Không một ai ngăn cản Ursus, thậm chí chẳng ai mảy may thắc mắc anh đang làm gì. Những vị khách không ngã quỵ dưới gầm bàn thì cũng chẳng giữ nổi chỗ ngồi của mình; thế nên đám gia nhân, khi nhìn thấy một tên khổng lồ đang cõng trên tay một vị khách, liền đinh ninh rằng đó chỉ là một tên nô lệ đang dìu người chủ nữ say khướt của mình ra ngoài. Hơn nữa, Acte lại đi cùng với họ, và sự hiện diện của nàng đã xua tan mọi nghi ngờ.

Cứ như thế, họ đi từ phòng tiệc lớn sang căn phòng thông liền, rồi từ đó rẽ vào hành lang dẫn đến tư thất của Acte. Sức lực của Lygia đã kiệt quệ đến mức nàng rũ người như một thây ma trên cánh tay của Ursus. Nhưng khi làn gió buổi sớm mát lạnh và trong lành phả quanh người, nàng liền mở hé đôi mắt. Bầu không khí ngoài trời đang sáng dần lên. Sau khi bước qua dãy hành lang có hàng cột, họ rẽ vào một hành lang phụ dẫn thẳng ra khu vườn hoàng cung chứ không phải qua khoảng sân trong; tại đây, những ngọn thông và trắc bách diệp đang ửng đỏ dưới ánh bình minh. Phác khu nhà ấy vắng lặng đến nỗi âm thanh của tiếng nhạc và tiệc tùng vọng lại mỗi lúc một mờ dần. Lygia có cảm giác như thể nàng vừa được cứu khỏi nơi địa ngục để bước vào thế giới tươi sáng của Thượng Đế. Hóa ra, ngoài căn phòng tiệc ghê tởm kia, vẫn còn có một thế giới khác. Vẫn có bầu trời, có ánh ban mai, có ánh sáng và sự bình yên. Một cơn nức nở bất chợt dâng lên khiến thiếu nữ oà khóc, và nép mình vào tay gã khổng lồ, nàng nghẹn ngào lặp đi lặp lại,—“Chúng ta hãy về nhà đi, hỡi Ursus! Về nhà, về ngôi nhà của Aulus.”

“Đi thôi!” Ursus đáp.

Lúc này, họ đã đặt chân đến sảnh đường nhỏ trong tư thất của Acte. Ursus đặt Lygia lên một chiếc ghế dài bằng cẩm thạch ở khoảng cách xa đài phun nước. Acte tìm cách dỗ dành nàng; nàng khuyên Lygia nên ngủ một giấc và khẳng định rằng hiện tại không hề có nguy hiểm gì — sau bữa tiệc, đám khách say mèm sẽ lăn ra ngủ cho đến tận chiều tối. Một hồi lâu sau mà Lygia vẫn không sao trấn tĩnh lại được; nàng lấy hai tay ôm lấy thái dương và lặp đi lặp lại như một đứa trẻ,—“Chúng ta hãy về nhà, về ngôi nhà của Aulus!”

Ursus đã sẵn sàng. Đúng là ở các cổng vẫn có lính cận vệ hoàng đế túc trực, nhưng anh sẽ vượt qua họ. Binh lính sẽ chẳng ngăn cản những người đi ra. Khoảng không gian trước vòm cổng đang ken đầy kiệu hoa. Khách khứa đang bắt đầu lục tục kéo ra ngoài thành từng đám lớn. Sẽ chẳng ai giữ họ lại cả. Họ cứ việc hòa vào dòng người rồi đi thẳng về nhà. Vả lại, anh nào màng tới điều đó? Nữ chúa truyền sao thì phải làm vậy. Anh có mặt ở đây là để tuân lệnh người.

“Được rồi, Ursus,” Lygia nói, “chúng ta đi thôi.”

Acte buộc phải đưa ra lý lẽ cho cả hai. Họ cứ việc bước ra, đúng vậy; sẽ chẳng ai ngăn cản họ cả. Nhưng tẩu thoát khỏi dinh cơ của Cæsar là điều không đời nào được phép; kẻ nào làm thế chính là phạm vào uy quyền của Cæsar. Họ có thể đi; nhưng đến chiều tối, một viên bách phu trưởng dẫn đầu một đội binh sẽ mang án tử hình đến cho Aulus và Pomponia Græcina; chúng sẽ áp giải Lygia trở lại hoàng cung, và khi ấy sẽ chẳng còn tia hy vọng cứu rỗi nào cho nàng nữa. Còn nếu Aulus và vợ ông ta dung chứa nàng dưới mái nhà của họ, thì cái chết chắc chắn sẽ giáng xuống đầu họ.

