Petronius chỉ thức dậy vào độ ngọ, và như thường lệ, vô cùng mệt mỏi. Tối hôm trước, ông đã tham gia một trong những bữa yến tiệc của Nero kéo dài đến tận đêm khuya. Sức khỏe của ông đã suy giảm từ một thời gian nay. Chính ông cũng từng nói rằng khi thức dậy, ông cảm thấy tê dại như thể mất đi khả năng tập trung tư tưởng. Nhưng làn nước ấm buổi sáng cùng những động tác xoa bóp tỉ mỉ toàn thân bởi những nô lệ được huấn luyện đã dần thúc đẩy dòng máu lười biếng trong người ông, đánh thức ông, kích thích ông, và phục hồi sức lực, khiến ông bước ra từ căn phòng elæothesium — tức gian phòng cuối cùng của nhà tắm — tựa như vừa sống lại từ cõi chết. Đôi mắt ông ánh lên sự thông minh và niềm vui hân hoan, trẻ trung tràn trề sinh lực, vô cùng tinh tế và thanh lịch đến mức ngay cả Otho cũng không thể sánh bằng, quả thực đúng với danh hiệu mà người ta đã gán cho ông: bậc thầy sành điệu (arbiter elegantiarum).

Ông hiếm khi đến các nhà tắm công cộng, ngoại trừ khi có một nhà hùng biện nào đó xuất hiện ở đó, gây được tiếng vang ngưỡng mộ và được bàn tán khắp thành phố, hoặc khi tại các trường đấu ephebias diễn ra những trận tỉ thí đặc biệt hấp dẫn. Hơn nữa, ngay trong khu dinh thự "insula" của riêng mình, ông đã có sẵn những phòng tắm riêng do Celer, bậc thầy đương thời nổi tiếng không kém Severus, mở rộng, tái thiết kế và bố trí với một gu thẩm mỹ độc đáo đến mức chính Nero cũng phải thừa nhận chúng vượt trội hơn hẳn nhà tắm của hoàng đế, dẫu cho nhà tắm hoàng gia rộng lớn hơn và được hoàn thiện với sự xa hoa vô song.

Sau bữa yến tiệc hôm đó — nơi ông cảm thấy phát chán trước những lời trêu chọc của Vatinius với Nero, Lucan và Seneca — ông đã tham gia một cuộc tranh luận về việc liệu phụ nữ có linh hồn hay không. Thức dậy muộn, ông thói quen sử dụng phòng tắm. Hai gã thợ tắm vạm vỡ đặt ông lên một chiếc bàn gỗ trắc phủ vải lanh trắng muốt gốc Ai Cập, rồi với đôi bàn tay nhúng đẫm dầu ô liu thơm ngát, chúng bắt đầu xoa bóp cơ thể cân đối của ông. Trong khi đó, ông nhắm nghiền mắt chờ đợi hơi nóng của phòng xông khô laconicum và nhiệt độ từ bàn tay họ thấm sâu vào cơ thể, xua tan mọi mệt mỏi.

Nhưng chỉ một lát sau, ông lên tiếng và mở mắt ra; ông hỏi han về thời tiết, rồi đến những viên ngọc quý mà thợ kim hoàn Idomeneus đã hứa gửi đến cho ông xem xét trong ngày hôm nay. Hóa ra thời tiết rất đẹp, với một làn gió nhẹ thổi từ những ngọn đồi Alban, và những viên ngọc vẫn chưa được mang tới. Petronius lại nhắm mắt lại và định ra lệnh khiêng mình sang phòng ấm tepidarium, thì từ sau tấm rèm, người xướng danh nomenclator ló đầu vào, thông báo rằng chàng thanh niên Marcus Vinicius, người vừa mới trở về từ Tiểu Á, đã đến thăm ông.

Petronius ra lệnh cho phép vị khách vào phòng tepidarium, nơi bản thân ông cũng đang được khiêng đến. Vinicius là con trai của người chị cả của ông, nhiều năm trước đã kết hôn với Marcus Vinicius, một nhân vật từng giữ chức chấp chính quan từ thời Tiberius. Chàng thanh niên lúc bấy giờ đang tòng quân dưới quyền Corbulo chống lại người Parthia, và khi chiến tranh kết thúc đã trở về kinh thành. Petronius dành cho chàng một sự ưu ái nhất định suýt soát sự gắn bó, bởi Marcus vừa khôi ngô lại vạm vỡ, là một thanh niên biết duy trì một giới hạn thẩm mỹ nhất định trong những cuộc ăn chơi trác táng; điều này được Petronius trân trọng hơn hết thảy.

"Xin chào Petronius," chàng thanh niên vừa nói vừa bước vào phòng tepidarium với những bước chân uyển chuyển. "Nguyện xin chư thần ban cho ngài mọi sự thịnh vượng, đặc biệt là Asklepios và Kypris, bởi dưới sự bảo trợ kép của họ, không một điều xấu nào có thể giáng xuống."

"Ta chào mừng ngươi đến với Roma, và cầu mong ngươi được nghỉ ngơi thoải mái sau chiến trận," Petronius đáp, đưa tay ra từ giữa những nếp vải karbas mềm mại mà ông đang quấn quanh người. "Có tin tức gì ở Armenia không; hay từ khi ngươi ở Châu Á, có ghé nhầm qua Bithynia chăng?"

