Nghê Hoán Chi

Lượt đọc: 13 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 02

❊ ❊ ❊

Cha của Ni Hoán Chi là một chân sai vặt ở hiệu cầm đồ, sau đó được cất nhắc lên làm quản lý. Tính tình trung hậu đoan chính, thực ra lại không mấy phù hợp với nghề nghiệp của ông. Vợ ông là một người phụ nữ dịu dàng; nhưng hơi có chút thần kinh, ngoài những lúc làm việc nhà ra, thường hay cau mày u sầu không có lý do. Cuộc sống của họ đương nhiên không mấy dư dả, nhưng chồng tiết kiệm vợ chăm chỉ, cũng không đến nỗi nào khốn khó.

Lúc Hoán Chi chào đời, cha cậu đã hơn bốn mươi, còn mẹ thì chưa đến ba mươi. Cha cậu nghĩ, bản thân làm đến chức quản lý như thế này mà cũng chỉ vừa đủ xoay sở qua ngày; con trai thì nhất định phải cho ăn học thành tài, đi theo nghiệp kinh doanh đương nhiên là không đúng. Thời đó vẫn còn chế độ khoa cử, xuất thân hàn vi, chẳng mấy chốc mà phượng hoàng bay cao thành đạt, trong thành có tới mấy người như vậy. Con trai ông chẳng lẽ lại không có mong mỏi này sao? Đến khi Hoán Chi được bốn, năm tuổi, ông liền giao Hoán Chi cho một ông đồ có nét chữ rất đẹp và khá có tiếng tăm để vỡ lòng, bởi vì ông không chuẩn bị cho Hoán Chi biết dăm ba chữ, nhớ dăm ba con số là xong chuyện.

Năm Hoán Chi mười tuổi bắt đầu tập viết văn, thường xuyên được ông đồ khen ngợi. Cha cậu nhìn những vòng tròn chấm đỏ đậm trên bản thảo, nụ cười vương vấn khóe miệng, vừa xoắn chòm râu ngắn vừa lắc đầu nói tiên sinh khen ngợi nó quá lớn rồi; đây tự nhiên là ý vui mừng. Chưa đầy hai năm, viết kinh nghĩa viết sách luận vậy mà đã có thể đạt tới trên ba trăm chữ. Lúc này, khoa cử lại bị bãi bỏ, khiến người cha vô cùng thất vọng. May mà có học đường, nghe nói con đường khác với khoa cử nhưng quy về một mối, liền bảo Hoán Chi đi thi vào trung học đường. Đã thi đậu.

Cuộc sống ở học đường cứ như bước vào một thế giới vừa mới mẻ vừa rộng lớn khác. Xếp hàng tập thể dục, nâng cao cổ hát những bài ca phong nhã hoặc diễm lệ, xem giải phẫu động thực vật, biết được những câu chuyện chưa từng nghe thấy từ sách đọc tiếng Anh, đọc được những bài thơ của người xưa ngoài kinh nghĩa sách luận từ lớp quốc văn: trong mắt Hoán Chi thì đều cảm thấy mê mẩn mười phần. Cậu lại cùng bạn học ngâm thơ, khắc con dấu, ghé thăm tiệm sách cũ; lại giấu cha mẹ và thầy giáo, đánh bài, uống rượu, cưỡi ngựa. Cậu không nghĩ đến tương lai của mình và kỳ vọng của cha mẹ, chỉ cảm thấy cuộc sống trước mắt vô cùng dễ chịu.

Vào năm học năm thứ ba, có một hôm, cha cậu bỗng nhiên nói với cậu những lời mà cậu không ngờ tới. Cha cậu nói, tốt nghiệp trung học đường còn phải hơn hai năm nữa; tốt nghiệp rồi mà không học lên cao thì chẳng có mong mỏi gì lớn lao; còn học lên cao thì lấy đâu ra sức lực để nuôi dưỡng? Chi cứ dừng lại ở đây thôi.