Đôi tay Lygia buông thõng xuống. Chẳng còn lối thoát nào khác. Nàng buộc phải chọn giữa sự diệt vong của chính mình hay của gia đình Plautius. Khi bước chân vào bữa tiệc, nàng từng nuôi hy vọng rằng Vinicius và Petronius sẽ xin Cæsar buông tha cho nàng và trả nàng về với Pomponia; nhưng giờ đây, nàng đã thấu hiểu rằng chính họ là kẻ đã xúi giục Cæsar đến mang nàng đi khỏi ngôi nhà của Aulus. Chẳng còn cách nào cứu vãn. Chỉ có phép màu mới có thể cứu nàng khỏi vực thẳm — một phép màu và quyền năng của Thượng Đế.

“Acte,” nàng cất lời trong tuyệt vọng, “cô có nghe Vinicius nói rằng Cæsar đã ban ta cho hắn, và rằng tối nay hắn sẽ sai nô lệ đến đây đưa ta về nhà hắn không?”

“Ta có nghe,” Acte đáp; và buông thõng đôi tay sang hai bên, nàng lặng thím. Sự tuyệt vọng trong giọng nói của Lygia không hề gợi lên chút âm vang nào trong lòng nàng. Bản thân Acte từng là sủng thiếp của Nero. Trái tim nàng, dẫu nhân hậu, cũng không thể nhận thức rõ ràng nỗi nhục nhã của một mối quan hệ như thế. Từng là một nữ nô, nàng đã quá quen thuộc với luật lệ của kiếp nô lệ; và hơn thế nữa, nàng vẫn còn yêu Nero. Nếu hắn quay về bên nàng, nàng sẽ dang rộng vòng tay đón lấy hắn như đón lấy hạnh phúc. Nhận thức rõ mồn một rằng Lygia sớm muộn gì cũng phải trở thành tình nhân của một Vinicius trẻ tuổi và đường hoàng, hoặc đẩy Aulus và Pomponia vào cảnh diệt vong, nàng hoàn toàn không sao hiểu nổi tại sao thiếu nữ ấy lại phải do dự.

“Ở trong cung điện của Cæsar,” một lúc sau, nàng cất lời, “cô cũng chẳng được an toàn hơn ở nhà của Vinicius là bao.”

Và nàng không hề nhận ra rằng, dẫu nàng nói sự thật, thì những lời đó cũng đồng nghĩa với câu: “Hãy phó mặc cho số phận và trở thành thiếp của Vinicius.”

Về phần Lygia, người vẫn còn cảm nhận rõ trên đôi môi mình những nụ hôn của hắn — nóng bỏng như than hồng và tràn ngập dục vọng đê hèn — máu nóng bừng lên mặt vì hổ thẹn ngay khi nghĩ đến chúng.

“Không bao giờ,” nàng thốt lên trong cơn phẫn uất, “ta sẽ không bao giờ ở lại đây, hay ở nhà của Vinicius — không bao giờ!”

“Nhưng,” Acte gặng hỏi, “có phải Vinicius là kẻ đáng ghét đối với cô không?”

Lygia không thể thốt nên lời, bởi những giọt nước mắt lại một lần nữa nghẹn ngào dâng lên. Acte ôm chầm lấy thiếu nữ vào ngực, tìm cách xoa dịu cơn xúc động của nàng. Ursus thở hổn hển, siết chặt hai nắm đấm to bè như cối giã; bởi vì với lòng trung thành tuyệt đối như loài chó dành cho nữ chủ nhân, anh không thể nào chịu đựng được khi nhìn thấy những giọt nước mắt của nàng. Trong lồng ngực hoang dã của một kẻ thuộc bộ tộc Lygian nung nấu một ý định: quay lại phòng tiệc, bóp cổ Vinicius, và nếu cần thiết, cả chính Cæsar nữa; nhưng anh lại sợ rằng làm thế sẽ hại đến nữ chủ nhân, và cũng không chắc liệu một hành động mà anh cho là vô cùng đơn giản ấy có xứng đáng với một tín đồ của Chiên Con Chịu Đóng Đinh hay không.

Nhưng Acte, trong lúc vuốt ve Lygia, lại cất lời hỏi lần nữa: “Hắn đáng ghét đến thế sao?”

“Không,” Lygia đáp; “ta không được phép căm ghét, bởi ta là một tín đồ Kitô giáo.”

