Trong suốt thời gian diễn ra cuộc Cách mạng đáng nhớ, Zuleika chưa từng gặp lại người anh trai, dẫu trong lòng cô hừng hực khao khát được trò chuyện với anh về nguyên nhân đã khiến tình trẻ người Ý của cô và anh phải rạn nứt. Espérance đã biến ngôi nhà của mình thành chốt chiến đấu đằng sau những chiến lũy, từ lúc cuộc giao tranh bắt đầu cho đến khi nhân dân hoàn toàn chiến thắng; tay súng cầm gươm, anh chiến đấu anh dũng chẳng kém gì những công nhân tận tụy nhất, không hề sợ hãi hiểm nguy mỗi khi quân đội dồn ép các đồng đội và luôn xông pha vào nơi ác liệt nhất. Bám đầy bụi tro và thuốc súng, y phục rách bươm bởi đạn thù và những cú lê đâm, chiếc mũ dập nát và tả tơi, anh cổ vũ người dân bằng cả lời nói lẫn hành động, liên tục hô vang "Vive la République" và tranh đấu vì tự do với sự dũng cảm của một con sư tử cùng một lòng bền bỉ chẳng bao giờ chùn bước. Thế mà, anh lại may mắn thoát nạn mà không hề tổn hại một chút nào, trở về dinh thự của gia đình trong tình trạng kiệt sức nhưng hoàn toàn bình an vô sự, tự hào vì đã làm tròn bổn phận của một người đàn ông và một người yêu nước, cũng như đã gìn giữ nghĩa vụ hào hùng mà cha anh đang dốc hết tâm can để thực hiện.

Khi anh đang chậm rãi và mệt nhọc bước về nhà, anh bất ngờ chạm trán ông Dantès cùng người bạn là Lamartine tại phố Rue Richelieu; khẩu súng vẫn vắt trên vai, với bộ dạng rách rưới, gương mặt và đôi bàn tay bám đầy bụi cùng thuốc súng, trông anh chẳng khác gì một kẻ nổi dậy và dựng chiến lũy thực thụ. Anh đưa tay chạm vành mũ chào theo kiểu quân nhân trước ông Dantès cùng vị khách quý lừng lẫy, rồi toan bước đi thì cha anh nhận ra và, dẫu con trai mình trông rách rưới và lấm lem thế nào đi nữa, ông vẫn xúc động ôm chầm lấy cổ anh. Ông Lamartine dõi theo vị Nghị sĩ Marseille và không khỏi ngạc nhiên trước hành xử kỳ lạ ấy. Ông Dantès mỉm cười, nắm lấy tay Espérance và cất lời:

"Thưa ông Lamartine, tôi tin ông sẽ rộng lượng thông cảm cho tôi khi biết rằng cậu thanh niên vừa chiến đấu sau các chiến lũy cùng nhân dân kia chính là con trai tôi!"

Người đứng đầu Chính phủ lâm thời lập tức dâng trào niềm xúc động chẳng kém gì ông Dantès; ông nắm lấy bàn tay còn rảnh của Espérance, siết chặt đầy thân tình và thốt lên:

"Con trai ông, thưa ông Dantès! Xin phép được chúc mừng ông! Cậu ấy quả thực là một anh hùng đích thực!"

"Tôi chỉ làm theo những gì cha dạy và làm những điều ngài ấy sẽ làm nếu ở độ tuổi của tôi mà chưa thể phục vụ đại nghĩa tự do của nhân loại theo một phương cách hiệu quả hơn!"

Đôi mắt ông Dantès ánh lên niềm vui sướng và một chút sắc hồng phớt qua đôi gò má vốn nhợt nhạt.

"Tên cháu là gì, hỡi nhà ái quốc trẻ tuổi?" ông Lamartine hỏi, sự kích động và nhiệt huyết vẫn ngập tràn trong lòng.

"Thưa, cháu tên là Espérance," câu trả lời vang lên.