Cha cậu nói thế, không phải là ông không mong Hoán Chi phát tài thành đạt, mà là vì ông đã phát hiện ra con đường tắt tốt hơn học đường, con đường tắt đó chính là cục điện báo. Là công việc cả đời, theo điều lệ lương bổng sẽ dần dần tăng lên, hơn nữa ngay từ đầu đã lớn hơn bổng lộc của chân quản lý hiệu cầm đồ, nếu như được phái đi nơi xa, lại có khoản tăng thêm đặc biệt: đây chẳng phải là nghề nghiệp vừa ưu việt vừa vững chắc hay sao?

Cha cậu nói một hồi những lý do không cần phải học tiếp nữa, rồi đi thẳng vào vấn đề chính, muốn Hoán Chi đi thi làm học viên điện báo; đồng thời nói rằng, trình độ học sinh năm thứ ba trung học đường mà đi thi thì dư dả thoải mái rồi.

Trong lòng Hoán Chi hơi tức giận, vừa mở miệng liền đáp rằng ngành điện báo này chẳng có gì là triển vọng cả. Cậu chưa từng tham quan cục điện báo, chỉ từng nhìn thấy mô hình máy điện báo từ phòng thí nghiệm lý hóa, hai món đồ chơi giống hệt nhau thông dòng điện, bên này bấm một cái, bên kia lách cách một tiếng; bên này bấm, bấm, bấm, bên kia "lách, lách, lách". Cậu cũng không suy nghĩ kĩ lưỡng, chỉ cảm thấy kiếm sống trong tiếng "lách, lách, lách" thì thật là kém cỏi, quá mức ngượng ngùng.

Người cha bất ngờ vấp phải tấm ván đinh, cũng nổi giận, nói chuyện gì mà chẳng do con người làm ra, có gì mà triển vọng hay không triển vọng chứ?

Hoán Chi không kìm được mà thổ lộ rằng, việc này kém cỏi, bởi vì không cần dùng bao nhiêu tư duy, chỉ là việc máy móc. Hơn nữa, làm việc này không thể đem lại lợi ích gì mấy cho đại đa số mọi người. Cậu nói, muốn làm việc thì phải làm việc có ích cho đại đa số mọi người. Quan niệm này nảy sinh trong lòng cậu đã một hai năm nay rồi, chỉ là không rõ ràng, chỉ có cái khung thô sơ như thế. Bây giờ đã bị cha truy vấn, liền thổ lộ ra, để cho cha hiểu mình, chỉ là nói chưa được thấu triệt.

Cha nghe cậu nói thích dùng tư duy, muốn làm cho người ta có được lợi ích, vậy thì không còn cách nào khác là phải để cậu từng bước học lên cao đẳng học đường, đại học đường. Nhưng bản thân ông đã già, sức khỏe ngày càng suy yếu, nguyện vọng ban đầu muốn nuôi dưỡng Hoán Chi một mạch học lên cao, chỉ sợ thành ra giấc mộng hão huyền. Ông nóng lòng muốn thấy Hoán Chi thành lập sự nghiệp. Ông liền nói ra những lời đầy cay đắng kiểu như "bản thân mình đã già".

Người mẹ ngồi bên cạnh, đương nhiên cúi mắt sợ hãi lo âu.

Hoán Chi nghe cha nói đến chuyện già cả, vô cùng xúc động; sự ngang bướng lúc trước đã tiêu tan, chỉ thấy cha vừa đáng yêu vừa đáng thương, rất muốn lao vào lòng ông làm nũng một trận, để ông quên đi chuyện tuổi tác. Nhưng Hoán Chi đang độ tuổi thanh niên lại khá coi thường kiểu làm nũng trẻ con đó. Cậu chỉ cố ý hạ giọng mềm mại hơn một chút, cầu xin cha hãy để cậu tốt nghiệp trung học đường rồi tính chuyện làm việc khác. Cậu nói, đến lúc đó, việc gì cậu cũng sẵn lòng làm.

Cha đổi ý, cảm thấy Hoán Chi cũng chẳng có gì là sai, lại có chút chí khí, không khỏi cảm thấy hài lòng, an ủi. Ông liền tự mình dẹp bỏ ý định đi thi học viên điện báo đi.

