Đối với vương triều Đại Đường, vấn đề nông dân từ đầu đến cuối luôn là vấn đề quan trọng nhất, không hề có ngoại lệ.
Cho dù Lý Hiên đã cố gắng hết sức để thúc đẩy sự phát triển của công thương nghiệp, nhưng xét trên khía cạnh tương đối, Lý Hiên thực tế lại quan tâm đến vấn đề nông dân nhiều hơn.
Điều này có thể thấy rõ qua khoản đầu tư tài chính cho cả hai lĩnh vực. Nhìn bề ngoài, vương triều Đại Đường dành cho công thương nghiệp rất nhiều ưu đãi về thuế cùng vô số chính sách hỗ trợ, nhưng thực tế, nguồn vốn đầu tư tài chính của vương triều Đại Đường vào công thương nghiệp lại thấp hơn rất nhiều so với đầu tư vào nông nghiệp.
Các loại công trình thủy lợi, di dân khẩn hoang, v.v., đều là sự hỗ trợ dành cho nông nghiệp, hơn nữa cường độ của những chính sách này là vô cùng lớn.
Chưa nói đến những thứ khác, chỉ riêng ngân sách hỗ trợ cho việc di dân khẩn hoang trong nước đã lên tới cả nghìn vạn lượng bạc!!
Con số nghìn vạn lượng đó đã đủ để chứng minh vương triều Đại Đường coi trọng nông nghiệp đến mức nào.
Cho nên, bất cứ vấn đề gì liên quan đến nông nghiệp, liên quan đến nông dân, trong vương triều Đại Đường đều được xem là vấn đề hệ trọng vô cùng!
Cải cách tô thuế quan điền cũng vậy!
Nhìn bề ngoài, đây chỉ là thay đổi phương thức thu tô thuế ruộng đất, nhưng chớ có xem nhẹ vấn đề tô thuế quan điền này. Phải biết rằng, hiện tại số lượng quan điền trong vương triều Đại Đường là cực kỳ khổng lồ. Số lượng ruộng đất mà quan phủ đang nắm giữ chiếm tới ba mươi phần trăm tổng diện tích canh tác trong khu vực Đại Đường kiểm soát. Bất kỳ sự thay đổi nào đối với quan điền đều sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của hàng nghìn vạn bách tính đang thuê cày quan điền, và gián tiếp ảnh hưởng đến tất cả mọi người trên toàn quốc.
Việc này ảnh hưởng quá lớn, Lý Hiên vẫn giữ thái độ vô cùng thận trọng đối với chuyện này.
Vì vậy, đối với vấn đề cải cách tô thuế quan điền mà Bộ Nông nghiệp đệ trình lần này, ông trực tiếp giữ lại không phê duyệt, chờ sau khi trở về thành Kim Lăng, ông sẽ triệu tập cuộc họp thảo luận chuyên biệt về vấn đề này.
Vấn đề cải cách quan điền tạm thời bị gác lại, nhưng còn rất nhiều vấn đề khác vẫn đang chờ Lý Hiên xử lý!
Giữa tháng Hai, thánh giá chậm rãi xuôi theo dòng Trường Giang trở về thành Kim Lăng, đã đến An Khánh.
Khi dừng chân tại đây, Lý Hiên đã thị sát An Khánh, đồng thời triệu kiến các quan viên cao cấp của hai đạo Hoản Bắc và Hoản Nam để nghe báo cáo công tác của họ!
Tại cuộc họp với hai đạo trước ngự tiền, Lý Hiên tập trung hỏi về vấn đề sản xuất nông nghiệp của hai khu vực này, đồng thời cũng đặc biệt quan tâm đến tình hình phát triển công thương nghiệp. Ông chỉ rõ rằng, quan viên địa phương hai đạo phải tận dụng tốt ưu thế của bản thân, tích cực phát triển dân sinh để cuộc sống của bách tính ngày càng tốt đẹp hơn.
Hai ngày sau, thánh giá rời An Khánh, tiếp tục chậm rãi tiến về phía Đông!
Lúc này, tại thành Kim Lăng đã tổ chức Hội thi năm Tuyên Bình thứ bảy. Quy mô của kỳ Hội thi lần này lớn hơn so với trước đây, tổng cộng lấy đỗ bảy trăm sĩ tử khoa Tiến sĩ và sáu trăm sĩ tử khoa Bác sĩ.
