ra tiền. Kiếm được tiền rồi mua lương thực chẳng phải cũng vậy sao? Chỉ làm anh thêm phiền lòng. Còn chậu tráng men, cái chậu đồng này chẳng rửa mặt được hay sao?"
"Gia Tuấn, nhà xưởng ở Thanh Đảo kiếm được tiền thì có phần của chúng ta không?" Cô ta vẫn tương đối quan tâm đến tình hình tài chính bước tiếp theo.
Gia Tuấn ngồi đó cười cười: "Dù có phần của chúng ta hay không, chỉ cần em gọi tên anh, tía nghe thấy là sẽ không bỏ qua đâu."
Người vợ không vui: "Anh đúng là kẻ không nói lý. Là anh không cho em gọi anh là phu quân nữa đấy chứ, bảo rằng triều đại thay đổi rồi, người ta ở Thượng Hải, Bắc Kinh đều gọi tên đàn ông. Người ta thực sự gọi tên anh rồi, anh lại giở thói ra. Em thấy anh cũng giống hệt tía, chốc lát lại đổi thay, chẳng biết thế nào mới gọi là dễ chịu."
Hai vợ chồng bước ra ngoài, người vợ ở phía sau đẩy Gia Tuấn, cố tình lớn tiếng nói: "Đi một chuyến Thanh Đảo về mà mệt thành ra thế này, ngủ lấy ngủ để, cẩn thận tía mắng cho đấy!"
Lão gia nghe thấy ở gian nhà phía Bắc.
Gia Tuấn oan ức, vừa định quay đầu lại phản bác thì lại bị vợ chọc một cái, hai người đi về phía gian nhà phía Bắc.
Vợ của Gia Trượng đã ăn mặc chải chuốt gọn gàng từ lâu, cô em họ đang hầu hạ vị biểu cởm thuở xưa thức dậy. Người vợ cầm lấy y phục của Gia Trượng, anh ta mặc một chiếc, cô vợ đưa một chiếc. Gia Trượng cảm thấy đây là điều đương nhiên, không quá bận tâm. Người vợ giống như đã làm sai chuyện gì, lông mày đôi mắt cụp xuống, không dám phát ra tiếng động hay biểu lộ sắc thái gì.
Vợ của Gia Trượng trông rất điềm đạm, lông mày rậm mắt to, tóc mái che trước trán, khí chất toát lên chút vẻ tao nhã của tiểu thư khuê tú. Vóc dáng trung bình, mặc chiếc áo kẹp sa Xương Ấp màu vàng nghệ.
Gia Trượng đánh răng, cô ta cầm ống nhổ hứng bên dưới. Cô ta nhìn những bọt nước trong miệng Gia Trượng, người ngả ra sau, sợ văng lên người mình.
Gia Trượng vươn tay thử nhiệt độ nước rửa mặt, cô ta vội hỏi: "Phu quân, có nóng không?"
Gia Trượng nghiêng mặt sang: "Anh vừa về đã dặn em rồi, không được gọi là phu quân nữa. Anh là lưu học sinh, em suốt ngày phu quân phu quân, gọi anh trông giống như một tên tri huyện triều Thanh vậy. Cứ gọi là Gia Trượng."
"Em không dám."
"Có gì mà không dám chứ? Vợ chồng phương Tây người ta toàn gọi là thân yêu, có gì phải sợ? Anh đi du học một thời gian, cái gì cũng thấy rồi. Trung Quốc hỏng là hỏng ở mấy cái lễ nghĩa vô tích sự này. Anh đọc được ở Đức một câu chuyện cười về Trung Quốc do một người ngoại ngữ viết, nói rằng nguyên nhân thất bại của trận hải chiến Giáp Ngọ chính là vì lễ nghĩa quá nhiều. Pháo thủ nạp một quả đạn pháo rồi cúi đầu vái quan đái một cái, hỏi xem có nên bắn hay không, đợi vái xong ngẩng đầu lên thì đạn pháo của người Nhật đã bắn tới trước rồi. Còn bày vẽ mấy cái lễ nghĩa vô dụng này làm gì. Từ nay về sau ở trước mặt tía thì không gọi, chỉ có hai chúng ta thì gọi là Gia Trượng. Em gọi một tiếng cho anh nghe xem nào."
Người vợ nâng chiếc khăn mặt thẹn thùng đỏ mặt, cúi gằm đầu, ấp úng gọi nhỏ: "Anh Gia Trượng."
Gia Trượng tức đến phì cười: "Em thế này là vừa ra khỏi triều Thanh, lại bước vào thoại bản rồi đấy. Bỏ cái chữ 'anh' đi, gọi lại từ đầu."
Đầu của người vợ càng cúi thấp hơn, thẹn thùng cố gắng gọi nhỏ: "Gia Trượng."
Gia Trượng hài lòng: "Thế mới đúng chứ, gọi quen rồi sẽ thành tự nhiên thôi. Thời đại mới, phụ nữ mới. Đợi anh bận xong, anh sẽ dạy em kéo đàn vĩ cầm, nói tiếng Tây. Không biết đám đại phu chó má trong triều đình ngày xưa kiếm đâu ra cái chiêu trò đó, khiến cái mụ gấu Từ Xi này sống mãi không thôi. Cái mụ gấu này chết muộn thật, làm lỡ dở cả Trung Quốc. Anh ở nước ngoài cảm sâu sắc nhất. Cứ nghĩ đến mấy tên khốn kiếp thời nhà Thanh là cơn giận lại sục sôi. Tăng Quốc Phan, Tả Tông Đường cũng sinh ra không đúng lúc, giúp cho triều Thanh hấp hối kéo dài hơi tàn. Tôn Trung Sơn cũng sinh ra muộn, sớm nên lật tung cái đống đổ nát nhà Thanh này lên rồi."
Phỉ Thúy không dám ngẩng đầu lên, dường như tội lỗi của triều Thanh nên do cô ta gánh chịu.
Sau khi đánh giá lịch sử Trung Quốc xong, Gia Trượng bắt đầu rửa mặt, người vợ tay nâng khăn mặt cung kính hầu hạ, sẵn sàng dâng lên bất cứ lúc nào.
Gia Trượng rửa mặt xong, bắt đầu mặc quần áo, dựng cổ áo sơ mi trắng lên, mở tủ quần áo tìm cà vạt.
Người vợ vội hỏi: "Anh đang tìm gì thế, phu quân?"
Gia Trượng trừng mắt, người vợ vội vàng cúi đầu đổi cách gọi: "Gia Trượng, anh tìm gì thế?"
"Cà vạt, cái sợi hôm qua anh thắt ấy."
Người vợ vội lấy từ cây sào phơi quần áo xuống, đưa lên: "Tối qua em vừa mới giặt xong."
Gia Trượng nhìn chiếc cà vạt đã giặt, nhăn nhúm, bất đắc dĩ ngả đầu ra sau, tay cũng buông thõng xuống: "Thứ này không thể giặt được. Hầy! Được rồi, được rồi, còn chưa giặt luôn cả bộ tây phục này của anh đấy." Vừa nói vừa quay người lấy sợi khác.
Người vợ cầm chiếc cà vạt hỏi: "Vậy bẩn thì phải làm sao?"
Gia Trượng thắt cà vạt: "Bẩn thì em cứ để ở đó, tuyệt đối đừng giặt. Anh mang sang Thượng Hải giặt. Thứ này không phải là thứ để giặt nước."
Người vợ càng thêm khó hiểu: "Giặt một cái áo mà cũng phải sang Thượng Hải á?"
Gia Trượng thắt xong cà vạt, cầm lấy bộ tây phục màu xám nhạt mặc vào: "Phỉ Thúy, chúng ta từ từ rồi sẽ rõ, có những chuyện chốc lát không nói rõ được đâu. Bắt đầu từ tối nay, anh sẽ giảng cho em nghe thế nào là tiến bộ, thế nào là lạc hậu. Đi, chúng ta qua thỉnh an tía trước đã. Cái lễ nghĩa này tạm thời vẫn chưa thể phá bỏ." Vừa nói bản thân anh ta cũng bật cười.
Lão gia ngồi ngay ngắn ở ghế trên, chờ đợi hành lễ, biểu cảm của Lão thái thái ngược lại rất vui vẻ.
Lô Gia Trượng mặc vest đi giày da bước vào, khẽ gật đầu: "Tía, má, buổi sáng tốt lành!"