Sau tết Trung thu hai năm sau, trên báo chí bất ngờ lan truyền tin tức chấn động lòng người: Tân quân Vũ Xương nổi dậy, chiếm kho đạn, thẳng tiến tấn công tổng đốc thự. Tổng đốc Thụy Trưng và thống chế Trương Bưu đều hoảng hốt bỏ chạy. Thế là Vũ Xương quang phục. Chưa đầy mấy ngày, Hán Khẩu và Hán Dương cũng thất thủ.

Kẻ nổi dậy là dân quân, là chống lại thanh đình, nơi chiếm đóng lại là huyết mạch của toàn quốc, việc cung cấp, vận chuyển, thứ gì cũng thuận tiện: điều này khiến những người dân mơ màng giật mình tỉnh giấc khỏi giấc mộng, mở mắt ra nhìn cho rõ địa vị mà bản thân đang ở, mà biết rằng quả thực đang ở trong vũng bùn, trong hỏa lò; đồng thời mang theo tâm trạng xúc động kinh ngạc nhìn những nhân vật mới xuất hiện ở thượng nguồn Trường Giang, tin rằng những gì họ diễn ra nhất định là một vở kịch vĩ đại, mặc dù mới chỉ nhìn thấy phần mở màn. Các thành phố khắp nơi vẫn như vẻ ngày thường, ánh ban mai gọi dậy những âm thanh của chúng, sắc đêm đưa chúng trở về sự tĩnh lặng; nhưng có điểm khác với ngày thường, bên trong đã chứa đựng vô số những trái tim bị kích động, bất an, lo sợ, hy vọng, hân hoan, —— đồng loạt tin rằng biến động lớn đang bước những bước lớn lao tới.

Trong trung học đường, đương nhiên cũng chứa đựng những trái tim bị kích động. Học sinh nghĩ thế này: bây giờ cách mạng rồi, còn lên lớp làm gì nữa! Ý này muốn nói là, sự việc cách mạng này vô cùng to lớn, đem bài vở trong học đường so sánh với nó, đơn giản là nhỏ bé không đáng kể.

Buổi chiều hôm nay, lớp của Hoán Chi học môn Lịch sử phương Tây. Thầy giáo dạy Lịch sử phương Tây đó bị cận thị nặng, sống mũi vừa nhọn vừa cao, đọc sách bằng với ngửi sách. Ông dạy lịch sử đã mười mấy năm, có một thói quen không thể thay đổi, đó là luân phiên ngửi sách giảng và vở ghi chép. Sách giảng là chính văn, học sinh cũng bày ra xem, tất cả các phần chèn đều nằm trong vở ghi chép. Ông giảng một câu chính văn, vội vàng muốn xem phần chèn đi kèm, liền đặt sách giảng xuống, cầm vở ghi chép lên; cái mũi nhọn ngửi trên vở ghi chép không lâu, phần chèn xong rồi, liền lại đổi sách giảng lên để ngửi. Cứ như thế, người ta chỉ nhìn thấy tay phải của ông dịch chuyển lên xuống. Điều này mang lại cho ông biệt danh thứ hai, gọi là "hiệu ứng đòn bẩy" (biệt danh đầu tiên của ông là "ngửi sách giảng"). Giọng của ông rất vang, có rất nhiều chữ vì đọc to quá, đến nỗi mất đi âm sắc vốn có. Học sinh nói điều này đối với ông cũng có ý nghĩa: một là để tự an ủi, mỗi khi học một tiết liền nghe thấy tiếng của mình vang đủ năm mươi phút, tuyệt đối không thể tính là lơ là chức trách, tiền lương đương nhiên không phải lấy không; hai là cũng để tự an ủi, trong tai nhét đầy tiếng của mình, tiếng nói chuyện cười đùa của học sinh liền không nghe thấy nữa.

"Thượng Hải quang phục rồi!" Hoán Chi kẹp một tờ báo bước vào lớp học, một tay che bên miệng, biểu thị đây là lời thì thầm, thực ra thì, ngay cả người thầy giáo đang nâng cao cổ giảng bài cũng nghe thấy; trên mặt cậu lộ ra vẻ đỏ ửng vì phấn khích, hơi thở hổn hển, cho thấy cậu là chạy về.

