Lão Xá Tự Truyện

Lượt đọc: 430 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tiết Thứ Hai
Ở Vũ Hán

❊ ❊ ❊

Rời khỏi nhà, trong tay tôi cầm năm mươi đồng tiền. Ngẫm lại, năm mươi đồng tiền lúc bấy giờ có tác dụng lớn biết bao! Nó giúp tôi từ Tế Nam đi đến Hán Khẩu, mà vẫn còn dư tiền để tặng vợ chồng Bạch thái thái một khúc vải - Bạch quân mới kết hôn.

Bạch quân là bạn học thời trung học của tôi. Ở Vũ Hán, lại có thêm hai người bạn học nữa là Chu quân và Thái quân. Chẳng bao lâu sau, tôi đã gặp được họ. Thái quân còn tặng tôi một chiếc đại y. Chỗ ở đã có, quần áo đã có, bạn bè đã có: "Tôi sẽ làm những gì đây?" Điều này thật dễ quyết định. Tôi đã dám một mình mang năm mươi đồng tiền ra đi, thì chắc chắn tôi phải tin tưởng vào bản thân có bản lĩnh kiếm cơm ăn. Vốn liếng của tôi chính là bản thân tôi. Chỉ cần tôi không lười biếng, chăm chỉ động bút, tôi sẽ có cơm ăn.

Ghép một Nam Kinh thu nhỏ, và một Thượng Hải thu nhỏ lại với nhau, đặt ở hai bên bờ sông, chính là Vũ Hán. Vũ Hán rất yên tĩnh, lại dễ nhận biết - có ngọn núi Xà Sơn trông giống như sống lưng rồng, rất khó để đi lạc hướng. Hán Khẩu gần như ồn ào hỗn loạn y hệt Thượng Hải, nhưng lại không có nét tĩnh trong bối động của Thượng Hải, cũng chẳng có chút sự nghiệp và bầu không khí văn hóa của Thượng Hải. Nó thuần túy là một thương cảng. Đã quen sống ở Bắc Bình, Tế Nam, Thanh Đảo, đến Thượng Hải tôi còn chẳngấy làm ưa, huống chi là Hán Khẩu.

Hôm nay nhớ lại, Hán Khẩu hầu như không để lại cho tôi bất kỳ ấn tượng nào. Mặc dù Hoàng Hạc Lâu ở Vũ Xương là một thứ kỳ cục xấu xí nhường ấy, mặc dù Vũ Xương cũng chẳng có mấy nơi đẹp đẽ, nhưng rốt cuộc tôi vẫn chưa hoàn toàn quên được nó. Uống trà ngoài rừng mai ở Xà Sơn, chèo thuyền dưới chân Lạc Già Sơn, tản bộ trong khuôn viên Đại học Hoa Trung, đều khiến tôi cảm thấy thoải mái vui vẻ.

Điều đặc biệt đáng lưu luyến chính là quán trọ Lão Thiên Thành ở Vũ Xương. Đây là hiệu lâu đời. Chủ quán và đa số nhân viên đều là người Hà Bắc. Chúng tôi nhận đồng hương. Mỗi lần đi ngang qua đó, tôi đều nhận được những lời chào hỏi nhiệt tình nhất, còn rượu Nhị Quán Đầu và rượu Bích Thuần trứ danh của họ thì luôn sẵn sàng để tôi uống thỏa thích.

Hán Dương tuy nhỏ lại bẩn, nhưng lại có di tích: Quy Nguyên Tự, Anh Vũ Châu, Cầm Đài, mộ Lỗ Túc, đều ở đó. Những di tích này, ngoài Quy Nguyên Tự ra còn gọn gàng, những cái khác đều rách nát tơi tả, khiến người ta nhìn vào mà đau lòng.

Xưởng binh khí của Hán Dương có lịch sử lâu đời. Nó đã rước về cho Vũ Hán tam trấn không ít đợt không kích, bản thân nó cũng hứng chịu rất nhiều trái bom.

