Tiếng gào thét "Ném bọn Kitô hữu cho sư tử!" vang lên ngày càng nhiều khắp mọi ngõ ngách trong thành. Ban đầu, không những chẳng ai nghi ngờ việc chính bọn họ là những kẻ gây ra thảm họa, mà thực lòng chẳng ai muốn nghi ngờ điều đó, bởi lẽ việc trừng phạt họ sẽ là một trò tiêu khiển tuyệt vời cho đám đông. Dẫu vậy, dư luận vẫn lan truyền rằng thảm họa sẽ không đến mức khủng khiếp như thế nếu không có cơn thịnh nộ của các vị thần; vì lý do này, những nghi lễ "piacula" hay tế lễ tẩy trần đã được ban lệnh cử hành trong các đền thờ. Theo lời khuyên từ những cuốn sách Sibylline, Viện Nguyên lão đã hạ lệnh tổ chức các nghi thức trang nghiêm và cầu nguyện công khai cho Vulcan, Ceres và Proserpina. Các mệnh phụ dâng lễ vật cho Juno; cả một đám rước các bà đi ra bờ biển để lấy nước tưới lên bức tượng của nữ thần. Những phụ nữ đã kết hôn chuẩn bị yến tiệc cho các vị thần và canh thức ban đêm. Toàn bộ thành Rome tự tẩy rửa khỏi tội lỗi, dâng lễ vật và xoa dịu các vị thần bất tử. Trong khi đó, những con đường mới rộng thênh thang đã được mở ra giữa đống đổ nát. Chỗ này, chỗ kia, người ta bắt đầu xây dựng nền móng cho những ngôi nhà, cung điện và đền đài tráng lệ. Nhưng trước hết, họ xây dựng với tốc độ nhanh chưa từng thấy một nhà hát gỗ khổng lồ, nơi các Kitô hữu sẽ phải chết. Ngay sau cuộc hội bàn tại nhà Tiberius, mệnh lệnh cung cấp dã thú đã được gửi tới các quan chấp chính. Tigellinus vét sạch các vườn thú của tất cả các thành phố nước Ý, không loại trừ những nơi nhỏ nhất. Ở châu Phi, theo lệnh hắn, những cuộc đi săn quy mô khổng lồ đã được tổ chức, trong đó toàn bộ cư dân địa phương buộc phải tham gia. Voi và hổ được đưa đến từ châu Á, cá sấu và hà mã từ sông Nile, sư tử từ Atlas, chó sói và gấu từ dãy Pyrenees, lũ chó săn hung dữ từ Hibernia, chó Molossian từ Epirus, bò rừng bison và loài bò tót khổng lồ từ Đức. Vì số lượng tù nhân quá đông, các trò chơi sắp tới sẽ vượt xa mọi thứ từng được chứng kiến trước đây về độ vĩ đại. Caesar muốn dùng máu để nhấn chìm mọi ký ức về trận hỏa hoạn, và làm cho Rome say sưa trong biển máu ấy; bởi vậy, chưa bao giờ có một lời hứa hẹn về cảnh đổ máu lớn lao đến thế.
Người dân tự nguyện hỗ trợ lính canh và đội cận vệ trong việc săn lùng các Kitô hữu. Đó không phải là một công việc khó khăn, bởi từng nhóm người họ cắm trại cùng những người dân khác giữa các khu vườn và công khai thừa nhận đức tin của mình. Khi bị bao vây, họ quỳ xuống, và trong khi miệng hát thánh ca, họ để mặc cho đám đông bắt đi mà không chút phản kháng. Thế nhưng, sự nhẫn nhịn của họ chỉ càng làm tăng thêm cơn giận dữ của đám đông; những kẻ không hiểu được nguồn gốc của lòng kiên nhẫn ấy, lại coi đó là sự ngoan cố và kiên trì trong tội lỗi. Một cơn điên loạn đã chiếm lấy những kẻ hành hình. Có khi, đám đông cướp lấy các Kitô hữu từ tay lính cận vệ rồi xé xác họ; phụ nữ bị kéo lê đến nhà tù bằng mái tóc; đầu những đứa trẻ bị đập vào đá. Hàng ngàn người gào thét, chạy rông khắp các con phố ngày đêm. Các nạn nhân bị truy lùng trong đống đổ nát, dưới ống khói, trong hầm rượu. Trước cửa nhà tù, những bữa tiệc kiểu Bacchus và các vũ điệu điên cuồng được tổ chức bên những đống lửa, xung quanh các thùng rượu.
Vào buổi tối, người ta lại thích thú lắng nghe tiếng gầm rú như sấm rền vang khắp thành phố. Các nhà tù chật ních hàng ngàn người; mỗi ngày, đám đông và quân cận vệ lại lùa vào những nạn nhân mới. Lòng thương xót đã hoàn toàn lụi tàn. Dường như con người đã quên mất cách nói chuyện, và trong cơn cuồng loạn hoang dại, họ chỉ nhớ duy nhất một tiếng thét: "Ném bọn Kitô hữu cho sư tử!" Những ngày nắng nóng kỳ lạ ập đến, cùng những đêm oi bức hơn bao giờ hết; không khí như đặc quánh máu, tội ác và sự điên rồ.