Phỉ Thúy vẫn theo quy củ kiểu cũ, cúi thấp đầu, nắm tay trước eo: "Tía, an khang!" Lại hướng về phía Lão thái thái làm một cú như vậy: "Má, an khang!"
Gia Trượng ngồi lên chiếc ghế đôn rỗng hình trống gần Lô gia, Gia Tuấn ngồi đối diện anh ta, trông giống như văn bên trái võ bên phải. Lúc Gia Trượng bước vào thì Gia Tuấn đã đứng dậy, lúc này cậu ta thỉnh an anh chị: "Đại ca tốt, đại tẩu tốt." Rồi lại ngồi xuống.
Lão gia nhìn thấy những nghi thức do mình định ra vẫn chưa quá quắt, cơn oán giận ban nãy vơi đi đôi chút. Phỉ Thúy bước qua rót trà cho bố mẹ chồng, rót trà xong, Lão thái thái tiện tay kéo lấy tay con dâu cả: "Thúy, mẹ con mình vào nhà trong nói chuyện. Nhà chú hai—" Vợ Gia Tuấn nghe tiếng bước lên: "Má." Lão thái thái dặn dò: "Tía và đại ca con bọn họ còn có chuyện bàn về việc mở xưởng, con cũng đừng đứng đây hầu hạ nữa. Cho con tiền, đi mua hai cân thịt, buổi trưa chúng ta hấp một đĩa thịt viên ăn. Chọn chỗ thịt ba chỉ mà mua, nạc quá không thơm đâu."
Lô gia ít nhiều có chút không vui: "Cái thời buổi không giỗ không tết này mà hấp thịt viên môn nào!"
Nhị thái thái vâng vâng dạ dạ, Lão thái thái lấy từ trong túi ra một xấp tiền giấy ẩm ướt, hoàn toàn không để ý đến sự bất mãn của chồng: "Gia Trượng nhà tôi đi du học bao nhiêu năm nay không đói chết đã là phúc lớn rồi. Mẹ nghe mấy món ăn đó, cứ cảm thấy không no bụng. Đi, hấp một bữa thịt viên tôi nói vẫn tính. Đi đi."
Lão gia sợ trước mặt mọi người lại hứng chịu thêm sự phản kích nặng nề hơn, bèn thuận nước đẩy thuyền cười cười.
Nhị thái thái nhận lệnh đi rồi, Lão thái thái dắt Phỉ Thúy đi vào nhà trong, đại khái là hỏi han tình hình ban đêm của Gia Trượng.
Sắc mặt Lão gia lại một lần nữa nghiêm nghị trở lại, ông nhìn lên nhìn xuống đánh giá Gia Trượng, Gia Trượng ít nhiều cảm thấy hơi nổi da gà, cũng cúi xuống nhìn bản thân mình, không phát hiện ra chỗ nào sai sót, bèn cười với tía một tiếng.
“Gia Trượng, con về nước đã mấy hôm rồi, cách ăn mặc này cũng nên thay đổi đi chứ?”
Gia Trượng cười cười, không phản bác.
Gia Tuấn ở đối diện tinh thần tập trung cao độ, hai mắt đảo loạn xạ, sẵn sàng trả lời câu hỏi bất cứ lúc nào.
Lúc này nhìn lại bộ tây phục và đôi giày da bóng loáng của Gia Trượng, quả thực có chút không phù hợp với hoàn cảnh. Tóc tai vuốt keo bóng nhẫy, đeo cặp kính gọng vàng Khắc Lai Khắc Tư (Klackers), vừa nam tính vừa toát lên vẻ giàu sang. "Con đã biết rồi đấy, Gia Tuấn đã làm thủ tục sang tên xưởng nhuộm ở Thanh Đảo rồi, thế này coi như đã mua thực sự rồi. Con định làm thế nào đây? Nói cho tía nghe xem nào."
Gia Tuấn xen vào nói: "Mới chỉ qua tay sang tên thôi mà văn phòng luật sư đã đòi mười đồng đại dương rồi, đắt quá! Tiền của luật sư kiếm dễ thật."
Gia Trượng cảm thấy đó đều là chuyện nhỏ, khinh miệt cười cười: "Làm thế nào à? Cái này không thành vấn đề, mấy ngày nay con định sang Thanh Đảo. Chỉ là chưởng quỹ vẫn chưa tìm được người thích hợp."
Lão gia đặt bát trà xuống: "Tía đã nói với con bao nhiêu lần rồi, Trần Thọ Đình đó là được. Thế mà con cứ bảo người ta là thợ nhuộm nhà quê. Bảo con gặp mặt người ta một chút, con cũng nhất quyết không chịu đến Châu Vôn. Gia Trượng, muốn làm việc lớn này, điều đầu tiên chính là chiêu hiền đãi sĩ."
Gia Trượng nói: "Tía, không phải con không muốn gặp. Thời đại nhuộm vạc, nhuộm chum, axit sulfuric, phèn đen đã qua rồi. Bây giờ là nhuộm máy, in hoa bằng máy, hắn ta đến chữ còn không biết, thì làm được cái tích sự gì? Chưa cần nói đến những thứ khác, có khi đèn điện hắn ta còn chưa thấy bao giờ ấy chứ."
Lão gia nói: "Lời này của con tía không thích nghe rồi. Đèn điện tía cũng chưa thấy bao giờ, nhưng chính cái người chưa từng thấy đèn điện này lại cung phụng cho con đi du học đấy. Nghề dệt nhuộm ở Châu Vôn nổi tiếng cả nước, bây giờ toàn bộ Châu Vôn chỉ còn lại ba tiệm nhuộm, những tiệm khác đều bị cái họ Trần này chèn ép đến sập tiệm cả rồi. Thế này mà không phải là người có tài à? Người có tài thì phải biết chữ chắc? Lưu Bang cũng có biết chữ đâu, vẫn cứ khai sáng ra nhà Hán bốn trăm năm đấy thôi."
Gia Trượng nói: "Hắn ta là dựa vào thủ đoạn lừa bịp, chứ có bản lĩnh thật sự gì đâu."
Lão gia nói: "Tía nói cho con hay, làm buôn bán có mấy ai mà không dùng thủ đoạn? Hơn nữa, người ta dùng thủ đoạn hay không dùng thủ đoạn đi chăng nữa, khắp cái Châu Vôn nhiều người thế, có ai là không nể phục? Chưa cần nói đến Châu Vôn, cứ ở Trương Điếm mà nhắc đến Trần Lục Tử, có ai là không giơ ngón tay cái lên? Bản lĩnh lớn nhỏ thế nào tạm thời chúng ta chưa bàn tới, chúng ta hãy bàn về nhân tính trước đã. Ngày trước hắn ăn mày, thường hay đến một quán ăn, người vén rèm kia không ngớt cho hắn chút cơm thừa. Bây giờ Trần Lục Tử này phát tài rồi, mười mấy năm cung cấp ăn mặc, lại còn thuê cả vợ chủ nhà đến vén rèm làm bà mụ. Nhân tính không tốt mà làm được việc đó sao? Không sai, Trần Lục Tử này không biết chữ, nhưng không phải là không có văn hóa. Chỉ riêng cái ơn tri ân báo đáp này thôi, thì Nhị thập tứ hiếu cũng chỉ đến thế là cùng chứ gì? Bao nhiêu kẻ đọc sách hễ đắc thế là trở mặt, thậm chí đến cha mẹ cũng không nhận. Trần Thế Mỹ đúng là trạng nguyên, giết vợ hại con thì còn chưa đủ ác ư? Sách thì vẫn phải đọc, nhưng còn phải xem là ai đọc. Người tốt đọc sách thì càng tốt, nhưng kẻ xấu mà đọc sách, thì làm việc ác lại càng độc ác hơn. Tên Tần Cối đó không biết chữ chắc? Con xem hắn chú giải bộ 'Tiền lục kinh' đó đâu ra đấy, chữ hắn viết rồng bay phượng múa, tài tuệ phi phàm, tuyệt đối không thua kém gì Tô, Hoàng, Mi, Thái. Thậm chí kiểu chữ Tống tiêu chuẩn mà chúng ta dùng để in sách in báo hiện nay, chính là do chữ của Tần Cối diễn biến mà thành. Nhưng mà, kiểu người đọc sách như thế có ích gì? Gia Trượng, con đã đi du học rồi, đã được mở mang tầm mắt rồi, nhưng con cũng nên biết rằng, công nghiệp chân chính không phải là thứ có thể dạy ra từ trong đại học. Nếu mà có thể dạy ra được, thì Trung Quốc chúng ta cứ xây nhiều mấy cái trường đại học như thế là được chứ gì. Làm buôn bán, cái gì mới là bản lĩnh thực sự? Kiếm được ra tiền mới là bản lĩnh thực sự. Cũng tại cái thân già này, trúng phải tà của Lương Khải Siêu, để con đi du học. Trong cái bán kính mấy trăm dặm này, ngoài con ra, đâu còn lưu học sinh nào chuyên ngành dệt nhuộm nữa? Đa số mấy thợ nhuộm đó đều không biết chữ. Nhân tính của Trần Lục Tử lại tốt, lại là tinh hoa trong ngành nhuộm, hợp tác với người như thế thì có thể sai đi đâu được chứ?" Lão gia giảng bài xong thì bắt đầu ho khục khặc, Gia Tuấn vội vàng chạy qua rót trà, đồng thời ra hiệu cho đại ca nói ít lại. Gia Trượng cũng hùa theo đứng dậy chăm sóc.
