Ông người Pháp giậm chân bước vào thật nhanh nhẹn nhưng không vội vã. Trong khi bắt tay đại tá Carbury, ông liếc đôi mắt sắc sảo nhìn Poirot lom lom. Đại tá giới thiệu:
“Đây là ông Hercule Poirot. Đang ở chỗ tôi. Tôi đang bàn với ông ấy về vụ việc ở Petra.”
“À, thế ư?” Đôi mắt nhanh nhạy của Gerard nhìn Poirot từ đầu đến chân, “Ông quan tâm sao?”
Hercule Poirot giơ hai tay lên.
“Chao ôi! Người ta thường có tật quan tâm đến chuyên môn của mình, không thể nào chữa khỏi.”
“Đúng vậy,” Gerard nói.
“Uống một ly nhé?” Carbury mời.
Ông rót một ly whisky pha soda, rồi đặt gần khuỷu tay bác sĩ Gerard, ông nâng cái bình rượu cổ thon lên có ý dò hỏi, nhưng Poirot lắc đầu. Đại tá Carbury lại đặt bình rượu xuống, rồi kéo cái ghế của mình lại gần hơn một chút.
“À, ta nói đến đâu rồi nhỉ?”
Poirot nói với bác sĩ Gerard: “Theo như tôi hiểu thì đại tá Carbury chưa thỏa mãn.”
Gerard phác một cử chỉ để diễn đạt ý của mình, rồi nói:
“Và đó là lỗi tại tôi! Có lẽ tôi đã sai. Hãy nhớ điều ấy, đại tá Carbury ạ, có lẽ tôi hoàn toàn sai rồi.”
Carbury càu nhàu:
“Cho Poirot biết các sự kiện đi!”
Bác sĩ Gerard bắt đầu kể lại thật vắn tắt các sự việc quan trọng xảy ra trước cuộc hành trình tới Petra, ông phác họa thật ngắn gọn về các thành viên trong gia đình Boynton, rồi tả lại tình cảnh cảm xúc bị dồn nén mà họ đã phải chịu đựng.
Poirot chăm chú lắng nghe.
Sau đó Gerard kể tiếp các sự việc thực tế đã diễn ra vào ngày đầu tiên của họ ở Petra, tả lại chuyện mình đã trở về khu trại như thế nào.
“Tôi phải trở về vì lên cơn sốt rét nặng - dạng sốt rét não,” ông giải thích. “Vì thế tôi định tự điều trị bằng cách tiêm ký ninh vào tĩnh mạch. Đó là phương pháp thông thường.”
Poirot gật đầu tỏ ý thấu hiểu.
“Cơn sốt tác động đến tôi rất nặng. Tôi loạng choạng đi vào lều. Thoạt đầu tôi không thể nào tìm thấy hộp thuốc của mình. Ai đã dời nó ra khỏi chỗ tôi vẫn đặt trước đó. Rồi khi tìm ra, tôi không thể nào tìm thấy cái ống tiêm dưới da. Tôi lục lạo tìm kiếm một hồi rồi bỏ cuộc và dùng một liều ký ninh rất cao qua đường miệng, tôi buông mình xuống giường.”
Gerard dừng lại một lát rồi kể tiếp:
“Sau khi mặt trời lặn người ta mới phát hiện bà Boynton chết. Nhờ tư thế ngồi của bà và nhờ cái ghế nâng đỡ thân thể bà ta, nên vị trí bà ấy ngồi chẳng hề thay đổi, và chỉ đến khi một nhân viên phục vụ đến mời bà ta ăn tối lúc sáu giờ rưỡi mới thấy có chuyện chẳng lành.”
Ông giải thích thật đầy đủ chi tiết vị trí của cái hang và khoảng cách từ đó tới lều lớn.
“Cô King vốn là một bác sĩ có tay nghề đã khám tử thi. Cô ấy không quấy rầy tôi vì biết tôi bị sốt. Thật ra cũng chẳng thể làm gì được nữa. Bà Boynton chết rồi, và đã chết trước đó ít lâu.”
Porot hỏi nhỏ: “Chính xác là bao lâu?”