Trước kia Petronius từng là tổng đốc ở Bithynia, hơn thế nữa, ông đã cai trị bằng sự cương quyết và công minh. Đó là một sự tương phản tuyệt vời trong tính cách của một con người vốn nổi tiếng là xa hoa và ưa thích sự mềm mỏng, yểu điệu; do đó ông rất thích nhắc đến những khoảng thời gian ấy, như một minh chứng cho con người trước kia của mình, và cho cả những gì ông có thể trở thành nếu ông muốn.

"Ta ghé qua Heraklea," Vinicius đáp. "Corbulo đã cử ta đến đó với mệnh lệnh tập hợp thêm quân tiếp viện."

"À, Heraklea! Ta từng quen biết ở Heraklea một thiếu nữ người Colchis, mà vì nàng, ta sẵn sàng đánh đổi tất cả những người phụ nữ đã ly dị ở thành phố này, không ngoại trừ cả Poppæa. Nhưng đó là chuyện cũ rồi. Giờ hãy kể cho ta nghe, những tin tức từ biên giới Parthia thì sao. Quả thực bọn chúng làm ta phát ngán, từ Vologeses cho đến Tiridates và Tigranes — những kẻ rợ mà, như cậu thanh niên Arulenus khăng khăng quả quyết, ở nhà toàn bò bằng tứ chi và chỉ giả làm người khi đứng trước mặt chúng ta. Nhưng dạo này người ta bàn tán về chúng rất nhiều, dẫu chỉ vì một lý do đơn giản là nói về bất cứ điều gì khác lúc này đều rất nguy hiểm."

"Chiến cuộc đang diễn ra bất lợi, và nếu không có Corbulo thì có lẽ đã biến thành đại bại."

Corbulo! Bằng thần Bacchus! Quả là một vị thần chiến tranh đích thực, một Mars bằng xương bằng thịt, một nhà lãnh đạo vĩ đại, nhưng đồng thời lại nóng tính, bộc trực và có phần cù trơ. Ta yêu mến ông ta, chính vì điều đó — rằng Nero đang sợ ông ta."

"Corbulo không phải là kẻ cù trơ."

"Có lẽ ngươi nói đúng, nhưng dù sao thì cũng thế cả thôi. Sự cù trơ, theo Pyrrho, chẳng kém gì sự khôn ngoan, và chẳng khác gì khôn ngoan ở điểm nào."

Vinicius bắt đầu kể chuyện chiến tranh; nhưng khi Petronius lại nhắm mắt lại, chàng thanh niên nhìn gương mặt mệt mỏi và có phần hốc hác của người cậu, bèn chuyển chủ đề và ân cần hỏi thăm sức khỏe của ông.

Petronius lại mở mắt ra.

Sức khỏe ư! — Không. Ông không cảm thấy khỏe. Sự việc chưa đến mức tồi tệ, đúng vậy, như cậu trẻ Sissena, kẻ đã mất đi cảm giác đến nỗi khi được khiêng vào nhà tắm buổi sáng đã phải hỏi rằng: "Ta đang ngồi đấy phăng phăng sao?". Nhưng ông không khỏe. Vinicius vừa mới phó thác ông cho sự chăm sóc của Asklepios và Kypris. Nhưng bản thân ông, Petronius, chẳng tin vào Asklepios chút nào. Thậm chí người ta còn chẳng rõ Asklepios rốt cuộc là con trai của ai, của Arsinoe hay Koronis; và nếu đến người mẹ còn hồ nghi như thế, thì nói gì đến người cha? Vào thời đại đó, làm sao ai có thể chắc chắn ai mới là cha ruột của mình?

Đến đây, Petronius bật cười; rồi ông tiếp tục: — "Đúng là hai năm trước, ta đã gửi đến Epidaurus ba chục con chim sáo đá sống và một chiếc cốc bằng vàng; nhưng ngươi có biết vì sao không? Ta tự nhủ với lòng mình rằng: 'Việc này có ích hay không đi nữa, thì nó cũng chẳng hại gì.' Dẫu người ta vẫn dâng lễ vật lên chư thần, ta tin rằng ai cũng suy nghĩ giống như ta — tất cả mọi người, ngoại trừ có lẽ là mấy tên đánh xe thuê ở cổng Porta Capena bởi những kẻ lữ hành. Bên cạnh Asklepios, ta từng có dịp giao thiệp với những hậu duệ của Asklepios. Năm ngoái, khi ta bị chút rắc rối ở bàng quang, chúng đã thực hiện phép ấp ủ chữa bệnh cho ta. Ta thừa biết chúng chỉ là một lũ bịp bợm, nhưng ta tự nhủ: 'Có hề gì! Thế giới này vẫn vận hành dựa trên sự lừa dối, và cuộc đời chỉ là một ảo ảnh. Linh hồn cũng là ảo ảnh mà thôi. Nhưng con người phải có đủ lý trí để phân biệt đâu là ảo ảnh dễ chịu và đâu là ảo ảnh đau đớn.' Ta sẽ ra lệnh đốt trong hệ thống sưởi ngầm hypocaustum của mình thứ gỗ tuyết tùng xức long diên hương, bởi khi còn sống, ta thích hương thơm hơn mùi xú uế. Còn về phần Kypris, vị thần mà ngươi cũng đã phó thác ta cho nàng, ta chỉ biết đến sự bảo trợ của nàng qua những cơn đau nhói ở bàn chân phải. Nhưng ngoài ra thì nàng là một vị nữ thần tốt bụng! Ta đoán trước sau gì ngươi cũng sẽ dâng những chú bồ câu trắng lên bệ thờ của nàng thôi."