Tổng cộng một nghìn ba trăm sĩ tử đã bước chân vào quan trường, tương lai họ sẽ bổ sung vào các bộ của trung ương, hoặc trở thành lực lượng mới của đội ngũ quan viên cấp trung và thấp.
Ngoài ra, trong kỳ Hội thi lần này, Quốc Tử Giám vẫn tỏ ra mạnh mẽ như mọi khi. Năm nay, Văn học viện và Lý học viện của Quốc Tử Giám có tổng cộng hơn bốn trăm học sinh tham gia Hội thi, mà số học sinh Quốc Tử Giám thi đỗ đã lên tới hơn ba trăm năm mươi người, tỷ lệ đỗ đạt vô cùng khủng khiếp!
Bên cạnh đó, một vài cơ sở giáo dục đại học khác trong hệ thống giáo dục cao đẳng cũng thể hiện rất ấn tượng. Đại học Kim Lăng có hơn hai trăm học sinh tham gia Hội thi, số người đỗ đạt là một trăm hai mươi người.
Các trường Sư phạm như Sư phạm Kim Lăng, Sư phạm Quảng Châu, Sư phạm Tùng Giang... cũng có sinh viên tốt nghiệp thể hiện không tồi, tỷ lệ đỗ đạt duy trì ở mức khoảng hai mươi phần trăm. Vốn dĩ sinh viên tốt nghiệp các trường sư phạm này sau khi học xong một năm sẽ cần phải đảm nhận công việc giảng dạy trong vài năm.
Nhưng trước đó, để thu hút nhân tài đăng ký, nâng cao sức hấp dẫn của các trường sư phạm và nhanh chóng gia tăng lực lượng giáo viên, các điều kiện đặt ra trước đây đều khá nới lỏng, cho phép sinh viên có thể tự do lựa chọn.
Ví dụ như học sinh được miễn học phí thì sau khi tốt nghiệp cần phải làm giáo viên ít nhất năm năm. Sau khi làm giáo viên năm năm, sẽ nhận được tư cách trực tiếp tham gia Hội thi. Nếu không tự tin đỗ Hội thi, cũng có thể đăng ký thi vào Quốc Tử Giám hoặc Đại học Kim Lăng, hoặc trực tiếp dựa theo thân phận Cử nhân để tham gia kỳ thi quan viên do các tỉnh tổ chức, sau khi đỗ đạt là có thể nhậm chức tại các cơ quan nha môn cấp tỉnh hoặc cấp dưới.
Đồng thời cũng có những học sinh đóng học phí, sau khi tốt nghiệp không bị bắt buộc phải làm giáo viên, nhưng vẫn có tư cách đăng ký tham gia Hội thi, Đại học Quốc Tử Giám, Đại học Kim Lăng.
Mà kỳ Xuân thi năm Tuyên Bình thứ bảy này chính là lần đầu tiên các học sinh đóng học phí của những trường sư phạm này tham gia Hội thi!
Dù sao thời gian của Hội thi cũng sớm hơn thời gian tuyển sinh của Quốc Tử Giám và Đại học Kim Lăng một tháng!
Nếu chẳng may thi trượt, thì lại đăng ký vào hai trường đại học này, học thêm vài năm rồi quay lại tham gia Hội thi sau.
Mà thành tích xuất sắc của mấy ngôi trường sư phạm này hiện tại hầu như đã thu hút sự chú ý của toàn thể sĩ tử trong thiên hạ!
Mà người đọc sách toàn tâm toàn ý đèn sách để làm gì, chẳng phải là vì muốn làm quan sao!
Đại học Quốc Tử Giám và Đại học Kim Lăng lợi hại thì từ trước đến nay ai cũng đều biết, nhưng điều khiến người ta rất bất lực là hai trường đại học này khi tuyển sinh chỉ nhận người có công danh Cử nhân, hoặc tốt nghiệp trường dự bị, hoặc đơn giản hơn là tốt nghiệp trường sư phạm. Những người khác muốn đăng ký dự thi thậm chí còn không có tư cách này.
Nhưng hiện tại, họ lại nhìn thấy một cơ hội khác, đó chính là đăng ký vào trường sư phạm!
Trong chốc lát, các trường sư phạm ở khắp mọi nơi cũng đón nhận làn sóng đăng ký dự thi!