"Espérance — hy vọng — cái tên thật trúng ý và đầy điềm lành; có những thanh niên anh dũng như cháu chiến đấu vì đại nghĩa của chúng ta thì quả thực còn gì hy vọng hơn, và đó là thứ hy vọng rực rỡ, tốt đẹp nhất!" ông Lamartine kêu lên.

"Thôi nào, thôi nào," ông Dantès nói, "xin đừng ca tụng đứa trẻ này; nó chỉ mới làm tròn bổn phận của mình thôi."

"Xin hãy tin tôi, tôi không hề xu nịnh cậu ấy," Lamartine đáp lời; "tôi chỉ nói lên sự thật mà thôi; rồi có ngày cậu ấy sẽ sánh ngang với lòng tận tụy và những chiến công của người cha cao quý!"

"Thế là đủ rồi," vị Nghị sĩ khiêm tốn nói; "chúng tôi chỉ xứng đáng nhận được công trạng vì đã thi hành ý chí của Chúa — chúng tôi chẳng qua chỉ là những công cụ trong bàn tay toàn năng của Người," ông nói thêm với giọng đầy vẻ trang nghiêm.

"Và những công cụ như thế chính là thứ chúng ta đang cần trong cơn nguy khốn này. Cầu xin Chúa ban cho chúng ta thật nhiều người như thế!"

Sáng hôm sau, Zuleika bắt gặp Espérance ngay trên bậc thềm cầu thang; cô dẫn anh vào phòng khách, và khi cả hai đã ngồi xuống, cô cất lời:

"Anh hai, em có một câu hỏi muốn hỏi anh."

Một thoáng u ám lướt qua trán người thanh niên, và anh nhanh chóng hỏi:

"Có phải chuyện về Tử tước Massetti không?"

"Vâng."

"Vậy thì anh buộc phải từ chối trả lời!"

"Nhưng chuyện này liên quan đến hạnh phúc, thậm chí cả sinh mệnh của đời em; xin anh hãy nghĩ kỹ điều đó trước khi đưa ra lời từ chối cuối cùng!"

Espérance vội vã đứng phắt dậy khỏi ghế với vẻ đầy kích động và bước đến đứng ngay trước mặt em gái.

"Zuleika," anh nói với giọng đầy biến đổi, "hãy cảnh giác với con người đó — hãy cảnh giác với Giovanni Massetti!"

"Cảnh giác với Giovanni sao, Espérance — vì cớ gì chứ?"

Người thanh niên bắt đầu đi qua đi lại trong phòng khách với những bước chân ngắn và đầy căng thẳng; đôi tay anh co giật không ngừng, và gương mặt bỗng chốc tái mét như vôi.

"Zuleika, Zuleika," anh lẩm bẩm, "anh không thể, anh không thể nói cho em biết lý do! Nó sẽ giáng đòn chí mạng xuống cuộc đời em và khiến em phải hổ thẹn vì từng lắng nghe những lời đường mật từ gã người Ý giả dối bội phần ấy!"

"Nhưng, thưa Espérance," Zuleika nói, "cha chắc chắn hiểu rõ mọi điều về Giovanni; nếu ngài không hoàn toàn chấp thuận tư cách và hạnh kiểm của anh ấy, ngài đã chẳng đời nào đồng ý cho anh ấy đến cầu hôn em!"

"Cầu hôn em ư, Zuleika! Lạy Chúa tôi! Hắn ta thực sự đã dám——"

"Anh ấy chẳng làm điều gì mà một người chính trực và danh dự không nên làm cả!" Zuleika ngắt lời với giọng cương quyết. "Anh ấy thậm chí còn chẳng dám đến đây cho đến khi đã viết thư xin phép cha và nhận được sự đồng thuận hoàn toàn từ ngài."

