"Ai theo Ta sẽ không phải đi trong bóng tối."
Thi hài Loreen được quàn tại dinh thự nhà Page trên đại lộ. Đó là sáng Chủ nhật, bầu không khí mùa xuân trong lành và ngọt ngào, thứ hương thơm của những nhành hoa sớm nở trong rừng và ngoài đồng nội bắt đầu lan tỏa khắp thành phố, khẽ lùa qua chiếc quan tài từ một khung cửa sổ đang mở ở cuối đại sảnh. Tiếng chuông nhà thờ vang vọng, và những người đi bộ trên đại lộ hướng về nơi làm lễ dừng lại, ném những cái nhìn tò mò, dò hỏi về phía ngôi biệt thự lớn, rồi tiếp tục bước đi, bàn tán về những sự kiện vừa xảy ra, những điều đã vô tình dệt nên một trang sử lạ lùng cho thành phố này.
Tại Nhà thờ Chính tòa, ông Maxwell, gương mặt vẫn hằn in dấu vết của cảnh tượng ông vừa trải qua, đối diện với một giáo đoàn đông đảo. Ông cất lời với niềm say mê và sức mạnh tuôn trào một cách tự nhiên từ những trải nghiệm sâu sắc của ngày hôm trước, khiến giáo dân cảm thấy dấy lên niềm tự hào vốn có về lối thuyết giáo đầy kịch tính của ông. Chỉ có điều, lần này lại mang một sắc thái hoàn toàn khác. Trong suốt bài diễn thuyết đầy nhiệt huyết sáng hôm đó, người ta thấy phảng phất nỗi buồn, sự quở trách và thái độ lên án nghiêm khắc, khiến nhiều tín đồ phải tái mặt vì tự dằn vặt hoặc vì cơn giận bùng lên trong lòng.
Bởi lẽ Raymond đã thức tỉnh vào buổi sáng hôm ấy trước sự thật rằng thành phố rốt cuộc vẫn nghiêng về phía cấp phép kinh doanh rượu. Tin đồn tại khu Rectangle rằng phường hai và phường ba đã bỏ phiếu bác bỏ việc cấp phép hóa ra là sai sự thật. Dẫu rằng thắng lợi đó chỉ đạt được với số phiếu đa số rất sít sao, nhưng kết quả vẫn chẳng khác gì một chiến thắng áp đảo. Raymond đã bỏ phiếu cho phép quán rượu tiếp tục hoạt động thêm một năm nữa. Các tín đồ Cơ Đốc tại Raymond đều bị kết tội bởi kết quả này. Hơn một trăm tín hữu tự nhận là môn đồ Cơ Đốc đã không đi bỏ phiếu, và còn nhiều hơn thế nữa đã bỏ phiếu cùng phe với những kẻ buôn rượu. Nếu tất cả giáo dân tại Raymond cùng bỏ phiếu chống lại quán rượu, thì ngày hôm nay nó đã bị loại bỏ thay vì được tôn vinh như kẻ thống trị đô thị. Vì đó đã là thực tế ở Raymond bao năm nay. Quán rượu làm chủ. Không ai phủ nhận điều đó. Chúa Giê-su sẽ làm gì? Còn người phụ nữ này, kẻ đã bị đánh gục một cách tàn nhẫn bởi chính bàn tay đã hăng hái đưa cô đến bước đường cùng nơi trần thế này—thì sao? Liệu cái việc quán rượu đã đón nhận cô biết bao lần, đã dìm cô vào cảnh đồi bại, nơi chính tại chỗ đó vũ khí đã được vung lên giết chết cô, lại được tiếp tục mở cửa vào ngày mai nhờ vào đạo luật mà những con chiên Cơ Đốc của Raymond đã bỏ phiếu ủng hộ, để rồi đẩy thêm cả trăm Loreen nữa xuống địa ngục trước khi năm nay kết thúc trong máu—chẳng lẽ tất cả chỉ là hệ quả tất yếu của cái hệ thống cấp phép kinh hoàng này thôi sao?