"Đúng vậy," Vinicius đáp. "Những mũi tên của người Parthia chưa từng chạm tới thân thể ta, nhưng một mũi tên của thần Amor đã bắn trúng ta — một cách hoàn toàn bất ngờ, chỉ cách cổng thành này vài stadia."

"Bằng đôi đầu gối trắng ngần của các nữ thần Graces! Ngươi sẽ kể cho ta nghe chuyện này vào một lúc thảnh thơi nhé."

"Ta đến đây chính là để xin lời khuyên của ngài," Marcus đáp.

Nhưng đúng lúc đó, những gã thợ cạo lông epilatores bước vào và phục vụ Petronius. Marcus vứt tấm áo choàng tunic sang một bên, bước xuống bồn nước ấm, theo lời mời gọi ngâm mình của Petronius.

"À, ta thậm chí còn chưa hỏi xem tình cảm của ngươi có được đáp lại hay không," Petronius vừa nói vừa ngắm nhìn thân thể trẻ trung của Marcus trông tựa như được tạc từ cẩm thạch. "Nếu Lysippos trông thấy ngươi, giờ đây ngươi đã đứng làm tượng trang trí cho cổng dẫn vào cung điện Palatine trong hình hài của một thiếu niên Hercules."

Chàng thanh niên mỉm cười hài lòng và bắt đầu chìm vào làn nước trong bồn, văng tung tóe nước ấm lên bức tranh khảm mosaic mô tả Hera vào khoảnh khắc nàng khẩn cầu Thần Ngủ ru cho Zeus chìm vào giấc ngủ. Petronius ngắm nhìn chàng bằng ánh mắt mãn nguyện của một người nghệ sĩ.

Khi Vinicius đã tắm xong và đến lượt mình phó mặc cho đám epilatores, một người đọc sách lector bước vào với chiếc ống đồng trước ngực và những cuộn giấy da đựng bên trong.

"Ngươi có muốn nghe không?" Petronius hỏi.

"Nếu đó là tác phẩm của ngài, ta rất sẵn lòng!" vị viện triều thần trẻ tuổi đáp; "còn nếu không, ta thích trò chuyện hơn. Bọn thi sĩ thời nay túm lấy người ta ở mọi góc phố."

Dĩ nhiên là thế rồi. Ngươi không thể bước qua bất kỳ tòa đại sảnh basilica, nhà tắm, thư viện hay hiệu sách nào mà không bắt gặp một gã thi sĩ đang khoa chân múa tay như loài khỉ. Agrippa, khi từ phương Đông đặt chân đến đây, đã nhầm tưởng bọn chúng là những kẻ điên. Và thời buổi bây giờ chính là như thế đấy. Caesar làm thơ; thế nên ai ai cũng bước theo vết xe đổ của ngài. Chỉ có điều người ta không được phép làm thơ hay hơn Caesar, và vì thế ta có phần lo lắng cho Lucan. Nhưng ta viết văn xuôi, thứ văn mà dẫu vậy, ta chẳng dùng để tôn vinh bản thân hay kẻ khác. Những gì người đọc sắp đọc đây là những bức thư tín codicilli của gã Fabricius Veiento tội nghiệp đó."

"Sao lại gọi là 'tội nghiệp'?"

"Bởi vì người ta vừa thông báo cho hắn rằng hắn phải đến sống ở Odyssa và không được trở về quê nhà cho đến khi nhận được lệnh mới. Chuyến Odyssea đó sẽ dễ dàng hơn đối với hắn so với Odysseus, bởi vì vợ hắn chẳng phải là một Penelope. Dẫu sao thì ta cũng chẳng cần phải kể cho ngươi nghe rằng hắn đã hành xử thật ngu ngốc. Nhưng ở đây chẳng ai thèm nhìn nhận mọi thứ sâu sắc cả. Tác phẩm của hắn thực chất chỉ là một cuốn sách nhỏ nhảm nhí và nhàm chán, thứ mà người ta bắt đầu say sưa đọc ngấu nghiến chỉ khi tác giả của nó bị lưu đày. Giờ đây người ta nghe thấy ở khắp mọi nơi những tiếng xì xào: 'Scandala! scandala!' và rất có thể Veiento đã bịa đặt thêm vài chuyện; nhưng ta, kẻ hiểu rõ thành phố này, hiểu rõ các bậc nguyên lão patres cùng những phụ nữ của chúng ta, xin cam đoan với ngươi rằng mọi thứ còn nhạt nhẽo hơn cả thực tế phũ phàng. Trong khi đó, ai nấy đều đang săm soi tìm kiếm trong cuốn sách ấy — bản thân mình với nỗi âu lo, và bạn bè quen biết với sự thích thú hân hoan. Tại tiệm sách của Avirnus, cả trăm tay chép thuê đang cắm cúi viết theo lời đọc, và thành công của nó là điều cầm chắc trong tay."

"Không lẽ chuyện của ngài cũng nằm trong đó sao?"