"Zuleika," Espérance nói, tiến lại gần em gái và cầm lấy tay cô, "không nghi ngờ gì khi Giovanni Massetti đã cư xử với em về mọi mặt như một quý ông hoàn hảo, dẫu vậy, hắn ta không xứng đáng làm chồng của em gái anh."

"Nhưng còn cha——"

"Đã bị lừa dối, cũng như bao người khác, về bản chất và thân thế thực sự của kẻ mang danh quý tộc La Mã này."

"Và anh ấy không phải là một quý tộc sao?"

"Một lần nữa anh phải từ chối trả lời mọi câu hỏi về hắn. Anh chỉ có thể dặn em hãy cảnh giác và lánh xa hắn như lánh một con rắn độc."

"Espérance, em yêu anh ấy!"

"Yêu hắn! — em yêu hắn sao, Zuleika! Ồ! Quả thật đây là một sự tra tấn!"

Người thanh niên buông tay em gái ra và ngả người lên một chiếc ghế dài. Anh đang là nạn nhân của sự kích động tột độ.

Zuleika, vô cùng xót xa khi thấy anh như vậy, lại nhớ đến thái độ kỳ lạ của Giovanni cùng những lời lẽ đầy ẩn ý và điềm gở khi cô gặng hỏi anh ta về mối bất hòa với Espérance, chợt cảm thấy chao đảo và phân vân trong giây lát. Cô cũng sực nhớ lại rằng, vào thời điểm xảy ra vụ việc khó hiểu giữa hai người trẻ tuổi, cô từng nghe đồn đại về việc một thành viên trẻ tuổi trong giới quý tộc La Mã đã bắt cóc một cô thôn nữ xinh đẹp, trong vụ đó hắn ta đã được trợ giúp bởi tên cướp khét tiếng Luigi Vampa; tuy nhiên, rốt cuộc mọi chuyện đã bị ém nhẹm đi ngay sau đó và cô chẳng hay biết gì về ngọn nguồn sự việc. Liệu có khi nào Giovanni Massetti chính là gã quý tộc trẻ tuổi bị đám người chuyên bàn tán và đưa chuyện ở Thành phố Vĩnh hằng nhắc đến — rằng hắn chính là kẻ bắt cóc cô thôn nữ bất hạnh kia? Cô không thể chấp nhận nổi ý nghĩ ấy, thế nhưng vụ bắt cóc đó, dẫu cô đã cố gắng vùng vẫy thế nào đi nữa, vẫn cứ bám lấy tâm trí cô khi nghĩ về người tình người Ý của mình.

Cô đứng dậy khỏi ghế, tiến về phía chiếc ghế dài và ngồi xuống bên cạnh Espérance, quyết tâm thực hiện nỗ lực cuối cùng để moi cho được bí mật từ anh. Vòng đôi tay dịu dàng qua cổ anh, cô cất giọng nài nỉ:

"Nếu có bất kỳ lý do chính đáng nào ngăn cản em yêu Giovanni Massetti, và anh biết điều đó, bổn phận rành rành của một người anh là phải nói cho em hay. Anh sẽ nói cho em biết chứ, Espérance?"

Thay vì trả lời, người thanh niên vùi mặt vào hay bàn tay và nức nở trong nỗi đau đớn tột cùng. Zuleika trào dâng niềm thương cảm dành cho anh, và khi ngắm nhìn anh, ngấn lệ đã rưng rưng khó mi mắt; nhưng vẫn quyết tâm vạch trần bản chất của chướng ngại vật bỗng chốc mọc lên giữa Giovanni và cô, sau một thoáng lặng im, cô tiếp tục cất giọng nài nỉ:

"Espérance, em không còn là một đứa trẻ và không nên đối xử với em như vậy. Những gì em hỏi anh là hoàn toàn hợp lý và công bằng. Nếu em đang đứng bên bờ vực thẳm mà mắt không nhìn thấy, thì anh có bổn phận phải thông báo cho em biết không chỉ về hiểm nguy mà còn cả bản chất của nó nữa. Chẳng lẽ em nói sai sao?"