Tất cả những điều đó, với giọng nói vang vọng rồi run rẩy, vỡ òa trong những tiếng nấc đau đớn vì kết quả ấy, đều được Henry Maxwell trút ra trước giáo dân của mình vào sáng Chủ nhật đó. Đàn ông và phụ nữ đều rơi lệ khi ông nói. Chủ tịch Marsh ngồi đó, dáng vẻ thường ngày vốn thẳng thắn, phong độ, kiên định và đầy tự tin đã tan biến; đầu ông cúi gục trên ngực, những giọt nước mắt lớn lăn dài trên má, chẳng màng đến việc từ trước tới nay ông chưa từng bộc lộ cảm xúc công khai trong một buổi lễ. Edward Norman ngồi gần đó, gương mặt sắc sảo và kiên nghị vẫn ngẩng cao, nhưng môi ông run rẩy và tay ông nắm chặt lấy mép ghế, lòng trào dâng cảm xúc thấu tận tim can trước sự thật mà Maxwell vừa thốt ra. Không ai bỏ ra nhiều công sức hay chịu đựng nhiều gian khổ để xoay chuyển dư luận trong tuần đó hơn Norman. Ý nghĩ rằng lương tâm Cơ Đốc giáo đã bị đánh thức quá muộn màng hoặc quá yếu ớt đè nặng lên lòng người biên tập như một lời cáo buộc. Giá như ông bắt đầu làm theo cách Chúa Giê-su sẽ làm từ lâu rồi thì sao? Ai mà biết được đến lúc này đã đạt được những gì! Và phía trên ca đoàn, Rachel Winslow, với gương mặt cúi gục trên lan can gỗ sồi, đã buông mình theo cảm xúc mà cô vẫn luôn cố kìm nén. Nhưng cảm xúc ấy mạnh đến mức khiến cô không thể tiếp tục công việc của mình; khi ông Maxwell dứt lời và cô cố gắng hát bài đơn ca kết thúc sau lời cầu nguyện, giọng cô vỡ vụn, và lần đầu tiên trong đời, cô buộc phải ngồi xuống, nức nở, không thể hát tiếp.
Trong nhà thờ, giữa bầu không khí tĩnh lặng bao trùm sau cảnh tượng lạ lùng ấy, tiếng sụt sùi và tiếng khóc than vang lên. Đã bao giờ Nhà thờ Chính tòa phải chịu một "phép báp-têm" bằng nước mắt như thế này chưa? Trật tự lễ nghi khuôn phép, chính xác, thường nhật, không bị xáo trộn bởi bất kỳ cảm xúc tầm thường nào và chẳng mảy may lay chuyển bởi bất kỳ sự phấn khích ngông cuồng nào—đã biến đi đâu mất rồi? Nhưng người dân gần đây đã bị chạm đến tận cùng những niềm tin sâu sắc nhất của họ. Họ đã sống quá lâu với những cảm xúc hời hợt đến nỗi gần như quên mất những tầng sâu của sự sống. Giờ đây, khi đã phá vỡ được lớp vỏ bề ngoài, họ đã thực sự thấm thía ý nghĩa của việc làm môn đồ.
Ông Maxwell không kêu gọi tình nguyện viên tham gia cùng nhóm người đã cam kết làm theo cách Chúa Giê-su sẽ làm vào sáng hôm nay. Nhưng khi giáo dân đã ra về hết, và ông bước vào phòng giảng, chỉ cần một cái liếc mắt cũng đủ cho ông thấy đội ngũ những người theo bước chân Chúa ban đầu đã gia tăng đáng kể. Buổi họp diễn ra trong không khí dịu dàng; nó rực sáng với sự hiện diện của Thánh Linh; nó tràn đầy quyết tâm mạnh mẽ và bền bỉ để bắt đầu một cuộc chiến chống lại quyền lực của rượu mạnh tại Raymond, một cuộc chiến sẽ phá vỡ ách thống trị của nó mãi mãi. Kể từ ngày Chủ nhật đầu tiên khi nhóm tình nguyện viên đầu tiên cam kết làm theo cách Chúa Giê-su sẽ làm, các buổi họp khác nhau đều mang những dấu ấn hoặc cảm xúc riêng biệt. Hôm nay, toàn bộ sức mạnh của buổi họp dường như đều hướng vào mục tiêu lớn lao duy nhất này. Đó là một buổi họp tràn ngập những lời cầu nguyện đứt quãng vì ăn năn, thú tội, và khát khao mãnh liệt về một đời sống đô thị mới tốt đẹp hơn. Và xuyên suốt buổi họp là một tiếng kêu chung đòi giải thoát khỏi quán rượu và lời nguyền kinh khủng của nó.
