Vị tân bằng hữu, vị công tử John Yates nọ, không có nhiều điểm đáng chú ý ngoài thói quen đua đòi theo mốt và tiêu pha phung phí, bên cạnh gia thế là con trai út của một vị tước vương với một khoản tài sản độc lập vừa đủ; và nếu để Sir Thomas tự mình lựa chọn, hẳn ngài sẽ chẳng mảy may hoan nghênh việc hắn xuất hiện tại Mansfield. Sự quen biết giữa Mr. Bertram và hắn bắt đầu ở Weymouth, nơi họ đã trải qua mười ngày cùng chung một vòng xã giao. Tình bằng hữu ấy – nếu có thể gọi đó là tình bằng hữu – đã được kiểm chứng và củng cố bằng lời mời Mr. Yates ghé qua Mansfield bất cứ khi nào thuận tiện, cùng với lời hứa hẹn của hắn rằng nhất định sẽ tới; và quả nhiên hắn đã đến sớm hơn dự kiến, hệ quả từ việc một buổi tụ họp linh đình tại gia dinh của một người bạn khác bỗng chốc tan rã, khiến hắn phải rời Weymouth để nhập hội. Hắn đến trong tâm trạng thất vọng tràn trề, với một cái đầu ngập tràn chuyện diễn kịch, bởi đó vốn là một hội nhóm kịch nghệ; và vở kịch mà hắn tham gia chỉ còn vỏn vẹn hai ngày nữa là được công diễn thì cái chết bất ngờ của một người họ hàng cận huyết trong gia đình đã đập tan toàn bộ kế hoạch và làm tản mát các diễn viên. Ở một khoảng cách quá gần với hạnh phúc, với danh vọng, với một bài báo dài ca ngợi những buổi diễn kịch tư gia tại Ecclesford – tư dinh của Ngài Huân tước Right Hon. Lord Ravenshaw ở Cornwall, nơi dĩ nhiên sẽ làm lưu danh muôn thuở toàn bộ ê-kíp trong ít nhất là một năm trời! Thế mà ở ngay sát nút rồi lại để tuột mất tất cả, đó là một đả kích vô cùng sâu sắc, và Mr. Yates chẳng thể nói về điều gì khác ngoài chuyện đó. Ecclesford cùng sân khấu của nơi ấy, với những sự chuẩn bị cùng trang phục, những buổi tổng duyệt và các trò đùa cợt, trở thành đề tài bất tận của hắn, và việc khoe khoang về dĩ vãng chính là niềm an ủi duy nhất.

May mắn cho hắn, niềm đam mê sân khấu vốn dĩ quá phổ biến, và ngứa ngáy thèm diễn xuất lại là thứ tâm lý quá đỗi mạnh mẽ ở giới trẻ, khiến cho chẳng mấy ai có thể nghe hắn huyên thuyên mà cảm thấy nhàm chán. Từ khâu phân vai đầu tiên cho đến lời bạt cuối cùng, mọi thứ đều vô cùng mê hoặc, và có rất ít người không ước gì mình được là một thành viên trong nhóm, hoặc ngần ngại thử sức tài nghệ của bản thân. Vở kịch được chọn là Lovers’ Vows, và Mr. Yates đáng lẽ sẽ vào vai Bá tước Cassel. "Một vai diễn tầm phào," hắn nói, "và hoàn toàn không hợp khẩu vị của tôi chút nào, một vai mà chắc chắn tôi sẽ chẳng bao giờ nhận lời thêm lần nữa; nhưng tôi đã tự nhủ là không được gây khó dễ cho ai. Lord Ravenshaw và công tước đã chiếm mất hai nhân vật duy nhất đáng diễn trước khi tôi kịp đặt chân đến Ecclesford; và mặc dù Lord Ravenshaw có nhã ý nhường vai của mình cho tôi, thì ngài cũng biết là tôi không thể nhận được. Tôi lấy làm tiếc cho ông ấy vì đã quá ảo tưởng về năng lực bản thân, bởi ông ấy hoàn toàn chẳng với tới tầm của Nam tước—một kẻ thấp lùn với chất giọng yếu ớt, lúc nào cũng khản đặc sau mười phút đầu tiên. Điều đó chắc chắn đã làm tổn hại nghiêm trọng đến tác phẩm; nhưng tôi thì kiên quyết không gây khó dễ. Sir Henry cho rằng vị công tước không xứng tầm với vai Frederick, nhưng đó chỉ vì bản thân Sir Henry muốn giành lấy vai ấy mà thôi; trong khi trên thực tế, vai diễn đó đã được trao vào đúng đôi tay xứng đáng hơn. Tôi thực sự ngạc nhiên khi thấy Sir Henry lại đơ cứng như khúc gỗ. May mắn thay, sức hút của vở kịch không phụ thuộc vào hắn. Nàng Agatha của chúng ta thì quả là vô song, và vị công tước được rất nhiều người đánh giá là xuất sắc. Và nhìn chung, mọi thứ lẽ ra đã phải diễn ra tuyệt vời biết bao."