Gerard chậm rãi đáp: “Chắc là cô King không để ý nhiều đến chuyện ấy. Tôi đoán cô ấy cho là không quan trọng.”
“Ít ra cũng có thể nói lần cuối cùng được biết rõ ràng bà ta vẫn còn sống là lúc nào chứ?” Poirot hỏi.
Đại tá Carbury đằng hắng rồi tham khảo một xấp giấy có vẻ là tài liệu chính thức.
“Phu nhân Westholme và cô Pierce có nói chuyện với bà Boynton một thời gian ngắn trước bốn giờ chiều. Lennox Boynton nói với mẹ anh ta lúc khoảng bốn giờ rưỡi. Bà Lennox Boynton nói chuyện rất lâu với bà ấy chừng năm phút sau. Carol Boynton có nói vài lời với mẹ cô vào một thời điểm cô ấy không thể xác định rõ - nhưng theo lời khai của những người khác thì hình như vào lúc năm giờ mười phút.
“Jefferson Cope, một người bạn Mỹ của gia đình ấy, khi trở về trại cùng với phu nhân Westholme và cô Pierce đã thấy bà ta ngủ say. Ông Cope không nói chuyện với bà ta. Lúc ấy khoảng chừng sáu giờ kém hai mươi. Raymond Boynton, con trai thứ, hình như là người sau cùng trông thấy bà ấy còn sống. Lúc trở về sau khi đi tản bộ, anh ta đến nói với bà ấy lúc khoảng sáu giờ kém mười phút. Phát hiện cái xác lúc sáu giờ rưỡi, khi một nhân viên đến báo cho bà ta biết bữa tối đã sẵn sàng.”
“Từ lúc Raymond nói chuyện với bà ta đến sáu giờ rưỡi, chẳng có ai tới gần bà ta hay sao?” Poirot hỏi.
“Theo tôi hiểu thì không có ai cả.”
“Nhưng phải có ai đã làm điều ấy, phải không?” Poirot hỏi gặng.
“Tôi không nghĩ thế. Từ lúc gần sáu giờ trở đi, các nhân viên phục vụ luôn di chuyển trong khu trại, còn du khách thì chỉ vào ra lều của mình mà thôi. Không thể tìm ra ai trông thấy bất cứ kẻ nào đến gần bà già ấy.”
“Vậy Raymond rõ ràng là người cuối cùng thấy mẹ mình còn sống à?” Poirot hỏi.
Bác sĩ Gerard và đại tá Carbury liếc nhìn nhau thật nhanh. Đại tá gõ ngón tay lên mặt bàn.
“Đây là chỗ chúng tôi bắt đầu bị chìm lỉm. Tiếp tục đi, Gerard! Đây là chuyên ngành của ông đấy.”
“Như tôi vừa mới đề cập đến, Sarah King khi xem xét bà Boynton thấy chẳng có lý do xác định thời gian chết chính xác. Cô ấy chỉ đơn giản nói bà Boynton đã chết trước đó ít lâu, nhưng hôm sau vì một lý do riêng, tôi đã cố thu hẹp phạm vi điều tra và tình cờ nhắc tới chuyện bà Boynton được con trai là Raymond thấy vẫn còn sống lần cuối cùng chỉ ít lâu trước sáu giờ, tôi rất ngạc nhiên khi cô King nói thẳng thừng rằng không thể nào có chuyện ấy - lúc đó bà Boynton đã chết mất rồi.”
Lông mày Poirot nhướn lên. “Thật kỳ quặc. Hết sức kỳ quặc. Và Raymond nói gì về chuyện đó?”
Đại tá đột nhiên nói: “Cậu ấy thề rằng mẹ mình khi ấy vẫn còn sống. Cậu đã đi thẳng tới chỗ bà ấy và nói: “Con về rồi ạ. Mong mẹ đã có một buổi chiều thật tuyệt.” Câu gì đấy đại loại như thế. Cậu ta bảo bà chỉ làu bàu: “Hoàn toàn bình thường.” Rồi cậu ta đi tiếp về lều của mình.
Poirot cau mày có vẻ bối rối.