“Ta biết, Lygia ạ. Ta cũng biết qua những bức thư của Phao-lô thành Tác-sô rằng chúng ta không được phép làm vấy bẩn bản thân, cũng không được sợ cái chết hơn là sợ tội lỗi; nhưng hãy nói cho ta hay, liệu giáo lý của cô có cho phép một người gây ra cái chết cho người khác hay không?”

“Không.”

“Vậy thì làm sao cô có thể mang cơn giận dữ của Cæsar giáng xuống gia đình Aulus?” Một khoảng lặng bao trùm. Vực thẳm không đáy lại một lần nữa mở ra trước mắt Lygia.

“Ta hỏi vậy,” người nữ tự do trẻ tuổi tiếp lời, “vì ta thương xót cô — và ta cũng thương xót cho Pomponia tốt bụng, cho Aulus cùng đứa con của họ. Ta đã sống ở chốn cung điện này từ lâu lắm rồi, và ta thừa biết sự phẫn nộ của Cæsar đáng sợ nhường nào. Không! Cô không được phép trốn chạy khỏi nơi đây. Chỉ còn một con đường duy nhất dành cho cô: hãy van xin Vinicius trả cô về cho Pomponia.”

Nhưng Lygia sụp xuống quỳ gối để khẩn cầu một Đấng khác. Chẳng mấy chốc, Ursus cũng quỳ sụp xuống theo, và cả hai bắt đầu cầu nguyện giữa lúc rạng đông ngay trong cung điện của Cæsar.

Đây là lần đầu tiên Acte chứng kiến một lời cầu nguyện như vậy, và nàng không thể rời mắt khỏi Lygia. Dưới ánh bình minh, hiện lên qua góc nghiêng gương mặt, với đôi tay giương cao cùng ánh mắt hướng về thiên đường, Lygia trông tựa như đang khẩn cầu sự cứu rỗi. Ánh ban mai nhuộm sáng mái tóc sẫm màu và tấm khăn choàng trắng muốt của nàng, phản chiếu lấp lánh trong đôi mắt. Ngập tràn trong ánh sáng, chính bản thân nàng cũng trông tựa như ánh sáng. Trên khuôn mặt nhợt nhạt ấy, trên đôi môi hé mở, trong đôi tay và ánh mắt đang hướng lên cao ấy, một thứ sự thăng hoa siêu việt hiện lên rõ mồn một. Lúc đó, Acte mới thấu hiểu vì sao Lygia không thể trở thành thiếp của bất kỳ kẻ nào. Trước mặt người cựu sủng thiếp của Nero, một góc của bức màn che khuất thế giới hoàn toàn khác biệt với thế giới quen thuộc của nàng dường như đã được kéo lên. Nàng kinh ngạc trước cảnh cầu nguyện diễn ra giữa chốn trần ai tội lỗi và ô nhục ấy. Chỉ một khoảnh khắc trước, nàng còn đinh ninh rằng chẳng có lối thoát nào cho Lygia; nhưng giờ đây, nàng bắt đầu tin rằng một điều phi thường sắp sửa xảy ra, rằng một sự trợ giúp nào đó sẽ đến — một sự trợ giúp mạnh mẽ đến mức chính Cæsar cũng phải bất lực trước nó; rằng một đạo quân có cánh sẽ từ thiên đường giáng xuống để cứu lấy thiếu nữ ấy, hoặc mặt trời sẽ trải những tia nắng dưới chân nàng và kéo nàng vút lên cao. Nàng từng nghe kể về rất nhiều phép màu xảy ra giữa những người Kitô giáo, và giờ đây nàng nghĩ rằng mọi lời đồn đại ấy đều là sự thật, bởi Lygia đang cầu nguyện.

Cuối cùng, Lygia đứng dậy, gương mặt bình thản ngập tràn hy vọng. Ursus cũng đứng lên, bám lấy chiếc ghế dài và nhìn chằm chằm vào nữ chủ nhân, chờ đợi những lời từ miệng nàng.

Nhưng thế giới bỗng tối sầm lại trước mắt nàng, và một lúc sau, hai giọt nước mắt lớn từ từ lăn dài trên má nàng.

“Nguyện xin Thượng Đế phù hộ cho Pomponia và Aulus,” nàng nói. “Ta không được phép mang tai họa đến cho họ; thế nên ta sẽ không bao giờ được gặp lại họ nữa.”