Nhưng nếu Nhà thờ Chính tòa bị khuấy động sâu sắc bởi các sự kiện trong tuần qua, thì khu Rectangle cũng cảm thấy bị lung lay một cách kỳ lạ theo cách riêng của nó. Cái chết của Loreen tự thân nó không phải là một sự kiện quá đỗi bất thường. Chính việc cô vừa mới quen biết với những người từ thành phố mới là điều đã nâng tầm quan trọng của cô lên và bao phủ cái chết của cô bằng một tầm quan trọng khác thường. Mọi người ở Rectangle đều biết rằng lúc này Loreen đang nằm trong dinh thự nhà Page trên đại lộ. Những lời đồn thổi phóng đại về sự tráng lệ của chiếc quan tài đã cung cấp chất liệu cho những kẻ thích buôn chuyện. Khu Rectangle xôn xao muốn biết chi tiết về đám tang. Liệu nó có công khai không? Cô Page định làm gì? Khu Rectangle chưa bao giờ hòa nhập theo cách cá nhân xa xôi này với giới quý tộc trên đại lộ. Cơ hội để làm điều đó không nhiều. Gray và vợ ông bị vây quanh bởi những người hỏi han, muốn biết những bạn bè và người quen của Loreen sẽ làm gì để tỏ lòng tôn kính cuối cùng với cô. Bởi vì mối quen biết của cô khá rộng, và nhiều người mới cải đạo gần đây đều là bạn của cô.
Thế nên vào chiều thứ Hai, tại chiếc lều, tang lễ của Loreen đã được tổ chức trước một lượng khán giả đông đảo đến mức lèn chặt lều và tràn ra ngoài mọi khuôn khổ trước đây. Gray đã đến chỗ Virginia, và sau khi thảo luận với cô cùng Maxwell, sự sắp xếp đã được thống nhất.
"Tôi là người luôn phản đối những đám tang công khai rầm rộ," Gray nói, người có tính cách hoàn toàn giản dị và lành mạnh vốn là một trong những nguồn sức mạnh to lớn của ông; "nhưng tiếng khóc của những con người tội nghiệp từng quen biết Loreen thật quá khẩn thiết đến mức tôi không biết làm sao để từ chối mong muốn được nhìn mặt cô lần cuối và dành cho thi hài đáng thương ấy chút tôn vinh nhỏ nhoi sau cùng. Ông nghĩ sao, ông Maxwell? Tôi sẽ để ông quyết định trong vấn đề này. Tôi tin chắc rằng bất cứ điều gì ông và cô Page cho là tốt nhất đều sẽ đúng đắn."
"Tôi cũng cảm thấy như ông vậy," ông Maxwell đáp. "Trong hoàn cảnh này, tôi rất ác cảm với những gì mang vẻ phô trương vào những dịp như thế này. Nhưng trường hợp này có vẻ khác. Người dân ở Rectangle sẽ không đến nhà thờ làm lễ. Tôi nghĩ việc làm Cơ Đốc nhất là để họ tổ chức tang lễ tại lều. Cô thấy sao, cô Virginia?"
"Vâng," Virginia nói. "Tội nghiệp cô ấy! Tôi không biết liệu có phải một lúc nào đó tôi sẽ biết rằng cô ấy đã hy sinh mạng sống vì tôi hay không. Chắc chắn chúng ta không thể và sẽ không lợi dụng dịp này để phô trương một cách dung tục. Hãy để bạn bè cô ấy được toại nguyện. Tôi không thấy có gì hại cả."
Vì vậy, sau một chút khó khăn, mọi sự sắp xếp cho buổi lễ tại lều đã được hoàn tất; và Virginia cùng chú của cô, Rollin, đi cùng Maxwell, Rachel và Chủ tịch Marsh, cùng với nhóm tứ ca của Nhà thờ Chính tòa, đã xuống đó và chứng kiến một trong những điều lạ lùng nhất trong đời họ.