Thở dài một tiếng thật sâu, Espérance đáp:

"Đúng vậy, em nói không sai, Zuleika; anh có bổn phận phải kể hết cho em nghe — thế nhưng anh không thể!"

Ít ra, hãy cho em biết tại sao anh buộc phải giữ im lặng về một vấn đề quan trọng nhường này.

Em đã hỏi vị Tử tước chưa?

Rồi ạ.

Và hắn ta đã đáp lại thế nào?

Cũng giống như anh, anh ta từ chối trả lời.

À! Thế ra hắn ta vẫn còn chút liêm sỉ sót lại!

Liêm sỉ ư?

Phải, liêm sỉ chứ! Thế em đã làm gì khi hắn từ chối lên tiếng?

Em bỏ đi.

Và em sẽ không gặp lại hắn nữa chứ?

Chừng nào anh ta còn chưa chịu kể hết mọi sự cho em nghe.

Vậy thì em sẽ chẳng bao giờ còn được nhìn thấy bóng dáng hắn nữa đâu; hắn đời nào dám nói cho em biết!

Không dám ư! Vì cớ gì chứ?

Bởi vì, nếu em biết được mức độ đê hèn của hắn, em sẽ khinh bỉ và hất hủi hắn ngay lập tức!

Bỗng nhiên, một mối nghi ngờ nghiêm trọng len lỏi vào tâm trí Zuleika khiến cô run lẩy bẩy từ đầu đến chân. Liệu có khi nào Espérance cũng nhúng chàm sâu sắc vào cái vụ việc vừa mờ ám vừa đê tiện mà anh từigs nhắc đến, chẳng kém gì bản thân Giovanni Massetti hay không? Ý nghĩ đó tựa như một cực hình, và hoàn toàn không thể kìm nén được nỗi lo âu tột độ muốn được giải đáp ngay lập tức về vấn đề này, Zuleika thốt lên nghẹn ngào:

"Chẳng lẽ anh, hỡi Espérance, cũng tội lỗi chẳng kém gì người bạn cũ đó sao?"

Người thanh niên bật ngửa người đứng phắt dậy như thể vừa bị nhện độc cắn phải.

"Không, không!" anh kêu lên. "Anh hoàn toàn vô can trong chuyện này! Luigi Vampa——"

Anh chợt khựng lại đột ngột và đứng trân trân nhìn em gái, như thể bàng hoàng vì đã lỡ lời thốt ra tên của tên cướp.

