Sáng hôm sau, sau khi xin được phép vắng mặt, Forbes từ Đảo Governor băng qua Đảo Manhattan, lên tàu điện ngầm từ South Ferry đến Phố Năm Mươi Chín, rồi bước vào Công viên Trung tâm, cứ đi theo con đường phía nam nhất cho đến khi tới Quảng trường Plaza. Anh dừng lại một lát để ngắm bức tượng Tướng Sherman của Saint-Gaudens, một vị tướng mạ vàng trên con ngựa mạ vàng, được hầu hạ bởi một thiếu nữ mạ vàng—có lẽ là Nữ thần Chiến thắng, Nữ thần Hòa bình hay gì đó, anh chẳng rõ lắm.

Trong tâm trạng bài xích phụ nữ hiện tại, anh tự hỏi tại sao người ta cứ phải nhét một người phụ nữ vào mọi thứ. Trong tất cả các chiến dịch mà bóng hồng vắng mặt, chắc chắn cuộc Hành quân ra Biển là sự vắng bóng đáng chú ý nhất. Nhưng anh vẫn ngưỡng mộ vị tướng gầy guộc với chiếc mũ cầm trên tay và dáng điệu hùng dũng của con ngựa lớn—một con ngựa hoàn toàn khác với những con ngựa trong công viên mà anh thấy, cùng đám nài ngựa mặc đồ màu kaki túm tụm ở các bệ leo lên xuống gần đó.

Tiến về phía điểm xuất phát này là những phụ nữ mập mạp với váy vén lên, đội mũ chóp cao, cùng những cô bé chân chữ xát mặc quần ống thụng đang vội vã qua lại. Anh mỉm cười với vẻ bề trên của một sĩ quan kỵ binh.

Giữa những bức biếm họa sống động ấy có một vài tay nái điêu luyện. Bỗng nhiên tim Forbes thắt lại và đập loạn nhịp với cảm giác rằng rất có thể một trong số họ chính là Persis. Chắc là không thể có một tấm lưng nào gọn gàng đến thế, một thế ngồi vững chãi đến thế. Nhưng chính sự khao khát đã tạo nên sự giống nhau ấy, bởi khi con ngựa quay vòng và phi nước đại đi, anh thoáng thấy góc nghiêng khuôn mặt người phụ nữ. Nó chẳng giống góc nghiêng của Persis chút nào mà lại giống mặt con ngựa hơn!

Thế nhưng niềm xao xuyến thoáng qua ấy đã càn quét qua tâm hồn đang yên tĩnh của anh tựa một trận động đất. Nó làm sụp đổ những tháp canh của sự quyết tâm và độc lập, đồng thời khiến anh chao đảo vì sự bất ổn trong tâm thế của mình.

Anh đã định quay lưng bỏ cuộc hẹn, nhưng thậm chí anh còn chẳng đủ sức lực cho hành động đó. Anh băng qua Đại lộ đến nơi Câu lạc bộ Metropolitan đứng sừng sững trong vẻ trang nghiêm màu xám và trắng. Khi anh bước qua sân trước có cổng vòm chạm trổ, một chiếc ô tô chở hai người phụ nữ dừng lại trước cửa tòa nhà phụ.

Anh sợ rằng một trong số họ có thể là Mildred; nhưng anh đã lo lắng thừa thãi. Mildred đã viện cớ bận việc công vụ. Cô cũng tỏ ra miễn cưỡng chẳng kém gì Forbes. Có lẽ cô đã nhìn thấu dụng ý của cha mình. Nhưng vị Thượng nghị sĩ già thì sẵn sàng chờ đợi. Ông là một kẻ sinh ra để thỏa hiệp, một thiên tài trong việc tạo ra sự hòa giải giữa các phe phái.

Khi Forbes bước vào câu lạc bộ và hỏi tìm Tait, người gác cửa xem bảng danh sách, và thấy một chiếc chốt cắm cribbage đối diện tên của Thượng nghị sĩ liền sai một cậu tiếp tân đi gọi ông. Chẳng phải đi tìm đâu xa, và ông đang trong tâm trạng hồ hởi kiểu Falstaff. Ông xuất hiện giữa bầu tâm trạng u ám của Forbes tựa như ánh mặt trời buổi sáng. Ông chính là điều Forbes đang cần lúc này.