Rồi quay sang Ursus, nàng bảo rằng anh là người thân duy nhất còn lại của nàng trên cõi đời này; rằng anh phải đóng vai trò là người bảo vệ và là người cha của nàng. Họ không thể tìm nơi ẩn náu trong ngôi nhà của Aulus, bởi họ sẽ rước lấy cơn thịnh nộ của Cæsar về cho gia đình đó. Nhưng nàng cũng không thể ở lại cung điện của Cæsar hay dinh thự của Vinicius. Vậy thì hãy để Ursus đưa nàng đi; hãy để anh dẫn nàng ra khỏi thành phố; hãy giấu nàng ở một nơi nào đó mà cả Vinicius lẫn tay chân của hắn đều không thể tìm thấy. Nàng sẽ đi theo Ursus bất cứ đâu, thậm chí vượt qua cả biển khơi, vượt qua cả những dãy núi, đến với những vùng đất của người rợ, nơi người La Mã chưa từng đặt tên và quyền lực của Cæsar không thể với tới. Hãy đưa nàng đi và cứu lấy nàng, bởi anh là người duy nhất còn lại bên cạnh nàng.

Gã người Lygian đã sẵn sàng, và như một cử chỉ thể hiện sự tuân lệnh, anh cúi rạp xuống sát chân nàng và ôm lấy đôi chân ấy. Nhưng trên khuôn mặt của Acte — người vẫn đang mòn mỏi chờ đợi một phép màu — nỗi thất vọng hiện lên rõ mồn một. Lời cầu nguyện chỉ mang lại mỗi kết quả ấy thôi sao? Trốn chạy khỏi cung điện của Cæsar chính là phạm tội bất kính với hoàng thượng và chắc chắn sẽ phải trả giá bằng máu; và ngay cả khi Lygia trốn thoát thành công, Cæsar vẫn sẽ trút giận lên đầu Aulus và Pomponia. Nếu nàng muốn trốn chạy, hãy trốn chạy khỏi dinh thự của Vinicius. Khi ấy, Cæsar — kẻ vốn không thích bận tâm đến chuyện riêng của người khác — có lẽ sẽ chẳng thèm nhúng tay giúp Vinicius truy lùng; và dù thế nào đi nữa, đó cũng không phải là tội phạm thượng đối với hoàng uy.

Nhưng suy nghĩ của Lygia lại hoàn toàn khác: Aulus thậm chí sẽ chẳng hay biết nàng đang ở đâu; ngay cả Pomponia cũng vậy. Nàng sẽ không trốn chạy khỏi dinh thự của Vinicius, mà sẽ trốn ngay trên đường đến đó. Khi cơn say chưa dứt, Vinicius từng tuyên bố rằng hắn sẽ sai nô lệ đến đón nàng vào buổi chiều tối. Chắc chắn hắn đã nói thật, điều mà hắn sẽ chẳng đời nào thốt ra nếu hoàn toàn tỉnh táo. Hiển nhiên là chính hắn, hoặc có lẽ là cả hắn lẫn Petronius, đã diện kiến Cæsar trước bữa tiệc và moi được lời hứa từ tay bạo chúa rằng sẽ ban nàng cho hắn vào buổi tối hôm sau. Và nếu hôm nay họ có quên mất, thì ngày mai họ cũng sẽ sai người đến đón. Nhưng Ursus sẽ cứu nàng. Anh sẽ đến; anh sẽ bế thốc nàng ra khỏi chiếc kiệu y như cách anh từng bế nàng ra khỏi phòng tiệc lớn, rồi họ sẽ cùng nhau bước vào thế gian rộng lớn. Chẳng ai có thể cưỡng lại Ursus, kể cả tên võ sĩ tàn độc từng thượng đài vật lộn trong bữa tiệc ngày hôm qua. Nhưng vì Vinicius có thể sai một số lượng lớn nô lệ đến, Ursus sẽ lập tức tìm gặp Giám mục Linus để cầu cứu và xin lời khuyên. Đức giám mục sẽ rủ lòng thương xót nàng, sẽ không để nàng rơi vào tay Vinicius; ngài sẽ ra lệnh cho các tín đồ Kitô giáo sát cánh cùng Ursus để giải cứu nàng. Họ sẽ cướp lấy nàng và đưa nàng đi biệt tích; khi ấy Ursus có thể đưa nàng rời khỏi thành phố và che giấu nàng khỏi quyền lực của Rome.

Và khuôn mặt nàng bỗng ửng hồng, rạng rỡ nụ cười. Niềm an ủi lại ùa về trong lòng nàng, tựa như hy vọng cứu rỗi đã hóa thành hiện thực. Nàng bất ngờ chồm lên ôm chớp lấy cổ Acte, áp đôi môi kiều diễm vào má Acte và thì thầm:

“Cô sẽ không phản bội ta chứ, Acte?”