Trong mấy ngày nay, báo Thượng Hải vô cùng đắt giá, người chậm chạp một chút, thường đành ngắm chiếc túi vải trống không của người bán báo. Do đó, giữa các bạn học đã đặt ra một quy ước, luân phiên đến ga xe lửa mua báo; mua được rồi chạy hồng hộc về, mọi người biết tin tức mới còn sớm hơn cả những ông sào ngồi không ở nhà, đương nhiên tuyệt đối không đến nỗi lỡ làng không được đọc báo. Thầy giáo đương nhiên không biểu thị cho phép; nhưng đặc sứ mua báo đã đi rồi, chốc sau đã về, thậm chí còn chạy vào lớp học đang giờ lên lớp, thầy giáo cũng quay đầu lại, làm như không nhìn thấy. Ngày hôm nay, nhiệm vụ này đến lượt Hoán Chi.

“A! Thượng Hải! Thượng Hải quang phục rồi! Tốt lắm! Hello!” Một tiếng reo hò cố nén nhịn, thực ra không hề nhỏ phát ra từ miệng của rất nhiều học sinh. Thiểu số người liền đi đến chỗ ngồi của Hoán Chi, tranh nhau đọc tờ báo mà cậu mua về; những người còn lại đều rướn người lên, vươn dài cổ, nhìn về phía Hoán Chi, cứ như nhìn thấy những chữ to bằng thước "Thượng Hải quang phục", đồng thời dường như nhìn thấy cả những quả bom tóe ra tia lửa.

Thầy giáo lịch sử phương Tây trong lòng cũng không thể không dao động; nhưng lập tức ý thức được sự tôn nghiêm của người thầy và sự thần thánh của bài học, dù thế nào cũng phải duy trì, liền đè nén tâm trạng, cất cao giọng hơn nữa, đọc một câu chính văn, vội vàng từ "hiệu ứng đòn bẩy" cầm lấy vở ghi chép lên xuống ngửi.

Học sinh suýt chút nữa quên mất thầy giáo lịch sử phương Tây. Họ người câu này người câu kia, nói Thượng Hải đã quang phục rồi, ở đây sắp rồi; nói không chừng ngay trong tối nay; nói ngày mai trên phố sẽ cắm đầy cờ trắng; nói mọi người nên lập tức cắt bỏ bím tóc, ai mà giữ lại cái đuôi heo này thì người đó là heo!

Thầy giáo lịch sử phương Tây có vẻ là tín đồ của chủ nghĩa không can thiệp, trong lớp học náo động như vậy, ông chỉ dùng đôi mắt giống như mắt cá chết nhìn xuyên qua phía trên sách giảng, trừng trừng hai cái, đồng thời tiếng giảng bài chuyển sang sắc bén, dường như có góc có gai vậy: đây là phương pháp mà ông thường dùng để thu hút sự chú ý của học sinh.

Phương pháp này từ trước đến nay không mấy hiệu quả, ngày hôm nay lại càng vô dụng. Học sinh vẫn cứ la hét ầm ĩ, thảo luận xem đảng cách mạng nên đi vào từ cửa nào, bom của họ nên ném vào người nào v.v... Có mấy học sinh nhìn bộ ngốc nghếch giống như thầy giáo đang diễn kịch một mình đó, cảm thấy vừa đáng ghét vừa buồn cười, thậm chí giống như mỉa mai lại giống như độc thoại mà nói: "Giảng cho ai nghe chứ? Mọi người sắp đi xem quân cách mạng rồi! Đành phải giảng cho vách tường nghe thôi!"