Ông bá vai Forbes, và khi ghi tên anh vào sổ khách, ông viết chữ "Đại úy" thật to rồi chỉ vào đó; sau đó kéo tuột Forbes đến tủ đựng xì-giar và ra lệnh lấy "điếu xì-giar to nhất, loại có lớp vỏ bọc bằng vàng ròng". Ông đối xử với kẻ khốn khổ vừa bị người tình phụ bạc như một nhân vật quan trọng xứng đáng được tiếp đón trọng thể. Đó chính là sự nâng đỡ mà đứa con hoang đàng nhận được khi lủi thủi trở về nhà và được chào đón bằng một bó hoa thay vì những lời quở trách.

Ông dẫn Forbes vào đại sảnh lớn với những bức tường cẩm thạch trắng và chiếc cầu thang kép lát nhung đỏ vắt lên như hình chữ thập thánh Andrew khổng lồ, xếp anh ngồi lên một chiếc ghế dài mà cả một trung đội có thể ngồi gối kề gối, rồi giật chuông một tiếng vang dội như vua ban lệnh. Ông gợi ý một món cocktail đặc biệt, và cùng Forbes uống nó với sự bất tuân đầy vui vẻ đối với lời cảnh báo của bác sĩ.

Khi ly cocktail được mang tới, Forbes nâng lên chúc theo kiểu quân đội rằng "How!", và Tait đáp lại "Những ngày vui vẻ!". Trên đường lên phòng ăn, ông dẫn Forbes đi tham quan tòa nhà, dừng lại trước sự xa hoa nhung đỏ của hai phòng đọc sách; phòng nghỉ ngơi với những khung cửa sổ hướng ra Đại lộ Năm; những phòng đánh bài nay đã trở thành chiến trường hoang vắng; các phòng họp, nơi các ủy ban tụ họp để định đoạt những vận mệnh tài chính khổng lồ, và thư viện trang nghiêm với những bức tường kín đặc sách.

Forbes ngạc nhiên trước sự vắng bóng gần như hoàn toàn của những người khác trong câu lạc bộ; nhưng Tait giải thích rằng hầu hết các hội viên đều là những triệu phú làm việc quần quật, ăn trưa ở khu trung tâm thành phố "hoặc mang theo cặp đựng cơm đi làm", thậm chí có người chẳng buồn dừng lại để ăn một chiếc bánh mì kẹp trên bàn làm việc.

Ở tầng trên cùng, bữa trưa của họ được dọn sẵn tại chiếc bàn cạnh cửa sổ. Khi Forbes trải khăn ăn lên đùi, anh ngắm nhìn góc công viên và hồ nước nơi những con thiên nga trắng bơi lội bềnh bồng như những chiếc thuyền buồm đồ chơi của trẻ nhỏ. Từ độ cao này, những ngọn đồi và lối đi uốn lượn trông nhỏ bé như một khu vườn Nhật Bản.

Khi những chiếc vỏ sò đã hết, chúng được thay thế bằng thịt gà, người hầu bàn thứ hai dọn cơm, và người thứ ba dọn sốt cà ri. Thật dễ chịu một cách kỳ lạ khi được phục vụ chu đáo những món ăn ngon trong một căn phòng đẹp nhìn xuống một khung cảnh tuyệt mỹ. Anh cảm thấy rằng ở những nơi như thế này, sự giàu có tự chứng minh được giá trị của nó—sự giàu có của người trang trí nội thất, của nhà cung cấp tiệc tùng, của nghệ sĩ, của quản gia.

Forbes nhìn xuống một kẻ lang thang đang lê bước chân lệt xệt băng qua Quảng trường. Anh cảm thấy thương cho kẻ đó, nhưng đồng thời cũng mừng vì mình đang ở đây chứ không phải ở dưới kia. Anh ước gì bản thân có thể thuộc về chốn tuyệt vời này mà họ gọi là "Câu lạc bộ Triệu phú". Anh khao khát sự giàu có, đặc biệt vì nó đồng nghĩa với Persis. Anh nhớ lại những gì cô từng nói: "Người giàu có thể có được bất cứ thứ gì mà người nghèo có, nhưng người nghèo thì không thể có được những thứ của người giàu". Hậu duệ giàu có của nhà Enslee thậm chí còn có thể cưới được Persis.

Anh ngồi trầm ngâm đầy cay đắng, quên mất rằng mình đang có một người chủ nhà, và không hề hay biết rằng người chủ nhà đang nhìn mình với sự trìu mến đượm buồn, không hề bực dọc trước sự thờ ơ của anh mà chỉ mong muốn làm dịu đi nỗi lòng ấy. Nhớ lại cha của Forbes, Tait biết rằng ông phải hết sức thận trọng với lòng tự trọng nhạy cảm vốn có của dòng họ Forbes, thứ vốn rất dễ nổi đóa chẳng khác nào con hổ trong lồng sẵn sàng cào rách một cử chỉ vuốt ve không mấy thiện cảm.