Tình cờ chiều hôm đó, một phóng viên báo chí khá nổi tiếng đang đi ngang qua Raymond trên đường đến dự một hội nghị biên tập ở thành phố lân cận. Anh nghe nói về buổi lễ sắp được tổ chức tại lều và đã tìm đến. Bài mô tả của anh được viết bằng một phong cách đầy hình ảnh đã thu hút sự chú ý của rất nhiều độc giả vào ngày hôm sau. Một đoạn trong bài tường thuật của anh thuộc về phần lịch sử này của Raymond:
"Một tang lễ vô cùng độc đáo và khác thường đã được tổ chức tại đây vào chiều nay tại lều của một nhà truyền giáo, Mục sư John Gray, dưới khu ổ chuột được gọi là Rectangle. Nguyên nhân của dịp này là do cái chết của một người phụ nữ trong một vụ bạo động bầu cử vào tối thứ Bảy tuần trước. Có vẻ như cô ấy mới cải đạo gần đây trong các buổi họp của nhà truyền giáo, và bị giết khi đang trên đường trở về từ một trong những buổi họp đó cùng với những người mới cải đạo khác và một số bạn bè của mình. Cô ấy là một kẻ say rượu bình thường nơi đường phố, vậy mà các buổi lễ tại lều lại ấn tượng như bất kỳ buổi lễ nào tôi từng chứng kiến tại một nhà thờ lớn ở đô thị dành cho vị công dân lỗi lạc nhất.
"Trước hết, một bản thánh ca tuyệt mỹ đã được một ca đoàn được đào tạo bài bản trình bày. Tất nhiên, với tư cách là một người lạ ở đây, tôi vô cùng kinh ngạc khi nghe những giọng hát mà người ta chỉ mong đợi được nghe ở các nhà thờ lớn hoặc các buổi hòa nhạc lại xuất hiện tại một buổi họp như thế này. Nhưng phần đáng chú ý nhất của âm nhạc là một bản đơn ca do một cô gái trẻ có vẻ đẹp nổi bật trình bày, một cô Winslow, người mà nếu tôi nhớ không lầm, chính là ca sĩ trẻ từng được Crandall, giám đốc Nhà hát Opera Quốc gia, săn đón, và vì lý do nào đó đã từ chối lời đề nghị lên sân khấu của ông ta. Cô ấy có cách hát tuyệt vời đến mức mọi người đều khóc trước khi cô hát được chục từ. Tất nhiên, đó không phải là một hiệu ứng quá xa lạ tại một đám tang, nhưng bản thân giọng hát đó là một trong hàng ngàn. Tôi hiểu rằng cô Winslow hát tại Nhà thờ Chính tòa ở Raymond và có thể yêu cầu mức lương gần như bất kỳ bao nhiêu với tư cách là một ca sĩ chuyên nghiệp. Có lẽ chúng ta sẽ sớm nghe danh cô ấy thôi. Một giọng hát như vậy có thể làm nên chuyện ở bất cứ đâu.
"Buổi lễ ngoài phần hát ra thì khá lạ lùng. Nhà truyền giáo, một người có phong cách giản dị, khiêm tốn, đã nói vài lời, và theo sau ông là một người đàn ông có vẻ ngoài lịch lãm, Mục sư Henry Maxwell, mục sư của Nhà thờ Chính tòa ở Raymond. Ông Maxwell đã nói về việc người phụ nữ quá cố đã hoàn toàn chuẩn bị sẵn sàng để ra đi, nhưng ông lại nói bằng một giọng điệu nhạy cảm lạ thường về tác động của ngành kinh doanh rượu đối với cuộc đời của những người đàn ông và phụ nữ như thế này. Raymond, tất nhiên, là một thị trấn đường sắt và là trung tâm của ngành đóng gói thực phẩm lớn cho khu vực này, nên đầy rẫy các quán rượu. Tôi hiểu từ nhận xét của vị mục sư rằng ông chỉ mới thay đổi quan điểm của mình gần đây liên quan đến việc cấp phép. Ông ấy chắc chắn đã có một bài phát biểu rất ấn tượng, nhưng lại không hề không phù hợp chút nào cho một đám tang.