"Có chứ; nhưng tác giả đã lầm, bởi ta vừa tệ hại hơn lại vừa bớt tầm thường hơn những gì hắn miêu tả. Ngươi thấy đấy, từ lâu chúng ta đã đánh mất ý niệm về thế nào là đáng ca ngợi hay đáng hổ thẹn — và thậm chí đối với ta, dường như trong sâu thẳm thực tế chẳng có chút khác biệt nào giữa chúng cả, dẫu cho Seneca, Musonius và Trasca cứ làm ra vẻ như họ nhìn thấy điều đó. Với ta, thế nào cũng mặc kệ! Bằng thần Hercules, ta nói những gì ta nghĩ! Tuy nhiên, ta vẫn giữ được sự cao ngạo cho riêng mình, bởi ta biết rõ điều gì là dị dạng và điều gì là đẹp đẽ; nhưng gã thi sĩ của chúng ta, Bâu Đồng — ví dụ thế, kẻ chuyên ngự giá phóng xe, ca sĩ, diễn viên ấy — lại chẳng thể hiểu nổi điều đó."

"Dẫu sao ta cũng thấy tiếc cho Fabricius! Hắn là một người bạn đồng hành thú vị."

"Sự kiêu căng đã hủy họi gã. Ai nấy đều nghi ngờ hắn, chẳng ai biết chắc chắn điều gì; nhưng hắn không thể kìm nãnh được bản thân, cứ đi rỉ tai kể lể bí mật ấy khắp mọi nơi dưới cái mác 'tuyệt mật'. Ngươi đã nghe câu chuyện về Rufinus chưa?"

"Chưa."

"Vậy hãy sang phòng lạnh frigidarium để giải nhiệt đã; ở đó ta sẽ kể cho ngươi nghe."

Họ chuyển sang phòng frigidarium, ở chính giữa có một đài phun nước màu hồng rực rỡ đang tuôn trào, tỏa ra hương thơm ngào ngạt của hoa violet. Tại đó, họ ngồi vào những hốc tường được bọc nhung và bắt đầu thả lỏng để giải nhiệt. Sự im lặng bao trùm trong chốc lát. Vinicius đăm đăm ngắm nhìn một bức tượng thần đồng lõa bằng đồng đang rướn qua tay một nữ thủy thần nymph, khao khát tìm kiếm đôi môi nàng.

"Hắn ta thật có lý," chàng thanh niên lên tiếng. "Đó mới là điều tuyệt vời nhất trong cuộc đời."

"Ít nhiều là thế! Nhưng bên cạnh đó ngươi lại yêu thích chiến tranh, thứ mà ta vốn chẳng mộng mị gì, bởi ở trong lều trại, móng tay người ta sẽ gãy và chẳng còn hồng hào nữa. Dẫu sao đi nữa, ai mà chẳng có sở thích riêng. Bâu Đồng thì yêu ca hát, nhất là những khúc ca của chính hắn; còn lão Scaurus thì mê chiếc bình bằng đồng Corinth đặt cạnh giường ngủ vào ban đêm, thứ mà lão cứ ôm hôn mỗi khi trằn trọc không ngủ được. Lão hôn đến mức mòn cả vành bình rồi kìa. Nói cho ta nghe xem, ngươi không làm thơ lấy một câu chứ?"

"Không; ta chưa từng sáng tác nổi lấy một dòng lục cú hexameter."

"Thế còn chơi đàn luýt và ca hát thì sao?"

"Không."

"Và ngươi có ngự giá đua xe chứ?"

"Ta từng thử một lần ở Antioch, nhưng không thành công."

"Thế thì ta có thể yên tâm về ngươi rồi. Ngươi thuộc phe phái nào ở trường đua ngựa hippodrome?"

"Phe Xanh."

"Bây giờ thì ta hoàn toàn yên tâm rồi, nhất là khi ngươi lại sở hữu một cơ ngơi kếch xù, dẫu chưa giàu có bằng Pallas hay Seneca. Bởi vì ngươi thấy đấy, thời buổi này ở chỗ chúng ta, làm thơ, gảy đàn luýt, ngâm vịnh và tranh tài ở đấu trường Circus thì thật tuyệt; nhưng tuyệt vời hơn, và nhất là an toàn hơn, là đừng làm thơ, đừng chơi đàn, đừng ca hát và đừng tranh tài trong đấu trường Circus. Tốt nhất trên đời là biết cách trầm trồ thán phục mỗi khi Bâu Đồng cất lời khen ngợi. Ngươi là một chàng trai khôi ngô; thế nên Poppæa hoàn toàn có thể đem lòng yêu ngươi. Đó là hiểm họa duy nhất của ngươi. Nhưng không, mụ ta quá từng trải rồi; mụ bận tâm đến những chuyện khác. Mụ đã chán ngấy chuyện ái tình với hai người chồng trước; với người chồng thứ ba, mụ đang ấp ủ những toan tính khác. Ngươi có biết rằng gã Otho ngốc nghếch ấy vẫn yêu mụ đến phát dại không? Hắn lang thang trên những vách đá ở Tây Ban Nha và thở dài thườn thượt; hắn đã đánh mất hoàn toàn những thói quen cũ, và thờ ơ với cả bề ngoài của mình đến mức ba tiếng đồng hồ mỗi ngày là quá đủ để hắn chải chuốt mái tóc. Ai có thể ngờ được điều đó ở Otho cơ chứ?"

"Ta hiểu hắn," Vinicius đáp; "nhưng nếu ở vị trí của hắn, ta sẽ làm một việc khác."

"Cụ thể là việc gì?"

"Ta sẽ chiêu mộ những quân đoàn trung thành gồm các chiến binh miền núi ở xứ sở đó. Bọn họ là những binh sĩ cừ khôi — đám người Iberia ấy."