“Thật là một hoàn cảnh trớ trêu làm sao”; và, “Tôi thực sự thấy thương cho anh,” là những lời đồng cảm dịu dàng từ những người lắng nghe.

“Cũng chẳng đáng để phàn nàn làm gì; nhưng ngặt nỗi là mụ góa phụ già tội nghiệp kia lại không thể chết vào một thời điểm nào tồi tệ hơn thế; và thật khó để không ước gì tin dữ ấy có thể bị giấu kín đi dẫu chỉ trong ba ngày mà chúng ta cần. Chỉ ba ngày thôi mà; và vì mụ ta chỉ là một người bà, lại thêm mọi chuyện xảy ra cách đó tận hai trăm dặm, tôi nghĩ sẽ chẳng có tai hại gì lớn lao cả, và tôi biết điều đó từng được đề xuất; nhưng Lord Ravenshaw, kẻ mà tôi đoán là một trong những người nguyên tắc nhất nước Anh, nhất quyết không chịu nghe theo.”

“Một vở kịch ngắn tấu vui thay vì một vở hài kịch chính thống,” Mr. Bertram nhận xét. “Vở Lovers’ Vows coi như chấm dứt, và Lord cùng Lady Ravenshaw đành tự mình diễn vở My Grandmother. Thôi thì, khoản tiền quả phụ hẳn có thể an ủi ông ta phần nào; và nói nhỏ giữa chúng ta nhé, có lẽ hắn bắt đầu thấy chột dạ về uy tín cũng như thanh quản của mình khi đảm nhận vai Nam tước, nên cũng chẳng buồn phiền gì mấy khi được rút lui; và để đền bù cho anh, Yates ạ, tôi nghĩ chúng ta phải dựng một sân khấu nhỏ ở Mansfield và thỉnh anh làm đạo diễn thôi.”

Ý tưởng này, dẫu chỉ lóe lên trong chốc lát, lại không hề kết thúc theo khoảnh khắc ấy; bởi ngọn lửa thèm muốn diễn xuất đã được khơi dậy, và chẳng ở đâu mạnh mẽ hơn chính chủ nhân ngôi nhà này – một kẻ có quá nhiều thời gian rảnh rỗi đến mức biến mọi thứ mới lạ thành niềm vui đích thực, đồng thời lại sở hữu thứ tài năng lanh lợi cùng khiếu hài hước vô cùng phù hợp với sự mới mẻ của việc đóng kịch. Ý nghĩ đó cứ trở đi trở lại mãi. “Chao ôi, ước gì có được sân khấu và phông cảnh của Ecclesford để ta thử sức với cái gì đó.” Mỗi người em gái đều họa lại niềm khao khát ấy; và Henry Crawford, giữa lúc đang đắm chìm trong mọi hoan lạc bạt ngàn mà vẫn chưa từng nếm trải thứ vui này, liền cảm thấy vô cùng phấn khích trước ý tưởng đó. “Tôi thực sự tin rằng,” anh ta nói, “vào lúc này đây, tôi có thể khờ dại đến mức nhận bất kỳ nhân vật nào từng được viết ra, từ Shylock hay Richard III cho đến anh chàng anh hùng ca hát trong vở kịch vui nhộn khoác chiếc áo choàng đỏ cùng chiếc mũ tam giác. Tôi cảm giác như mình có thể hóa thân thành bất cứ ai hoặc tất cả mọi người; như thể tôi có thể thét gào giận dữ, hay thở dài thườn thượt, hay nhảy múa tưng bừng trong bất kỳ thảm kịch hay hài kịch nào của ngôn ngữ Anh. Nào chúng ta hãy cùng làm gì đó đi. Dù chỉ là một nửa vở kịch, một màn, một cảnh; điều gì có thể ngăn cản chúng ta chứ? Chắc chắn không phải những gương mặt kia,” anh ta vừa nói vừa đưa mắt nhìn về phía các tiểu thư nhà Bertram; “và về phần sân khấu, sân khấu thì có ý nghĩa gì cơ chứ? Chúng ta chỉ đang tự mua vui cho mình thôi mà. Bất kỳ căn phòng nào trong ngôi nhà này cũng có thể dùng được.”