"Sau đó là phần có lẽ là kỳ lạ nhất của buổi lễ kỳ lạ này. Những người phụ nữ trong lều, ít nhất là phần lớn trong số họ ngồi gần quan tài, bắt đầu hát một cách nhẹ nhàng, đầy nước mắt, bài 'Tôi là con chiên lạc lối.' Sau đó, trong khi tiếng hát vẫn vang lên, một hàng phụ nữ đứng dậy và bước chậm rãi ngang qua quan tài, và khi đi qua, mỗi người đặt một bông hoa nào đó lên trên. Rồi họ ngồi xuống và hàng khác nối đuôi nhau đi qua, để lại những bông hoa của mình. Trong suốt thời gian đó, tiếng hát vẫn tiếp tục vang lên nhẹ nhàng như tiếng mưa rơi trên mái lều khi gió êm ả. Đó là một trong những cảnh tượng đơn giản nhất mà đồng thời lại ấn tượng nhất mà tôi từng chứng kiến. Các cạnh của lều được dựng lên, và hàng trăm người không thể chen vào được, đứng bên ngoài, tất cả đều tĩnh lặng như chính cái chết, với nỗi buồn và vẻ trang nghiêm tuyệt vời đối với những con người trông có vẻ thô kệch như vậy. Phải có đến cả trăm người phụ nữ này, và tôi được kể rằng nhiều người trong số họ đã cải đạo tại các buổi họp chỉ mới gần đây thôi. Tôi không thể mô tả hiệu ứng của tiếng hát đó. Không một người đàn ông nào hát một nốt nhạc. Tất cả đều là giọng nữ, và thật nhẹ nhàng, nhưng lại rất rõ ràng, khiến hiệu ứng thật đáng kinh ngạc.
"Buổi lễ kết thúc với một bản đơn ca khác của cô Winslow, người đã hát, 'Có chín mươi chín con.' Và sau đó nhà truyền giáo yêu cầu tất cả họ cúi đầu trong khi ông cầu nguyện. Tôi buộc phải rời đi trong lúc cầu nguyện để kịp chuyến tàu của mình, và cái nhìn cuối cùng mà tôi thoáng thấy về buổi lễ khi đoàn tàu đi ngang qua các cửa hiệu là cảnh tượng đám đông lớn ùa ra khỏi lều và xếp thành hàng khi quan tài được sáu người phụ nữ khiêng ra ngoài. Đã lâu lắm rồi tôi mới thấy một bức tranh như vậy ở nước Cộng hòa thiếu chất thơ này."
Nếu đám tang của Loreen gây ấn tượng với một người lạ qua đường như thế này, thì không khó để hình dung những cảm xúc sâu sắc của những người đã gắn bó mật thiết với cuộc đời và cái chết của cô. Chưa bao giờ có điều gì bước vào khu Rectangle mà lại lay động nó sâu sắc như thi hài của Loreen trong chiếc quan tài kia. Và Thánh Linh dường như đã ban phước với quyền năng đặc biệt cho việc sử dụng nắm đất vô tri này. Bởi vì đêm đó, Ngài đã thu phục hơn hai mươi linh hồn lạc lối, chủ yếu là phụ nữ, vào bầy của Người Chăn Chiên Lành.
Ở đây cần nói thêm rằng những lời khẳng định của ông Maxwell về việc mở cửa trở lại quán rượu, nơi mà từ cửa sổ của nó Loreen đã bị giết, đã chứng tỏ gần như hoàn toàn chính xác. Nó đã bị đóng cửa chính thức vào thứ Hai và thứ Ba trong khi chính quyền tiến hành bắt giữ những người chủ bị cáo buộc tội giết người. Nhưng không có gì có thể được chứng minh chống lại bất kỳ ai, và trước thứ Bảy tuần đó, quán rượu vẫn hoạt động bình thường như mọi khi. Không một ai trên trái đất này từng bị các tòa án trần thế trừng phạt vì vụ sát hại Loreen.