Cơn ho của Lão gia dịu xuống, vươn tay với lấy tẩu thuốc. Gia Tuấn nói: "Tía, tạm thời đừng hút nữa."
Lão gia phớt lờ lời con trai út, nhồi thuốc vào tẩu.
Gia Trượng lôi thuốc lá ra, đập đập trên hộp thuốc bạc, một cái, lại một cái, Lão gia nhìn chướng mắt, liền hướng ánh mắt ra sân.
Cửa đang mở, thím Vương bế con trai của Gia Tuấn đi ra ngoài.
Lão thái thái thò một chân từ trong nhà ra, vịn khung cửa nói: "Nhà ta Gia Trượng vừa mới về, không biết câu chuyện của Trần Lục Tử. Ông cứ từ từ mà nói với nó, lớn tiếng như thế làm gì? Có chuyện gì thì nói chuyện đó, đừng hở một tí là lôi từ đời bà ngoại Tần Thủy Hoàng ra mà nói. Chúng ta chỉ nói chuyện thỉnh chưởng quỹ thôi, đừng chốc lát Trần Thế Mỹ, chốc lát lại Tần Cối, tôi nghe ở bên trong mà nhức cả đầu." Nói xong quay người đóng cửa lại.
Trong phòng trong, Phỉ Thúy ngồi bên mép giường của mẹ chồng mỉm cười.
Lão thái thái quay lại bên giường, kéo tay Phỉ Thúy: "Ta mà không đè cái ông già này lại thì ông ấy càng nói lại càng hăng đấy. Càng đông người, cái chiêu này của ta càng linh nghiệm." Lão thái thái cười.
Phỉ Thúy nói: "Thím, con cũng suốt ngày nghe đầy tai cái tên Trần Lục Tử này, nghe nói là một kẻ cứng đầu cứng cổ. Hắn đừng có bắt nạt anh Gia Trượng."
Lão thái thái vỗ vỗ tay cháu gái: "Thúy à, dượng con tuy hay lải nhải, nhưng ánh mắt thì tuyệt đối không sai đâu. Chúng ta mặc kệ những chuyện đó, nếu mấy chuyện này mà còn bắt chúng ta phải lo nghĩ, thì cần đàn ông để làm gì nữa!"
Lão gia nghe xong lời phê bình và yêu cầu trò chuyện của vợ đối với bài phát biểu của mình, nhưng vẫn không từ bỏ tôn chỉ giảng bài. Ông nhả ra mấy ngụm khói, giọng nói vẫn như cũ: "Gia Trượng, nhà ta đây là đang nói ở nhà muốn mời Trần Thọ Đình người ta, còn chưa biết người ta có đồng ý đi hay không ấy chứ!"
Gia Trượng bỗng nhiên có chút hoảng hốt: "Chẳng phải chưởng quỹ họ Châu đó hồi âm là gần như được rồi cơ mà?"
Lão gia thở dài: "Bây giờ người ta đều nhìn rõ rồi, cái nghề làm ruộng này không có lối thoát. Nhà họ Triệu ở Bác Sơn cũng mở một xưởng nhuộm ở Tế Nam, gọi là xưởng nhuộm Tam Nguyên, cũng muốn mời Trần Thọ Đình này. Nhưng mà nhà họ Triệu và nhà họ Châu là anh em cật ruột, chưởng quỹ họ Châu cảm thấy Trần Thọ Đình này tính tình nóng nảy, hay mắng người, sợ làm cho quan hệ họ hàng khó xử, lúc này mới đồng ý để hắn đi Thanh Đảo với con."
Gia Trượng nói: "Ồ? Nhà họ Triệu cũng mở xưởng nhuộm á? Con với Triệu Đông Sơ — chính là cậu con thứ ba nhà người ta, là bạn học cao trung Chính Nghị ở Tế Nam, người này rất có năng lực."
Lão gia nói: "Nhà người ta tổng cộng có hai người con trai, đâu ra người con thứ ba?"
Gia Trượng cười: "Tía, điểm này thì tía không quen thuộc bằng con rồi. Hắn chính là ba anh em, người thứ hai hồi nhỏ bị bệnh sởi chết rồi, cho nên người thứ ba này cũng không đổi cách gọi."
Lão gia phất tay một cái: "Mấy chuyện thứ hai thứ ba này đều là những thứ vô dụng, chúng ta nói chuyện chính đi. Người con trai cả nhà họ Triệu đó là kẻ buôn bán có tiếng, cái cậu thứ ba mà con vừa nói cũng là sinh viên tốt nghiệp đại học danh tiếng ở Bắc Kinh." Gia Trượng vừa định nói là trường đại học nào, thì bị tía dùng tay ấn xuống.
“Con nghĩ xem, một gia đình hiểu biết sự đời như thế mà đều muốn mời Trần Thọ Đình này, bản lĩnh của người này có thể nhỏ được chắc?”
Gia Trượng nghĩ ngợi: "Cũng đúng, đại gia của nhà họ con đã gặp rồi, rất có tâm cơ. Nói như vậy Trần Thọ Đình quả thực có chút tài năng thật sao?"
Lão gia nói: "Có tài năng thì cái này là chắc chắn rồi! Quan trọng là, Tế Nam cách Châu Vôn rất gần, Trần Thọ Đình vừa mới kết hôn với Châu Thái Cầm — chính là con gái của chưởng quỹ họ Châu, chỉ sợ Trần Thọ Đình vướng bận phía này."
Gia Trượng quay phắt mặt đi: "Hầy, đàn bà thế gian thiếu gì, tội gì cứ phải canh giữ cái mụ vợ nhà quê bẩn thỉu đó ở nhà?"
Lão gia nghe vậy vô cùng kinh hãi, ngón tay dùng sức chỉ vào nhà trong. Gia Trượng cũng tự biết mình lỡ lời, nhìn về phía nhà trong, chủ động cười làm hòa, bước lên châm nước cho tía.
Lão gia lần này hạ thấp giọng: "Gia Trượng, một vạn đồng đại dương mua xưởng này của chúng ta, có bốn nghìn hai là của bố vợ con — tức là cậu ruột con đấy. Số tiền này thoạt nhìn thì không nhiều, nhưng con phải biết rằng, nhờ có ông ngoại con từng làm quan thời nhà Thanh, để lại chút tích lũy đấy. Nếu mà làm ruộng, từ trong đất bới ra hơn bốn nghìn đồng đại dương đó, thì phải mất mấy đời công sức lận đấy! Cho dù là thế, thì cũng là mấy đời chắt chiu dành dụm mới có được. Con ạ, phải biết trân trọng cho đàng hoàng đấy!" Lão gia nói xong, ngửa cổ thở dài, trong mắt dường như có ngấn lệ, nhìn ra bên ngoài.
Gia Trượng cũng cúi đầu xuống.
Gia Tuấn thấy không khí có chút trầm lắng, liền xen vào nói: "Ca, cái tên Trần Lục Tử này em gặp rồi, nói chuyện cực kỳ sảng khoái, nhìn cái khí thế đó của hắn, dù có chém đầu đi chăng nữa, thì dường như vẫn có thể mọc lại cái mới được ấy. Trần Lục Tử này không chơi bời gái gú, cũng không cờ bạc, chỉ có điều hay mắng người, điểm này là không tốt."
Gia Trượng nói: "Tía, cái chuyện Trần Lục Tử này hay mắng người con cũng nghe nói rồi. Chỉ là con không hiểu, hắn vốn là kẻ ăn mày, gan lớn từ đâu ra thế?"