Và đáp lại mức độ tàn ác tột cùng ấy là một khao khát tử đạo tương xứng—những người tuyên xưng đức tin vào Chúa Kitô điềm nhiên đón nhận cái chết, thậm chí còn tìm kiếm cái chết cho đến khi bị các cấp trên ngăn lại bằng những mệnh lệnh nghiêm khắc. Theo sự chỉ đạo của các vị bề trên, họ bắt đầu chỉ tập trung bên ngoài thành phố, trong những hầm đào gần đường Appian và tại các vườn nho thuộc sở hữu của những tín đồ Kitô giáo quý tộc, những người mà cho đến lúc đó vẫn chưa bị bắt giam. Trên đồi Palatine, người ta biết rõ rằng Flavius, Domitilla, Pomponia Græcina, Cornelius Pudens và Vinicius đều là những tín đồ của Chúa Kitô. Tuy nhiên, chính Caesar lại lo ngại rằng đám đông sẽ không tin là những người như thế lại đốt thành Rome, và vì việc thuyết phục đám đông là điều quan trọng hơn tất cả, nên các hình phạt và sự trả thù đã bị trì hoãn lại sau. Một số người khác, dù sai lầm, lại cho rằng những nhà quý tộc đó được cứu nhờ ảnh hưởng của Acte. Sau khi chia tay Vinicius, Petronius quả thực đã tìm đến Acte để cầu xin sự giúp đỡ cho Lygia; nhưng nàng chỉ có thể đáp lại bằng những giọt nước mắt, bởi nàng đang sống trong sự lãng quên, đau khổ và chỉ được dung thứ chừng nào nàng còn biết ẩn mình khỏi Poppæa và Caesar.
Tuy nhiên, nàng đã đến thăm Lygia trong tù, mang theo quần áo và thức ăn cho nàng, và trên hết, đã bảo vệ nàng khỏi sự ngược đãi của lũ cai ngục—những kẻ mà hơn nữa, vốn đã được mua chuộc từ trước.
Petronius, không thể quên rằng nếu không có mình và kế hoạch đưa Lygia khỏi nhà Aulus, có lẽ nàng đã chẳng phải ở trong tù vào lúc này, và hơn nữa, vì muốn thắng trong cuộc đấu trí với Tigellinus, đã không tiếc công sức hay thời gian. Trong vòng vài ngày, ông đã gặp Seneca, Domitius Afer, Crispinilla và Diodorus—những người mà ông muốn thông qua đó để tiếp cận Poppæa; ông gặp Terpnos, và nàng Pythagoras xinh đẹp, cuối cùng là Aliturus và Paris, những người mà Caesar thường không bao giờ từ chối điều gì. Với sự giúp đỡ của Chrysothemis, người tình khi đó của Vatinius, ông thậm chí còn cố gắng tranh thủ cả sự hỗ trợ của gã, không ngần ngại hứa hẹn và dùng tiền bạc trong trường hợp này cũng như những trường hợp khác.
Nhưng tất cả những nỗ lực ấy đều vô ích. Seneca, kẻ không chắc chắn về ngày mai, bắt đầu giải thích với ông rằng các Kitô hữu, ngay cả khi họ không đốt thành Rome, cũng cần phải bị tiêu diệt vì lợi ích của thành phố—tóm lại, lão biện minh cho cuộc thảm sát sắp tới bằng lý do chính trị. Terpnos và Diodorus cầm tiền nhưng chẳng làm gì cả. Vatinius thì báo cáo với Caesar rằng họ đã cố gắng mua chuộc gã. Chỉ có Aliturus, người ban đầu vốn thù ghét các Kitô hữu, lúc này lại tỏ lòng thương cảm và đã lấy hết can đảm để nhắc với Caesar về cô gái đang bị giam cầm, khẩn cầu cho nàng. Tuy nhiên, hắn chẳng nhận được gì ngoài câu trả lời:
"Ngươi nghĩ ta có linh hồn kém cỏi hơn Brutus, kẻ đã không tha thứ cho chính các con trai mình vì lợi ích của Rome sao?"
Khi câu trả lời này được truyền đạt lại cho Petronius, ông nói:
"Vì Nero đã tự ví mình với Brutus, thì chẳng còn đường cứu vãn nào nữa."
Nhưng ông cảm thấy xót xa cho Vinicius, và một nỗi sợ hãi xâm chiếm lấy ông rằng chàng có thể sẽ tự tìm đến cái chết. "Bây giờ," viên trọng tài nghĩ, "chàng ta còn được chống đỡ bởi những nỗ lực cứu nàng, bởi ánh mắt nhìn nàng, và bởi chính nỗi đau của bản thân; nhưng khi mọi phương cách đều thất bại và tia hy vọng cuối cùng bị dập tắt, thề có Castor! Chàng sẽ không sống nổi đâu, chàng sẽ tự lao mình vào kiếm." Petronius hiểu cách chết như thế nào hơn là yêu và đau khổ như Vinicius.
