Ngoại ô huyện Lâm Cao, phủ Quỳnh Châu, từng dãy nhà gạch ngói sừng sững trên mặt đất, trong đó có vài tòa là nhà xưởng khá cao lớn. Quần thể kiến trúc quy mô đồ sộ như vậy tạo nên sự tương phản rõ rệt với thành huyện Lâm Cao nhỏ bé, cũ kỹ cách đó không xa.
Nhìn thoáng qua những công trình này là biết mới được xây dựng trong vài năm gần đây, bên ngoài còn có tường vây quanh, cổng lớn vô cùng khí thế, treo một tấm biển hiệu cũng mới tinh: "Công ty Ngư nghiệp Nhị Cửu Lâm Cao".
Cách cổng không xa, có hơn mười tiểu thương đang rao bán ven đường. Tuy nhiên, điều kỳ lạ là dù có người dân xung quanh đi ngang qua sạp hàng của họ, đám tiểu thương này hầu hết vẫn thờ ơ, thái độ "mua hay không thì tùy". Thế nhưng, thỉnh thoảng có người mặc áo vải thô màu xanh nhạt, trên áo thêu chữ "Hai mươi chín" đi ngang qua, bọn họ lại phần lớn đều cất tiếng gọi mời!
Nào là trái cây vừa hái ngoài đồng, tươi ngon ngọt lịm.
Nào là heo béo mới mổ buổi sáng, một đao xẻ xuống toàn là thịt mỡ!
Những người mặc áo vải xanh này cũng tỏ ra quen thuộc với cảnh tượng ấy, có nhu cầu thì họ dừng chân chốc lát, mua ít rau, thịt, hay trái cây, đồ ăn vặt các loại, rồi rút ra từng tờ đồng phiếu để thanh toán.
Đám tiểu thương thì lộ vẻ vui mừng đưa hàng hóa, rồi nhận lấy những tờ phiếu này.
Đừng thấy những tờ phiếu này nhẹ bẫng mà coi thường, đó là tiền thật hàng thật!
Chính là đồng phiếu do Ngân hàng Hoàng gia Đại Đường phát hành, được sử dụng như đơn vị tiền tệ phụ trợ cho ngân phiếu!
Thời kỳ đầu, giấy bạc do Ngân hàng Hoàng gia Đại Đường phát hành chỉ có ngân phiếu, mệnh giá ngân phiếu tương đối lớn, từ một tiền bạc, năm tiền bạc, một lượng bạc cho đến mười lượng bạc đều có. Ngoài ra còn có ngân phiếu bản vị giá trị lớn chuẩn bị cho các thương nhân lớn, mà loại được phát hành nhiều nhất chính là ngân phiếu mệnh giá một lượng bạc.
Loại ngân phiếu một lượng bạc này cũng giống như bạc đồng mệnh giá một lượng, về cơ bản rất ít thấy trong tầng lớp dân chúng bình thường, đặc biệt là tầng lớp nông dân chiếm đại đa số dân số. Bởi vì người dân hàng ngày sử dụng tiền đồng, chứ không phải bạc đồng hay ngân phiếu.
Ngân phiếu phần lớn được dùng trong các giao dịch thương mại!
Nhắm vào tình hình này, đồng thời cũng xem như để giảm bớt sự khan hiếm tiền đồng, Ngân hàng Hoàng gia Đại Đường đã đặc biệt phát hành đồng phiếu!
Đồng phiếu có năm loại mệnh giá là trăm văn, năm mươi văn, mười văn, năm văn, một văn, sau này còn phát hành thêm đồng phiếu mệnh giá lớn là nghìn văn.
Giá trị của đồng phiếu không trực tiếp gắn liền với ngân phiếu, không có nghĩa là một nghìn văn đồng phiếu có thể đổi được một lượng bạc ngân phiếu, mà nó gắn liền với tiền đồng "Đại Đường Thông Bảo" do Cục Đúc tiền thuộc Bộ Thuế Đại Đường phát hành.
Vì giá đồng, giá bạc và giá vàng luôn biến động, để ngăn chặn nạn đầu cơ các loại kim loại quý gây hỗn loạn hệ thống tiền tệ, vương triều Đại Đường không cưỡng ép quy định một lượng bạc đổi được bao nhiêu Đại Đường Thông Bảo, mà áp dụng cách thức tùy theo giá thị trường.