Lão gia thấu hiểu đạo lý này: "Tục ngữ có câu nói rất hay: Bản lĩnh lớn bao nhiêu, tính khí lớn bấy nhiêu. Kẻ không có tính khí, đa số đều là mấy kẻ chỉ biết ăn hại."
Chưởng quỹ họ Châu và vợ đang nói chuyện trong phòng, ngọn đèn dầu cháy ổn định, hai vợ chồng tỏ rõ sự gắn bó keo sơn.
Chưởng quỹ họ Châu ngậm tẩu thuốc giãi bày tâm sự: "Bà nó này, chuyện này tôi nghĩ mấy ngày nay rồi, càng nghĩ càng thấy không chắc chắn. Thọ Đình thì không có gì để chê, nhưng hôm qua tôi ra Trương Điếm, thấy cái vẻ mặt của thiếu gia nhà họ Lô kia coi thường Thọ Đình nhà mình đấy!"
Thím Châu châm thêm nước cho chồng, nói: "Chúng ta còn coi thường hắn ấy chứ! Thọ Đình có thể làm cho tiệm buôn nhỏ lớn mạnh lên, thiếu gia nhà họ Lô đó nói không chừng có thể làm cho tiệm buôn lớn nhỏ đi, không chừng còn làm cho sập tiệm luôn ấy chứ. Ông ơi, lời này ông tuyệt đối đừng nói với Thọ Đình, nếu nó mà biết được, ngày mai đến Trương Điếm có thể mắng cho nhà họ Lô một trận tơi bời đấy. Đứa nhỏ này trời không sợ đất không sợ, chỉ có điểm này là khiến người ta không yên tâm."
Chưởng quỹ họ Châu bao biện trọn gói: "Cái này thì bà không hiểu rồi, Thọ Đình chỉ cần nhìn thấy có lợi nhuận để kiếm, thì chẳng bận tâm người khác nhìn nhận nó thế nào đâu. Còn nếu là việc làm ăn thua lỗ, có gọi bố đẻ nó bằng cụ cũng vô dụng." Nói xong ông bật cười.
"Cũng phải."
Nụ cười vừa tắt, chưởng quỹ họ Châu lại lộ vẻ ưu tư: "Tôi không nói được là thế nào nữa, chỉ cảm thấy trong lòng không chắc chắn."
Thím Châu an ủi ông: "Có gì mà không chắc chắn chứ? Thọ Đình tinh khôn thế cơ mà, chắc chắn không chịu thiệt thòi đâu, đừng thấy nó không biết chữ."
Chưởng quỹ họ Châu kiểm điểm lại: "Tôi biết nó không chịu thiệt thòi. Chỉ là đứa nhỏ này tham vọng lớn, lại thích đấu đá tranh cường hiếu thắng, đừng có gây ra chuyện gì thì khổ."
Thím Châu hết lời khuyên giải: "Ông cứ yên tâm đi, Thọ Đình tính toán cực kỳ chắc chắn, cho dù có đấu đá tranh cường hiếu thắng đi chăng nữa, thì cũng là vì việc buôn bán thôi. Tôi đứng bên cạnh ngẫm nghĩ mấy bận rồi, nó không phải là làm càn đâu, những chuyện không nắm chắc, thì tuyệt đối nó không bao giờ làm."
Chưởng quỹ họ Châu suy nghĩ một lúc, nói ra lời thật lòng: "Tôi không phải nói chuyện này. Mà là nói... cái nơi đèn xanh đèn đỏ như Thanh Đảo đó, đừng... đừng có kiếm về một cô bé nhỏ tuổi nào đấy."
Thím Châu giận dữ: "Sao ông lại có thể nghĩ về đứa nhỏ như thế chứ? Thọ Đình đến nhà ta bao nhiêu năm nay rồi, ông từng thấy nó có điểm nào không đúng mực chưa? Tính tình nóng nảy, hay mắng người thì đúng là thật, nhưng mà mấy chuyện trộm cắp gà chó ấy, Thọ Đình tuyệt đối không bao giờ làm đâu. Khắp cái thành Châu Vôn nhiều đại tiểu thư như thế, đứa nào là không tơ tưởng đến nó, muốn kiếm vợ bé thì cần gì phải đến Thanh Đảo?"
Chưởng quỹ họ Châu: "Tơ tưởng để ăn mắng của nó phỏng? Hả? Ha ha..."
Thím Châu bắt đầu bao che khuyết điểm: "Có bản lĩnh thì mắng hai câu có gì mà sợ? Tôi nghe thấy nó gào thét oai oái, lại cứ cảm thấy trong cả xưởng nhuộm tràn ngập sức sống."
Thọ Đình và Thái Cầm đang nói chuyện trong phòng. Không khí vui mừng của phòng tân hôn vẫn chưa tan đi, vẫn mang lại cho người ta một cảm giác ngọt ngào.
Thái Cầm đứng ở mép sường nhét quần áo vào một cái tay nải màu xanh thẫm, Thọ Đình ngồi trên chiếc ghế đẩu nhỏ, tựa đầu vào đùi Thái Cầm, hạnh phúc cuốn thuốc lá sợi.
Thọ Đình nói: "Tôi đi Trương Điếm ngày thứ hai là về rồi, không cần mang theo quần áo đâu."
Thái Cầm ở trên cao nhìn xuống, bận rộn với công việc của mình: "Cái chuyến tàu hỏa khói lửa mịt mù đó bẩn lắm đấy, anh xuống tàu thì tìm chỗ mà thay ra. Vị thiếu gia họ Lô đó là lưu học sinh, nghe nói ăn mặc toàn vest với cổ áo tây, anh quê mùa một bước bước vào đó, đừng để người ta coi thường."
Thọ Đình vươn cổ, lông mày dựng đứng lên: "Chúng ta còn coi thường hắn ấy chứ! Hắn tìm chúng ta hợp tác, thứ nhìn vào không phải là chúng ta mặc cái gì, mà là nhìn xem chúng ta có bản lĩnh hay không."
Thái Cầm dỗ dành anh: "Em biết chứ, anh có bản lĩnh, điểm này em biết, sao cứ hở ra một câu không hợp là lại nổi nóng thế!" Vừa nói vừa thắt chặt tay nải lại, vòng tay ôm lấy cổ anh từ phía sau.
Thọ Đình cõng cô ấy: "Hầy, chỉ là không biết chữ thôi mà! Thái Cầm, đợi chúng ta có con rồi, dù nói thế nào cũng phải bắt nó đi học, học đại học, rồi cũng cho đi du học phương Tây. Nếu bọn trẻ không chịu khó đọc sách, anh dù có chết rồi, cũng sẽ bò dậy vặn cổ nó cho xem."
Thái Cầm kéo một chiếc ghế đẩu nhỏ ngồi đối diện với anh, vợ chồng đối mặt nhau, tựa như thuở nhỏ, tình thâm ý thiết: "Nếu anh mà còn biết chữ nữa ấy—" Lấy ngón tay chọc vào trán anh một cái, "thì lên trời luôn rồi!"
Đầu Thọ Đình bật ngửa lại, chỉ biết ngây ngốc cười.
Thọ Đình bóp tắt điếu thuốc, lại phủi chút vụn thuốc lá ở đầu mẩu thuốc vào trong giỏ tre: "Tôi chuyến này đi Trương Điếm, không thể đi tay không về được, phải tìm cách làm cho xong chuyện này mới được. Thái Cầm à, cái nơi Châu Vôn này nhỏ quá, cho dù chúng ta có liều mạng chèn ép mấy tiệm khác sập tiệm, toàn bộ vải vóc ở Châu Vôn đều thuộc về xưởng nhuộm của chúng ta đi chăng nữa, thì có thể được bao nhiêu chứ? Thanh Đảo giáp biển, cái gì cũng đi đầu. Còn cả cái hãng Đức Hòa kia nữa, tôi ngược lại muốn xem mấy thứ nguyên liệu của Đức mà chúng ta mua, bị người ta bóc đi mất bao nhiêu lớp da. Sau này chúng ta trực tiếp nhập nguyên liệu từ đó, chỉ riêng khoản này thôi, một năm cũng có thể tiết kiệm ra mười mẫu ruộng đấy."
Thái Cầm cố tình sầm mặt xuống: "Hừ! Anh đến Thanh Đảo rồi còn có thể nhớ đến cái nhà này của chúng ta nữa không? Ở đó toàn là mấy nữ sinh mặc váy tây, sớm đã quên mất cái mụ vợ nhà quê búi tóc sam ở nhà này rồi!" Vừa nói vừa cố tình bĩu môi, tay nghịch vạt áo ra chiều ấm ức.