“Chúng ta phải có một tấm màn nhung,” Tom Bertram nói; “vài thước vải nỉ xanh làm màn che, và có lẽ thế là đủ.”

“Ồ, quá đủ ấy chứ,” Mr. Yates kêu lên, “chỉ cần dựng thêm một hoặc hai cánh gà hai bên, cửa ra vào ở phông nền, và hạ ba bốn bức phông xuống; với một kế hoạch như thế này thì chẳng cần gì hơn nữa đâu. Chỉ để tự vui đùa với nhau trong nội bộ thì chúng ta chẳng đòi hỏi gì hơn.”

“Tôi tin là chúng ta phải hài lòng với ít hơn thế,” Maria đáp. “Sẽ không đủ thời gian, và những rắc rối khác sẽ nảy sinh. Chúng ta nên theo đuổi quan điểm của Mr. Crawford thì hơn, lấy màn trình diễn chứ không phải sân khấu làm trọng tâm. Rất nhiều phần trong các vở kịch hay nhất của chúng ta vốn chẳng phụ thuộc vào phông cảnh.”

“Nào,” Edmund lên tiếng, bắt đầu lắng nghe với vẻ lo âu. “Đã làm thì không nên làm nửa vời. Nếu chúng ta đã diễn, thì phải diễn trên một sân khấu được trang bị hoàn chỉnh với ghế quầy, lô ghế, và ban công, và chúng ta phải chơi một vở kịch trọn vẹn từ đầu đến cuối; miễn đó là một vở kịch Đức, thế nào cũng được, kèm theo một màn tấu vui lắt léo xoay chuyển tình thế, một điệu nhảy hình khối, một điệu nhảy sừng giữa các màn. Nếu chúng ta không vượt qua được Ecclesford, thì thà đừng làm gì cả.”

“Này Edmund, đừng có mà khó chịu thế chứ,” Julia nói. “Chẳng có ai yêu kịch hơn anh, hay từng đi xa đến thế chỉ để xem một vở kịch.”

“Đúng vậy, để xem diễn xuất thực sự, diễn xuất thực thụ dày dặn kinh nghiệm; nhưng anh sẽ chẳng thèm bước từ phòng này sang phòng bên cạnh chỉ để ngắm nghía những nỗ lực non tay của những kẻ chưa từng được đào tạo qua nghề nghiệp: một lũ các quý ông quý bà phải vật lộn với biết bao sự bất lợi từ giáo dục và phép tắc xã giao.”

Tuy nhiên, sau một thoáng tĩnh lặng, chủ đề ấy vẫn tiếp tục và được bàn luận với một sự hăng hái không hề suy giảm, sự hứng thú của mỗi người càng tăng lên qua cuộc tranh luận và khi biết được ý định của những người khác; và mặc dù chẳng có gì được ngã ngũ ngoài việc Tom Bertram thích một vở hài kịch, còn các cô em gái cùng Henry Crawford lại chuộng một vở bi kịch, và rằng chẳng có gì trên đời dễ dàng hơn việc tìm ra một tác phẩm làm vừa lòng tất cả bọn họ, nhưng quyết tâm diễn bằng được cái gì đó lại tỏ ra vô cùng quả quyết khiến Edmund cảm thấy vô cùng bất an. Anh quyết tâm ngăn chặn điều đó nếu có thể, dẫu cho người mẹ của anh – người cũng lắng nghe cuộc trò chuyện diễn ra trên bàn ăn – không hề biểu lộ dù chỉ một chút không đồng tình.