Ngày hôm nay, Hoán Chi tan học về nhà, cảm thấy không giống ngày thường, dường như có một luồng sức mạnh mới mẻ mạnh mẽ ùa vào cơ thể, lan tỏa khắp tứ chi bách hải, nóng lòng muốn phát tán ra ngoài —— muốn làm một việc gì đó. Một lá cờ cũng được, một quả bom cũng được, một khẩu súng cũng được, bất kể là cái gì, chỉ cần cầm được là cậu đều sẵn sàng đón lấy rồi lao về phía trước. Nhưng, trước mắt chỉ có cha và mẹ, cha đang vì cục diện thời sự ảnh hưởng đến tài chính mà sầu muộn, mẹ sợ loạn binh đóng cửa chợ, đang ở đó tính toán mua ít cá muối thịt muối, hai người họ chẳng dặn dò cậu điều gì, chẳng cho cậu điều gì. Cậu đi lại trong phòng mấy vòng, ngồi xuống, mở sách giáo khoa ra xem, những chữ cái từng dòng dường như đều trốn đi hết. Bỗng nhiên muốn làm một bài thất luật, liền chống cằm trầm tư. Cho đến khi lên giường, đồng hồ điểm qua một giờ, bản nháp năm mươi sáu chữ mới coi như hoàn thành, ở giữa cài cắm những từ ngữ như "thần châu", "vật cũ", "hồ lỗ", "nhà Hán".

Lúc đó giới học sinh lưu hành việc đọc một số sách báo bí mật. Người này mượn được, sau đó cho người nọ mượn, người nọ đương nhiên cũng là đi mượn; kết quả ai nấy đều là đi mượn, không biết ai là người phát tán. Hoán Chi đối với những sách báo đó đều yêu thích, chữ đề biên trên bìa của tờ "Phục Báo" cố tình in ngược, cậu càng cảm thấy hàm chứa ý sâu xa.

Cậu đối với bài diễn thuyết của hiệu trưởng, cũng vô cùng xúc động. Hiệu trưởng là lưu học sinh Nhật Bản, đã cắt tóc rồi, khi ra ngoài thì đội một chiếc mũ đính bím tóc giả. Bài diễn thuyết của ông không hay ho gì cho lắm, vừa dài dòng vừa lặp đi lặp lại; nhưng thái độ vô cùng chân thành, khi nói đến đoạn khẩn thiết khóe mắt lấp lánh ngấn nước. Ông giảng về Triều Tiên, giảng về Ấn Độ, giảng về sự hủ bại của chính trị, giảng về sự cần thiết phải tự cường, thực ra mỗi lần đều là bộ đó, nhưng học sinh không có ai ở sau lưng nói ông là "bài ca cũ".

Mối thù dân tộc, tư tưởng bình đẳng, từ lâu đã thiêu đốt trái tim người thanh niên này, bây giờ tiếng sấm vang lên một tiếng, tận mắt nhìn thấy ngay lập tức sắp bước vào cõi giới hy vọng, bảo cậu làm sao có thể không phấn khích đến phát cuồng chứ?

Nhưng cậu ngay sau đó lại thất vọng. Thành này cũng treo cờ trắng, quang phục rồi. Bím tóc của cậu cũng giống như hiệu trưởng đã cắt bỏ rồi. Ngoài ra thì chẳng thấy có gì khác biệt so với trước đây. Luồng sức mạnh mới mẻ mạnh mẽ trong cơ thể cậu, giống như vô số con rắn nhỏ, chỉ muốn chui ra ngoài; lại dường như cảm thấy nếu như chui ra ngoài rồi, nhất định có thể làm ra rất nhiều điều khác biệt so với trước đây, —— cậu đối với mọi sự cải cách hình như đều nắm chắc, đều cho rằng vô cùng đơn giản, trực diện, —— thế nhưng cơ hội từ đâu tới đây? Thời gian tốt nghiệp đã cận kề ngay trước mắt, giả sử cha lại gọi cậu đi thi học viên điện báo, cậu chỉ đành cầm bút lông bút máy mà đi, chẳng còn lời nào khác để nói. Thế là, "lách, lách, lách", cuộc đời bình đạm nhạt nhẽo...