Con em nhà nghèo thường sẽ chọn nhập học miễn phí, sau đó làm giáo viên ba năm, còn người gia cảnh giàu có thì có thể trực tiếp chọn tự đóng học phí để nhập học. Tuy nhiên, tự đóng học phí xét cho cùng vẫn là số ít.
Tại sao ư? Bởi vì học phí đắt đỏ!
Chi phí giáo dục của vương triều Đại Đường thực tế không hề thấp, hơn nữa về cơ bản không tồn tại khái niệm giáo dục miễn phí, ít nhất là chỉ có một số ít trường hợp áp dụng chế độ học bổng hoặc chế độ đào tạo theo đơn đặt hàng.
Còn sinh viên sư phạm được miễn học phí thực tế chính là một loại sinh viên đào tạo theo đơn đặt hàng!
Bởi vì hệ thống giáo dục của vương triều Đại Đường, về bản chất vẫn là một loại giáo dục tinh anh. Cho dù là tiểu học ở các huyện, loại tiểu học này thực tế không chịu trách nhiệm giáo dục khai tâm cơ bản nhất, và cũng không phải trẻ em đến tuổi đi học là đều có thể vào học. Bạn muốn vào học thì phải thi đỗ, phải đóng học phí!
Tất nhiên, những con em nhà nghèo có học lực xuất sắc luôn có ưu đãi. Học bổng chính là dành cho những con em nhà nghèo có học lực xuất sắc đó, hơn nữa mức học bổng thường được thiết lập khá cao. Bộ Lễ có quy định rõ ràng rằng, các trường học tùy theo tình hình riêng của mình, bắt buộc phải ban hành chế độ học bổng, và trên nguyên tắc, số lượng học sinh nhập học miễn phí không được ít hơn năm phần trăm!
Còn tại trường dự bị Kim Lăng, họ có một chế độ "hai-ba-năm" rất nổi tiếng, tức là tại trường dự bị Kim Lăng, hai mươi phần trăm số người là nhập học miễn phí, ba mươi phần trăm số học sinh là nhập học bán phần (nửa học phí), năm mươi phần trăm số học sinh là đóng toàn bộ học phí.
Nhưng học bổng từ đâu mà có? Ngân sách địa phương chi trả? Ngân sách trung ương chi trả? Đừng nói nhảm nữa, kinh phí giáo dục trong vương triều Đại Đường từ trước đến nay vẫn luôn không được coi trọng mấy.
Ngân sách không cấp tiền, trường học cũng không có tiền, vậy thì làm thế nào?
Tự nhiên là bắt những học sinh nhà giàu bỏ ra rồi!
Nguyên lý vô cùng đơn giản, nếu nuôi dạy mười học sinh cần chi tiêu một trăm lượng bạc, thì để ba học sinh trong đó bỏ ra khoảng bảy lượng mấy bạc, năm học sinh bỏ ra mười lăm lượng mấy, sau khi gom đủ một trăm lượng rồi, thì hai học sinh còn lại có thể học miễn phí!
Nói cách khác, chế độ học phí hiện tại của vương triều Đại Đường là để một bộ phận học sinh tự túc có gia cảnh giàu có đứng ra gánh vác chi phí giáo dục cho con em nhà nghèo!
Vì vậy dẫn đến việc học phí của học sinh tự túc là khá đắt đỏ!
Muốn không đóng học phí, được thôi, bạn hãy học thật chăm chỉ, trở thành một phần của hai mươi phần trăm đó, thì bạn có thể học miễn phí.
Tất cả đều nói chuyện bằng thành tích, vô cùng công bằng!
Rồi có lẽ sẽ có người nói, người nhà giàu có môi trường tốt hơn, học sinh dễ đạt thành tích hơn, sẽ bị họ chiếm mất suất học bổng hai mươi phần trăm đó, vậy thì con em nhà nghèo phải làm sao? Nên hạn chế điều kiện cấp học bổng các kiểu, ví dụ như phải nghèo đến một mức độ nhất định mới được.
Nhưng người ta nỗ lực học tập, thành tích tốt, chỉ vì nhà giàu mà không được nhận học bổng sao? Thật nhảm nhí!
Đã là con em nhà nghèo, hoàn cảnh học tập kém, thì càng phải học hành liều mạng hơn bọn họ chứ, chẳng lẽ còn muốn bánh từ trên trời rơi xuống sao!