"Vinicius! Vinicius! Suýt chút nữa ta muốn nói với ngươi rằng ngươi chẳng đời nào làm nổi điều đó. Và ngươi có biết vì sao không? Những việc như thế người ta chỉ làm chứ chẳng thèm nhắc đến dẫu chỉ là giả định. Còn về phần ta, nếu ở địa điểm của hắn, ta sẽ cười vào mặt Poppæa, cười vào mặt Bâu Đồng, và tự lập cho mình những quân đoàn, không phải binh lính Iberia đâu, mà là các nữ chiến binh Iberia. Và hơn thế nữa, ta sẽ viết những bài thơ trào phúng mà ta chẳng thèm đọc cho bất kỳ ai nghe — không giống như gã Rufinus tội nghiệp kia."

"Ngươi định kể cho ta nghe câu chuyện về hắn cơ mà."

"Ta sẽ kể trong phòng xoa bóp unctorium."

Nhưng khi đến phòng unctorium, sự chú ý của Vinicius lại bị thu hút bởi những đối tượng khác; cụ thể là những nữ nô tuyệt đẹp đang chờ phục vụ những vị khách tắm. Hai trong số đó là người gốc Phi, trông tựa như những bức tượng cẩm thạch đen quý phái, bắt đầu xoa bóp cơ thể họ bằng những loại dầu thơm tinh tế từ Arabia; những người khác, là dân Phrygia, có tay nghề làm tóc điêu luyện, đang cầm trên tay những chiếc lược và gương bằng thép mỏi nhẵn bóng, uốn lượn uyển chuyển như loài rắn; hai thiếu nữ Hy Lạp đến từ Kos, đẹp tựa như những nữ thần, đang chờ đợi với tư cách là những người giữ áo vestiplicæ, cho đến khoảnh khắc thích hợp để tạo ra những nếp áo toga tựa điêu khắc trên thân hình các ông chủ.

"Bằng thần Zeus xé mây!" Marcus Vinicius thốt lên, "ngươi có một sự lựa chọn tuyệt vời làm sao!"

"Ta chuộng chất lượng hơn số lượng," Petronius đáp. "Toàn bộ gia nhân 'familia' của ta ở Roma không vượt quá bốn trăm người, và ta đánh giá rằng chỉ có những kẻ trọc phú mới cần đến một lượng lớn người hầu hạ cho riêng mình."

"Ngay cả Bâu Đồng cũng không sở hữu những thân hình hoàn mỹ đến thế," Vinicius nói, phập phồng cánh mũi.

"Ngươi là họ hàng của ta," Petronius đáp với một vẻ dửng dưng đầy thân thiết, "và ta không phải là kẻ ghét bỏ loài người như Barsus, cũng chẳng phải kẻ câu nệ học thức như Aulus Plautius."

Khi Vinicius nghe đến cái tên sau cùng này, chàng chợt quên bẵng đi mấy thiếu nữ người Kos trong chốc lát, ngẩng phắt đầu lên đầy sinh khí và gặng hỏi: — "Sao tự dưng ngươi lại nhắc đến Aulus Plautius thế? Ngươi có biết rằng sau khi bị trật khớp tay ở ngoại ô, ta đã tá túc vài ngày trong dinh thự của ông ấy không? Tình cờ là Plautius xuất hiện đúng lúc tai nạn xảy ra, và thấy ta đang đau đớn khôn cùng, ông đã đưa ta về nhà; ở đó, một nô lệ của ông, vị y sư Merion, đã chữa lành vết thương cho ta. Ta đang định bàn với ngươi chính về chuyện này đây."

"Tại sao? Chẳng lẽ vì ngươi lỡ đem lòng yêu Pomponia rồi phăng phăng sao? Nếu vậy ta xin chia buồn với ngươi; mụ ta không còn trẻ nữa, lại thêm cái tính đoan trang đạo đức! Ta không thể tưởng tượng nổi sự kết hợp nào tồi tệ hơn thế. Brr!"

"Không phải với Pomponia — eheu!" Vinicius đáp.

"Thế thì với ai?"

"Nếu chính ta biết là với ai thì hay biết mấy? Nhưng ngay cả tên của nàng ta, ta cũng không biết chắc chắn — Lygia hay Callina? Người ta gọi nàng là Lygia trong căn nhà đó, bởi nàng xuất thân từ xứ Lygia; nhưng nàng có cái tên rợ của riêng mình là Callina. Đó là một ngôi nhà kỳ lạ — gia tộc của những kẻ mang họ Plautius ấy. Có rất nhiều người ở đó; nhưng không gian tĩnh lặng như trong những lùm cây ở Subiacum. Trong suốt mấy ngày liền, ta thậm chí còn chẳng hề hay biết rằng có một vị thần linh đang cư ngụ trong ngôi nhà đó. Có lần vào lúc rạng sáng, ta nhìn thấy nàng đang tắm ở đài phun nước trong vườn; và ta xin thề với ngươi bằng lớp bọt biển từ đó Aphrodite sinh ra, rằng những tia nắng mai đã xuyên thấu qua cơ thể nàng. Ta cứ nghĩ rằng khi mặt trời mọc, nàng sẽ biến mất trước mắt ta vào trong ánh sáng, y hệt như màn sương sớm ban mai. Kể từ dạo ấy, ta đã gặp nàng thêm hai lần nữa; và kể từ dạo ấy, ta cũng chẳng biết sự bình yên là gì, chẳng biết những khao khát khác là gì, ta chẳng còn muốn màng đến những gì thành phố này có thể ban ơn cho ta nữa. Ta không cần phụ nữ, không cần vàng bạc, không cần đồng thau Corinth, chẳng cần hổ phách, ngọc trai, rượu ngon hay yến tiệc; ta chỉ muốn một mình Lygia mà thôi. Ta đang khắc khoải vì nàng, ta nói thật lòng với ngươi đấy, Petronius, hệt như vị thần Giấc Mộng được tạc trên bức tranh mosaic trong phòng ấm tepidarium của ngươi khao khát Paisythea — suốt từng ngày từng đêm ta đều khắc khoải khôn nguôi."