Cậu bắt đầu cảm thấy sự bi ai của nhân cuộc. Cậu nghĩ con người đến thế gian, chẳng qua chỉ là lên sân khấu với bi kịch, ôm ngực, cau mày, khóc lóc đau thương, thậm chí đến mức khóc ra máu, cho đến cuối cùng tấm màn đen kìm xuống, mọi chuyện đều kết thúc. Thôi đừng lên sân khấu nữa, bản thân thực sự không làm chủ được, bởi vì cha mẹ sớm đã đưa bạn vào hậu trường của rạp hát. Lên diễn một vở kịch hài đi chăng nữa, thì cái sân khấu đó cũng không phải là sân khấu diễn kịch hài, bạn muốn vui mừng, bạn muốn cười vui, chẳng qua chỉ làm sâu sắc thêm sự thất vọng và cô đơn của bạn mà thôi. Cậu nghĩ bản thân đã đến thời điểm lên sân khấu rồi, trang điểm xong xuôi, mang theo tâm trạng oán hận sợ sệt bước lên, nào ngờ đợi ở trên sân là một con quỷ mặt xanh nanh vàng, hay là một con rồng độc phun lửa trong miệng? Quỷ dữ cũng được, rồng độc cũng được, bản thân muốn diễn bi kịch là chuyện đã được định sẵn rồi.

Đây có thể coi là một nỗi sầu muộn không đâu; tuy nói là vì không nhìn thấy sự cải cách quan trọng nào, lại lo lắng cha nhắc lại chuyện cũ, nhưng tỉ mỉ phân tích, lại không hoàn toàn vì những điều này. Nỗi sầu muộn này lại giống như đám mây đậm trước cơn mưa mùa hè, càng chồng càng dày, đến nỗi che khuất cả ánh sáng trong lòng. Có một hôm, cậu một mình đi qua bên bờ ao của một khu vườn hoang, nhìn bầu trời xanh nhạt in bóng xuống đáy ao, lại in chéo những bóng cành khô đầy vẻ nghệ thuật, hai con thiên nga trắng không hề muốn xuống ao bơi lội, cứ thong thả nhìn nhau như thế, cậu cảm thấy phong cảnh này đẹp tuyệt. Bỗng nhiên trong lòng xao động, nảy sinh ham muốn mạnh mẽ muốn nhảy xuống ao tự tử, dường như chỉ có làm như vậy, mới là cách sảng khoái nhất giải thoát nhất. Nhưng nghĩ lại người cha già nua, người mẹ hiền từ, cùng với biết bao bạn học, ham muốn này liền suy yếu, khóe mắt rỉ ra hai giọt nước mắt chua xót.

Nhưng cậu không phải là không có lúc cao hứng phấn chấn. Chỉ cần ở giữa các bạn học, cùng mọi người xem tin tức nơi nơi quang phục lần lượt trên báo chí, cùng với tình thế khó khăn ứng phó của triều đình nhà Thanh, cậu vẫn là một người theo chủ nghĩa lạc quan "hallo, hallo".

Trong số các bạn học người giống như Hoán Chi, tự nhiên cũng có, họ muốn để luồng sức mạnh mới mẻ mạnh mẽ trong cơ thể chui ra ngoài, liền nghĩ đến việc đi gặp hiệu trưởng; lúc này hiệu trưởng là đại diện của đô đốc phủ một tỉnh, thỉnh ông phân phó chút việc cho học sinh làm đương nhiên không khó. Hoán Chi nghe thấy kế hoạch này, một luồng ánh sáng hy vọng lóe lên trong lòng, liền biểu thị muốn đi cùng.

Tối hôm đó, hiệu trưởng từ Nam Kinh bầu cử tổng thống lâm thời trở về, năm sáu học sinh liền đi gõ cửa phòng làm việc của ông. Trong lòng Hoán Chi mang theo sự thẹn thùng, cho rằng việc này gần với việc cầu cạnh, không tránh khỏi có chút ti tiện. Nhưng đồng thời lòng tự tôn cũng ngoi lên, cho rằng yêu cầu là để làm việc cho đất nước, làm tròn một phần nghĩa vụ, hiệu trưởng lại là một người quang minh lỗi lạc, trong này chẳng có gì là ti tiện cả. Tâm trạng hy vọng, tâm trạng được mất, lại giống như thương lao tới tới lui lui, cậu không khỏi thấp thỏm lo âu, hai tay có cảm giác lạnh ngắt.

