Không có gì khiến Tuppence ngạc nhiên và bối rối hơn sự dễ dàng và suôn sẻ mà mọi việc được sắp xếp, nhờ vào bàn tay xoay sở khéo léo của Sir James. Vị bác sĩ đã chấp nhận khá nhanh chóng giả thuyết cho rằng bà Vandemeyer vô tình uống quá liều thuốc chloral. Ông nghi ngờ liệu có cần thiết phải mở cuộc điều tra tử thi hay không. Nếu có, ông sẽ báo cho Sir James biết. Ông hiểu rằng bà Vandemeyer chuẩn bị lên đường đi nước ngoài, và các gia nhân đã rời đi từ trước? Sir James cùng hai vị khách trẻ tuổi đã đến thăm bà khi bà đột ngột ngã bệnh và họ đã qua đêm tại căn hộ vì không nỡ để bà ở lại một mình. Họ có biết người họ hàng nào không? Họ không biết, nhưng Sir James đã chỉ dẫn ông liên hệ với luật sư của bà Vandemeyer.
Chẳng bao lâu sau, một y tá đến để tiếp quản, và những người còn lại rời khỏi tòa nhà mang điềm gở đó.
“Giờ thì sao đây?” Julius hỏi, với một cử chỉ tuyệt vọng. “Tôi đoán chúng ta đã tiêu đời hẳn rồi.”
Sir James đăm chiêu vuốt cằm.
“Không,” ông điềm tĩnh đáp. “Vẫn còn hy vọng là Tiến sĩ Hall có thể cho chúng ta biết điều gì đó.”
“Trời ạ! Tôi quên mất ông ta.”
“Hy vọng rất mỏng manh, nhưng không thể bỏ qua. Tôi nghĩ mình đã nói với các bạn rằng ông ấy đang trọ tại khách sạn Métropole. Tôi đề nghị chúng ta đến gặp ông ấy ở đó càng sớm càng tốt. Hay là chúng ta đi sau khi đã tắm rửa và ăn sáng nhé?”
Mọi việc được định đoạt là Tuppence và Julius sẽ quay lại khách sạn Ritz, rồi đón Sir James bằng ô tô. Kế hoạch này được thực hiện đúng như vậy, và khoảng hơn mười một giờ, xe của họ dừng trước khách sạn Métropole. Họ hỏi tìm Tiến sĩ Hall, và một cậu tiếp viên liền đi tìm ông. Chỉ vài phút sau, vị bác sĩ vóc dáng nhỏ thó đã vội vã tiến về phía họ.
“Anh có thể dành cho chúng tôi vài phút chứ, Tiến sĩ Hall?” Sir James niềm nở lên tiếng. “Xin phép giới thiệu với anh cô Cowley. Còn anh Hersheimmer, tôi nghĩ anh đã biết rồi.”
Một tia sáng tinh quái lóe lên trong mắt vị bác sĩ khi ông bắt tay Julius.
“À vâng, người bạn trẻ trong sự cố leo cây! Cổ chân đã khỏi hẳn chưa, hửm?”
“Tôi đoán nó đã khỏi nhờ sự điều trị tài tình của bác sĩ đấy.”
“Còn bệnh tim thì sao? Ha ha!”
“Vẫn đang tìm kiếm,” Julius đáp gọn lỏn.
“Để đi thẳng vào vấn đề, chúng ta có thể trao đổi riêng một lát được không?” Sir James hỏi.
“Được chứ. Tôi nghĩ ở đây có một căn phòng mà chúng ta sẽ hoàn toàn không bị làm phiền.”
Ông dẫn đường, và những người khác đi theo sau. Họ ngồi xuống, và vị bác sĩ nhìn Sir James đầy dụng ý.
“Tiến sĩ Hall, tôi rất tha thiết muốn tìm một thếu nữ nhằm lấy lời khai từ cô ấy. Tôi có lý do để tin rằng cô ấy đã có lúc từng ở cơ sở của anh tại Bournemouth. Tôi hy vọng mình không vi phạm quy tắc đạo đức nghề nghiệp nào khi đặt câu hỏi với anh về vấn đề này chứ?”
“Tôi cho rằng đây là một vấn đề liên quan đến lời khai?”
Sir James chần chừ giây lát, rồi đáp:
“Vâng.”
“Tôi rất sẵn lòng cung cấp cho anh bất kỳ thông tin nào trong tầm tay. Thiếu nữ đó tên là gì nhỉ? Tôi nhớ anh Hersheimmer đã hỏi tôi ——” Ông quay sang phía Julius.
“Cái tên,” Sir James nói thẳng thừng, “thực ra không quan trọng. Gần như chắc chắn cô ấy được gửi đến chỗ anh dưới một cái tên giả. Nhưng tôi muốn biết anh có quen một người tên là bà Vandemeyer hay không?”