Tiền đồng là tiền đồng, bạc đồng là bạc đồng, vàng đồng là vàng đồng, tỷ lệ hối đoái của ba loại này biến động theo thị trường. Ví dụ, tỷ giá hối đoái chính thức hiện tại của Ngân hàng Hoàng gia Đại Đường là một lượng vàng có thể đổi được năm lượng ba tiền bạc, một lượng bạc có thể đổi được một nghìn không trăm ba mươi đồng Đại Đường Thông Bảo.
Khi tiền đồng Đại Đường Thông Bảo mới phát hành, hàm lượng đồng và giá trị của nó được tính là một lượng bạc đổi một nghìn đồng Đại Đường Thông Bảo, nhưng vài năm trôi qua, tỷ lệ hối đoái hiện tại đã biến thành một nghìn không trăm ba mươi đồng.
Việc đổi vàng bạc cũng vậy, mấy năm trước, một lượng vàng còn có thể đổi được năm lượng bạc, nhưng theo đà Đại Đường mở cửa thông thương đường biển, các thương nhân nước ngoài vận chuyển lượng lớn bạc đồng đến mua hàng hóa, dẫn đến lượng bạc trong nước dần tăng lên, khiến tỷ lệ hối đoái giữa vàng và bạc xảy ra biến động.
Do hiện tại vẫn áp dụng hệ thống tiền tệ kim loại quý, ngân phiếu và đồng phiếu đều phụ thuộc vào bạc đồng và tiền đồng, nên tỷ lệ hối đoái giữa ngân phiếu và đồng phiếu cũng không rõ ràng mà áp dụng theo mô hình biến động.
Mặc dù hiện tại vương triều Đại Đường muốn áp dụng chính sách tiền tệ đơn nhất, như thiết lập bản vị bạc, thậm chí là bản vị vàng, nhưng hiện tại vẫn chưa thực tế.
Chỉ có thể sử dụng hỗn hợp vàng đồng, bạc đồng và tiền đồng.
Điều duy nhất đáng mừng là ngân phiếu và đồng phiếu do Ngân hàng Hoàng gia Đại Đường phát hành hiện đã cơ bản nhận được sự công nhận của người dân!
Quan trọng nhất chính là, bộ phận thuế vụ của vương triều Đại Đường chấp nhận thu đồng phiếu và ngân phiếu!
Lấy thuế vụ chính thức làm tín dụng chống đỡ, điều này khiến người dân dần dần chấp nhận ngân phiếu và đồng phiếu. Tất nhiên, vẫn không loại trừ một số người vẫn sợ giấy bạc đột ngột mất giá, nên không giữ giấy bạc trong tay mà kịp thời gửi vào Ngân hàng Hoàng gia, biến thành tiền trong tài khoản, hoặc đơn giản là đổi lấy tiền đồng, bạc đồng mang về nhà đào hầm chôn xuống, chờ đợi những đồng bạc, đồng tiền này "đẻ" ra bạc con, tiền con.
Đám tiểu thương này đương nhiên không hiểu được những liên hệ phức tạp đằng sau tờ giấy bạc, nhưng họ chỉ biết những tờ giấy này có thể dùng như tiền là được. Họ thu những tờ giấy bạc này từ tay người khác, rồi có thể dùng chúng để nhập hàng hoặc gửi vào Ngân hàng Hoàng gia.
Đám tiểu thương ven đường thỉnh thoảng nhận lấy từng tờ đồng phiếu, kiếm tiền rất vui vẻ. Tuy nhiên, dù kiếm được tiền, thỉnh thoảng nhìn về phía cổng Công ty Ngư nghiệp Nhị Cửu cách đó không xa, họ vẫn lộ ra vẻ ngưỡng mộ.
Mấy năm nay, Đoàn Khai khẩn Hai mươi chín, nay là Công ty Ngư nghiệp Nhị Cửu Lâm Cao, sớm đã trở thành doanh nghiệp lớn nhất địa phương. Tin đồn người làm việc bên trong mỗi tháng đều có thể nhận được mấy lượng bạc, thậm chí nhiều hơn, đã truyền đi khắp đảo Quỳnh Châu.