Hiệu trưởng đón học sinh vào, đôi bên ngồi xuống, học sinh được định trước người phát biểu liền trình bày yêu cầu của mọi người với hiệu trưởng. Nói là bị giới hạn bởi sức lực, không thể học lên cao, lại nhìn thời thế hiện tại, công việc đang chờ người làm, cũng không muốn học lên cao. Mọi người có thừa sự nhiệt tình, bất kể giới quân sự hay giới chính trị, bất kể hèn mọn nhỏ bé thế nào, chỉ cần có thể làm được, đáng để làm, thì đều sẵn lòng làm. Cuối cùng tự nhiên nói hiệu trưởng quen biết nhiều người, phương diện rộng rãi, xin hãy chú ý thật nhiều cho mọi người. Học sinh này nói xong, mấy học sinh đều nín thở, cúi mắt, chỉ nghe thấy tiếng đồng hồ nhỏ trên bàn làm việc lách cách.

Hiệu trưởng vuốt chòm râu dài dưới cằm, ánh đèn chiếu vào khuôn mặt đỏ vì lạnh của ông, đôi mắt hẹp lộ vẻ vô cùng từ bi. Nhưng câu trả lời của ông lại giống như hắt một gáo nước lạnh vào đám học sinh. Ông vừa mở miệng liền nói giới quân sự và giới chính trị hoàn toàn không phù hợp với các em học sinh. Ở Nam Kinh, chuyện gì cũng lộn xộn, các nơi khác đương nhiên cũng thế. Lấy tuổi trẻ không chút kinh nghiệm xã hội, trong thời kỳ biến động này, đột ngột lao vào giới quân sự giới chính trị khó khăn nhất, tuyệt đối không có lợi ích gì. Ông nói các em học sinh không muốn học lên cao, muốn làm việc, cũng được, ông có thể giới thiệu. Cuối cùng ông nói các em học sinh nên đi làm giáo viên tiểu học.

Bốn chữ "giáo viên tiểu học" đâm vào tai Hoán Chi, giống như năm ngoái nghe thấy "học viên điện báo", khơi dậy sự phản cảm mãnh liệt. Hy vọng ôm ấp lúc trước lớn lao biết bao, mà hiệu trưởng đáp ứng lại nhỏ bé thế này! Mặc dù không phải là "lách, lách, lách", "vua khỉ" một đời chưa chắc đã tốt hơn bao nhiêu.

Trên đường về nhà, cậu đã quyết định thế này: nếu như hiệu trưởng quả thực giới thiệu công việc giáo viên cho cậu, cậu sẽ không nhận, cho dù các bạn học đều nhận, cậu cũng không nhận. Nỗi sầu muộn vô cớ theo lệ thường lại ập đến tấn công cậu, hơn nữa còn dữ dội hơn. Cậu nhìn phía trước hoàn toàn là bóng tối, giống y như trên con đường trong đêm tối này.

Nhưng về đến nhà thì không khỏi đem ý của hiệu trưởng kể cho cha mẹ nghe; cậu tạm thời chưa thổ lộ quyết định của mình, bởi vì hiệu trưởng vẫn chưa giới thiệu xong xuôi, không đáng phải vô cớ biểu thị phản đối.

Cha lại vui mừng. Ông nói dạy dỗ những đứa trẻ nhỏ đó, chính là việc có ích cho người ta; ông đoán chắc con trai nhất định sẽ vừa ý. Mẹ nhìn thấy tiên sinh trong tiểu học đường suốt ngày gọi nhảy quản giáo học sinh, không khỏi lo lắng, nói làm việc này sợ là rất vất vả.

Hoán Chi nghĩ vất vả thì không đáng kể; đây cũng là việc có ích cho người ta, cha nói có phần đúng. Đồng thời lý thuyết và phương pháp của mấy cuốn sách giáo dục từng xem ùa về trong tâm trí, cảm thấy sự nghiệp này hình như cũng có chút giá trị, ít nhất không thể đem ra so sánh với việc đánh điện báo "lách, lách, lách" được. Thế nhưng vẫn chưa có ý muốn đi làm, nỗi sầu muộn vô cớ vẫn cứ vương vấn.

Nhưng mười mấy ngày sau, cậu liền mang theo tâm trạng nửa tò mò nửa không vui, đi gặp hiệu trưởng tiểu học số Sáu.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.