Tait ngần ngại chưa muốn mở lời về công việc chính. Ông bắt đầu bằng một cách vòng vo.

— Này, tôi vừa nổ phát súng đầu tiên trong cuộc chiến với bà Neff rồi đấy.

— Vâng? — Forbes ủ rũ đáp.

— Phải, — Tait quả quyết nói. — Ngay trước khi cậu đến, cậu thanh niên Stowe Webb có ghé qua đây—một chàng trai tốt. Tôi cho gọi cậu ta đến, và bảo rằng: "Này cậu thanh niên, cô Alice Neff, người mà tôi tin là cậu có quen biết"—cậu ta đỏ bừng mặt như nhà cháy—"bảo với tôi rằng," tôi nói, "mẹ cô ấy phản đối cậu vì cậu không có tiền." Cậu ta giật mình ném cho tôi một ánh nhìn ngỡ ngàng, và tôi nói tiếp: "Nếu cậu cần tiền, sao không tự kiếm lấy?" Và cậu ta bảo: "Kiếm bằng cách nào ạ?" "Chà, tiền mọc đầy trên bụi cây ở khắp mọi nơi," tôi nói, "chỉ chờ người ta ngắt lấy thôi; người nghèo vẫn đang làm giàu lên từng ngày đấy thôi," tôi bảo thế; và cậu ta đáp: "Vâng, và người giàu thì đang nghèo đi. Gia đình tôi chính là một trong những bụi cây đó, và chúng tôi đã bị vặt trụi rồi. Cha tôi chẳng để lại gì cho tôi ngoài lời chúc phúc, mà tôi thì chẳng thể đem nó đi cầm cố được," cậu ta nói. "Dù sao thì tôi vẫn chưa chết," cậu ta nói tiếp. "Rồi có ngày tôi sẽ cho tất cả các người thấy." Và tôi bảo rằng: "Ắt phải có điều gì đó ở bất kỳ người đàn ông nào mà một cô gái tốt hết lòng yêu thương và tin tưởng. Và bất kỳ cô gái nào đáng để chiếm lấy thì cũng đáng để nỗ lực vì cô ấy, và nếu cô ấy thực sự muốn cậu, cô ấy sẽ đợi cậu." Rồi tôi hạ giọng xuống khoảng một quãng tám và gầm gừ: "Không biết cậu có đủ can đảm để bước ra ngoài thế giới khắc nghiệt này làm việc vì cô gái đó và—và chinh phục cô ấy không?" Cậu ta liền đáp: "Xin thề là có chứ ạ!" Thế nên tôi nói: "Được rồi, tôi biết có một công việc cậu có thể nhận; lương ít và cực kỳ nhiều việc lúc đầu, rồi dần dần sẽ tăng lương một chút và công việc còn vất vả hơn nhiều; và cậu sẽ không thể gặp cô ấy thường xuyên đâu; có lẽ là chẳng thể gặp trong một thời gian dài; nhưng cuối cùng, nếu cô ấy chịu chờ đợi, cậu sẽ có đủ khả năng nuôi sống cô ấy cũng như bất kỳ cô gái nào cần được nuôi dưỡng khi đi kèm với tình yêu. Cậu có muốn nhận công việc đó không, chàng trai trẻ?" tôi vừa trừng mắt vừa hỏi. Và cậu ta đáp: "Xin hãy dẫn đường cho tôi!"

Forbes lắng nghe với vẻ háo hức và ghen tị. Hình ảnh của Alice—người sẵn sàng chờ đợi cho đến khi người yêu tự mình vươn lên đạt tới sự đủ đầy—tương phản mạnh mẽ với Persis, kẻ thậm chí chẳng thèm chấp nhận sự đủ đầy mà Forbes vốn đã có sẵn. Anh cất lời với chút ít nỗ lực tỏ ra hào hứng:

— Thế công việc đó là gì vậy ạ?