“Dinh hiển linh của mẹ ta,” người nữ tự do đáp, “ta thề sẽ không; nhưng hãy cầu nguyện cùng vị Thượng Đế của cô để Ursus có đủ sức đưa cô đi trót lọt.”

Đôi mắt xanh biếc ngây thơ của gã khổng lồ đang bừng sáng niềm hạnh phúc. Dù đã vắt óc suy nghĩ đến tội nghiệp, anh vẫn chẳng thể vẽ ra nổi một kế hoạch nào ra hồn; nhưng một việc rành rành thế này thì anh thừa sức làm — và dù là ban ngày hay ban đêm thì với anh cũng chẳng có gì khác biệt! Anh sẽ đến tìm đức giám mục, bởi ngài là người có thể đọc được trên bầu trời xem điều gì nên làm và điều gì không. Vả lại, tự thân anh cũng có thể tập hợp các tín đồ Kitô giáo. Quanh vùng Subura và bên kia những nhịp cầu, các mối quen biết của anh trong giới nô lệ, võ sĩ giác đấu và dân thường đâu có ít? Anh dư sức triệu tập vài ngàn người. Anh sẽ giải cứu nữ chủ nhân của mình, đưa nàng ra khỏi thành phố và cùng nàng đi đến tận chân trời góc bể. Họ sẽ đi đến tận cùng thế giới, trở về chính nơi họ từng sinh ra, nơi chẳng một ai từng nghe đến cái tên Rome.

Đến đây, anh phóng tầm mắt nhìn về phía trước, như thể đang chiêm ngưỡng những viễn cảnh ở tương lai và nơi chốn xa xôi nào đó.

“Vào khu rừng ư? Ái chà, khu rừng ấy mới vĩ đại làm sao, rừng gì mà rộng lớn thế!”

Nhưng chỉ một lát sau, anh sực tỉnh khỏi mộng tưởng. Thôi được, anh sẽ lập tức đến gặp đức giám mục, và đến chiều tối, anh sẽ cùng khoảng một trăm tráng đinh mai phục sẵn chờ chiếc kiệu xuất hiện. Và cứ thử để đám nô lệ, hay thậm chí cả lính cận vệ, dám cướp nàng khỏi tay anh xem nào! Tốt nhất là chẳng ai nên dại dột lọt vào nắm đấm của anh, dẫu có mặc giáp sắt đi chăng nữa — vì sắt thép thì nhẽ nào lại cứng cáp cho cam? Một khi anh đã tung một đòn hết sức bình sinh vào giáp sắt, cái đầu ẩn bên dưới chắc chắn chẳng thể toàn thối.

Nhưng Lygia giơ ngón tay lên với vẻ nghiêm trang vô cùng, đồng thời cũng đầy nét ngây thơ của trẻ nhỏ.

“Ursus, đừng giết người,” nàng dặn dò.

Ursus đưa bàn tay to bè như cái vồ ra sau gáy, vừa gãi cổ với vẻ mặt cực kỳ nghiêm túc vừa lầm bầm trong miệng. Nhưng anh buộc phải cứu cho được “ánh dương của mình”. Chính nàng đã nói rằng thời cơ của anh đã đến. Anh sẽ cố gắng hết sức có thể. Nhưng nhỡ có chuyện gì bất trắc xảy ra ngoài ý muốn thì sao? Dù thế nào đi nữa anh cũng phải cứu nàng. Nhưng nếu lỡ có chuyện chẳng lành, anh sẽ thành tâm sám hối, và van xin Chiên Con Vô Tội để Chiên Con Chịu Đóng Đinh rủ lòng thương xót cho một kẻ tội nghiệp như anh. Anh chẳng hề muốn làm trái ý Chiên Con; ngặt nỗi đôi tay anh lại quá đỗi nặng nề.

Một nét dịu dàng ngập tràn trên khuôn mặt anh; nhưng cốt để che giấu điều đó, anh cúi đầu và cất lời — “Bây giờ tôi sẽ đi gặp Đức Giám mục đây.”

Acte vòng tay ôm lấy cổ Lygia và oà khóc. Thêm một lần nữa, người nữ tự do hiểu ra rằng vẫn tồn tại một thế giới mang đến hạnh phúc đích thực — ngay cả trong đau khổ — lớn lao hơn vạn lần mọi sự xa hoa trụy lạc trong cung điện của Cæsar. Thêm một lần nữa, một cánh cửa hướng về ánh sáng lại hé mở trước mắt nàng, nhưng nàng lập tức cảm thấy bản thân không xứng đáng để bước qua cánh cửa ấy.