“Lạ thật. Hết sức kỳ lạ. Xin cho tôi biết lúc đó đã chập choạng tối hay chưa?”
“Mặt trời đúng là đang lặn xuống.”
“Thật kỳ lạ,” Poirot lại nói. “Còn ông, ông Gerard, ông đã thấy cái xác lúc nào?”
“Mãi đến hôm sau mới thấy. Đúng chín giờ.”
“Và ông ước đoán thời điểm xảy ra cái chết là lúc nào?”
Ông người Pháp nhún vai.
“Rất khó xác định sau một thời gian dài như thế. Chắc hẳn cần phải giới hạn trong một khoảng thời gian rất nhiều giờ. Nếu được cung cấp chứng cứ tuyên thệ tôi cũng chỉ có thể nói bà ta đã chết trong vòng mười hai giờ, và không quá mười tám giờ. Ông thấy đấy, điều ấy hoàn toàn chẳng giúp ích được gì cả.”
“Tiếp tục đi, Gerard!” đại tá Carbury bảo. “Hãy nói cho ông thám tử rõ phần còn lại!”
“Đến sáng khi thức dậy,” bác sĩ kể, “tôi đã tìm thấy cái ống tiêm - đằng sau một ngăn kệ để chai lọ trên cái bàn có gương soi.”
Ông chồm mình về phía trước.
“Nếu thích ông có thể nói tôi đã bỏ qua chỗ đó ngày hôm trước. Tôi đã ở trong tình trạng sốt cao và sức khỏe tồi tệ, run rẩy từ đầu đến chân, và vẫn thường tìm thấy một thứ lúc nào cũng ở đó, vậy mà lại không thể nào tìm ra. Tôi chỉ có thể nói tôi hoàn toàn khẳng định lúc ấy cái ống tiêm không có ở đó.”
“Vẫn còn một chuyện nữa,” Carbury nhắc.
“Vâng, có hai sự kiện đáng nói đến và hết sức có ý nghĩa. Có một dấu vết trên cổ tay người phụ nữ đã chết - dấu vết vẫn thường gây ra do kim tiêm dưới da đâm vào. Tôi xin nói là con gái bà ta đã giải thích cái vết ấy do bị một đinh ghim đâm vào…”
Poirot cựa quậy. “Cô con gái nào?”
“Cô con gái tên Carol.”
“Phải rồi, tiếp tục đi, tôi xin ông đó!”
“Và còn sự kiện cuối cùng nữa. Tình cờ xem cái hộp nhỏ đựng thuốc của mình, tôi để ý thấy lượng digitoxin dự trữ đã bị hụt đi rất nhiều.”
Poirot hỏi: “Digitoxin là thuốc độc cực mạnh, phải vậy không?”
“Vâng, nó chiết xuất từ cây Digitalis purpurea - là loài mao địa hoàng phổ biến. Có bốn hoạt chất căn bản - digitalin - digitonin - digitalein - và digitoxin. Trong đó digitoxin được xem là hoạt chất độc nhất lấy từ lá cây mao địa hoàng. Theo các thí nghiệm của Kopp thì nó mạnh hơn digitalin hay digitalein từ sáu đến tám lần. Nó được dùng để điều trị bệnh ở nước Pháp, nhưng không có trong Dược điển của nước Anh.”
“Và một liều digitoxin cao thì sao?”
Bác sĩ Gerard nghiêm trang đáp: “Một liều digitoxin cao đột ngột cho vào hệ tuần hoàn bằng cách tiêm tĩnh mạch sẽ gây ra đột tử do tim bị tê liệt nhanh chóng. Đã được ước lượng chừng bốn miligam cũng đủ gây ra cái chết cho một người trưởng thành.”
“Và bà Boynton vốn đã có vấn đề về tim rồi?”
“Vâng, thực tế bà ấy hiện đang dùng một thứ thuốc có chứa digitalin.”
“Điều đó vô cùng thú vị,” Poirot nói.
Đại tá hỏi: “Có phải ý ông muốn nói cái chết của bà ấy có thể do dùng quá liều thứ thuốc bà ta vẫn đang dùng phải không?”
“Chuyện ấy thì - đúng vậy đó. Nhưng tôi còn muốn nói nhiều hơn thế.”