"Nếu nàng là nô lệ, vậy thì hãy mua lại đi."

"Nàng không phải là nô lệ."

"Thế nàng là gì? Một nữ tì được chuộc thân của Plautius chắc?"

"Chưa từng làm nô lệ, thì nàng làm sao có thể là người được chuộc thân."

"Thế nàng là ai?"

"Ta không rõ — một nàng công chúa, hoặc đại loại thế."

"Ngươi đang khơi gợi sự tò mò của ta đấy, Vinicius."

"Nhưng nếu ngươi muốn lắng nghe, ta sẽ thỏa mãn sự tò mò của ngươi ngay tức khắc. Câu chuyện của nàng không dài đâu. Có lẽ ngươi biết, dẫu là quen biết cá nhân, Vannius — vị vua xứ Suevi, kẻ sau khi bị trục xuất khỏi quê hương, đã dành một khoảng thời gian dài ở Roma này, thậm chí còn nổi danh bởi ngón nghề tung súc sắc điêu luyện và khả năng điều khiển xe chiến cự phách. Drusus đã đưa hắn trở lại ngai vàng. Vannius, vốn là một kẻ thực sự mạnh mẽ, thoạt đầu cai trị rất tốt và chinh chiến bách chiến bách thắng; nhưng về sau, hắn bắt đầu vơ vét bóc lột không chỉ những xứ láng giềng, mà cả thần dân Suevi của chính mình quá mức. Do đó, Vangio và Sido — hai người cháu gọi hắn bằng cậu, cùng với các con trai của Vibilius, vua xứ Hermunduri — đã quyết định ép hắn trở lại Roma một lần nữa — để thử vận may với những con súc sắc ở đó."

"Ta nhớ chứ; đó là chuyện xảy ra vào thời kỳ cuối của triều đại Claudius."

"Đúng thế! Chiến tranh bùng nổ. Vannius triệu tập người Yazygi đến cứu viện; còn những đứa cháu yêu quý của hắn thì kêu gọi người Lygia, những kẻ khi nghe đồn về sự giàu có của Vannius và bị cám dỗ bởi hy vọng chiếm được chiến lợi phẩm, đã kéo đến đông đảo đến mức chính Caesar — Claudius — bắt đầu lo sợ cho sự an toàn của biên giới. Claudius không muốn nhúng tay vào cuộc chiến giữa đám người rợ, nhưng ngài đã viết thư cho Atelius Hister, kẻ đang thống lĩnh các quân đoàn vùng Danube, hãy dán mắt theo dõi sát sao diễn biến cuộc chiến và không cho phép bọn chúng phá vỡ sự bình yên của chúng ta. Do đó, Hister yêu cầu người Lygia phải cam kết không được vượt qua biên giới; bọn chúng không những đồng ý mà còn giao nộp cả con tin, trong số đó có cả vợ và con gái của vị thủ lĩnh. Ngươi cũng thừa hiểu rằng đám người rợ thường dẫn theo vợ con ra trận cùng chúng. Nàng Lygia của ta chính là con gái của vị thủ lĩnh ấy."

"Sao ngươi lại biết rõ những chuyện này thế?"

"Chính Aulus Plautius đã kể cho ta nghe. Quả thực người Lygia không vượt qua biên giới; nhưng đám người rợ đến rồi đi như một cơn giông bão. Thế là người Lygia biến mất cùng với những chiếc sừng bò rừng trên đầu họ. Họ tàn sát người Suevi và Yazygi của Vannius; nhưng vị vua của chính họ cũng tử trận. Sau đó họ mang theo chiến lợi phẩm biến mất tăm, còn đám con tin thì rơi vào tay Hister. Người mẹ qua đời chẳng lâu sau đó, và Hister, chẳng biết phải xử lý ra sao với đứa con gái, bèn gửi nàng cho Pomponius — tổng đốc toàn cõi German. Khi chiến dịch chống lại người Catti kết thúc, ông ta trở về Roma, nơi Claudius, như ngươi đã biết, cho phép ông ta cử hành lễ khải hoàn. Trong dịp trọng đại đó, thiếu nữ đã bước đi sau cỗ xe của kẻ chiến thắng; nhưng khi buổi lễ kết thúc — vì con tin không thể bị xem như tù binh chiến tranh, và vì Pomponius hoàn toàn mù tịt không biết phải định đoạt ra sao với nàng — ông đã trao nàng cho người em gái là Pomponia Græcina, vợ của Plautius. Trong ngôi nhà ấy, nơi mà tất cả mọi người — bắt đầu từ những người chủ cho đến cả bầy gà trong chuồng — đều vô cùng đức hạnh, thiếu nữ ấy lớn lên cũng đức hạnh biết bao, chao ôi! hệt như chính Græcina, và xinh đẹp đến nỗi ngay cả Poppæa, nếu đứng cạnh nàng, trông cũng sẽ giống như một quả vả mùa thu đứng trước trái táo của Hesperides vậy."