Thọ Đình lúc này liền nổi nóng: "Thái Cầm, anh đem câu nói này đặt ở đây, tôi Trần Lục Tử dù có kiếm được cả ngọn núi vàng, cũng không làm cái chuyện đó! Nếu như..."
Thái Cầm vội vàng dập tắt cuộc bạo động: "Người ta là đang nói đùa với anh thôi, em biết lục ca từ nhỏ trong lòng chỉ có mình em mà thôi." Vừa nói vừa nép vào lòng anh. Thọ Đình vuốt ve đầu cô ấy, biểu cảm vô cùng bi tráng.
Buổi sáng, hai cây hoa hải đường trong sân phủ Lô gia đã nở hoa, hoa nở rợp cây, khắp cả sân thơm ngào ngạt.
Gia Tuấn ra ga tàu đón Thọ Đình về, rẽ qua con phố nhà họ Lô rồi, Gia Tuấn nói: "Lục ca, em đi trước một bước về báo tin." Nói xong liền cắm cổ chạy.
Thọ Đình đeo tay nải bước tới.
Lão gia nét mặt đầy vẻ vui mừng nghênh đón ra cửa. Thọ Đình bước nhanh lên trước, tay phải chìa xuống đất, hành lễ thỉnh an: "Lô lão gia tốt!"
Lão gia vội vàng đỡ anh ta dậy, Gia Trượng đứng bên cạnh đánh giá Thọ Đình từ đầu đến chân, thần thái mang theo chút kiêu ngạo bề trên.
Ở chính đường, Lão gia bảo Thọ Đình ngồi xuống ghế, Thọ Đình khăng khăng kéo một chiếc ghế đẩu ngồi xuống, Gia Trượng cũng ngồi ngay cạnh anh ta. Gia Tuấn bận rộn rót nước.
Trong nhà trong, Lão thái thái nhìn ra ngoài qua khe cửa, quay đầu lại nói với con dâu cả: "Con cũng nhìn xem, đây chính là cái tên Trần Lục Tử đó đấy, tuy người không quá cao, nhưng quả thực rất uy phong."
Phỉ Thúy ngại ngùng không dám sang nhìn, Lão thái thái bèn kéo cô ta. Phỉ Thúy vừa đến bên cửa, Lão gia ho một tiếng, cô ta sợ quá lại lùi về: "Thím, con không dám."
Lão thái thái cũng không nói gì, lại đẩy cô ta ra. Cô ta nhìn qua khe cửa thấy Thọ Đình đứng tấn, hai tay chống lên đùi, cô ta liên tục gật đầu.
Lão thái thái ngẩng mặt lên hỏi: "Đúng không? Thằng nhóc này có khí chất lắm chứ."
Tay nải của Thọ Đình đặt trên chiếc án thư đó, Gia Trượng nhìn vật đó, nhịn không được bật cười.
Lão gia với ánh mắt thưởng thức nhìn Thọ Đình: "Đại chất nhi, cháu là vị đại cao nhân mà ta mời đến đấy nhé!"
Thọ Đình đứng dậy nhận chén trà của Gia Tuấn, dõng dạc nói: "Lô lão gia, ngài đây là đang khen cháu, cháu đến một chữ còn không biết, chỉ là một thợ nhuộm thôi. Đại thiếu gia đây mới thực sự là cao nhân, không những tinh thông văn tự, mà ngay cả tiếng Tây cũng nói được. Đại thiếu gia, cháu tuổi Dần, ngài tuổi gì thế ạ?"
Gia Trượng cười nhạt một tiếng: "Tuổi Mão, kém anh một tuổi."
Thọ Đình bỗng nhiên cảm thán: "Đại thiếu gia, ngài có một người tía rất tuyệt đấy! Cháu và ngài trạc tuổi nhau, ngài đi học bao nhiêu năm, cháu đi ăn mày bao nhiêu năm, đây chính là số mệnh đấy! Sách tuồng nói toàn là lời thật, 'Có phúc sinh trong nhà tướng tướng, không sinh ra đã là ăn mày'. Lô lão gia đứng trên thành đầu cầm ống nhòm — nhìn thật là xa đấy! Chi tiền nhiều như thế để cung phụng ngài đi du học. Đại thiếu gia, nếu cháu mà có một người tía như thế, được sống một ngày cuộc đời như ngài, đời này coi như cũng không sống hoài phí rồi. Hầy!" Nói xong liền cúi gằm đầu xuống.
Gia Trượng có chút không tìm được phương hướng, không biết nên ứng phó từ phương diện nào, nhất thời biểu cảm ngơ ngác.
Lão gia nghe Thọ Đình nịnh nọt như thế, cộng thêm sự đối lập thực tế của Thọ Đình, từ trong tâm cảm thấy vô cùng thỏa mãn. Ông liếc nhìn Gia Trượng một cái, rồi chồm người lên nói với Thọ Đình: "Bố tốt mẹ tốt, không bằng tự mình nỗ lực là tốt nhất. Quẻ thứ sáu mươi tư 'Càn' đứng đầu, vừa mở đầu đã nói 'Thiên hành kiện, quân tử dĩ tự cường bất tức'. Bao nhiêu kẻ ăn mày, tại sao chỉ có cháu có ngày hôm nay? Bao nhiêu tiệm nhuộm, tại sao chỉ có cháu làm ăn phát đạt? Tất cả những điều này đều là dựa vào sự tự cường của cháu đấy. 'Minh hội yếu' có nói Hoàng đế Hồng Vũ Chu Nguyên Chương 'một chữ không biết mà thông lục kinh' — đương nhiên là Chu Nguyên Chương biết chữ. Tía thấy cháu có chút ý tứ đó rồi đấy. Cùng là thợ nhuộm, nhưng thợ nhuộm như cháu thì ai dám coi thường? Ai mà không biết Trần Lục Tử chứ?" Nói xong, liền kéo tay Thọ Đình vỗ vỗ, vô cùng thân thiết.
Gia Trượng cảm thấy bản thân bị lạnh nhạt, hơn nữa lại phát hiện ra bản thân có lẽ sẽ trở thành điển hình phản diện, vì thế ít nhiều có chút không kiên nhẫn, suy nghĩ một lát, quyết định chủ động ra đòn: "Trần chưởng quỹ, anh có biết nhuộm máy không?"
Thọ Đình ngẩn người, nhìn Gia Trượng: "Biết chứ!"
Gia Trượng hoài nghi: "Học với ai thế?"
Thọ Đình đặt bát trà xuống: "Năm ngoái tôi đến Thượng Hải mua vải mộc, đặc biệt ghé qua xưởng nhuộm Thành Thông, đứng nhìn một lát. Nhuộm máy chẳng có gì khác cả, chính là đỡ tốn sức hơn thủ công thôi." Nói xong lại cầm bát trà đó uống tiếp.
Gia Trượng mơ màng lắc đầu chậm rãi.
Thọ Đình nhìn cái đầu đang lắc của Gia Trượng, lập tức dựng ngược lông mày lên: "Đại thiếu gia, tôi đây tính tình nóng nảy, sợ nhất là bị kích động. Trên đời này chẳng có chuyện gì là mới mẻ quá mức cả. Cái việc nhuộm máy này chính là dùng ít người, nhuộm được nhiều vải, kỳ thực các công đoạn đều giống nhau cả. Tôi nhìn một cái là hiểu ngay. Nhuộm máy chính là trước nhúng sau nhuộm, sấy khô kéo giãn. Nhà ta hiện tại là dùng người kéo giãn kéo dài, còn nó thì đổi thành máy móc. Sức máy móc đó lớn lắm, một trượng vải có thể kéo ra thêm hai thốn đấy, cho nên mới nói, vải nhuộm máy này, co rút nghiêm trọng hơn, còn hố người hơn cả thủ công."
Gia Trượng cho rằng cơ bản là chính xác: "Tôi học chuyên ngành dệt và in hoa, tuy nhiên quy trình nhuộm vải mà anh nói đó thì đại khái cũng giống nhau."
Thọ Đình hỏi: "Đại thiếu gia, trong xưởng của chúng ta ở Thanh Đảo có máy in hoa không?"
Gia Trượng nói: "Có một cỗ, nhưng trình độ kỹ công hiện tại quá kém, có máy móc mà không có dụng cụ thì cũng vô dụng. Chúng ta sau khi qua đó, chủ yếu vẫn lấy việc nhuộm vải là chính."
Thọ Đình thắc mắc: "Cậu không khởi động được á?"