“Bà Vandemeyer, ở số 20 South Audley Mansions ư? Tôi chỉ quen sơ qua.”
“Anh không biết chuyện gì đã xảy ra sao?”
“Ý anh là sao?”
“Anh không biết rằng bà Vandemeyer đã qua đời rồi à?”
“Trời ạ, trời ạ, tôi hoàn toàn không hay biết gì! Nó xảy ra khi nào thế?”
“Bà ấy đã uống quá liều thuốc chloral vào tối qua.”
“Cố ý sao?”
“Người ta tin là do vô ý. Bản thân tôi thì không dám chắc. Dù sao đi nữa, người ta đã phát hiện bà ấy qua đời sáng nay.”
“Thật đáng tiếc. Một người phụ nữ đẹp một cách đặc biệt. Tôi đoán bà ấy là bạn của các anh, vì các anh rõ mọi chi tiết tường tận đến vậy.”
“Tôi rõ các chi tiết vì — à thì, chính tôi là người phát hiện ra thi thể bà ấy.”
“Thật vậy sao,” vị bác sĩ thốt lên, giật mình.
“Vâng,” Sir James nói, và đăm chiêu vuốt cằm.
“Đây là một tin rất buồn, nhưng các anh sẽ tha lỗi cho tôi nếu tôi nói rằng tôi không thấy việc đó liên quan gì đến chủ đề cuộc điều tra của các anh?”
“Nó liên quan theo cách này, chẳng phải sự thật là bà Vandemeyer đã gửi một người họ hàng trẻ tuổi của bà vào sự chăm sóc của anh đó sao?”
Julius sốt sắng chồm người về phía trước.
“Đúng là như vậy,” vị bác sĩ điềm tĩnh đáp.
“Dưới cái tên là ——?”
“Janet Vandemeyer. Tôi được biết cô ấy là cháu gái của bà Vandemeyer.”
“Và cô ấy đã đến chỗ anh?”
“Theo như tôi có thể nhớ được là vào tháng Sáu hoặc tháng Bảy năm 1915.”
“Cô ấy mắc bệnh tâm thần à?”
“Cô ấy hoàn toàn tỉnh táo, nếu đó là điều anh muốn nói. Tôi được bà Vandemeyer cho biết rằng cô bé đã ở cùng bà trên con tàu Lusitania khi con tàu xấu số đó bị đánh chìm, và hậu quả là đã phải chịu một cú sốc nặng nề.”
“Tôi nghĩ chúng ta đang đi đúng hướng rồi chứ?” Sir James nhìn quanh.
“Như tôi đã nói lúc trước, tôi đúng là một kẻ ngốc!” Julius đáp.
Vị bác sĩ tò mò nhìn cả bọn.
“Các anh vừa nói muốn lấy lời khai từ cô ấy,” ông nói. “Giả sử cô ấy không thể đưa ra lời khai thì sao?”
“Sao cơ? Anh vừa nói rằng cô ấy hoàn toàn tỉnh táo mà.”
“Đúng vậy. Tuy nhiên, nếu anh muốn lấy lời khai từ cô ấy về bất kỳ sự kiện nào trước ngày 7 tháng 5 năm 1915, cô ấy sẽ không thể cung cấp cho anh được đâu.”
Họ nhìn người đàn ông nhỏ thó, chết sững. Ông gật đầu đầy vẻ thông thả.
“Thật đáng tiếc,” ông nói. “Rất đáng tiếc, nhất là khi tôi hiểu rằng, thưa Sir James, vấn đề này rất quan trọng. Nhưng sự tình là vậy đấy, cô ấy chẳng thể kể cho các anh nghe điều gì đâu.”
“Nhưng tại sao, hả trời? Khỉ thật, tại sao chứ?”
Người đàn ông nhỏ thó chuyển cái nhìn nhân từ sang vị thanh niên người Mỹ đang kích động.
“Bởi vì Janet Vandemeyer đang phải chịu đựng tình trạng mất trí nhớ hoàn toàn.”
“Cái gì?”
“Đúng thế đấy. Một ca bệnh thú vị, một ca bệnh rất thú vị. Thực ra không phải là quá hiếm gặp như các anh nghĩ đâu. Có khá nhiều trường hợp tương tự rất nổi tiếng. Đây là trường hợp đầu tiên loại này mà tôi được trực tiếp theo dõi, và tôi phải thừa nhận rằng tôi thấy nó vô cùng hấp dẫn.” Có điều gì đó hơi bệnh hoạn trong sự thỏa mãn của người đàn ông nhỏ thó.
“Và cô ấy không nhớ gì cả,” Sir James chậm rãi nói.