— Tôi định biến cậu ta thành thư ký của mình, với mức lương mười hai trăm đôla một năm lúc ban đầu. Cậu ta chẳng đáng giá ấy đâu, và tôi sẽ phải tự làm hết mọi việc của mình trong một thời gian; nhưng tôi sẽ cho cậu ta một cơ hội. Tôi sẽ không nuông chiều cậu ta. Tôi sẽ thử thách cậu ta—và cả cô gái kia nữa. Nếu họ không chịu nổi thử thách thì chẳng thể trụ lại lâu trong cuộc chiến hôn nhân đâu.

— Thư ký của ông sao? — Forbes hỏi. — Cậu ta có biết gì về luật pháp không?

— Tôi không định làm luật sư nữa. Tôi sắp trở thành một nhà ngoại giao—ở Paris.

— Tuyệt vời! — Forbes kêu lên, với tay sang bóp chặt lấy bàn tay ông. — Tôi xin chúc mừng đất nước—và cả nước Pháp nữa. Tôi thực sự ghen tị với anh khi được đến Paris đấy. Tôi chưa từng đặt chân đến đó bao giờ.

— Cậu có muốn đi không?

— Chẳng khác nào hỏi tôi có muốn làm thiếu tướng không vậy?

Tait hé môi định nói điều gì đó quan trọng, rồi ngập ngừng, và đổi lại bằng câu:

— Này người phục vụ, mang cho Đại thêm ít món cà ri đó đi. Ở đây nấu ngon nhỉ?

— Tuyệt lắm, — Forbes đáp, dù anh hầu như chưa chạm vào đĩa thức ăn của mình.

Thượng nghị sĩ Tait ngồi xoay người đầy khó chịu, toan lên tiếng, mím chặt môi, nhìn Forbes, rồi đột ngột thốt ra một câu chẳng mấy liên quan:

— Tôi thấy mình đã sai về lão Cabot rồi.

— Thật thế không ạ? — Forbes lầm bầm, mặt bỗng bừng lên vì chủ đề nguy hiểm ấy vừa được khơi mào.

— Phải, tôi từng nói rằng lão ta sắp tiêu đời, bị ép phá sản không tự nguyện và đủ thứ chuyện.

— Chẳng phải thế thật sao ạ? — Forbes yếu ớt hỏi.

— Không, lão ta đã kiếm được tiền, có được tín dụng và một khởi đầu mới—từ gia sản của nhà Enslee. Có lời đồn rằng con gái lão sắp kết hôn với Willie Enslee. Tôi cứ nghĩ là có lẽ cậu—cậu có—cậu có nghe được điều gì về chuyện đó không—từ Enslee?

Tait cố tình tỏ ra dửng dưng một cách giả tạo và biểu lộ sự quan tâm thái quá đến chiếc đùi gà. Forbes chuyển sang màu da nghệ vì hổ thẹn khi đáp lời: "Vâng, chính Enslee đã tự mình công bố lễ đính hôn—vào đúng ngày cuối cùng cháu gặp bác."

Đầu anh gục xuống như thể cổ anh không còn đủ sức để nâng đỡ nó nữa. Tait nhận thấy vẻ mặt hốc hác của anh và tức giận bộc bạch:

— Đừng có mà suy sụp thế chứ, con trai, chỉ vì cô ta ngu ngốc đến mức đi lấy một kẻ còn ngốc hơn cả mình.

— Ồ, xin bác đấy! — Forbes phản đối. Anh sẵn sàng đấm cho một kẻ trẻ tuổi hơn một cú để bảo vệ Persis, nhưng anh chỉ có thể khẩn nài một người đã quá lớn tuổi như Tait. Tuy nhiên, Tait vẫn kiên trì:

— Lẽ ra cậu phải cảm thấy mừng vì được trả thù một cách gọn gàng như thế chứ.

Forbes đang ở vào bước đường cùng; anh cười một cách cay đắng. "Trả thù thì hơi muộn rồi. Đời tôi tiêu tàn rồi. Thôi thì kết liễu quách cho rồi."

Ông lão đăm đăm nhìn gương mặt bi thương ấy, vầng trán hằn lên những mạch máu nổi cộm, đôi mắt cuồng tín vì tuyệt vọng. Ông không thể tin rằng một sĩ quan xuất sắc như vậy lại có thể tự sát. Thế nhưng người ta vẫn tự sát thật—vài ngàn người mỗi năm. Khi cha của Forbes còn trẻ đang theo đuổi người thiếu nữ kiều diễm dễ thay lòng đổi dạ mà sau này đã trở thành người vợ vô cùng kiên định và là mẹ của Forbes, họ đã cãi vã, và cha của Forbes đã phát cuồng vì đau khổ, từng dọa tự vẫn. Chính tay Tait đã giật lấy khẩu súng lục từ ông và giúp đưa ông bước qua vùng nước đen tối của cơn ghen tuông. Ông giật mình khi thấy sự tuyệt vọng đen tối của người cha lại lặp lại ở người con. Ông cảm thấy mình phải lặp lại màn cứu rỗi ấy.