Gia Trượng ít nhiều có chút lúng túng: "Trần chưởng quỹ, lúc thực tập tôi cũng từng khởi động qua, nhưng một cỗ máy cần rất nhiều người vận hành, một mình tôi không làm nổi."
Thọ Đình gật gật đầu: "Vậy tức là, ra nước ngoài một chuyến, một mình về nước mà vô dụng à?"
Gia Trượng liếc nhìn bố, vội nói: "Không phải một mình về nước là vô dụng, tôi có thể quản lý việc khởi động máy in hoa, biết người ta làm đúng hay sai. Hơn nữa, làm gì có lưu học sinh nào tự mình đi vận hành máy móc chứ?" Vừa nói vừa lén liếc nhìn bố một cái, tiếp tục đổi chủ đề, "Trần chưởng quỹ, tôi cứ thấy khó hiểu, anh chỉ đến xưởng nhuộm nhìn một cái thôi mà đã dám nói là biết nhuộm máy rồi sao?"
Thọ Đình không khách khí: "Mẹ tôi mất sớm, lời của bà cụ tôi vẫn nhớ một câu: Loại người thứ nhất không cần dạy, loại người thứ hai dùng lời dạy, loại người thứ ba dùng gậy gộc dạy. Đại thiếu gia, có những người dù cậu có dùng gậy gộc đánh hắn ta, thì hắn học cái gì cũng chậm. Hắn không phải là không tập trung tâm sức, mà là không thông suốt."
Gia Trượng có chút khiêu khích: "Trần chưởng quỹ, vậy anh là loại người nào?"
Lông mày Thọ Đình nhướng lên: "Đại thiếu gia, ở trước mặt Lô lão gia, không thể mở mồm ra là chửi thề được đâu. Tôi đem câu này đặt ở đây, bất cứ thứ gì, chỉ cần tôi nhìn một cái là lập tức hiểu ngay, nếu không thì không phải là Trần Lục Tử!" Anh ta đã nổi giận rồi.
Gia Trượng tiến thêm một bước khiêu khích: "Khẩu khí của Trần chưởng quỹ hơi lớn quá rồi đấy chứ?"
Thọ Đình đặt chén trà xuống, phắt một cái đứng phắt dậy. Gia Trượng cũng đứng dậy theo. "Lô lão gia, Trương Điếm tôi cũng đã đến, ngài tôi cũng đã gặp, hợp tác làm buôn bán, bàn chính là đao cong đối diện dao thái rau — vừa vặn hoàn hảo. Nhưng theo tôi thấy, tôi đúng là đao cong, nhưng đại thiếu gia lại không phải là dao thái, không khớp với nhau được đâu!" Nói xong liền qua đó cầm tay nải.
Lão gia vội vàng kéo anh ta lại: "Gia Trượng là không yên tâm, là hỏi thăm một chút thôi. Gia Trượng, lục ca của con vẫn còn có tuyệt chiêu cơ, con không biết đấy thôi."
Gia Trượng nói: "Ồ?"
Lão gia cố sức khen ngợi, sợ Thọ Đình tức giận bỏ đi: "Lục ca của con mua vải mộc ở Thượng Hải, nó nghe không hiểu tiếng ngoại quốc, nhưng người ngoại quốc và chưởng quỹ người Trung Quốc đó nói gì, nó đều biết hết đấy."
Gia Trượng hứng thú tăng mạnh: "Sao anh lại biết được thế? Lục ca, anh kể cho nghe xem nào." Lúc này trông cậu ta vô cùng ngây thơ.
Thọ Đình nghe thấy Lão gia khen ngợi mình, lại thấy Gia Trượng gọi mình là lục ca, từ giận chuyển thành vui: "Đoán đấy. Chuyện buôn bán, chính là cái giá tiền. Quỷ tây thấy tôi lấy lượng hàng lớn, liền muốn bớt cho một chút. Nhưng người Trung Quốc đó không chịu, hắn thấy tôi là người nhà quê ở Sơn Đông sang, liền muốn lừa bịp tôi. Tôi còn chưa đợi người Trung Quốc đó nói xong, đứng dậy liền đi. Hắn lập tức lao tới kéo tôi lại, liên tục nhận lỗi với tôi. Hắn cứ tưởng là tôi nghe hiểu tiếng ngoại quốc cơ đấy. Ha ha..."
Mọi người bật cười.
Lão thái thái ở trong nhà trong ra hiệu cho đại cức dâu, nhỏ giọng nói: "Thúy à, con nhìn Trần Lục Tử nói năng trôi chảy thật đấy, Gia Trượng có người như thế này giúp đỡ, tuyệt đối không bao giờ rơi xuống đất được đâu."
Phỉ Thúy gật đầu đồng tình: "Vâng! Thím, ngài ngồi xuống đi, đừng sang đó nữa, lại để người ta nhìn thấy."
Gia Tuấn thấy tình thế có chuyển biến, vội xáp lại hỏi: "Tía, gọi quán cơm khi nào thì đưa thức ăn tới?"
Lão gia phất tay một cái: "Đưa tới ngay đây thôi, ta và lục ca con vừa uống vừa trò chuyện. Mẹ Gia Trượng đâu, bà ra đây đi, dẫn cả vợ Gia Trượng ra ngoài gặp mặt lục ca của nó đi."
Thọ Đình hoảng hốt, vội đứng dậy chuẩn bị ứng phó, tiện tay kéo vạt áo xuống dưới một cái. Gia Trượng kéo thốc anh ta ngồi xuống: "Lục ca, không có người ngoài đâu, ngồi đi, ngồi đi."
Lão thái thái và Phỉ Thúy lần lượt bước ra khỏi phòng, Phỉ Thúy cúi gằm đầu bám sát theo sau mẹ chồng.
Thọ Đình vội bước lên nắm lấy tay Lão thái thái thỉnh an: "Lão thái thái, con đây gọi là lừa chưa đeo ách đã kêu oai oái rồi, làm kinh động đến ngài rồi. Hì hì!"
Lão thái thái vui mừng: "Đại chất nhi, cháu mà kêu nhỏ tiếng ấy chứ, ta ở trong nhà nghe còn thấy tốn sức tai hơn ấy chứ! Thúy nhi, đây là lục ca của con, đại chất nhi, đây là vợ của Gia Trượng."
Phỉ Thúy ôm quyền trước eo, khuỵu gối hành lễ: "Lục ca cát tường."
Thọ Đình không đáp lễ, mà quay người đối diện với Lão gia: "Lão gia tử, ngài hại chết cháu rồi! Ngài quản lý cái nhà này không phân nam nữ, toàn bộ đều là một bộ lễ nghĩa liêm sỉ, cháu chiêu nào cũng đỡ không nổi đâu!" Nói xong, mọi người đều bật cười, Lão gia vỗ vỗ vai Thọ Đình.
Chiều hôm sau, Thọ Đình trở về, cả nhà ra đón.
Thím Châu bận rộn rót nước, chưởng quỹ họ Châu lấy từ trong ngăn kéo ra một hộp thuốc lá giấy đã để từ rất lâu, bảo anh hút một điếu. Thọ Đình nhận lấy, lại nhét thuốc lá trở lại hộp thuốc rồi cất đi, quay tay nhận lấy giỏ thuốc lá từ tay Thái Cầm, thuần thục cuốn thuốc.
Chưởng quỹ họ Châu chồm người hỏi: "Thọ Đình, bàn thỏa thuận xong xuôi chưa?"
Thọ Đình nói: "Vâng, xong xuôi rồi, mấy bố con nhà người ta một lát là để tôi vuốt thẳng đứng lên hết."
Chưởng quỹ họ Châu thăm dò hỏi sâu hơn: "Đã nói chuyện chia sổ sách thế nào chưa?"
Thọ Đình nói: "Nói rồi. Xưởng đó mua một vạn đồng đại dương, là một xưởng mới, chưa hoạt động ngày nào cả. Người đàn ông xây xưởng này sau khi dựng xong xưởng cảm thấy vô cùng đắc ý, liền uống ngụm rượu, xuống biển tắm, một ngụm nước sặc chết ngắc luôn. Anh nói xem đây là cái số gì chứ!"
Thím Châu ở vòng ngoài nhỏ giọng nói: "Nói thế này..." Bà nhìn chồng, "Xưởng này không được may mắn cho lắm nhỉ?"
Thọ Đình hất mặt lên: "Không sao đâu, má. Người nào phúc nấy, thổ địa ở nhà ngói. Cái số của hắn không gánh nổi, chưa chắc chúng ta đã không gánh nổi. Má cứ yên tâm đi, không sao đâu."