“Không nhớ gì trước ngày 7 tháng 5 năm 1915. Sau ngày đó, trí nhớ của cô ấy tốt chẳng kém gì anh hay tôi.”
“Thế điều đầu tiên cô ấy nhớ được là gì?”
“Là việc lên bờ cùng những người sống sót. Mọi thứ trước đó chỉ là một khoảng trắng xóa. Cô ấy thậm chí không biết tên mình, hay mình từ đâu đến, hoặc mình đang ở đâu. Cô ấy còn chẳng thể nói được tiếng mẹ đẻ của mình.”
“Nhưng chắc chắn chuyện này là cực kỳ bất thường chứ?” Julius chen vào.
“Không đâu, thưa anh bạn quý. Hoàn toàn bình thường trong các hoàn cảnh đó. Cú sốc nặng đối với hệ thần kinh. Tình trạng mất trí nhớ hầu như luôn diễn tiến theo những đường hướng giống nhau. Dĩ nhiên tôi đã đề nghị mời chuyên gia. Có một vị bác sĩ rất giỏi ở Paris — chuyên nghiên cứu về các trường hợp này — nhưng bà Vandemeyer đã phản đối ý tưởng gây chú ý có thể phát sinh từ cách làm đó.”
“Tôi có thể tưởng tượng bà ta sẽ phản đối,” Sir James nghiêm nghị nói.
“Tôi đã chiều theo quan điểm của bà ấy. Những trường hợp này thường thu hút một mức độ tai tiếng nhất định. Và cô gái còn quá trẻ — tôi tin là mười chín tuổi. Thật tiếc nếu những khiếm khuyết của cô ấy bị bàn tán — có thể làm tổn hại đến tương lai của cô bé. Hơn nữa, chẳng có phương pháp điều trị đặc biệt nào được áp dụng trong những trường hợp như thế. Thực chất đó là vấn đề chờ đợi.”
“Chờ đợi ư?”
“Vâng, sớm hay muộn, trí nhớ sẽ trở lại — đột ngột như khi nó mất đi. Nhưng rất có thể cô gái sẽ quên bẵng hoàn toàn khoảng thời gian ở giữa, và sẽ tiếp tục cuộc sống từ điểm mà cô ấy đã dừng lại — lúc con tàu Lusitania chìm.”
“Và anh mong đợi điều này sẽ xảy ra khi nào?”
Vị bác sĩ nhún vai.
“À, điều đó thì tôi không thể nói được. Đôi khi chỉ là vấn đề vài tháng, đôi khi người ta ghi nhận có trường hợp kéo dài tới tận hai mươi năm! Đôi khi một cú sốc khác sẽ giải quyết được vấn đề. Cú sốc này khôi phục lại những gì cú sốc kia đã cướp đi.”
“Một cú sốc khác, hửm?” Julius trầm ngâm nói.
“Chính xác. Đã có một trường hợp ở Colorado ——” Giọng người đàn ông nhỏ thó cứ thế tuôn trào, huyên man, mang một vẻ nhiệt tình nhẹ nhàng.
Julius có vẻ như không hề lắng nghe. Anh đã chìm đắm vào suy nghĩ riêng và đang cau mày. Bỗng nhiên, anh sực tỉnh khỏi dòng suy tưởng, đấm một cú thật mạnh xuống bàn khiến ai nấy đều giật nảy mình, nhất là vị bác sĩ.
“Tôi hiểu rồi! Bác sĩ à, tôi muốn nghe ý kiến y khoa của anh về kế hoạch mà tôi sắp vạch ra đây. Giả sử con bé Jane lại vượt đại dương một lần nữa, và điều tương tự xảy ra. Tàu ngầm, con tàu chìm, mọi người lên xuồng cứu sinh — cứ thế đi. Chẳng phải điều đó sẽ giải quyết được vấn đề sao? Chẳng phải nó sẽ tạo ra một cú hích cực lớn cho tiềm thức của con bé, hay bất kỳ cái thuật ngữ chuyên môn nào gọi là thế, và khiến nó hoạt động trở lại ngay lập tức hay sao?”
“Một sự phỏng đoán rất thú vị, thưa anh Hersheimmer. Theo ý kiến riêng của tôi, nó sẽ thành công. Thật không may là không có cơ hội nào để các điều kiện lặp lại như anh gợi ý.”
“Không phải bằng tự nhiên, có lẽ vậy, bác sĩ ạ. Nhưng tôi đang nói về nghệ thuật.”
“Nghệ thuật?”
“Thì vâng. Khó khăn ở đâu chứ? Thuê một con tàu hải vận lớn ——”
“Một con tàu hải vận lớn!” Tiến sĩ Hall thì thào đầy kinh ngạc.
