“Nàng tôn thờ một vị Thần duy nhất, đấng toàn năng và công minh,” Petronius nói khi hai người đã ngồi lại vào chiếc kiệu cùng với Vinicius. “Nếu Thần của nàng toàn năng, Ngài nắm quyền sinh sát; và nếu Ngài công minh, Ngài ban cái chết thật chí công. Vậy thì, cớ sao Pomponia lại để tang Julius? Khóc thương Julius chẳng khác nào nàng đang trách cứ Thần linh của mình. Ta phải đem lập luận này kể cho gã Râu Đồng, con khỉ tai quái của chúng ta nghe mới được, vì ta tự cho tài hùng biện của mình ngang hàng với Socrates. Còn về phụ nữ, ta công nhận mỗi nàng có tới ba bốn cái hồn, nhưng chẳng hồn nào biết suy luận cả. Cứ để Pomponia cùng Seneca hay Cornutus trầm ngâm suy xét xem cái Logos vĩ đại của họ rốt cuộc là gì. Cứ gọi giật hồn của Xenophanes, Parmenides, Zeno và Plato dậy đi, những kẻ đang chốn cõi Cimmeria ủ rũ chẳng khác nào con chim sẻ trong lồng. Ta muốn bàn với nàng và Plautius về chuyện khác cơ. Thề bởi cái bụng thiêng liêng của nữ thần Isis bên Ai Cập! Nếu ta nói thẳng tắp mục đích chúng ta đến đây, thì ta đoán đức hạnh của họ chắc sẽ kêu la oai oái như chiếc khiên đồng bị chùy nện ấy chứ. Vậy mà ta không dám hé răng! Ngươi có tin nổi không, hỡi Vinicius, ta đây mà không dám đấy! Lũ công là loài chim đẹp tuyệt trần, chỉ tiếc tiếng kêu đinh tai nhức óc quá. Ta sợ xảy ra một trận lôi đình. Nhưng ta phải khen ngợi gu thẩm mỹ của ngươi. Quả là một nàng ‘Rạng Đông tay hồng’ chính hiệu. Và ngươi có biết nàng gợi cho ta nhớ đến điều gì nữa không?—Mùa xuân! Không phải mùa xuân xứ Ý chúng ta, nơi cây táo chỉ lác đác vài bông hoa cởi mở, còn những rặng ô-liu vẫn bạc thếch một màu như cũ, mà là mùa xuân ta từng chứng kiến ở xứ Helvetia,—trẻ trung, tươi tắn, xanh ngắt một màu. Dành cho ánh trăng mờ ảo ấy, ta chẳng có gì phải ngạc nhiên về ngươi hỡi Marcus; nhưng hãy nhớ rằng ngươi đang yêu một nàng Diana, bởi vì Aulus và Pomponia đang chực xé xác ngươi ra thành trăm mảnh, hệt như bầy chó từng xé phanh thây Actæon vậy.”

Vinicius lặng thinh hồi lâu không ngẩng đầu lên; đoạn cậu cất lời bằng giọng nói nghẹn ngào vì khao khát,—“Trước đây ta đã khao khát nàng, nhưng giờ đây ta còn khao khát nàng hơn nữa. Lúc ta nắm lấy cánh tay nàng, ngọn lửa như thiêu đốt tâm can ta. Ta phải có được nàng bằng mọi giá. Giá ta là Zeus, ta sẽ dùng một đám mây bao bọc lấy nàng hệt như ngài từng làm với Io, hoặc ta sẽ biến thành cơn mưa trút xuống người nàng như khi ngài đến với Danaë; ta sẽ hôn lên đôi môi nàng cho đến khi đau rát mới thôi! Ta sẽ nghe tiếng nàng kêu la trong vòng tay mình. Ta sẽ giết chết Aulus lẫn Pomponia, rồi ôm nàng về nhà. Đêm nay ta sẽ chẳng tài nào chợp mắt được đâu. Ta sẽ ra lệnh quất roi một tên nô lệ của mình, rồi ngồi nghe tiếng hắn rên rỉ—”

“Bình tĩnh lại đi,” Petronius nói. “Ngươi đang mang nỗi khát thèm của một gã thợ mộc ở khu Subura đấy.”