Buổi tối hôm đó mang lại cho anh cơ hội thử sức mình. Maria, Julia, Henry Crawford, và Mr. Yates đang ở trong phòng chơi bi-a. Tom bước ra khỏi phòng đó để vào phòng khách, nơi Edmund đang trầm ngâm đứng cạnh lò sưởi, trong khi Lady Bertram đang nằm dài trên chiếc ghế dài cách đó một khoảng nhỏ và Fanny ngồi sát bên cạnh đang sắp xếp đồ khâu vá cho bà, liền cất lời khi bước vào— “Tớ tin là trên đời này chẳng thể tìm đâu ra một chiếc bàn bi-a tồi tệ đến mức kinh tởm như cái bàn nhà mình. Tớ không thể chịu đựng nổi nó thêm giây phút nào nữa, và tớ nghĩ mình có thể tuyên bố rằng sẽ không gì có thể dụ dỗ tớ bén mảng tới đó một lần nào nữa; nhưng có một điều hay ho tớ vừa phát hiện ra: đó chính là căn phòng hoàn hảo dành cho một sân khấu, hình dáng và chiều dài của nó chuẩn không cần chỉnh; và những cánh cửa ở tận cùng căn phòng, thông với nhau, điều mà chúng ta có thể làm được trong vòng năm phút chỉ bằng cách dịch chuyển chiếc giá sách trong phòng của cha tớ, chính là điều tuyệt vời nhất mà chúng ta có thể ao ước nếu ngồi xuống để cầu nguyện; và phòng của cha tớ sẽ là một phòng thay trang phục tuyệt vời. Nó cứ như thể được sinh ra để nối liền với phòng bi-a vậy.”

“Tom, cậu không đùa khi có ý định đóng kịch đấy chứ?” Edmund hỏi với giọng trầm thấp khi anh trai tiến lại gần lò sưởi.

“Đùa đâu mà đùa! Tớ chưa bao giờ nghiêm túc hơn thế, tớ đảm bảo đấy. Cậu có gì mà phải ngạc nhiên cơ chứ?”

“Tớ nghĩ điều đó là rất sai trái. Xét về mặt tổng thể, kịch tư gia vốn vấp phải một số điều tiếng, nhưng với hoàn cảnh hiện tại của chúng ta, tớ cho rằng điều đó cực kỳ thiếu khôn ngoan, và việc mưu tính bất cứ điều gì tương tự còn hơn cả sự thiếu khôn ngoan nữa. Nó cho thấy sự vô tâm lớn lao đối với cha, khi ngài đang vắng nhà và luôn phải đối mặt với những hiểm nguy tiềm tàng; và tớ nghĩ nó cũng rất thiếu thận trọng đối với Maria, người đang ở trong một hoàn cảnh vô cùng tế nhị, xét theo mọi khía cạnh, vô cùng tế nhị.”