"Rồi sao nữa?"

"Và ta lặp lại với ngươi rằng từ khoảnh khắc ta chứng kiến những tia nắng bên đài phun nước ấy xuyên thấu qua cơ thể nàng, ta đã yêu đến phát dại."

"Thế hóa ra nàng trong suốt như một con cá tầm biển l, hoặc một con cá mòi non chắc?"

"Đừng có đùa giỡn, Petronius; nhưng nếu sự bộc trực khi ta thổ lộ niềm khát khao của mình khiến ngươi hiểu lầm, thì hãy nhớ điều này — những bộ xiêm y lộng lẫy thường che giấu những vết thương sâu thẳm. Ta cũng phải kể cho ngươi nghe rằng, trên đường trở về từ Châu Á, ta đã ngủ lại một đêm trong đền thờ của Mopsus để cầu mong một giấc mơ tiên tri. Và kìa, Mopsus đã xuất hiện trong giấc mơ của ta, và tuyên bố rằng, chính vì tình yêu, một sự biến đổi lớn lao sẽ diễn ra trong cuộc đời ta."

"Pliny tuyên bố rằng, theo ta nghe được, ông ta chẳng tin vào thần linh, nhưng lại tin vào những giấc mơ; và có lẽ ông ta đúng. Những lời trêu chọc của ta không ngăn được ta đôi khi suy ngẫm rằng thực chất chỉ có duy nhất một vị thần linh, vĩnh cửu, sáng tạo, toàn năng, đó là Venus Genetrix. Nàng gắn kết các linh hồn lại với nhau; nàng hợp nhất các thể xác và vạn vật. Thần Eros đã gọi thế giới xuất thế từ chốn hỗn mang. Liệu ngài làm thế có đúng đắn hay không lại là chuyện khác; nhưng, từ khi ngài đã làm thế, chúng ta phải thừa nhận quyền uy của ngài, dẫu cho chúng ta có quyền không ca tụng nó."

"Hỡi ôi! Petronius, tìm kiếm trihết lý trên thế gian này còn dễ hơn tìm một lời khuyên khôn ngoan."

"Nói cho ta nghe xem, rốt cuộc nguyện vọng cụ thể của ngươi là gì?"

"Ta muốn có Lygia. Ta muốn vòng tay này của ta, thứ giờ đây chỉ ôm lấy không khí, sẽ được ôm lấy Lygia và siết chặt nàng vào lồng ngực. Ta muốn được hít thở cùng một nhịp thở với nàng. Giả sử nàng là một nô lệ, ta sẵn sàng dâng hiến cho Aulus một trăm nữ nô với đôi bàn chân được rắc vôi trắng làm dấu hiệu cho thấy họ lần đầu được đem ra bày bán. Ta muốn giữ nàng trong dinh thự của mình cho đến khi mái đầu ta trắng phau như đỉnh Soracte vào mùa đông."

"Nàng không phải là nô lệ, nhưng nàng thuộc về 'gia tộc' của Plautius; và vì nàng là một thiếu nữ bơ vơ không nơi nương tựa, nàng có thể được xem như một 'kẻ ăn nhờ ở đậu' alumna. Plautius có thể nhượng lại nàng cho ngươi nếu ông ấy muốn."

"Thế thì có vẻ như ngươi chẳng hề hiểu rõ Pomponia Græcina chút nào. Cả hai người bọn họ đã gắn bó với nàng hệt như con ruột của mình vậy."

"Ta thừa biết Pomponia — một cây trắc đích thực. Nếu mụ không phải là vợ của Aulus, mụ hoàn toàn có thể được thuê làm người khóc mướn. Kể từ cái chết của Julius, mụ chưa từng cởi bỏ những xiêm y tang tóc tối màu; và nhìn chung, mụ trông cứ như thể, dẫu vẫn còn sống, nhưng đang lang thang trên đồng cỏ asphodel vậy. Hơn nữa, mụ là mẫu phụ nữ 'chỉ tôn thờ một người chồng'; thế nên giữa đám quý phụ của chúng ta với bốn hay năm lần ly dị, mụ sừng sững trở thành một chú chim phượng hoàng độc nhất vô nhị. À mà! Ngươi đã nghe tin ở Thượng Ai Cập, loài chim phượng hoàng vừa mới được ấp nở thành công hay chưa, theo lời đồn đại ấy? — một sự kiện họa hoằn lắm mới xảy ra năm thế kỷ một lần."

"Petronius! Petronius! Hãy để dành chuyện chim phượng hoàng nói vào lúc khác đi."

"Ta biết nói gì với ngươi đây, hỡi Marcus thân mến của ta? Ta rất rành Aulus Plautius, dẫu ông ấy chê bai lối sống của ta, nhưng vẫn dành cho ta một sự yếu lòng nhất định, và thậm chí có lẽ còn tôn trọng ta hơn những kẻ khác, bởi ông chỉ rõ ta chưa từng là một kẻ chỉ điểm giật dây như Domitius Afer, Tigellinus, và cả một lũ ô hợp thân tín của Ahenobarbus [tên ban đầu của Nero là L. Domitius Ahenobarbus]. Dù chẳng làm ra vẻ ta đây là nhà khắc kỷ, ta đã không ít lần cảm thấy bất bình trước những hành động của Nero mà Seneca và Burrus cứ nhắm một mắt làm ngơ. Nếu ngươi nghĩ rằng ta có thể giúp ngươi một tay với Aulus, ta hoàn toàn tuân lệnh."