“Ta mặc thây ngươi nói gì thì nói. Ta phải có được nàng. Ta đã cậy nhờ đến sự giúp đỡ của ngươi; nhưng nếu ngươi không tìm ra cách, ta sẽ tự lo lấy. Aulus coi Lygia như con gái; cớ sao ta phải xem nàng là kẻ nô lệ? Và một khi chẳng còn con đường nào khác, cứ để nàng trang hoàng cánh cửa nhà ta, để nàng xức mỡ sói lên đó, và để nàng ngồi bên lò sưởi nhà ta với tư cách là người vợ.”

“Bình tĩnh nào, hỡi hậu duệ điên rồ của các vị chấp chính quan. Chúng ta đâu có dẫn bọn rợ bị trói sau xe chiến về để bắt con gái chúng làm vợ. Hãy tránh đi những thái quá. Cứ thử dùng những cách thức đơn giản, đàng hoàng trước đã, và hãy cho cả ngươi lẫn ta thời gian để suy ngẫm. Chrysothemis đối với ta cũng tựa như con gái của Jove vậy, và rốt cuộc ta đâu có cưới nàng, cũng như Nero đâu có cưới Acte dẫu họ từng gọi nàng là con gái của Vua Attalus. Bình tĩnh lại đi! Hãy nghĩ xem, nếu nàng tự nguyện rời bỏ Aulus để theo ngươi, ông ta sẽ chẳng có quyền gì để giữ nàng lại cả. Lại nữa, hãy biết rằng ngươi không hề cháy bỏng một mình, vì Eros cũng đã thổi bùng ngọn lửa trong lòng nàng rồi. Ta đã nhìn thấy điều đó, và tốt hơn hết là nên tin ta. Hãy kiên nhẫn. Việc gì rồi cũng có cách giải quyết, nhưng ngày hôm nay ta đã phải suy nghĩ quá nhiều rồi, và điều đó làm ta mệt mỏi. Song ta hứa rằng ngày mai ta sẽ trăn trở về mối tình của ngươi, và nếu Petronius không còn là Petronius nữa thì thôi, bằng không hắn thế nào cũng tìm ra diệu kế.”

Cả hai lại chìm vào im lặng.

“Ta cảm ơn ngươi,” cuối cùng Vinicius lên tiếng. “Mong rằng Nữ thần May mắn sẽ hậu thuẫn cho ngươi.”

“Hãy kiên nhẫn đi.”

“Ngươi đã ra lệnh đưa chúng ta đi đâu thế?”

“Đến chỗ Chrysothemis.”

“Ngươi thật diễm phúc khi sở hữu được người con gái mình yêu.”

“Ta á? Ngươi có biết điều gì ở Chrysothemis vẫn còn làm ta buồn cười không? Ấy là việc nàng cắm sừng ta với gã nô lệ được phóng thích Theokles của ta, mà lại cứ đinh ninh rằng ta chẳng hề hay biết gì. Thuở trước ta từng yêu nàng, nhưng giờ đây sự dối trá và ngu ngốc của nàng lại mang đến cho ta khối tiếng cười. Hãy đi cùng ta đến đó đi. Nếu nàng giở trò đưa tình với ngươi, rồi dùng những ngón tay nhúng đẫm rượu để viết những bức thư lên mặt bàn, thì hãy nhớ rằng ta sẽ chẳng ghen tuông gì đâu.”

Rồi hắn ra lệnh đưa cả hai đến chỗ Chrysothemis.

Nhưng ngay tại lối vào, Petronius đặt tay lên vai Vinicius và bảo,—“Khoan đã; hình như ta vừa nghĩ ra một kế hoạch rồi.”

“Nguyện xin muôn thần ban thưởng cho ngươi!”

“Ta có cách rồi! Ta đoan chắc kế hoạch này vô cùng hoàn hảo. Ngươi có biết gì không, hỡi Marcus?”

“Ta đang lắng nghe sự thông thái của ngươi đây.”

“À thì, chỉ dăm ngày nữa là nàng Lygia thần thánh sẽ được nếm hạt của Demeter ngay trong chính ngôi nhà của ngươi thôi.”

“Ngươi còn vĩ đại hơn cả Cæsar!” Vinicius hào hứng thốt lên.