Bác sĩ nói tiếp: “Theo một ý nghĩa nào đó, có thể xem digitalin là một thứ thuốc có khả năng tích tụ trong cơ thể. Hơn nữa về vẻ ngoài của tử thi, các hoạt chất căn bản của cây mao địa hoàng có thể hủy hoại sự sống mà không để lại dấu hiệu nào có thể thấy rõ.”
Poirot chầm chậm gật đầu đánh giá cao.
“Phải, thật là khôn khéo - rất khôn khéo. Hầu như không thể chứng tỏ một cách thỏa đáng với một bồi thẩm đoàn. A, nhưng xin cho tôi nói với quý ông, nếu đây là án mạng thì đó là một án mạng rất khôn khéo, ống tiêm dưới da bị dời chỗ, thuốc độc được sử dụng, một loại thuốc nạn nhân vẫn đang uống - khả năng có nhầm lẫn - hay tai nạn - không chống lại được. Đúng vậy, có trí tuệ ở đây. Có suy nghĩ - thận trọng - tài năng thiên phú.”
Poirot ngồi im lặng một lúc. Rồi ông ngẩng đầu lên: “Dù vậy có một điều khiến tôi rối trí.”
“Điều gì?”
“Kẻ trộm cái ống tiêm đó.”
“Nó đã bị lấy đi,” bác sĩ Gerard nói nhanh.
“Lấy đi rồi đem trả lại à?”
“Vâng.”
“Thật kỳ quặc,” Poirot nói. “Rất kỳ quặc. Nếu không mọi chuyện thật quá ăn khớp với nhau…”
Đại tá Carbury tò mò ngó Poirot.
“Sao?” đại tá hỏi. “Ông có ý kiến gì về chuyên môn? Có phải là án mạng - hay không phải thế?”
Poirot giơ một tay lên.
“Chờ một chút. Chúng ta chưa đi đến điểm ấy đâu.”
“Chứng cứ gì thế? Ông đã có tất cả chứng cứ rồi kia mà.”
“À, nhưng đây là chứng cứ mà tôi, Hercule Poirot này, mang đến cho ông.”
Ông gật đầu rồi hé môi mỉm cười trước vẻ mặt kinh ngạc của hai người kia.
“Phải, thật khôi hài, đúng vậy! Khôi hài vì tôi là người được các ông kể chuyện, và để đổi lại sẽ cho các ông một chứng cứ mà các ông không biết. Chuyện là thế này. Trong khách sạn Solomon, một đêm tôi đi ra cửa sổ để kiểm tra cho chắc xem nó đã đóng hay chưa…”
“Đóng - hay mở?” đại tá hỏi.
“Mở,” Poirot quả quyết. “Nó đang mở, vì vậy đương nhiên tôi đi ra để đóng lại. Nhưng chưa kịp làm việc đó, bàn tay vẫn còn để trên chốt cửa, tôi nghe một giọng nói cất lên - một giọng nói nhẹ nhàng - khe khẽ và rõ ràng - run run vì bồn chồn kích động. Tôi tự nhủ mình sẽ kiểm tra một lần nữa giọng nói đó. Và cái giọng ấy đã nói gì? Nó nói những lời này: ‘Phải giết chết bà ta, hiểu rồi phải không?’
“Lúc đó, naturellementtất nhiên thôi tôi không cho những lời nói ấy liên quan đến việc giết chết một con người bằng xương bằng thịt. Tôi nghĩ đó là một tác giả hay có lẽ một nhà biên kịch đang nói, nhưng bây giờ… tôi không chắc chắn lắm. Tức là tôi chắc chắn không phải loại chuyện tác giả hay biên kịch.”
Ông lại tạm dừng một lát rồi nói: “MessieursThưa các ông, tôi xin nói với các ông điều này - theo sự hiểu biết và tin tưởng đúng đắn nhất của tôi, những lời ấy đã được thốt ra bởi một thanh niên mà tôi gặp sau đó trong sảnh đón khách của khách sạn, và khi tôi hỏi thăm, người ta cho tôi biết thanh niên ấy tên là Raymond Boynton.”