“Cậu cứ làm như thể chúng ta sắp sửa diễn ba lần một tuần cho đến tận khi cha về và mời toàn thể bá tánh trong vùng đến xem không bằng. Nhưng đây đâu phải là một màn phô trương kiểu đó. Chúng ta chẳng có ý định gì ngoài một chút vui đùa trong nội bộ, cốt để thay đổi không khí và thử sức với một điều gì đó mới mẻ. Chúng ta không cần khán giả, không cần sự ồn ào công khai. Tớ nghĩ chúng ta đủ đáng tin cậy để lựa chọn một vở kịch hoàn toàn không có gì để chê trách; và tớ không thể tưởng tượng nổi việc trò chuyện bằng thứ ngôn ngữ viết trang nhã của một tác giả đáng kính nào đó lại gây ra tác hại hay nguy hiểm lớn lao hơn việc chúng ta tự lải nhải bằng ngôn từ của chính mình. Tớ chẳng sợ gì và cũng chẳng có điều gì phải áy náy cả. Còn việc cha vắng nhà, điều đó chẳng những không phải là phản đối, mà tớ lại coi đó là một động lực; bởi sự chờ đợi ngày ngài trở về chắc chắn là một khoảng thời gian đầy lo âu đối với mẹ; và nếu chúng ta có thể trở thành phương tiện để xua tan nỗi lo âu đó, giữ cho tinh thần mẹ phấn chấn trong vài tuần tới, tớ nghĩ thời gian của chúng ta sẽ vô cùng hữu ích, và tớ chắc chắn cha cũng sẽ nghĩ vậy. Đó là một quãng thời gian vô cùng lo lắng đối với bà.”

Vừa nói, mỗi người vừa đưa mắt nhìn về phía mẹ mình. Lady Bertram, đang ngả người ra sau ở góc ghế sofa – hình ảnh thu nhỏ của sự khỏe mạnh, giàu có, nhàn nhã và điềm tĩnh – vừa lúc chìm vào một giấc ngủ gật nhẹ nhàng, trong khi Fanny đang giải quyết giúp bà những mũi khâu còn chút khó khăn.

Edmund mỉm cười và lắc đầu.

“Có trời mới biết! Thế này thì hỏng,” Tom kêu lên, ngả người xuống chiếc ghế bành với một tiếng cười sảng khoái. “Quả thật, mẹ yêu quý của con, nỗi lo lắng của mẹ—con xui xẻo thật đấy.”

“Có chuyện gì thế?” Phu nhân hỏi với giọng ngái ngủ của một người vừa bừng tỉnh một nửa; “Mẹ có ngủ đâu.”

“Ôi trời ơi, không đâu thưa mẹ, chẳng ai nghi ngờ mẹ cả! Nào Edmund,” cậu ta tiếp tục, quay trở lại với chủ đề, tư thế và giọng điệu cũ ngay khi Lady Bertram bắt đầu gật gù ngủ tiếp, “nhưng điều này tớ vẫn cứ quả quyết, rằng chúng ta chẳng hề làm điều gì sai trái cả.”

“Tớ không thể đồng tình với cậu; tớ tin chắc rằng cha sẽ hoàn toàn phản đối việc này.”

“Và tớ thì tin chắc điều ngược lại. Chẳng ai ham mê việc thể hiện tài năng ở người trẻ hay thúc đẩy nó nhiều hơn cha, và với bất kỳ điều gì mang tính chất diễn xuất, hùng biện, ngâm vịnh, tớ nghĩ ngài luôn có một gu thẩm mỹ vô cùng rõ rệt. Tớ chắc chắn ngài đã khuyến khích chúng ta làm thế khi còn là những đứa trẻ. Đã bao nhiêu lần chúng ta từng than khóc bên thi hài của Julius Caesar, rồi thốt lên những câu ‘tồn tại hay không tồn tại’ ngay trong căn phòng này, chỉ để làm ngài vui lòng? Và tớ dám cá là tên ta là Norval, tối nào tớ cũng đọc như thế suốt một kỳ nghỉ Giáng sinh.”

“Đó là một chuyện hoàn toàn khác. Cậu phải thấy được sự khác biệt chứ. Cha muốn chúng ta, khi còn là những nam sinh đi học, phải biết ăn nói lưu loát, nhưng ngài sẽ không bao giờ muốn những cô con gái đã lớn của mình đi đóng kịch. Ý thức về phép tắc của ngài rất nghiêm ngặt.”

“Tớ biết tất cả những điều đó,” Tom khó chịu đáp. “Tớ hiểu cha cũng rõ như cậu vậy; và tớ sẽ đảm bảo rằng các con gái của ngài không làm điều gì khiến ngài phải phiền lòng. Cứ lo việc của cậu đi Edmund, còn phần còn lại của gia đình để tớ lo.”