Chưởng quỹ họ Châu quan tâm đến số tiền cụ thể: "Một vạn đồng đại dương này chúng ta bỏ ra bao nhiêu?"
Thọ Đình nói: "Bố, chuyện này con làm thế này: Nó sáu phần chúng ta bốn phần, chúng ta bỏ ra bốn nghìn. Nhưng mà chia hoa hồng thì không thể tính theo cách này được. Chúng ta tuy bỏ ít tiền, nhưng chúng ta phải lấy sáu phần, nó lấy bốn phần." Nói xong anh ta chờ được khen ngợi.
Chưởng quỹ họ Châu trầm ngâm: "Người ta là đại cổ đông, là đông gia, liệu nó có đồng ý không?"
Thọ Đình nói: "Hầy, nó không đồng ý á? Con là muốn dùng mớ gia súc gia cụ đó của nó để học nhuộm máy cơ mà. Không thì con bảo nó lấy ba phần."
Chưởng quỹ họ Châu mang tính chất giảm nhẹ khiển trách: "Thọ Đình, thế này là không hợp quy củ."
Thọ Đình nói: "Bố, thời đạo thay đổi rồi, chẳng có cái gì là hợp hay không hợp quy củ cả. Người của chúng ta chỉ đáng giá ngần này tiền thôi." Anh ta chỉ vào bản thân mình, "Cảm thấy không hời, thì ngài đi mời người khác đi."
Chưởng quỹ họ Châu khen ngợi: "Ừ, được, được. Thế trong xưởng thì ai quyết định?"
Thọ Đình nói: "Đương nhiên là chúng ta rồi."
Chưởng quỹ họ Châu nói: "Con không lập giấy trắng mực đen à?"
Thọ Đình cười cười: "Không cần đâu, chỉ cần con làm việc, thì nó rời khỏi chúng ta là không xoay sở nổi, chỉ có chúng ta sa thải nó, chứ không có chuyện nó sa thải chúng ta đâu. Bố, bố cứ yên tâm đi, chẳng mấy chốc hai ba năm nữa đâu, chúng ta sẽ đi Tế Nam hoặc Thiên Tân, tự mở nhà xưởng của riêng mình. Nó dù có gọi chúng ta bằng ông nội đi chăng nữa, thì chúng ta cũng không có thời gian mà chơi đùa với nó đâu. Bố, đây là chúng ta nói chuyện ở nhà thôi, con thấy cái tên thiếu gia đại gia đó là một kẻ phá gia chi tử, đi du học một thời gian, chẳng học được cái tích sự gì, đến cái máy móc còn không khởi động nổi. Cùng lắm thì hắn ta là đời trước tích chút đức, gặp được chúng ta thôi, có chúng ta giúp hắn canh chừng, có lẽ còn có thể trụ thêm được mấy năm nữa, con thấy nếu mà để hắn tự làm, một vạn đồng đại dương này có khi ném toi xuống Thanh Đảo luôn ấy chứ."
Trụ Tử bận rộn xong, chạy xộc vào, vừa đi vừa cởi tạp dề ra. Cậu ta vừa nhìn thấy Thọ Đình, lập tức rơi nước mắt: "Lục ca thực sự muốn đi Thanh Đảo sao?"
Thọ Đình kéo cậu ta ngồi xuống, cầm lấy hộp thuốc lá chưa nỡ hút lúc nãy, rút ra một điếu đưa qua, Thái Cầm vội vàng dâng bùi nhùi châm lửa lên. Trụ Tử một tay cầm điếu thuốc, một tay cầm bùi nhùi ngẩn người.
Thọ Đình đặt tay lên vai Trụ Tử, ngữ trọng tâm trường nói: "Trụ Tử, tía má chúng ta đều già cả rồi, cái Thông Hòa này sau này phải dựa vào cậu cả đấy. Hơn tám mươi nhân viên, cậu nhất định phải quản lý cho tốt đấy nhé!"
Nước mắt Trụ Tử rơi xuống đùi.
Thọ Đình vỗ vỗ vai cậu ta: "Trụ Tử, Thông Hòa này nếu để cậu làm, nghe tôi nói một câu, chính là một câu: Thành thật, thật thà. Chỉ cần cứ theo điểm này mà làm, bảo đảm không sai được. Giữ vững cơ ngơi này chính là đại công đầu. Tuyệt đối đừng nghĩ đến chuyện phát triển mở rộng, chính là giữ vững. Cậu ngàn vạn lần đừng học theo tôi. Cậu quá thật thà, không học được đâu. Nếu lỡ như học lệch đi, cái Thông Hòa này của chúng ta coi như tiêu đời, lục ca của cậu cũng sẽ không còn một đường lui nào nữa."
Trụ Tử lau nước mắt gật đầu.
Anh ta lại quay sang chưởng quỹ họ Châu: "Bố, cứ để Trụ Tử dẫn dắt mà làm. Nhìn cho cậu ấy dùng nguyên liệu một cách thật thà. Một vạc nguyên liệu, chỉ nhuộm hai mươi tấm vải, thêm một tấm cũng không nhuộm. Cái cách một vạc phẩm màu dùng một năm, ngày nào cũng thêm phẩm màu mới vào của tôi, ngàn vạn lần đừng để cậu ấy dùng. Nhuộm hỏng một mẻ là danh tiếng của chúng ta hỏng bét. Nguyên liệu của Đức này nhiều axit quá không được, nhiều phèn quá không được, bố cứ nhìn cho ngày nào cũng cọ vạc nhuộm, ngày nào cũng thay nguyên liệu mới, tuyệt đối không có chút sai sót nào cả."
Thọ Đình đưa một bát nước cho Trụ Tử: "Trụ Tử, tôi có một việc tư muốn gửi gắm ở cậu."
Trụ Tử ngẩng đầu lên: "Lục ca cứ nói."
Thọ Đình thở dài: "Hạic, tôi đi chuyến này, nhanh nhất cũng phải đến cuối năm mới về được. Thúc Tỏa Tử này tôi không buông tay xuống được mà! Trụ Tử, chỗ Thúc Tỏa Tử, cứ theo quy chế hiện tại mà làm. Ban đầu nếu không nhờ người ta, lục ca của cậu sớm đã chết đói tám bận rồi. Nghe thấy chưa?"
Trụ Tử gật đầu: "Lục ca cứ yên tâm, bảo đảm khiến Thúc Tỏa Tử cảm thấy giống hệt như khi ở Châu Vôn với anh vậy."
Vợ chồng già nhà họ Châu thổ lộ tâm tình không thôi, thím Châu vén vạt áo lau nước mắt.
Thọ Đình quay sang chưởng quỹ họ Châu: "Bố, Châu Vôn này ngoài chúng ta ra, vẫn còn lại ba tiệm nhuộm. Bố, cái nơi Châu Vôn này nhỏ lắm! Ba tiệm kia nếu thực sự không có việc làm ăn, chúng ta liền nhường lại một chút cho họ. Bố, bố có tầm nhìn hơn con — làm ăn lớn thế này dễ chuốc lấy sự căm hận đấy! Điểm này bố còn hiểu rõ hơn con, bố nhìn xem bây giờ bao nhiêu người không có cơm ăn, bố nhìn xem bây giờ bao nhiêu thổ phỉ. Con lại không có nhà, Trụ Tử lại thật thà, không trấn áp được cục diện. Ngàn vạn lần, phá tài tiêu tai bảo bình an. Bố thấy sao?"
Chưởng quỹ họ Châu vô cùng tán thưởng.
Thọ Đình lại quay sang Thái Cầm: "Thái Cầm, sáng mai, mua lễ vật tám sắc, theo má đi nhà họ Vương một chuyến, nói với người ta, anh muốn đi Thanh Đảo, anh muốn nhìn cho đại gia đình Trụ Tử nhà ta thành thân."
Trụ Tử vừa mới ngẩng đầu lên, vừa nghe thấy câu này, lại cúi gằm đầu xuống.
Thái Cầm vừa định đáp lời, thím Châu liền thấy khó xử: "Thọ Đình, chúng ta chẳng phải đã hẹn với người ta là mùng sáu tháng năm rồi cơ mà! Tổ tiên nhà họ Vương đời trước từng đỗ cử nhân thời nhà Thanh, rất coi trọng lễ nghĩa, chuyện này sợ là không dễ giải quyết đâu, chỉ sợ người ta không đồng ý."