Thời tiết Vũ Hán cũng chẳng khiến người ta ưa nổi. Mùa đông rất lạnh, có lúc tuyết rơi rất dày. Mùa hè cực kỳ nóng bức, khiến người ta không có chỗ trốn. Vũ Xương, vì có phần thoáng đãng hơn, nên thỉnh thoảng còn có trận gió thổi qua. Hán Khẩu thì trông y như một lò lửa lớn. Cây cối rất ít, nhà cửa san sát nối tiếp nhau, ngoài đường phố ra chẳng có khoảng trống nào. Ánh nắng gắt gao chiếu xuống mặt đường nhựa nóng bỏng, khiến người ta nhìn vào đã thấy e sợ.

Càng nóng, muỗi càng nhiều. Trong một căn phòng ở phố Thiên Gia, tôi từng có lần vào lúc chập tối, ngồi canh một khung cửa sổ kính lớn. Trên cửa sổ, tôi đã đập nát ba cuốn tạp chí, hạ gục vài trăm chiếc máy bay nhỏ.

Rết cũng rất nhiều, vô cùng đáng sợ. Dưới đệm, dưới hòm, dưới gối, tôi đều rắc hùng hoàng; mặc dù không dám chắc điều này có thực sự xua đuổi được độc trùng hay không, nhưng có thêm chút biện pháp ấy, rốt cuộc tôi cũng có thể ngủ ngon giấc hơn một chút. Có một hôm, vừa xé một cuộn tem nhỏ, hừ, bên trong liền nhảy vọt ra một con rết!

Nhắc đến chuyện ăn uống, Vũ Hán chẳng có món gì đặc biệt cả. Ngoài mấy loại như trân châu hoàn tử và trà yến ra, phong cách nấu nướng đều tương tự các quán ăn Giang Tô - món nào cũng cho thêm chút bột há cảo và đường, ăn không hẳn là đặc biệt ngon, mà cũng chẳng đến nỗi quá khó nuốt. Còn như món xui mại bên trong lại nhồi gạo nếp, đúng là cố tình làm khó dễ những gã thô lỗ miền Bắc mà!

Ở Hán Khẩu, bài báo đầu tiên của tôi là viết cho tờ "Đại Công Báo". Ngay sau đó, lại có thêm mấy vị bằng hữu hẹn tôi viết bài. Được rồi, cuộc sống của tôi có thể không còn vấn đề gì nữa.

Nhưng là tiếp tục ở lại Hán Khẩu? Hay là đi đến nơi khác? Lại khiến tôi không tài nào quyết định được. Ngày 21, chính phủ quốc gia ra mệnh lệnh dời đô về Trùng Khánh. Ngày 22, Tô Châu thất thủ. Lòng người ở Vũ Hán vô cùng bất an. Sự bất an của mọi người, tự nhiên cũng ảnh hưởng đến tôi. Hành lý của tôi đơn giản, "hàng hóa" nhẹ nhàng, lại thích đi ngắm nghía thêm nhiều chốn mới, cho nên tôi muốn tiếp tục lên đường.

Tôi đánh điện tín cho Triệu Thủy Trừng anh ấy, anh ấy gửi điện thoại về hoan nghênh tôi đến Trường Sa. Thế nhưng các bằng hữu ở Vũ Hán đều không nỡ để tôi vừa mới đến đã vội rời đi; tôi vốn là người thích giao kết bạn bè, thế là lại chần chừ do dự.

Ở Đại học Hoa Trung tại Vũ Xương, vẫn còn một người bạn tri kỷ của tôi, giáo sư Du Trạch Thừa. Anh ấy không những không cho tôi đi, mà còn nhường cả phòng ốc lẫn giường chiếu của chính mình cho tôi đến ở. Chỗ ở của anh ấy là ở Vân Giá Kiều - cái tên địa danh mới đẹp làm sao! - nơi chốn yên tĩnh, cơm nước ngon lành, lại có không ít sách vở. So sánh Vũ Xương với Hán Khẩu, vốn dĩ tôi đã thích Vũ Xương hơn, bởi vì Vũ Xương giống như một thành phố Trung Quốc tĩnh lặng, còn Hán Khẩu lại là một bến tàu ô hôi trọc khí nửa nửa tây. Mà Vân Giá Kiều lại là nơi thanh tịnh nhất ở Vũ Xương, thế nên tôi quyết định dọn đến đó.