“Nếu cậu đã quyết tâm diễn kịch,” Edmund kiên trì đáp lời, “tớ chỉ hy vọng việc đó sẽ diễn ra ở một quy mô rất nhỏ và kín đáo; và tớ nghĩ không nên mạo muội dựng sân khấu. Làm thế là lạm dụng ngôi nhà của cha khi ngài vắng mặt, một điều hoàn toàn không thể biện minh được.”

“Mọi chuyện thuộc về bản chất đó, tớ sẽ chịu trách nhiệm,” Tom nói với giọng quả quyết. “Nhà của ngài sẽ không bị tổn hại gì đâu. Tớ cũng có lợi ích to lớn chẳng kém gì cậu trong việc giữ gìn ngôi nhà của ngài; còn về những thay đổi mà tớ vừa gợi ý nãy giờ, như dịch chuyển một chiếc giá sách, mở khóa một cánh cửa, hay thậm chí là dùng phòng bi-a trong khoảng thời gian một tuần mà không chơi bi-a trong đó, cậu cũng hoàn toàn có thể cho rằng ngài sẽ phản đối việc chúng ta ngồi ở căn phòng này nhiều hơn và ít ngồi ở phòng ăn sáng hơn so với trước khi ngài đi, hoặc việc cây đàn piano của em gái tớ bị dịch từ bên này sang bên đúng bên kia căn phòng vậy. Hoàn toàn là những lời vô nghĩa nhảm nhí!”

“Sự đổi mới đó, nếu không sai lầm như một sự đổi mới, thì cũng sẽ sai lầm vì tốn kém.”

“Đúng thế, chi phí cho một công trình như vậy chắc chắn là khổng lồ! Có lẽ nó sẽ ngốn cả một khoản tiền lên tới hai mươi bảng Anh lận. Chắc chắn chúng ta phải có một sân khấu nào đó, nhưng nó sẽ theo kế hoạch đơn giản nhất: một tấm màn nhung xanh và chút công việc mộc mạc, thế là hết; và vì công việc thợ mộc đó hoàn toàn có thể được thực hiện ngay tại nhà bởi chính Christopher Jackson, nên việc bàn về chi phí lúc này thật là ngớ ngẩn; và chừng nào Jackson còn được thuê, mọi chuyện với Sir Thomas sẽ đều ổn thỏa cả. Đừng có tưởng tượng rằng không có ai trong ngôi nhà này có khả năng nhìn nhận hay phán đoán ngoài cậu. Cậu không muốn diễn thì thôi, đừng có mà mong kiểm soát tất cả mọi người khác.”

“Không, còn chuyện tự mình diễn xuất ấy à,” Edmund nói, “tớ xin kiên quyết phản đối.”

Tom bước ra khỏi phòng ngay khi nói câu đó, để lại Edmund ngồi xuống, tay khuấy lò sưởi trong nỗi bực bội đầy suy tư.

Fanny, người đã nghe trọn vẹn mọi chuyện và đồng cảm với Edmund trong từng cảm xúc suốt từ đầu đến cuối, giờ đây lấy hết can đảm lên tiếng trong nỗi khao khát mang lại chút an ủi: “Biết đâu họ sẽ không thể tìm thấy vở kịch nào phù hợp với mình thì sao. Gu của anh trai anh và các chị xem chừng rất khác nhau đấy.”

Fanny ạ. Nếu họ cứ khăng khăng theo đuổi kế hoạch này, họ thế nào cũng tìm ra thứ để diễn. Tớ sẽ nói chuyện với các chị và thử khuyên can họ, đó là tất cả những gì tớ có thể làm.”

“Em nghĩ dì Norris sẽ đứng về phía anh.”

“Anh dám cá là dì ấy sẽ ủng hộ, nhưng dì ấy chẳng có chút ảnh hưởng nào với Tom hay các chị tớ có thể mang lại lợi ích gì cả; và nếu bản thân anh không thể thuyết phục được họ, anh sẽ để mọi chuyện diễn ra theo tự nhiên chứ không thèm nhờ cậy đến dì ấy. Cãi lộn trong gia đình là điều tồi tệ nhất trên đời, và chúng ta thà làm bất cứ điều gì còn hơn là cứ hở ra là cắn xé lẫn nhau.”