"Ta đánh giá rằng ngài có quyền lực đó. Ngài có tầm ảnh hưởng lớn với ông ấy; và hơn thế nữa, trí tuệ của ngài sở hữu những nguồn lực vô tận. Nếu ngài chịu khảo sát tình hình và trực tiếp thương thảo với Plautius."

"Ngươi đánh giá quá cao tầm ảnh hưởng và trí thông minh của ta rồi; nhưng nếu đó là vấn đề duy nhất, ta sẽ nói chuyện với Plautius ngay khi họ trở về thành phố."

"Họ đã trở về từ hai ngày trước rồi."

"Nếu vậy chúng ta hãy sang phòng ăn triclinium, nơi bữa ăn đã sẵn sàng, và khi đã lấy lại sức lực, chúng ta sẽ ra lệnh khiêng mình đến gặp Plautius."

"Ngươi vẫn luôn tốt bụng với ta như thế," Vinicius đáp lời đầy phấn chấn; "nhưng giờ đây ta sẽ ra lệnh tạc bức tượng của ngươi đặt giữa những vị thần gia thần lares của ta — một tuyệt tác xinh đẹp y hệt như bức tượng này đây — và ta sẽ bày biện lễ vật cúng bái trước nó."

Rồi chàng quay người hướng về phía những bức tượng trang trí dọc theo toàn bộ bức tường của căn phòng ướp hương, chỉ tay vào bức tượng khắc họa Petronius trong hình hài vị thần Hermes tay cầm vây trượng, và nói thêm rằng: — "Bằng ánh sáng của thần Helios! Nếu Alexander 'tựa thần' mà có ngoại hình giống như ngươi, thì ta chẳng có gì phải ngạc nhiên trước sắc đẹp của Helen."

Và trong lời cảm thán ấy ẩn chứa sự chân thành chẳng kém gì những lời nịnh nọt; bởi vì Petronius, dẫu lớn tuổi hơn và ít vạm vỡ hơn, lại sở hữu vẻ đẹp ngoại hình vượt trội hơn cả Vinicius. Những người phụ nữ ở Roma không chỉ ngưỡng mộ trí tuệ linh hoạt cùng gu thẩm mỹ đã mang lại cho ông danh hiệu Arbiter elegantiæ, mà còn ngợi ca cả thân hình của ông. Sự ngưỡng mộ đó hiện rõ ngay trên gương mặt của những thiếu nữ người Kos đang bận rộn sắp xếp các nếp áo toga cho ông; và trong số đó, một cô nàng tên là Eunice, đem lòng yêu thầm ông, ngước nhìn vào đôi mắt ông với vẻ thuần phục và ngây ngất. Nhưng ông thậm chí còn chẳng mảy may chú ý đến điều đó; mỉm cười với Vinicius, ông đọc vang đáp lại một câu châm ngôn của Seneca về phụ nữ — Animal impudens, v.v. Và rồi, đặt một cánh tay lên vai người cháu trai, ông dẫn chàng tiến vào phòng triclinium.

Trong phòng unctorium, hai thiếu nữ Hy Lạp, những người Phrygia và hai người Ethiopia bắt đầu thu dọn những bình đựng nước hoa. Nhưng ngay khoảnh khắc đó, từ phía sau tấm rèm của phòng frigidarium, những cái đầu của đám thợ tắm balneatores ló ra, kèm theo tiếng xì xào khe khẻ: "Psst!". Theo tiếng gọi đó, một thiếu nữ Hy Lạp, một nàng Phrygia và một người Ethiopia nhanh nhẹn chồm dậy, biến mất tẻ tắp sau tấm rèm trong chớp mắt. Trong các phòng tắm bắt đầu diễn ra những phút giây phóng túng buông thả mà viên thanh tra không hề ngăn cản, bởi chính hắn cũng thường xuyên tham gia vào những trò nghịch ngợm đó. Petronius có hoài nghi về việc chúng đang diễn ra; nhưng với tư cách là một người thận trọng và không thích trừng phạt, ông cứ nhắm một mắt làm ngơ.

Chỉ còn lại một mình Eunice trong phòng unctorium. Nàng ngẩn người lắng nghe trong chốc lát những tiếng nói cười đang lùi dần về hướng phòng xông khô laconicum. Cuối cùng, nàng nhấc chiếc ghế đẩu khảm ngà voi và hổ phách — nơi Petronius vừa ngồi cách đó không lâu — rồi cẩn thận đặt nó ngay bên cạnh bức tượng của ông. Căn phòng unctorium ngập tràn ánh nắng và những sắc thái rực rỡ tỏa ra từ những khối cẩm thạch đa sắc ốp kín các bức tường. Eunice bước lên ghế đẩu, và khi đã đứng ngang tầm với bức tượng, nàng bất ngờ vòng hai tay ôm chầm lấy chiếc cổ đá; rồi hất ngược mái tóc vàng óng lên và áp chặt thân hình hồng hào của mình vào lớp cẩm thạch trắng băng giá, nàng say sưa đặt đôi môi rực lửa lên đôi môi lạnh ngắt của Petronius.