Tiên sinh họ Du còn có dự tính khác. Giả như thời cục không quá tệ, nhà trường đến mức không phải đình chỉ lớp học, ông rất sẵn lòng hẹn tôi dạy vài tiết ở Hoa Trung.

Thế nhưng, lần đầu tiên tôi đến tham quan Hoa Trung, liền đụng ngay phải cuộc không kích. Lúc bấy giờ, trang thiết bị phòng không của Vũ Hán đều cực kỳ thô sơ. Các con hẻm ở Hán Khẩu phần lớn đều dựng khung gỗ, bên trên chất bao cát. Một quả bom hạng nhẹ cũng có thể đánh sụp khung gỗ, mà đống bao cát thì thừa sức đè chết người. Còn cách làm đơn giản hơn thế là chạy vào khu tô giới. Trong khu tô giới thậm chí còn chẳng có cả khung gỗ lẫn bao cát, thế nhưng mọi người đều đoán chừng người Nhật Bản chắc cũng không đến mức ném bom khu tô giới - đây là phương pháp phòng không tâm lý. Còn Vũ Xương thì sao? Có một số nơi đào hầm địa đạo, bên trong dùng gỗ chống đỡ, bên trên phủ bao cát, cách này cũng không an toàn y như phương pháp của Hán Khẩu. Còn có một số người, hễ có còi báo động là chạy vọt lên Xà Sơn, ẩn nấp trong rừng cây. Cách này, chỉ cần một trận súng máy quét qua, là sẽ tổn thất vô số người.

Khu Hoa Trung còn đỡ hơn, chẳng có gì cả. Tôi và bạn bè bèn ẩn nấp dưới tầng hầm của thư viện. Sự mô phỏng đã khiến người Nhật Bản chịu thiệt lớn. Giả như người Nhật Bản không cần đợi đến lúc Đức tấn công ồ ạt vào Ba Lan và Luân Đôn, mà đã nghĩ đến chuyện một phát đánh bom san bằng trụi lủi trung tâm quân sự, chính trị hay công nghiệp, thì có lẽ tôi cùng rất nhiều bằng hữu của mình đã sớm bỏ mạng tại Vũ Hán rồi. Thế nhưng, người Nhật Bản lúc bấy giờ chỉ phái vài chiếc, nhiều lắm cũng chỉ chừng hai, ba mươi chiếc máy bay đến. Họ không tấn công chớp nhoáng, chúng tôi cũng chẳng thèm để tâm đến chuyện không kích. Ở trong tầng hầm, chúng tôi còn cảm thấy kỳ lạ là khá an toàn nữa kìa.

Chẳng bao lâu sau, các vị Hà Dung, lão Hướng và Vọng Vân đều đến Phúc Âm Đường¹ ở phố Thiên Gia thuộc Vũ Xương. Phùng tiên sinh và các bằng hữu đều hoan nghênh chúng tôi đến phố Thiên Gia. Nơi đó, địa thế cũng rất yên tĩnh, lại có một cái sân khá rộng rãi. Hà Dung và lão Hướng dự tính biên soạn một tờ tạp chí bình dân; tôi đến đó, cũng tiện bề giúp đỡ họ một chút thế là tôi dọn từ Vân Giá Kiều chuyển đến phố Thiên Gia, rồi dần dần quên đi chuyện đi Trường Sa. Trong cơn lưu vong, vốn dĩ đi đến đâu cũng là nhà, nơi nào có bạn bè là có thể tạm trú; cứ như thế tôi sống tiếp ở Vũ Xương -

¹Nên là phố Thiên Hộ.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.