Các chị của anh, những người mà anh có cơ hội nói chuyện vào sáng hôm sau, cũng tỏ ra thiếu kiên nhẫn trước lời khuyên của anh, chẳng hề lay chuyển trước những lý lẽ của anh, và quyết tâm theo đuổi cuộc vui chẳng kém gì Tom. Mẹ của họ không hề phản đối kế hoạch này, và họ chẳng hề sợ hãi việc cha mình sẽ không đồng ý. Chẳng thể có gì là sai trái trong một việc từng được thực hiện ở rất nhiều gia đình danh giá, và bởi vô số những người phụ nữ thuộc hàng quyền quý bậc nhất; và phải là sự câu nệ đến phát điên mới có thể nhìn ra điểm để chỉ trích trong một kế hoạch như của họ, chỉ bao gồm các anh chị em ruột thịt và những người bạn thân thiết, thứ sẽ chẳng bao giờ lọt tai bất kỳ ai ngoài phạm vi gia đình. Julia có vẻ thiên về việc thừa nhận rằng hoàn cảnh của Maria có lẽ đòi hỏi sự thận trọng và tế nhị đặc biệt – nhưng điều đó không thể áp dụng cho cô ấy – cô ấy hoàn toàn tự do; và Maria rõ ràng coi đính ước của mình như một thứ giúp cô ấy càng vượt lên trên mọi sự kiềm chế, khiến cô ít có nhu cầu phải tham khảo ý kiến của cả cha lẫn mẹ hơn so với Julia. Edmund chẳng còn mấy hy vọng, nhưng anh vẫn đang định tiếp tục bàn về vấn đề này thì Henry Crawford bước vào phòng, vừa từ Nhà xứ tới, lớn tiếng gọi: “Chẳng thiếu người cho nhà hát của chúng ta đâu nhé, Miss Bertram. Chẳng thiếu chân sai vặt đâu: chị tôi gửi lời thăm hỏi, và hy vọng được gia nhập đoàn kịch, rất sẵn lòng đảm nhận bất kỳ vai mụ phù thủy già khó tính hay đứa hầu cận trung thành nào mà các cô không muốn tự mình đóng đấy.”

Maria tặng Edmund một cái liếc mắt, mang ý nghĩa: “Anh nói sao nữa nào? Chúng ta có thể sai ở đâu khi Mary Crawford cũng cảm thấy như vậy?” Và Edmund, bị dồn vào thế im lặng, buộc phải thừa nhận rằng sức hút của diễn xuất quả thực có sức mê hoặc tột cùng đối với tâm hồn của những kẻ có tài; và với sự khéo léo của tình yêu, anh bám víu vào cái ý định nhã nhặn, chiều chuộng của thông điệp ấy nhiều hơn là bất cứ điều gì khác.

Kế hoạch tiến triển. Mọi sự phản đối đều trở thành vô ích; và còn về Mrs. Norris, anh đã nhầm khi cho rằng bà sẽ muốn ngỏ lời ngăn cản. Bà chẳng hề đưa ra bất kỳ khó khăn nào mà không được dập tắt trong vòng năm phút bởi người cháu trai và cháu gái lớn của mình – những kẻ nắm quyền lực tối cao đối với bà; và vì toàn bộ sự sắp xếp này sẽ mang lại rất ít chi phí cho bất kỳ ai, và hoàn toàn không tốn kém gì cho chính bản thân bà, lại thêm việc bà nhìn trước thấy ở đó tất cả sự thoải mái của sự hối hả, nhộn nhịp và quan trọng, đồng thời thu được lợi ích nhãn tiền là tưởng tượng ra cảnh mình buộc phải rời khỏi ngôi nhà riêng nơi bà đã sống ròng rã một tháng trời tự túc chi phí để chuyển đến ngụ tại nhà của họ, hầu cho mọi giờ phút đều có thể được cống hiến để phục vụ họ, nên thực chất bà cảm thấy vô cùng phấn khích với dự án này.