Trong khi đó, Vinicius làm tất cả những gì chàng có thể nghĩ ra để cứu Lygia. Chàng đi gặp những người thuộc tầng lớp Augustiani; và chàng, kẻ từng tự hào nhường ấy, giờ đây phải hạ mình cầu xin sự giúp đỡ của họ. Thông qua Vitelius, chàng đề nghị dâng cho Tigellinus toàn bộ điền trang của mình ở Sicily, cùng bất cứ thứ gì gã có thể đòi hỏi; nhưng Tigellinus, rõ ràng không muốn làm mất lòng Augusta, đã từ chối. Việc đích thân tìm đến Caesar, ôm lấy đầu gối hắn mà cầu xin cũng chẳng dẫn đến đâu. Vinicius quả thực muốn làm điều đó; nhưng Petronius, khi nghe về ý định của chàng, đã hỏi:
"Nhưng nếu hắn từ chối ngươi, hoặc trả lời bằng một lời chế giễu hay một lời đe dọa trơ trẽn, thì ngươi sẽ làm gì?"
Tại đó, những đường nét trên gương mặt vị đại đội trưởng trẻ tuổi co rúm lại vì đau đớn và giận dữ, và từ hàm răng nghiến chặt của chàng phát ra tiếng kêu ken két.
"Phải," Petronius nói, "ta khuyên ngươi không nên làm thế, vì ngươi sẽ tự tay đóng sập mọi lối thoát."
Vinicius kìm nén bản thân, vuốt lòng bàn tay lên trán đang đẫm mồ hôi lạnh, trả lời:
"Không, không! Con là một Kitô hữu."
"Nhưng con sẽ quên điều đó, như con vừa mới quên hồi nãy thôi. Con có quyền hủy hoại bản thân mình, nhưng không có quyền hủy hoại nàng. Hãy nhớ lại những gì con gái của Sejanus đã phải trải qua trước khi chết."
Khi nói những lời đó, ông không hoàn toàn thành thật, vì ông lo cho Vinicius nhiều hơn là lo cho Lygia. Dẫu vậy, ông biết rằng không cách nào có thể ngăn cản chàng thực hiện một bước đi nguy hiểm hiệu quả bằng việc nói với chàng rằng điều đó sẽ mang đến sự hủy diệt không thể cứu vãn cho Lygia. Hơn nữa, ông đã đúng; bởi trên đồi Palatine, họ đã lường trước chuyến thăm của vị đại đội trưởng trẻ tuổi và đã thực hiện những biện pháp phòng ngừa cần thiết.
Nhưng nỗi đau khổ của Vinicius đã vượt quá sức chịu đựng của con người. Từ khoảnh khắc Lygia bị tống giam và ánh hào quang của cuộc tử đạo sắp tới đổ lên người nàng, chàng không chỉ yêu nàng gấp trăm lần, mà còn bắt đầu tôn sùng nàng trong tâm hồn mình gần như một đức tin tôn giáo, tựa như một đấng siêu phàm. Và giờ đây, khi nghĩ đến việc mình phải mất đi sinh linh vừa được yêu thương vừa thánh thiện này, rằng ngoài cái chết, những sự tra tấn khủng khiếp hơn cả cái chết có thể bị áp đặt lên nàng, máu trong huyết quản chàng như đông cứng lại. Tâm hồn chàng biến thành một tiếng rên xiết, suy nghĩ của chàng trở nên hỗn loạn. Có lúc, chàng tưởng như hộp sọ mình bị lấp đầy bởi ngọn lửa sống, thứ sẽ thiêu rụi hoặc làm nổ tung nó. Chàng thôi không còn hiểu điều gì đang diễn ra; chàng thôi không còn hiểu tại sao Chúa Kitô, Đấng Từ Bi, Đấng Thiêng Liêng, lại không đến cứu giúp những tín đồ của Người; tại sao những bức tường ảm đạm của đồi Palatine lại không sụp xuống lòng đất, và cùng với đó là Nero, bọn Augustiani, trại lính cận vệ, và cả cái thành phố tội ác kia. Chàng nghĩ rằng mọi chuyện không thể và không nên là như thế; và tất cả những gì mắt chàng nhìn thấy, những điều đang xé nát trái tim chàng, chỉ là một giấc mơ. Nhưng tiếng gầm rú của dã thú đã báo cho chàng biết đó là sự thật; tiếng rìu bổ bên dưới đấu trường vang lên đã nói cho chàng biết đó là sự thật; tiếng gào thét của đám đông và những nhà tù chật ních đã khẳng định điều đó. Lúc ấy, niềm tin của chàng vào Chúa Kitô bị lung lay; và sự lung lay đó là một nỗi tra tấn mới, có lẽ là khủng khiếp nhất trong tất cả.
"Hãy nhớ lại những gì con gái của Sejanus đã phải chịu đựng trước khi chết," Petronius nói với chàng khi đó.