Suất học bổng hai mươi phần trăm đó chỉ là trao cho con em nhà nghèo một cơ hội nhập học miễn phí mà thôi, có nắm bắt được hay không thì phải xem bản thân họ.
Bằng không, cứ thẳng tay cắt bỏ, tất cả đều đóng học phí, như vậy mới là công bằng, nhưng nếu như vậy, tất cả con em nhà nghèo, bất kể nỗ lực hay không đều không thể đi học được nữa!
Hệ thống giáo dục hiện tại của Đại Đường không phải dành cho tất cả mọi người, bất kể bạn có tiền hay không, chỉ cần bạn là kẻ tầm thường thì không được, giáo dục Đại Đường là dành cho những tinh anh thực sự!
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này rất đơn giản, vương triều Đại Đường nơi nào cũng cần dùng đến tiền, mà tài chính thì nghèo nàn!
Muốn thực hiện cái gọi là giáo dục phổ cập trong một vương triều phong kiến vẫn lấy kinh tế nông nghiệp làm trụ cột cốt lõi thì thật là chuyện viển vông, cao lắm cũng chỉ là đợi sau này kinh tế phát triển lên rồi, dần dần giảm học phí giáo dục cơ bản, mở thêm nhiều trường công lập hơn mà thôi.
Còn về cái gọi là giáo dục miễn phí, hay là đợi vài trăm năm sau hãy nói!
Chỉ là như vậy, chi phí giáo dục trong toàn bộ vương triều Đại Đường đi theo hai thái cực, một mặt học giỏi thì không tốn tiền, mặt khác thành tích học tập chỉ cần kém một chút là phải tốn học phí đắt đỏ.
Nếu là tự túc, ví dụ như tiểu học, các gia đình nông dân bình thường nghiến răng cũng có thể gồng gánh nổi chi phí giáo dục cho một người.
Nếu là trung học, cho dù là gia đình địa chủ nhỏ, thương nhân nhỏ cũng sẽ cảm thấy vô cùng chật vật, vì học phí một năm của trung học đã lên tới hơn mười lượng bạc.
Còn trường dự bị cao cấp hơn một bậc, học phí mỗi năm lên tới mấy chục lượng bạc, ví dụ như trường dự bị Kim Lăng, học phí mỗi năm là bốn mươi lăm lượng bạc, mà một viên chức cấp tòng cửu phẩm hoặc cảnh sát tuần tra bình thường, lương bổng một năm cũng chỉ xấp xỉ con số này mà thôi.
Còn đối với đại học, Quốc Tử Giám hoặc Đại học Kim Lăng thì chi phí còn cao hơn nữa, học phí mỗi năm lên tới hơn trăm lượng bạc.
Số tiền này, đối với sĩ thân thương nhân mà nói thì không là gì, nhưng đối với bách tính bình thường mà nói, thì đó là mức phí cực kỳ đắt đỏ.
Nhưng điều này chỉ giới hạn trong diện tự túc!
Thực tế, học sinh nhập học miễn phí hiện nay đã chiếm tới hơn mười lăm phần trăm, còn có hơn hai mươi đến ba mươi phần trăm học sinh là nhập học bán phần.
Các trường sư phạm mà vương triều Đại Đường đang tổ chức hiện nay lại thuộc về một trường hợp đặc biệt, bởi vì chỉ cần trước khi nhập học ký kết khế ước cam kết làm giáo viên là có thể nhập học miễn phí, cho nên đã thu hút rất đông học sinh đăng ký dự thi.
Tất nhiên, nếu có tiền bạn cũng có thể tự túc, nhưng học phí cơ bản ngang bằng với việc học tại Đại học Quốc Tử Giám, một năm tốn hơn một trăm lượng bạc!
Dẫu sao thì ban đầu Đại Đường mở trường sư phạm vốn không phải để đào tạo quan viên, mà là để đào tạo giáo viên. Bạn đã muốn chiếm dụng tài nguyên giáo dục, mà sau đó không làm giáo viên lại chạy đi làm quan, tự nhiên là cần phải trả giá.
Mà tiền đã đóng đủ, thành tích học tập tạm ổn, thì trường sư phạm cũng không từ chối ai cả!
Bởi vì nếu không có những học sinh tự túc này, trường sư phạm của họ cũng không thể duy trì nổi!