Mấy ngày trước, Công ty Ngư nghiệp Nhị Cửu Lâm Cao vừa thay biển hiệu, nhà máy đồ hộp vì thiếu nhân lực nên chuẩn bị tuyển một đợt lao động từ bên ngoài, trả lương theo tháng. Ngoài việc này ra, không có bất kỳ phúc lợi nào khác, hơn nữa lương chỉ bằng chưa đầy một nửa nhân viên cũ của công ty ngư nghiệp, nhưng vẫn gây chấn động ở huyện Lâm Cao!
Ngày tuyển dụng, có tới hơn bốn trăm người nghe tin kéo đến, cố gắng giành lấy cơ hội việc làm!
Thế nhưng, số lượng nhân viên mà Công ty Ngư nghiệp Nhị Cửu định tuyển chỉ có hai mươi lăm người. Cuối cùng, thấy quá nhiều người đến ứng tuyển, họ tạm thời tăng thêm mười lăm suất, nhưng tỷ lệ ứng tuyển và trúng tuyển vẫn đạt mười chọi một.
Thu hút nhiều người đến ứng tuyển, chen chúc muốn vào bằng được, tự nhiên là vì lương bổng của Công ty Ngư nghiệp Nhị Cửu cao. Cho dù là người mới vào, không biết gì cả, chỉ làm nhân viên tạp vụ bình thường, một tháng cũng có thể nhận được hơn một lượng bạc!
Điều này đối với những người dân bình thường cả năm không kiếm được mấy lượng bạc mà nói, có thể vào Công ty Ngư nghiệp Nhị Cửu nhận lương thì đúng là không gì tốt bằng.
Người dân đông đảo hăng hái tìm việc, tình trạng này thực ra không phải chỉ riêng Công ty Ngư nghiệp Nhị Cửu mới có, thực tế nhiều doanh nghiệp khi tuyển dụng đều gặp phải tình trạng này.
Nhà máy thời buổi này, đãi ngộ tuyệt đối không thể tính là tốt. Đưa cho bạn một tháng một lượng bạc, ông chủ yêu cầu bạn phải kiếm về cho hắn mười lượng bạc.
Thời gian làm việc mỗi ngày thường là mười hai tiếng, mười bốn tiếng, mà đây còn là các nhà máy trực thuộc Bộ Doanh nghiệp Nhà nước đấy. Nếu là nhà máy tư nhân, thời gian làm việc còn dài hơn, làm mười sáu tiếng cũng có.
Mặc dù Lý Hiên cũng có chút lo lắng về tình trạng này, và đã nhiều lần yêu cầu Bộ Thương mại cải thiện đãi ngộ cho công nhân, nhưng Bộ Thương mại cũng rất khó xử, chỉ có thể ban hành văn bản, hy vọng các doanh nghiệp có thể tuân thủ tiêu chuẩn của các nhà máy trực thuộc Bộ Doanh nghiệp Nhà nước, thời gian làm việc tiêu chuẩn mỗi ngày không vượt quá mười bốn tiếng.
Vì hiện nay là thời kỳ phát triển công nghiệp hoang dã, những kẻ vừa chuyển từ địa chủ thành chủ xưởng, tư bản này đều chỉ chăm chăm vào lợi nhuận, đừng hòng trông mong họ giảm thời gian làm việc, tăng lương cho công nhân.
Một tình trạng thực tế nữa là, dù nhà máy có yêu cầu nhân viên làm việc mười sáu tiếng, tiền lương thấp hơn bên Bộ Doanh nghiệp Nhà nước một chút, thì vẫn có khối người muốn làm.
Dùng một câu rất thực tế mà nói chính là: Người Trung Quốc chúng ta đông lắm, anh không làm thì có khối người tranh nhau làm!
Thế nhưng, Công ty Ngư nghiệp Nhị Cửu lại khác. Trước đây, Công ty Ngư nghiệp Nhị Cửu thực ra không phải là công ty thương mại, bản thân không có nhu cầu lợi nhuận, vì tiền kiếm được đều nộp lên Ty Tù binh.