“Thuê một số hành khách, thuê một chiếc tàu ngầm — tôi đoán đó là khó khăn duy nhất. Các chính phủ thường có xu hướng hơi cứng nhắc đối với các cỗ máy chiến tranh của họ. Họ sẽ chẳng thèm bán cho kẻ đến trước đâu. Tuy nhiên, tôi đoán là có thể vượt qua chuyện đó. Anh đã bao giờ nghe đến từ ‘hối lộ’ chưa, thưa ngài? Ồ, hối lộ luôn giải quyết được mọi việc! Tôi tính toán rằng chúng ta thực ra sẽ chẳng cần phải bắn một quả ngư lôi nào cả. Nếu mọi người đều nháo nhào chạy quanh và hét thật to rằng tàu đang chìm, thế là quá đủ đối với một thiếu nữ ngây thơ như con bé Jane rồi. Đến lúc con bé được mặc áo phao cứu sinh, và bị đẩy hối hả lên xuồng cứu sinh, cùng với một đám diễn viên được huấn luyện bài bản đang làm trò náo loạn trên boong tàu, chà — chắc chắn con bé sẽ quay lại đúng thời điểm nó ở vào tháng Năm năm 1915 cho mà xem. Bản phác thảo sơ lược như thế thì thế nào?”
Tiến sĩ Hall nhìn Julius. Tất cả những gì mà ông tạm thời không thể thốt nên lời đều được thể hiện rõ ràng qua ánh mắt ấy.
“Không,” Julius đáp lại ánh nhìn đó, “tôi không hề điên. Mọi chuyện hoàn toàn khả thi. Người ta vẫn làm điều đó mỗi ngày ở Mỹ để quay phim đấy thôi. Anh chưa từng thấy các vụ tàu hỏa đâm nhau trên màn ảnh bao giờ à? Có gì khác biệt giữa việc mua đứt một đoàn tàu và mua đứt một con tàu hải vận lớn cơ chứ? Cứ mua đủ đạo cụ là anh có thể tiến hành ngay lập tức thôi!”
Tiến sĩ Hall tìm lại được giọng nói của mình.
“Nhưng còn chi phí, thưa anh kính mến.” Giọng ông cao hẳn lên. “Chi phí đấy! Nó sẽ vô cùng lớn!”
“Tiền bạc chẳng làm tôi bận tâm chút nào đâu,” Julius đơn giản giải thích.
Tiến sĩ Hall quay sang nhìn Sir James bằng ánh mắt cầu viện, vị luật sư chỉ mỉm cười nhẹ.
“Anh Hersheimmer rất có điều kiện — quả thực là rất có điều kiện.”
Ánh mắt vị bác sĩ quay trở lại nhìn Julius với một sắc thái mới mẻ và tinh tế hơn. Đây không còn là một gã thanh niên kỳ quặc có thói quen ngã cây nữa. Trong đôi mắt của vị bác sĩ đã hiện lên sự cung kính dành cho một người thực sự giàu có.
“Một kế hoạch rất đáng kinh ngạc. Quá đỗi kinh ngạc,” ông lẩm bẩm. “Làm phim — dĩ nhiên rồi! Từ tiếng Mỹ của anh dùng để chỉ điện ảnh. Thật vô cùng thú vị. Tôi e rằng phương pháp của chúng ta ở đây có phần hơi lỗi thời rồi. Và anh thực sự định thực hiện kế hoạch kỳ diệu này của mình chứ.”
“Anh cứ đánh cược hết số tiền cuối cùng của mình đi, tôi làm thật đấy.”
Vị bác sĩ đã tin anh — đó như một sự công nhận đối với xuất thân của Julius. Nếu một người Anh đề xuất một điều tương tự, chắc chắn ông đã phải hoài nghi nghiêm trọng về sự tỉnh táo của người đó rồi.
“Tôi không thể đảm bảo là sẽ chữa khỏi,” ông chỉ rõ. “Có lẽ tôi nên làm cho điều đó thật rõ ràng.”
“Chắc chắn rồi, không vấn đề gì,” Julius nói. “Anh cứ việc đưa con bé Jane ra đây, còn mọi chuyện cứ để tôi lo.”
“Jane?”
“Thế thì là cô Janet Vandemeyer vậy. Chúng ta có thể gọi điện đường dài đến cơ sở của anh ngay bây giờ và yêu cầu họ đưa cô ấy lên đây không; hay là tôi tự lái xe xuống dưới đó đón cô ấy về?”
Vị bác sĩ trân trân nhìn.
“Tôi xin lỗi nhé, anh Hersheimmer. Tôi cứ tưởng anh đã hiểu rồi cơ chứ.”
“Hiểu cái gì cơ?”
“Rằng cô Vandemeyer không còn ở dưới sự chăm sóc của tôi nữa.”