Nhưng Zuleika không nói gì cả. Giovanni Massetti cũng từng khẳng định sự vô tội của mình, và thiếu nữ chẳng biết phải tin vào điều gì nữa. Luigi Vampa ư? Vậy ra hắn ta cũng dính líu vào cái vụ việc mờ ám và khủng khiếp này, dù nó có là gì đi nữa! Và cô lại nghĩ đến vụ bắt cóc cô thôn nữ xinh đẹp. Liệu đó có phải là bí mật hãi hùng kia không? Vâng, chắc chắn là thế rồi. Luigi Vampa đã tiếp tay trong vụ bắt cóc ấy, nếu những lời đồn đại có thể tin được, và kẻ chủ mưu chính là một thành viên trẻ tuổi thuộc giới quý tộc La Mã. Ồ! Giờ thì mọi chuyện đã phơi bày rõ mười mươi. Zuleika rùng mình cảm thấy lồng ngực nặng trĩu tựa chì, trong khi một nhói đau buốt giá, chí mạng xuyên qua tim. Phải chăng Espérance đã bị Vampa và vị Tử tước lừa phỉnh? Phải chăng anh đã phát hiện ra sự đê tiện của vụ việc quá muộn màng và vì thế mà khiêu chiến với Massetti? Đây chắc chắn là lời giải đáp cho toàn bộ câu đố hóc búa, thế nhưng Zuleika vẫn ngần ngại không dám chấp nhận nó như thế. Không, không thể nào, cô không thể chấp nhận nếu không có thêm bằng chứng xác thực hơn! Nhưng tìm đâu ra bằng chứng ấy đây? Cả vị Tử tước lẫn người anh trai đều ngậm miệng; rõ ràng đôi môi họ đã bị niêm phong; rất có thể một lời thề giữ kín miệng đã bị ép buộc khai thác từ họ trong những hoàn cảnh khủng khiếp — một lời thề mà họ không dám phá vỡ ngay cả để tự minh oan cho bản thân khỏi một nghi vấn nhơ nhuốc. Còn Vampa thì sao? Biết đâu hắn có thể được thuyết phục để hé lộ chìa khóa của điều bí ẩn. Thế nhưng, Vampa lại đang ở tận La Mã xa xôi và chẳng thể nào chạm tới được. Zuleika liền nảy sinh một quyết định liều lĩnh — cô sẽ viết thư cho tên cướp và phó mặc vào lòng khoan dung của hắn; rồi cô lại tự nhủ kế hoạch đó bất khả thi; bức thư của cô sẽ chẳng bao giờ đến được tay Vampa — nó sẽ bị nhà chức trách La Mã tịch thu và có thể gây thêm rắc rối khi khơi lại một vụ bê bối đã lắng xuống — và dẫu cho nó có tới tay tên cướp đi chăng nữa, liệu hắn có thèm hồi âm không? Tỷ lệ là một trăm ăn một rằng hắn sẽ phớt lờ. Đúng khoảnh khắc ấy, một tia cảm hứng lóe lên trong tâm hồn đang chịu đựng sự tra tấn của thiếu nữ tựa như ánh chớp. Cha cô từng quen biết Vampa trong quá khứ, và có lẽ, vẫn còn giữ chút ít ảnh hưởng đối với hắn. Cô từng nghe câu chuyện về cuộc phiêu lưu của Albert de Morcerf trong các hầm mộ thánh Sebastian, và biết rõ rằng thủ lĩnh cướp đã phóng thích anh ta khỏi chùm giam cầm mà không cần tiền chuộc chỉ nhờ một lời thỉnh cầu đơn giản từ cha cô. Liệu Vampa có chịu trả lời các câu hỏi của cô nếu ông Dantès chịu nhúng tay viết thư hỏi hắn không? Cô hoàn toàn tin tưởng vào năng lực của cha mình trong việc đưa một bức thư đến tay tên băng cướp bất chấp mọi sự canh gác cẩn mật của nhà chức trách La Mã. Phải, cô sẽ tìm gặp cha, kể hết mọi mối nghi ngờ không giấu giếm và nài nỉ ngài viết bức thư ấy; ngài khó lòng mà từ chối; ngài không thể, và không được phép từ chối. Quyết định như vậy, Zuleika nhìn thẳng vào mặt anh trai và điềm tĩnh cất lời:

"Em hiểu rằng mình đang tra tấn anh bằng những câu hỏi, hỡi Espérance, rằng vì lý do nào đó chỉ riêng anh mới rõ mà anh không thể giải đáp, và việc tiếp tục dằn vặt anh lúc này là vô ích. Nhưng thế giới này phải có điều gì đó được thực hiện và phải làm ngay lập tức. Em sẽ đi tìm cha đây!"

Espérance vùng vội chộp lấy cánh tay cô.

"Em điên rồi!" anh thét lên.

"Chính anh mới là kẻ điên — cả anh và Giovanni nữa! Em nói cho anh hay, em sẽ đi tìm cha; nếu anh thực sự vô tội, anh chẳng có gì phải sợ hãi trước bất kỳ sự thật nào mà em có thể phơi bày!"

Nói đoạn, cô giật mạnh tay khỏi cái siết của anh trai rồi bước thẳng ra khỏi phòng khách, để lại Espérance đứng chết trân giữa căn phòng như thể đôi chân đã bám rễ xuống sàn nhà.