Lông mày Thọ Đình dựng ngược lên: "Cái gì? Hắn còn muốn giở cái bộ dạng con lừa gầy không đổ khung với chúng ta chắc? Hoàng đế triều Thanh còn chẳng có tính khí nữa là, hắn còn bày vẽ cái nếp nào nữa chứ? Lại còn hắn mẹ nó từng đỗ cử nhân nữa chứ! Ba ngày trong thời gian đó đảm bảo có một ngày tốt đôi. Thái Cầm, em xem, đằng nào thì phòng của Trụ Tử cũng xây xong rồi, từ rương cho đến tủ, toàn bộ đều là sơn mài Bác Sơn. Đây là nước sơn chất lượng cỡ nào chứ! Cái thời buổi hỗn độn này, đi đâu mà tìm được gia đình thế này! Trực tiếp hỏi hắn xem có được hay không. Không được? Sáng mai tôi đứng ra ngã tư đường, hô lớn một tiếng, đại tiểu thư Châu Vôn chenh chúc nườm nượp phá cửa nhà chúng ta cho xem. Chiếc bằng sáng mai anh và má cùng đi. Còn đỗ cử nhân á? Còn mẹ nó chứ đột quỵ luôn đi!"
Thái Cầm xen vào nói: "Đâu cũng có mặt anh! Đâu có đại nam nhân nào lại đi làm cái chuyện này cơ chứ!"
Thọ Đình cười nói: "Không phải sợ em làm không được đấy thôi!"
Thái Cầm nói: "Anh làm sao biết người ta làm không được chứ. Trụ Tử, cứ yên tâm đi."
Trụ Tử không dám ngẩng đầu. Thọ Đình vươn đầu tới trêu chọc Trụ Tử: "Huynh đệ, ban đầu chúng ta áo rách quần manh, tay trái gậy đánh chó, tay phải bát ăn cơm rách, từng đến nhà Vương Cử nhân ăn mày đấy. Đến thời điểm này năm sau, liền sinh cho nhà Vương Cử nhân một đứa cháu ngoại. Có ý nghĩa lắm chứ bộ?" Thái Cầm qua đó búng trán anh, cả nhà bật cười.
Buổi sáng, trên tàu hỏa, Gia Trượng ngồi trong toa ăn. Anh ta mặc áo lê tây phục màu cà phê, thắt nơ con bướm, áo sơ mi trắng muốt. Anh ta hút thuốc lá, tay lắc ly rượu vang đỏ, nhìn khung cảnh ngoài cửa sổ.
Vùng đồng quê mùa xuân mang theo chút hy vọng không chắc chắn.
Nữ phục vụ gợi cảm đi qua, Gia Trượng tham lam dùng ánh mắt đuổi theo.
Nữ phục vụ ngoảnh lại cười, Gia Trượng nâng ly đáp lễ.
Trong toa ghế cứng thông thường, Thọ Đình vẫn mặc quần và áo ngắn kiểu thường ngày. Anh ta bóc trứng vịt muối kẹp vào bánh vừng, lại lấy thêm tỏi, một miếng bánh một tép tỏi, vô cùng thơm ngon, biểu cảm vô cùng đắc ý...
Trước cửa xưởng nhuộm Tam Nguyên ở Tế Nam, đại chưởng quỹ Triệu Đông Tuấn đứng trước cổng xưởng, nhìn công nhân vào xưởng đi làm. Nhà xưởng này vô cùng quy chuẩn, trụ cổng bằng xi măng cốt thép, nhà xưởng phía sau cũng là kiểu "nhà lầu tất cả" theo kiểu Tây, gạch đỏ ngói đỏ móng đá.
Đông Tuấn hơn ba mươi tuổi, dáng người trung đẳng, thật thà đôn hậu, ăn mặc theo kiểu Trung Hoa. Dù biểu cảm trầm tĩnh, nhưng lại ẩn giấu vẻ uy nghiêm, đúng như người xưa gọi là "giận mà không cần quát vẫn uy nghiêm".
Công nhân cúi đầu chào anh: "Đại chưởng quỹ buổi sáng tốt lành!"
Đông Tuấn rất nghiêm túc đáp lễ: "Sớm, sớm!"
Lúc này, người em thứ ba của anh là Triệu Đông Sơ đạp chiếc xe đạp ba súng Tiểu Phi Luân của Anh chạy tới, thấy đại ca đứng ở cửa liền xuống xe từ trước. Cậu ta dáng người cao lớn, mặc vest đi giày da, chỉ là không thắt cà vạt. Cậu ta dắt xe đi tới, cười nói: "Đại ca, buổi sáng tốt lành!" Sau đó cậu ta ghé sát lại nói nhỏ, "Đại ca, đừng đứng ở đây mỗi sáng như giám công thế chứ, công nhân cũng sợ."
Biểu cảm của Đông Tuấn vẫn như cũ: "Tôi không phải giám công, tôi là để công nhân biết rằng, chủ nhà cũng đến rất sớm."
Đông Sơ cười cười: "Đại ca, Trần Lục Tử đã theo Lư Gia Câu đến Thanh Đảo rồi."
Đông Tuấn thở dài, ngẩng nhìn bầu trời: "Hà, đúng vậy. Cha chúng ta chê người ta đòi phần hụi quá nhiều, nên đã để sổng mất người này. Haizz, tiếc quá!" Nói đoạn, thần sắc thẫn thờ tiếc nuối.
Đông Sơ đi cùng anh cả bước vào trong: "Anh thấy hai người bọn họ có làm nên trò trống gì không?"
Đông Tuấn nheo mắt nhìn về phía trước: "Không phải làm được hay không, chúng ta nên nghĩ xem khi nào cậu ta đến nuốt chửng chúng ta."
Đông Sơ có chút kinh ngạc: "Trần Lục Tử lợi hại vậy sao?"
Đông Tuấn khẽ thở dài: "Tam đệ, chữ hiếu này là chuyện tốt, nhưng chữ thuận này thì chưa chắc. Lần này anh thuận theo ý cha, thả đi Trần Lục Tử, sớm muộn gì đây cũng là tâm bệnh."
Đông Sơ càng thêm khó hiểu: "Cậu ta có thể làm gì được chúng ta? Anh là biểu huynh của Thái Cần, em là biểu đệ của Thái Cần. Hơn nữa, Thanh Đảo cách chúng ta xa lắm, một sớm một chiều không thể va chạm với chúng ta đâu."
Đông Tuấn vẫn mang vẻ mặt lo âu: "Nếu không có lớp họ hàng này, anh lại càng lo hơn. Đông Sơ, em từng học đại học, biết rằng việc làm công nghiệp và làm ruộng là hai chuyện khác nhau. Từ có mười mẫu đất đến có một trăm mẫu đất, ít gì cũng phải mất mười năm; thế nhưng nhà máy thì không giống vậy, từ nhỏ đến lớn, chưa đến hai năm là được. Đương nhiên cũng có thể làm thua lỗ. Nhưng cái nhà máy này mà rơi vào tay Trần Lục Tử, muốn làm cho lớn lên, e rằng chẳng mất mấy năm đâu."
Đông Sơ gật đầu.
Hai anh em đi đến trước một cây táo tàu nhỏ, Đông Tuấn giơ tay ngắt một chiếc lá vàng, lại nói: "Đông Sơ, em biết anh vốn chưa từng nói lời cuồng ngôn, nhưng trong lòng anh không phải là không cuồng. Cứ nói thế này đi, ngoại trừ Miêu Hãn Đông — Miêu đại ca của chúng ta, anh đều liếc xéo những nhân vật trong giới công thương nghiệp Sơn Đông này. Còn Trần Lục Tử —" anh quay sang Đông Sơ, "lại liếc xéo anh."
Đông Sơ nghi ngờ: "Cậu ta dám liếc xéo đại ca ư? Đến một chữ bẻ đôi còn không biết, phản rồi chứ lại!"
Đông Tuấn quay mặt lại, dừng bước nói: "Tam đệ, em là sinh viên đại học, tuyệt đối đừng cho rằng học nhiều là tự cao tự đại. Em có thể chê Trần Lục Tử không biết chữ, nhưng không thể coi thường con người này. Sau này chúng ta khó tránh khỏi việc qua lại với cậu ta, nhớ kỹ câu nói này của anh, ngàn vạn lần phải cẩn thận, tuyệt đối đừng chọc vào cậu ta. Con người này tuy có mặt biết ơn trả ơn, nhưng mặt khác lại là kẻ thù nào cũng phải trả..."