Tuy nhiên, theo bản chất của con người, bi kịch sẽ trở nên lố bịch khi nó bị lặp lại. Ông cảm thấy một nỗi buồn cười bất lực khi thấy đứa con trai cũng tuyệt vọng chẳng kém gì người cha trước kia. Ông đã từng dùng tiếng cười để kéo Forbes cha ra khỏi vũng lầy u uất. Ông cũng định dùng sự chế nhạo để giải thoát cho người con trai khỏi nỗi ám ảnh tương tự. Ông cất giọng trầm thấp, tràn ngập sự lo lắng mà sự phóng đại của nó quá đỗi thê lương để có thể nắm bắt.

— Cậu nói rằng cậu không chịu nổi nỗi mất mát về cô Cabot, và cậu thà tự sát còn hơn sao?

— Thà vậy còn hơn ạ.

— Tôi bảo này, Harvey, hay là chúng ta cùng tự sát đi!

Ánh mắt hốc hác của Forbes cho thấy anh vẫn chưa nhận ra lời nhạo báng của ông lão đối với sự trang nghiêm của mình.

— Ý bác là thật ạ? — Forbes hỏi.

— Phải, — Tait thì thầm; — mọi người Mỹ tốt khi chết đi đều đến Paris—vậy chúng ta hãy đến Paris đi.

Lúc này Forbes đã nhận ra tia sáng tinh nghịch trong mắt ông. Nó khiến anh bất ngờ. Cứ như thể có ai đó làm mặt hề giữa một đám tang vậy. Một tràng cười phá lên thoát khỏi cổ họng anh. Nó khiến anh vừa bàng hoàng vừa xấu hổ, nhưng nó đã đập tan bầu không khí trầm uất của anh.

Tait chớp lấy cơ hội khi Forbes đang bối rối liền thúc giục ý tưởng của mình:

— Cậu biết đấy, tôi cần một tùy viên quân sự. Tôi có thể kiếm chức vụ đó cho cậu.

— Sao lại chọn cháu cho vinh dự này ạ? Chắc chắn sẽ có rất nhiều đơn xin đấy.

— Đúng thế, nhưng tôi thích cậu, Harvey. Cậu chính là hình ảnh của cha cậu hồi sinh. Tôi thương cậu—như thể cậu là cha cậu—hoặc là con trai tôi vậy. Tôi già rồi. Tôi cần những đôi vai trẻ để tựa vào. Tôi chẳng có ai ngoài cậu cả. Và cậu cũng cần tôi. Cậu vừa lĩnh một cú đấm chí mạng vào hạ sườn. Cậu đang nhìn thấy đầy sao kìa. Nhưng cậu không được để họ loại mình ra cuộc chơi. Ngay khi lấy lại hơi thở, cậu sẽ lại là một người tuyệt vời như trước đây thôi. Đừng có nằm ì ra đó mà chịu thua chứ.

— Hơn nữa, tôi có thể giúp cậu trong lúc cậu giúp lại tôi. Đó là một thế giới hoàn toàn mới đối với cậu, Harvey. Không ai nên chết đi mà chưa từng được nhìn thấy nước Pháp và nước Anh—Cựu Thế giới vốn mới mẻ hơn thế giới của chúng ta rất nhiều và khôn ngoan hơn về rất nhiều mặt. Đó là cơ hội của cậu. Nó có thể mang lại những điều tuyệt vời cho cậu. Cậu không thể từ chối đâu. Cậu sẽ không từ chối chứ?

Chính sức mạnh từ những lời lẽ của ông đã nung nấu trái tim lạnh giá của Harvey bừng sáng trở lại. Từ "cơ hội" lóe lên như một chùm tia lửa trong đêm tối. Anh mỉm cười bất chấp ý muốn của bản thân. Anh cảm thấy một dòng máu mới đang trào dâng trong huyết quản, một luồng không khí trong lành ùa vào lồng ngực, khiến anh như bừng tỉnh khỏi cơn hôn mê. Anh không thể thốt nên lời, nhưng anh chìa tay qua bàn và siết chặt những ngón tay già nua mập mạp của vị Thượng nghị sĩ cho đến khi chúng đau nhức.