Đồng thời, vì mọi người cùng làm với nhau, không ai muốn làm việc bán sống bán chết để rồi kiếm tiền nộp lên cả, nên thời gian làm việc cũng như đãi ngộ của họ so với các nhà máy khác thuộc Bộ Doanh nghiệp Nhà nước thì khoảng cách vô cùng lớn, so với các nhà máy tư nhân khác thì lại càng không thể so sánh được. Công việc nhẹ nhàng, đãi ngộ tốt, đó chính là tình trạng thực tế của Công ty Ngư nghiệp Nhị Cửu!
Đừng nói đến người dân bình thường muốn tìm việc ở đây, ngay cả con cháu nhà địa chủ nhỏ, một số người đọc sách không thể bước vào con đường làm quan, chỉ có thể tự mình kiếm miếng cơm ăn, cũng đều muốn vào Công ty Ngư nghiệp Nhị Cửu làm việc. Một khi đã vào được rồi, với năng lực của họ, ừm, không nói gì khác, biết đọc biết viết, tính toán sổ sách là đủ rồi, ít nhất cũng là một vai trò quản lý cấp thấp.
Công việc tử tế, lương cao! Chỉ là muốn vào quá khó, những người qua đường kia cũng chỉ có thể ném lại ánh mắt ngưỡng mộ mà thôi.
Cùng lúc đó, tại nha môn trong thành huyện Lâm Cao, Huyện lệnh Phùng Khải Long cũng cười híp mắt, tâm trạng cực tốt tiễn Lữ Bình Phương ra khỏi nha môn, hơn nữa còn vô cùng thân thiết tiễn Lữ Bình Phương đến tận cửa, cuối cùng còn vẫy vẫy tay, nói một câu: "Lữ huynh đi thong thả!".
Sau khi Lữ Bình Phương lên xe ngựa rời đi, ánh mắt ông ta vẫn không thu lại suốt hồi lâu, ánh mắt đó, cử chỉ đó, chẳng khác nào cung tiễn Thần Tài vậy!
Nhưng đối với Lâm Cao, đối với Phùng Khải Long mà nói, Lữ Bình Phương hiện tại chẳng phải chính là Thần Tài sao!
Trước đây Phùng Khải Long có oán trách rất lớn đối với Đoàn Khai khẩn Hai mươi chín, không chỉ mình ông ta, mà quan thuế vụ Lâm Cao, thậm chí cả Cục trưởng Cục Thuế vụ phủ Quỳnh Châu, đều có ý kiến cực lớn đối với Đoàn Khai khẩn Hai mươi chín.
Tại sao? Vì Đoàn Khai khẩn Hai mươi chín trước đây không nộp thuế! Họ trước đây là tổ chức vũ trang, chứ đâu phải công ty thương mại gì, chuyện nộp thuế là không tồn tại. Dù sao Bộ Thuế hiện tại vẫn chưa từng có tiền lệ thu thuế trên người quân đội. Mặc dù họ luôn muốn làm như vậy, có quan viên Bộ Thuế cứ kêu gào rằng thu nhập của quân nhân cũng là thu nhập cá nhân, đã là thu nhập thì phải nộp thuế thu nhập cá nhân chứ, văn quan đều đã nộp, không có lý gì quân nhân lại không nộp cả!
Thế nhưng hiện tại đang trong thời kỳ chiến tranh thống nhất, chiến tranh còn chưa kết thúc đã bắt đầu thu thuế từ quân nhân, rất dễ gây ra chấn động quân tâm, nên Lý Hiên vẫn luôn đè ép yêu cầu bên phía Bộ Thuế. Không có sự phê chuẩn của Lý Hiên, Bộ Thuế dù có trâu bò đến mấy, nhưng cũng chưa đến mức có thể tự ý thu thuế, nên hiện tại những lời này cũng chỉ có thể nói suông mà thôi.
Nhưng bây giờ Đoàn Khai khẩn Hai mươi chín đã cải tổ, trở thành công ty trực thuộc Bộ Doanh nghiệp Nhà nước rồi. Đã là công ty thì phải nộp thuế chứ! Lợi nhuận mỗi năm mấy chục vạn lượng bạc, doanh thu vượt quá mấy trăm vạn lượng bạc, nếu Bộ Thuế không thu được mười mấy vạn lượng bạc tiền thuế từ trong đó, Cục trưởng Cục Thuế vụ phủ Quỳnh Châu dám viết ngược tên mình!
